بانک مقالات جغرافیا

نقشه مهمترين ابزار شناخت در جغرافيا و عالي ترين وسيله جهت به نمايش درآوردن اطلاعات جغرافيايي است. محيط شناسي در معناي كلي آن يعني مطالعه رابطه انسان با محيط طبيعي و انساني، تنها به وسيله نقشه امكان پذير است. نقشه به عنوان ابزاري در خدمت محيط شناسي و باز نمايي كننده تسلط انسان بر محيط پيرامون خود، همواره ابزاري در اختيار قدرت سياسي و حاكميت ها بوده است. لذا نقش مهمي در القا سياست و اعمال قدرت ايفا مي نمايد. مفهوم قدرت در اينجا تنها محدود به قدرت حكومتي نبوده بلكه همه شكل ها و صورتبندي هاي قدرت در سطوح مختلف جامعه را شامل ميگردد. به چه علت نقشه به عنوان ابزاري در خدمت اعمال قدرت و القا سياست قرار مي گيرد؟ مقاله حاضر به منظور پاسخگويي به اين پرسش طراحي و نوشته شده است. به اين منظور يك چارچوب نظري – مفهومي به شرح ذيل ارايه شده است كه نسبت نقشه و قدرت در قالب آن مورد مطالعه قرار گرفته است:
1- نشانه شناسي 2- قدرت و متن 3- گفتمان 4- قدرت و رسانه 5- نقشه ادراكي و شناختي.
فرضيه اصلي اين پژوهش اين است كه نقشه جغرافيايي به اين علت در اعمال قدرت و القا سياست نقش دارد كه ”نشانه“ است. از ديدگاه هستي شناختي، نشانه بودن يعني اينكه نقشه انعكاس و بازتاب عيني واقعيتها و عوارض جغرافيايي بصورت يك به يك نيست بلكه جايگزين آن واقعيت هاست. از نظر انتقادي نقشه تنها يك ابزار انتقال اطلاعات بصورت خنثي نبوده بلكه وابسته به منافع و نيات و خواست هاي كنشگران (كارتوگراف، سفارش دهندگان، دولت ها و حتي تفسير مخاطبان) است. از ديدگاه پسانوگرايانه (پست مدرن) نقشه يك صورت متعين (از پيش تعيين شده و مطلق) از جهان نبوده بلكه بسته به ميل كنشگران، جهان به اشكال مختلف قابل بازنمايي و نمايش مي باشد. از ديدگاه سازه گرايانه، نقشه علاوه بر موارد فوق الذكر، ابزار ساختن واقعيت و واقعيت ساز است.

 نسخه قابل چاپ

بررسي نقش عوامل گوناگون در شكل دهي تحولات شهرها، به ويژه از لحاظ مكاني- فضايي، مقوله مهمي در مطالعات نوين جغرافيايي به شمار مي رود. اگر چه عوامل متعددي در اين تحولات نقش دارند، ولي در اين تحقيق سعي شده است تا ضمن بررسي عوامل مختلف طبيعي- اكولوژيكي موثر در تحولات مكاني – فضايي، به دامنه نسبتا گسترده تاثير كلانشهر تهران بر تغييرات بوجود آمده در شهرهاي مورد مطالعه نيز پرداخته شود. در طي سالهاي اخير تاثيرات كلانشهر تهران سبب تغييرات عمده اي در نواحي پيراموني گرديده است. از اين رو شهرهاي رودهن و بومهن به دليل تاثيرپذيري متفاوت از تهران به عنوان نمونه جهت پژوهش در اين مقاله انتخاب گرديد. فرضيات تحقيق در ابتدا بر تاثير عوامل طبيعي و اكولوژيكي و سپس بر تاثيرات تهران بر تحولات متفاوت در منطقه مورد مطالعه مبتني است و در مجموع براي تبيين و ارزيابي اين گونه تاثيرگذاريها، ضمن استفاده از روش هاي توصيفي- تحليلي از شيوه هاي آماري نيز استفاده شده است. نتايج حاصله نشان مي دهد كه از بين عوامل گوناگون عوامل توپوگرافي، اقليم و منابع آب و خاك تاثير عمده اي در تكوين و نقش پذيري و تحولات متفاوت اين دو شهر برجاي گذاشته است. همچنين بررسي تاثير سياست هاي تمركززدايي كلانشهر تهران حاكي از تاثير تغييرات چشمگير در رودهن و بومهن است. به هر حال بررسي هاي تطبيقي نشان از تحولات كالبدي- فضايي دارد. به طوري كه از سال 1365 تا 1383 بالغ بر 25.9 هكتار از اراضي شهر رودهن به احداث واحدهاي آموزشي، فرهنگي، ورزشي، جهانگردي و پذيرايي اختصاص يافته است. در حاليكه 68.2 هكتار از اراضي بومهن به كارگاه هاي صنعتي- تجاري و فعاليت هاي انبارداري اختصاص دارد. يافته هاي تحقيق بيانگر گرايش اقتصاد شهرهاي رودهن و بومهن در راستاي نيازهاي شهر تهران جهت استفاده از شرايط آب و هوايي مطلوب رودهن براي گردشگري و ايجاد دانشگاه آزاد، و وجود اراضي ارزان و كارگر فراوان در بومهن براي ايجاد صنايع، مي باشد.

