بانک مقالات جغرافیا

امروزه، بسياري از برنامه ريزان و سياست گذاران توسعه، از گردشگري به عنوان رکن اصلي توسعه پايدار ياد مي کنند و در تلاش هستند با شناسايي قابليت هاي توسعه گردشگري مناطق و رفع موانع آن سهم بيشتري از عايدات اين بخش را نصيب خود سازند. در اين راستا، شهرهاي ساحلي استان مازندران از مقاصد مهم گردشگري کشور مي باشد که مي تواند با برنامه ريزي اصولي و مناسب و شناسايي توان ها و محدوديت هاي گردشگري آن، نقش موثري در توسعه اين مناطق و در نتيجه توسعه ملي و تنوع بخشي به اقتصاد ملي داشته باشد. بدين منظور در مقاله حاضر ابتدا با نظرسنجي پرسشنامه اي از ده تن از متخصصان و کارشناسان امور شهري شهر فريدونکنار و با فهرست کردن عوامل داخلي و خارجي تاثيرگذار در توسعه يا عدم توسعه گردشگري با استفاده از مدل (SWOT)، به ارزيابي استراتژيک قابليت هاي توسعه گردشگري حوزه فريدونکنار پرداخته شد. در ادامه با وزن دهي و اولويت بندي عوامل مذکور، استراتژي هاي درخور ارائه گرديد. تجزيه تحليل هاي صورت گرفته در تحقيق نشان مي دهد که جهت تاکيد بر رفع آسيب پذيري حوزه مطالعه شده، استراتژي هاي تدافعي بايد در اولويت برنامه هاي توسعه گردشگري حوزه مذکور قرار گيرد.

 نسخه قابل چاپ

در دهه هاي اخير،رشد و گسترش سکونتگاه هاي غيررسمي در اطراف شهرهاي بزرگ به ويژه در کشورهاي در حال توسعه با ماهيتي خودرو و خود جوش، مشکلات اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي عديده اي را به همراه داشته که در نهايت باعث بروز ناپايداري الگوي توسعه شهري در کشورهاي مذکور شده است. هدف اين مقاله، بررسي و ارزيابي تطبيقي شاخص هاي اجتماعي، اقتصادي و فرهنگي در شهرک انقلاب و حصار امير (به عنوان سکونتگاه هاي غيررسمي) با منطقه 19 شهر تهران مي باشد. در اين راستا به منظور ارزيابي وضعيت شاخص ها در دو سکونتگاه مذکور، در مقايسه با شهر تهران از روش آماري تحليل واريانس استفاده شد. نتايج تحقيق نشان مي دهد که شهرک انقلاب و حصار امير از لحاظ شاخص هاي اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي، نسبت به شهر تهران در سطح پايين تري قرار دارد. همچنين نتيجه بررسي تحولات فرهنگي و اقتصادي با استفاده از آزمون خي دو نشان مي دهد که سکونتگاه هاي مذکور در حال گذار از فرهنگ سنتي خود به فرهنگ شهري مي باشند و به نوعي شيوه زندگي شهري پيدا کرده اند.