 نسخه قابل چاپ

در اين پژوهش منطقه شمال غرب ايران با استفاده از سيستم اطلاعات جغرافيايي (GIS) و با به كارگيري توان رقومي روش طبقه بندي اقليمي ليتين اسكي پهنه بندي شده است. جهت رسيدن به اين هدف پهنه هاي هم ارزش شش عنصر مورد نياز در روش ليتين اسكي به كمك نرم افزارهايArcinfo ، Arcview و SPSS تهيه گرديده است و سپس هر عنصر اقليمي بر اساس طبقات تعريف شده در روش مورد استفاده پهنه بندي گرديده و نهايتا نقشه نهايي كه مركب از خصوصيات شش گانه اقليمي مي باشد، بدست آمده است. در كل منطقه 21 اقليم متمايز حاصل شده كه نشان دهنده توان روش طبقه بندي اقليمي مورد استفاده و همين طور نرم افزارهاي سيستم اطلاعات جغرافيايي جهت اين كار مي باشد. بيشترين فراواني متعلق به پهنه معتدل نيمه خشك با درجه بري خفيف و تمركز بارش زمستاني و داراي يك تا سه ماه خشك و وضعيت تابش نرمال مي باشد. اين پهنه 26785 كيلومتر مربع از مساحت منطقه را به خود اختصاص داده است كه بيش از 25 درصد مساحت كل منطقه است و بقيه مساحت متعلق به 20 پهنه ديگر مي شود.

 نسخه قابل چاپ

شهرستان پاكدشت با مساحت حدود 604 كيلومتر مربع، در زمين هاي آبرفتي جنوب رشته كوه هاي البرز قرار گرفته است. از لحاظ كشاورزي از استعدادهاي بالفعل و بالقوه فراواني برخوردار است. واقع شدن اين شهرستان در 20 كيلومتري كلان شهر تهران باعث گرديده است تا اين شهرستان از مهاجرپذيرترين مناطق اطراف تهران گردد. اين مهاجرت بي رويه و پيش بيني نشده باعث گسترش ناموزون نقاط شهري و برخي از روستاها و تخريب اراضي كشاورزي گرديده است. بدين ترتيب شناخت وضعيت طبيعي منطقه، تهيه نقشه كاربري و پوشش اراضي و تغييرات آن جهت برنامه ريزي و مديريت بهتر، لازم و ضروري به نظر مي رسد.
در اين تحقيق براي تهيه و تجزيه و تحليل نقشه كاربري و پوشش اراضي، ابتدا نقشه هاي توپوگرافي و تصاوير ماهواره اي منطقه تهيه شد. پس از رقومي و موزاييك كردن نقشه توپوگرافي، نقشه هاي شيب، جهت شيب و ارتفاع منطقه به منظور شناخت وضعيت و توان طبيعي منطقه در محيط نرم افزار GIS توليد گرديد. متعاقبا عمليات تصحيح و پردازش بر روي تصاوير ماهواره اي در محيط نرم افزاري Geomatica انجام شد.
سپس با استفاده از طبقه بندي نظارت شده و الگوريتم حد اكثر احتمال، نقشه طبقه بندي شده كاربري اراضي توليد شد. بر اساس يافته هاي اين پژوهش نيمه شمالي منطقه اساسا براي فعاليت هاي انساني خصوصا كشاورزي مناسب نبوده و در نقطه مقابل نيمه جنوبي منطقه با توجه به توان هاي طبيعي عرصه تاخت و تاز فعاليت هاي انساني و مهاجرت هاي بي رويه قرارگرفته است و بيش از همه مشمول مديريت بهينه اراضي مي باشد. نتايج اين تحقيق نشان مي دهد كه غالب ترين كاربري هاي منطقه متعلق به اراضي باير (50.55 درصد) مي باشد. در مراتب بعدي اراضي كشاورزي و اراضي ساخته شده به ترتيب با 39.33 و 9.22 درصد قرار دارند. طبق نتايج حاصله مساحت شهر پاكدشت از 430 هكتار در سال 1379 به 734 هكتار در سال 1383 افزايش يافته كه اين افزايش نشان دهنده رشد فيزيكي شهر پاكدشت مي باشد. بدين ترتيب 304 هكتار از اراضي باز و كشاورزي اطراف شهر به زير ساخت و ساز رفته است.

 نسخه قابل چاپ

اوضاع جغرافيايي و طبيعي، و مناطق مختلف در ايران ساختار نظام قومي و ايلياتي، زمينه هايي را مهيا نمودند كه ايلات و قبايل در بخش عمده اي از تاريخ ايران بر نظام سياسي و حكومتداري كشور تسلط يابند. هجوم قبايل و صحرانشينان و سلطه طولاني مدت آنان و سپس مهاجرت ايلات و قبايل و تهديداتي كه از جانب ايشان متوجه جوامع يكجانشين شهري و روستايي بود؛ ضرورت هاي خود را در شكل الگوي سياست و حكومتداري ايران نهادينه نمود. اين مقاله به بررسي ساختارجامعه ايلياتي و تاثيرگذاري آن بر الگوي سياست و حكومتداري در ايران مي پردازد.

 نسخه قابل چاپ

درك سيستم زمين و بويژه اقليم آن، يكي از دغدغه ها و چالش هاي فكري عمده در مقابل دانشمندان است. فرايندهاي تاثير اقليم، مكانيزم هاي عمل كننده و واكنش هاي آنها، به نسبت اهميت آنها پيچيده بوده و كمتر درك مي شوند. از آنجايي كه گزارشات ناشي از فرايندهاي اقليمي در سال هاي اخير تاريخ زمين، صرفا متاثر از دخالت ها و فعاليت هاي انساني در طبيعت بوده است، گزارش هاي مربوط به اقليم در گذشته براي پيشرفت درك علمي سيستم هاي اقليمي محلي، منطقه اي و جهاني حايز اهميت فراواني مي باشد. در اين زمينه، مغزه هاي يخي بيشترين توان تجزيه و تحليل و بررسي جو گذشته را فراهم مي كند که در اين مقاله به تجزيه و تحليل آن به عنوان راهنمايي جهت نتيجه گيري از اقليم در گذشته پرداخته شده است.