 نسخه قابل چاپ

خشکي و خشکسالي دو واقعيت انکارناپذير شرايط اقليمي منطقه موردمطالعه مي باشند که هرگونه برنامه ريزي و آينده نگري بدون توجه به آنها منجر به شکست خواهد بود. پديده خشکسالي منطقه ايرانشهر ماهيتي اقليمي دارد و عمدتا از ناهنجاري ها و بي نظمي هاي ايجاد شده در بارش بوجودمي آيد. منطقه ايرانشهر که يکي از قطب هاي مهم کشاورزي، جمعيتي و صنعتي در سطح استان سيستان و بلوچستان محسوب مي شود، با داشتن شرايط خاص اقليمي از نظر بروز پديده خشکسالي و آثار ناشي از آن در کاهش محصولات از نظر سطح زير کشت و ميزان توليد تاکنون خسارات زيادي را از اين راه متحمل شده است. اين منطقه از جنوب شرق کشور مانند اکثر مناطق ايران، از نظر بارش هاي سالانه، فصلي و ماهانه داراي ضريب تغييرات بالايي است. با توجه به شاخص استاندارد بارش (SPI)، در ايستگاه ايرانشهر 14 دوره (سال هاي آماري 84-1358)، در ايستگاه دامن 14دوره (سال هاي آماري 84-1359)، در ايستگاه بمپور 19 دوره (سال هاي آماري 84-1349) و در ايستگاه گلمورتي 12 دوره خشکسالي (سال هاي آماري 84-1363) اتفاق افتاده که عواقب وخيمي را براي منطقه بدنبال داشته است.
اين تحقيق درصدد است تا با استفاده از شاخص SPI، نسبت به تعيين تغييرات بارش سالانه و فراواني دوره هاي ترسالي و خشکسالي فصلي ايستگاه هاي منطقه مبادرت ورزد تا بتوان راهکارهاي مقابله بااين پديده را جهت کاهش خسارات ارايه داد.

 نسخه قابل چاپ

سقوط بهمن يکي ازپديده هاي مناطق برف گير است که اگربه صورت علمي با آن برخورد نشود ممکن است خطرات فراوان و مشکلات جبران ناپذيري در مسيرهاي ارتباطي مناطق کوهستاني، تفرج گاه ها و معادن گاهي بروز بهمن مجدد به وجود آورد. بامديريت صحيح و بررسي دقيق ترمي توان نه تنها بهمن راپيش بيني نمود، بلکه ازخسارات آن تا حد قابل ملاحظه اي جلوگيري کرد. نگاهي به حوادث اخير سقوط بهمن هاي متعدد که متاسفانه منجر به خسارات جاني و مالي فراواني گرديده است نياز به آشنايي با بهمن و نحوه وقوع و تبعات ناشي از آن را افزايش مي دهد. لذا ضرورت دارد در راستاي پيشگيري و کاهش خسارات از چنين سوانح طبيعي، عوامل موثر بر شکل گيري بهمن شناسايي و ارزيابي گرديده وضمن شناسايي محل هاي وقوع بهمن، نقشه پهنه بندي خطر بهمن در منطقه با کمک تکنولوژي هاي جديد سيستم اطلاعات جغرافياييGIS) ) و سنجش از دورRS) ) تهيه گردد. جاده کوهستاني هراز يکي از محورهاي ارتباطي شمال کشور مي باشد که به علت شرايط خاص ژئومورفولوژيکي در بخش هايي از مسير آن زمينه مناسبي جهت سقوط بهمن ايجاد نموده است، در اين تحقيق با تفسيرعکس هاي هوايي و تصاوير ماهواره اي و باکمک نقشه هاي توپوگرافي و زمين شناسي و بازديدهاي ميداني نقشه نقاط بهمن خيز در منطقه ايجاد شده است. در مرحله بعد عوامل ژئومورفولوژي و اقليمي که در وقوع بهمن تاثير گذار بودند در قالب مدل AHP با توجه به درجه تاثير آنها وزن دهي شده وضمن ترکيب اين لايه باهم، نقشه پهنه بندي خطر بهمن در منطقه ايجاد شده است. در نهايت نقشه پهنه بندي خطر حاصل از مدل AHP را با نقشه مناطق بهمن خيز که بر اساس بازديد ميداني و تجربه کارشناسي با استفاده از موقعيت ياب GPS تهيه نموده ايم، همپوشاني کرده و ضمن مقايسه آنها با همديگر به اين نتيجه رسيديم که مدل AHP کارايي نسبتا مطلوبي در پهنه بندي خطر بهمن دارد لذا پيشنهاد مي شود، جهت پهنه بندي خطر بهمن در مناطقي که ويژگي هاي اقليمي و توپوگرافي نظير جاده هراز دارند از مدل AHP جهت پهنه بندي خطر بهمن استفاده نمايند.