 نسخه قابل چاپ

در اين تحقيق با استفاده از داده هاي بارندگي ساليانه 50 (1995-2004) ساله 26 ايستگاه سينوپتيک کشور، ماتريس احتمال انتقال تجربي پيش بيني خشکسالي براي مناطـق مختلف ايـران تهيه گرديد. براي تهيه ماتريس انتقال داده هاي خشکسالي ابتدا توزيع لوگ نرمال براي داده ها در گروه هاي مختلف برازش گرديد و گروه هاي متناظر با توجه به وضعيت اقليمي سال قبل براي هر ايستگاه ايجاد گرديد. سپس با محاسبه برآوردهاي حداکثر درست نمايي پارامترهايm   s واز توزيع لوگ نرمال به داده هاي خشکسالي برازش داده شد. و با استفاده از ماتريس احتمال انتقال وضعيت يك و چندمرحله اي ساختار تغيير وضعيت خشكسالي بر اساس وضعيت گذشته و فعلي منطقه مورد پيش بيني قرار گرفت که با استفاده از اين ماتريس احتمال وقوع خشکسالي با استفاده از بارندگي سال مبنا امكان پيش بيني تا 5 سال امكان پذير خواهد بود.

 نسخه قابل چاپ

در اين پ‍‍‍‍‍‍ژوهش با استفاده از شاخص TOPSIS، و با استفاده از چهار عنصر جوي بارش، دما، نم نسبي و تعداد روزهاي بارش، خشکسالي هاي رخ داده در چند ايستگاه همديدي استان خوزستان، براي دوره آماري 18 ساله (1986-2003) تعيين و رتبه بندي و نهايتا پهنه بندي شده است. در روشTOPSIS ، براي رتبه بندي دقيق تر، از عناصر آب و هوايي بيشتري نسبت به روش هاي معمول رايج و بانگرش سازوکاري و برهمکنشي (سيستماتيک)، استفاده مي شود. در نهايت جهت اعتبارسنجي روش پيشنهادي، داده هاي خروجي آن با خروجي روش SIAP براي تعداد زيادي از ايستگاه هاي کشور موردمقايسه قرارگرفته که نتايج حاصله گوياي اعتبار کافي روش TOPSIS مي باشد، به طوري که همبستگي خروجي هاي مذکور براي ايستگاه هاي استان خوزستان، مقداري بالا r=/9 را نشان مي دهد.

 نسخه قابل چاپ

ارزيابي عملکرد شهرهاي جديد در ايران چه از نوع شهرهاي جديد بدون برنامه ريزي از قبل (مانند تبديل نقاط روستايي به شهر) و چه از نوع احداث شهرهاي جديد، جهت روشن سازي ميزان موفقيت و شکست اين گونه شهرها از اهميت بالايي برخوردار مي باشد. نتايج ارزيابي از طريق مقايسه و تحليل اهداف مشخص شده و ميزان دستيابي شهرهاي جديد به آن اهداف از طريق رويکردي نظري و قضاوت کارکردي حاکي از عدم موفقيت اين گونه شهرها با توجه به اهداف تعيين شده براي آنها بوده است. اگرچه نبايد برخي موفقيت ها را ناديده گرفت. به دنبال چنين نتيجه اي کلي و با توجه به تحليل ماهيت روابط شهر و روستا و همچنين شيوه و کيفيت نظام ارزش افزوده حاکم بر روابط شهر و روستا در ايران، «نگرش منطقه اي» به شهرهاي جديد مي تواند پايه اي جهت افزايش موفقيت اين گونه شهرها در نظرگرفته شود که در آن اهداف هر دو نوع شهر جديد با هم گره خورده و قابليت ها و توان هاي منطقه اي به عنوان بستر توسعه و موفقيت شهرهاي جديد جهت رسيدن به انتظام فضايي و توسعه جغرافيايي مي انجامد. به بيان ديگر سياست هاي رايج در احداث شهرهاي جديد به دليل فقدان ديدگاه فضايي و منطقه اي همراه با شکست بوده است از اين رو در اين مطالعه نگرش منطقه اي به عنوان يک روش شناسي کارآمد در تحليل و ارزيابي عملکرد شهرهاي جديد در ايران پيشنهاد مي شود.