 نسخه قابل چاپ

شبکه زهکشي نقش زيادي درتخريب و فرسايش ترانشه حفرشده در دامنه مسلط به جاده دارد. اين تخريب عموما خسارات عمده اي را به مسير سواره رو وارد مي آورد. اين خسارات از دو دسته عوامل ناشي مي شود: اول عوامل اقليمي ناشي از بارندگي يا ذوب برف است که مستقيما بر روي جاده و اجزا جاده تاثيرگذار هستند. دوم تاثير رودخانه بر روي جاده مي باشد و شامل مجاورت (دوري و نزديکي) جاده- رودخانه و تقاطع هاي جاده- جريان مي شوند. هدف از اين مقاله، بررسي تاثير رودخانه هراز و زيرحوضه هاي آن و نيز آبراهه هاي فرعي، همچنين مجاورت (دوري و نزديکي) جاده - رودخانه و تقاطع هاي جاده- جريان و نيز بررسي و تشخيص بخش ها و مسيرهاي بحراني است. براي دست يابي به اين هدف حدود 85 کيلومتر از جاده هراز که از گردنه امام زاده هاشم شروع و تا 40 کيلومتري آمل ادامه داشته و اکثر زيرحوضه هاي رودخانه هراز را دربرمي گيرد، موردبررسي و تحليل قرار گرفته است. تعيين حدود جاده و رودخانه هراز با استفاده از نقشه هاي توپوگرافي و عکس هاي هوايي صورت پذيرفته است و با انجام کارهاي ميداني نواقص آن تکميل شده است. نتايج نشان مي دهد که از مجموع 85 کيلومتر جاده تحت بررسي، بيش از 30 درصد (26.1 کيلومتر) در محدوده 50 متري رودخانه قرار گرفته است. مطالعات و مشاهدات نشان داده است که رودخانه تا فاصله 50 متري بر روي جاده اثرگذاربوده است. هم به علت تاثير آب رودخانه در خاکريز جاده که موجب بغلبري و زيربري خاکريز جاده مي شود و نيز نفوذ آب که موجب فرونشيني جاده در بعضي نقاط شده است و 70 درصد (58.9 کيلومتر) از جاده در محدوده 100متري و بيش از 100 متري رودخانه قرار گرفته است. همچنين بررسي تقاطع هاي جاده با رودخانه نشان داد که در 7 نقطه داراي تغيير مسير، 9 زيرحوضه اصلي داراي تقاطع اصلي، 119 زيرحوضه فرعي داراي تقاطع فرعي و از ميان اين 119 تقاطع فرعي، 62 تقاطع به سطح ترانشه منتهي مي شوند.