 نسخه قابل چاپ

در دوران جنگ سرد، حوضه درياي خزر جزء مجموعه امنيتي همه جانبه اتحاد جماهير شوروي بود تا جايي كه اتحاد شوروي حتي به قرار داد دو جانبه 1920 و 1941 منعقد بين ايران و شوروي در رابطه با نظارت، دخالت و بهره برداري از سطح و عمق، هيچ گونه توجهي به ايران نداشت. بهره برداري از نفت حوضه خزر تحت نظارت كامل شوروي بود ولي براي سه كشور اطراف درياي خزر كه جزو محدوده سياسي و امنيتي اتحاد شوروي بودند، محدوده بهره برداري با نظارت دولت مركزي شوروي تحديد حدود شده بود. پس از فروپاشي اتحاد جماهير شوروي در 1991 و پايان جنگ سرد، ماهيت قدرت در روابط بين المللي تغيير يافت و معادلات ژئواستراتژيك جاي خود را به ژئواكونوميك داد. به همين دليل اكنون يكي از اهداف مهم قدرت هاي جهاني دستيابي به منابع انرژي است. ايران هم اكنون در مركز 75 درصد از منابع انرژي جهان، بين حوضه خليج فارس و حوضه درياي خزر قرار گرفته و اين موقعيت حساس استراتژيكي و ژئوپليتيكي امنيت ايران را با امنيت منطقه و جهان گره زده است، بنابراين قدرت هاي جهاني نمي توانند به راحتي ايران را ناديده گرفته و مزاحمت هاي امنيتي حاد برايش فراهم نمايند. در حال حاضر مهم ترين مشكل منابع نفت و گاز طبيعي حوضه درياي خزر، فقدان توافق ميان پنج دولت ساحلي خزر و تدوين رژيم حقوقي آن مي باشد. در اين تحقيق سعي بر اين است كه به تشريح موقعيت ژئوپليتيكي حوضه درياي خزر پرداخته و به اين سوال پاسخ دهيم كه چه رابطه اي بين ژئوپليتيك جديد اين دريا و تدوين رژيم حقوقي آن وجود دارد؟ تحولات جهان در قرن 21 به سمتي پيش مي رود كه مفاهيم و كاربردهاي ژئواستراتژي به سرعت جاي خود را به مفاهيم و كاربردهاي ژئواكونومي، مي دهد، بنابراين ابتدا ويژگي هاي ژئواستراتژيك و ژئوپليتيك حوضه درياي خزر را تجزيه و تحليل نموده و سپس رژيم حقوقي حاكم بر اين دريا را بررسي مي كنيم.

 نسخه قابل چاپ

با بروز پديده تغيير اقليم و دخالت روز افزون بشر در اقليم جهاني دو سانحه طبيعي خشكسالي و سيل، بخش هاي مختلف كره زمين را تحت تاثير قرار مي دهند. كشور ما نيز در چند سال اخير به تناوب شاهد وقوع سيلاب ها و خشكسالي هاي شديد در اكثر نقاط بوده است، به ويژه آن كه بروز توام اين دو سانحه طبيعي يكديگر را تقويت مي كنند به گونه اي كه در اثر وقوع خشكسالي هاي شديد، پوشش گياهي و رطوبت خاك از بين مي رود كه اين خود عامل تسهيل كننده جريان يافتن سيلاب هاي مخرب مي باشد و از سوي ديگر بروز سيلاب هاي شديد نيز باعث از بين رفتن اراضي زراعي و شسته شدن خاك هاي حاصلخيز مي شود كه اين امر اثرات خشكسالي را در اين منطقه تشديد مي كند. در اين حوضه آبريز كه از پتانسيل سيل خيزي نسبتا بالايي برخوردار است، با اعمال يك مديريت صحيح و جامع، علاوه برآن كه اثرات و صدمات سيلاب را مي توان كاهش و يا تخفيف داد مي توان از سوانح طبيعي، براي افزايش پتانسيل آبي موجود در منطقه نظير افزايش رطوبت خاك، تغذيه آبخوان هاي زيرزميني و افزايش ذخيره آب درياچه پشت سدها نيز بهره برد كه لازمه اين امر وجود يك مديريت جامع و بهينه ريسك سيل در اين حوضه آبريز مي باشد. در اين تحقيق، حوضه آبريز (كارده) كه در نزديكي شهر مشهد واقع شده است به عنوان مطالعه موردي در نظر گرفته شد و ريسك سيلاب هاي جريان يافته در اين حوضه با استفاده از سه نوع مدل آماري: 1) توابع توزيع احتمال، 2) مدل رگرسيوني، 3) مدل سري زمانيARIMA  مدل سازي شد. طبق نتايج حاصل از آزمون مدل هاي بدست امده، توابع توزيع احتمال، به خوبي قادر به مدل سازي ريسك سيلاب هاي حوضه نبودند. مدل رگرسيوني نيز به علت اين که از يك روند كلي تبعيت مي نمود، جواب هاي قابل قبولي ارايه نمي كرد. در نهايت مدل هاي سري زماني ARIMA از مراتب مختلف موردآزمون قرارگرفتند كه در نهايت مدل ARIMA (1, 2, 3) بهترين برازش آماري را ارايه كرد. طبق نتايج به دست آمده از اين تحقيق، با استفاده تركيبي از سه مدل آماري توابع توزيع احتمال، مدل رگرسيوني و مدل سري زماني ARIMA مي توان يك مدل مناسب براي مديريت ريسك سيلاب براي حوضه كارده بدست آورد كه به صورت كاربردي و عملياتي قابل استفاده بوده و همچنين نتايج اين تحقيق براي ساير حوضه هاي آبريز مشابه نيز قابل بسط و استفاده است.

اين مقاله به بررسي تاثير توريسم در تغيير كاربري اراضي شهرستان لاهيجان در مناطق شهري و روستايي حوزه نفوذ آن پرداخته است. محلات شهري به لحاظ موقعيت مكان يابي نسبت به مناطق توريستي و يا واقع شدن درمسيرهاي ارتباطي به چند گروه تقسيم شده. تاثيرات توريسم بر تغيير كاربري اراضي اين مناطق بر اساس قيمت زمين، كيفيت و نوع كاربري اراضي و هم چنين مطالعه كمي و كيفي جمعيت ساكن، بررسي گرديد. در مناطق روستايي نيز نقش پديده توريسم در روند مهاجرت يا مهاجر پذيري روستاها و هم چنين تاثير توسعه شهر و مناطق توريستي آن در حومه هاي روستايي بررسي شده كه هر يك از اين عوامل منجر به نوعي تغيير كاربري در اراضي روستايي است.

 نسخه قابل چاپ

استان سيستان و بلوچستان در دهه اخير خشکسالي شديدي را تجربه کرده که اثرات مهمي در زندگي روستايي ناحيه داشته است. اثرات خشکسالي در معيشت دامداري ناحيه به دو دليل محسوس تر بوده است: اول، آنان به مراتع طبيعي وابسته بوده اند و دوم، دولت برنامه مشخصي جهت حمايت از دامداري در مقابل خشکسالي نداشته است .دامنه هاي جنوب و شرق تفتان در بلوچستان از قديم مامن مردمي بوده که معيشت آنان به بهره برداري از مراتع طبيعي وابسته بوده است. آن ها از سال 1310 زماني که خلع سلاح عشاير صورت گرفته و فعاليت هاي کشاورزي آغاز شده، معيشت خود را به نيمه کوچ نشيني تغيير داده اند. تغيير نوع معيشت از کوچ نشيني به نيمه کوچ نشيني و يکجانشيني پديده اي معمول است اما اين تحول بايد روندي تدريجي، درونزا و همراه با طي مرحله "جامعه پذيري" باشد در غير اين صورت ممکن است به عواقب نامطلوب بيانجامد. مطالعه تحولات معيشتي دامداران مزبور در اثر خشکسالي هاي اخير هدف اصلي مقاله حاضر مي باشد. مقاله ابتدا شاخص خشکسالي ناحيه را بر اساس داده هاي آماري مطالعه مي کند آن گاه داده هاي جمع آوري شده (از طريق بررسي محلي و برخي منابع) با استفاده از آزمون همبستگي اسپيرمن" تحليل مي شود. نتيجه نشان مي دهد که معيشت نيمه کوچ نشيني در اثر خشکسالي اخير به شرح زير تحول يافته است: گروهي که داراي اراضي زراعي در "سنگان" هستند، فعاليت زراعي و توليدات خود را تغيير داده و تعدادي دام را به صورت دامداري روستايي حفظ کرده اند زيرا دولت به روش هاي مختلف از کشاورزان در برابر خشکسالي حمايت کرده است. گروه کوچک ديگري معيشت خود را از نيمه کوچ نشيني به رمه گرداني تغيير داده و در ناحيه کوهستاني تفتان "شونده" ساکن شده اند. اين دو گروه مي توانند زندگي قبلي خود را با استفاده از بارش هاي اخير و پايان دوره خشکسالي مبتني بر بهره برداري از مراتع طبيعي از سر بگيرند. بالاخره شمار قابل توجهي از جمعيت، نوع معيشت خود را از دست داده و به مراکز شهري مهاجرت کرده اند. آن ها سرمايه يا مهارت لازم براي زندگي در نواحي شهري را ندارند و مي توانند مشکلات شهري را تشديد کنند.

 نسخه قابل چاپ

پديده هاي بيابان زايي و كويرزايي از جمله مهم ترين مشكلات نواحي خشك و نيمه خشک به شمار مي رود. توسعه چشمگير كوير ميقان، بحران محيط زيست را در پي داشته است.
از جمله مهم ترين علل پيشروي كوير ميقان، تغييرات اقليمي، کمبود بارندگي، فعاليت هاي ناشي از عملکرد انساني، ژئومورفولوژي است.
حوضه آبخيز بسته ميقان به وسعت 5440 كيلومتر مربع در شمال شرق اراك واقع است. ارتفاعات بيش از 3000 متر در حوضه اثرات رطوبتي خود را بر جاي مي گذارد.
اهميت پوشش گياهي در اين حوضه جالب توجه است و احيا و توسعه آن مي تواند پيامدهاي خوبي در برداشته باشد. قره داغ نيز از مهم ترين گياهان شورپسند در حاشيه درياچه شور كوير ميقان است كه نشانه مقاومت در برابر شرايط سخت و شور تلقي مي گردد. هدف تدوين مقاله معرفـي کويـر ميقـان و راه هاي احياي آن بوده ايستگاه هاي مورد مطالعه اراک و داودآباد است .

 نسخه قابل چاپ

پهنه هاي جنوبي و جنوب غربي قم ارتفاعات قابل ملاحظه تا بيش از 3000 متر را داراست كه اين امر خود در انتقال آب به داخل دشت هاي استان نقش به سزايي را ايفا مي كند. ميزان بارندگي در استان قم بين 100 تا 300 ميليمتر است. احداث دو سد در اين استان در جلوگيري از فرسايش تاثير چنداني نداشته است، استفاده از آبهاي زيرزميني نيز افزايش داشته و باعث شده كه ترازنامه آب هاي زيرزميني منفي شود. به دليل خشكي آب و هوايي و شوري خاك، شاهد فقر پوشش گياهي در اين پهنه هستيم. بنابراين، گياهان نمك دوست از اهميت زيادي برخوردار مي باشند. با اين حال به علت توپوگرافي استان مي توان شاهد 300 گونه گياهي در اين استان بود. گونه هاي مرغوب تر را مي توان در ارتفاعات بيش از 1300 متر مشاهده كرد. با مطالعه خاك ها، هيدرولوژي و آب و هواشناسي قم به اين نتيجه رسيديم كه خاك توام با آب و هوا در شرق و آب و هوا به تنهايي در غرب و جنوب غرب استان به عنوان عوامل طبيعي غالب بر پراكنش و تراكم پوشش گياهي تاثير مي گذارد.

 نسخه قابل چاپ