 نسخه قابل چاپ

سکونت گاه هاي انساني بعنوان يک فضاي جغرافيايي، همواره تحت تاثير ساخت ها و روابط مختلف دچار تغييراتي در ساختار و عملکرد خود شده اند. بررسي، شناخت، و تفسير نحوه تحولات ساختاري- کارکردي آن ها، مخصوصا تحولات پس از نقش پذيري شهري سکونت گاه هاي روستايي بزرگ که نقطه آغازين شهرهاي کوچک و متوسط در آينده هستند، مي تواند گام موثري در توسعه آن ها باشد. لذا در اين مقاله با استفاده از روش پيمايشي، مطالعات ميداني و اسنادي تحولات ساختاري کارکردي سکونت گاه کاني سور، پس از نقش پذيري شهري موردبررسي قرارگرفته است. درمجموع، از فرايند بررسي تحولات ساختاري- کارکردي کاني سور پس از شهرشدن مي توان دريافت که ايجاد ساختارها جديد، تغييراتي در بافت کالبدي شهر، ساختار مديريتي و ... به وجود آورده است و همچنين افزايش کمي و کيفي امکانات آموزشي، کاهش مهاجرفرستي و افزايش مهاجرپذيري، کاهش نقش فعاليت هاي زراعت و دامداري و افزايش فعاليت هاي خدماتي و اداري، انواع امکانات و خدمات، بهبود نظم هندسي آرايش فضايي مساکن، تغيير در روابط و مناسبات سکونتگاه هاي و ... ازجمله تغييراتي بوده که درساختارها و عملکردهاي سابق به وجود امده است.
هرچندکه تحولات ساختاري- کارکردي به وجود آمده پس از نقش پذيري شهري، جنبه هاي منفي همچون کاهش نقش فعاليت هاي زراعت و دامداري، افزايش هزينه هاي زندگي (آب، برق و ...)، افزايش قيمت زمين و رواج بورس بازي زمين داشته است، اما جنبه هاي مثبت آن همچون افزايش کمي و کيفي خدمات، کاهش مهاجرفرستي و افزايش مهاجر پذيري و .. بيشتر از جنبه هاي منفي آن بوده است، در نتيجه روند تحولات پس ازشهرشدن کاني سور رو به جلوبوده و بيشتر مثبت مي باشد.

 نسخه قابل چاپ

حفره هاي دولت به عنوان پديده هايي که بصورت سازمان يافته و در سطحي گسترده موجوديت و حاکميت دولت ها را در فضاي جغرافيايي به چالش مي کشند معرفي شده اند. به همين دليل شناسايي حفره هاي دولت به عنوان عوامل به چالش کشاننده حاکميت و امنيت دولت ها از اهميت بسيار زيادي برخوردار مي باشد. در اين مقاله ضمن معرفي اجمالي مفاهيم نزديک به مفهوم حفره هاي دولت مانند قلمرو موثر ملي، منطقه کارآمد کشور، منطقه هسته، و بحران نفوذ به تعريف حفره-هاي دولت و معرفي انواع آن پرداخته شده که در چهار دسته انواع حفره ها از نظر ماهيت و جنس، قلمرو جغرافيايي (مکاني)، قلمرو زماني و عملکردي معرفي و تعريف شده اند. هرکدام از حفره ها با توجه به شرايط زماني و مکاني شکل گرفته و براي تداوم حاکميت و استقرار امنيت مضرمي باشند درنتيجه شناسايي آنها مي تواند ضامن بقاي حيات سياسي دولت ها گردد. روش پژوهش در اين تحقيق بنيادي، توصيفي و شيوه اجرا به صورت فردي و استفاده از منابع کتابخانه اي و اينترنتي بوده است.

 نسخه قابل چاپ

جامعه عشايري ايران، جامعه اي است در حال گذار از يک شيوه معيشتي سنتي به ساير شيوه هاي معيشتي، در 20 ساله اخير در برنامه کوتاه مدت و ميان- مدت کشور، توجه به اين جامعه شده است. اما ضرورت داشتن يک برنامه بلندمدت براي اين جامعه در محافل علمي و اجرايي احساس مي گردد. نظر به اينکه هر نوع برنامه ريزي بايد در راستاي برنامه ريزي توسعه پايدار انجام گيرد، جامعه عشايري با توجه به مجموعه پتانسيل هاي طبيعي، اجتماعي، اقتصادي، زيربنايي در يک افق 20 ساله آتي مي تواند از حيث توسعه جايگاه مهمي داشته باشند. در افق 20 ساله آتي جامعه عشايري چه در قالب اسکان در کانون هاي توسعه و چه در قالب ساماندهي فضاهاي کوچندگي برخوردار از اشتغال و درآمد مناسب خواهدبود و خدمات ضروري زندگي را در اختيار خواهدداشت. در اين مقاله سعي شده است تا به ضرورت توجه به جامعه عشايري ايران در افق 20 ساله آتي تاکيد شود زيرا که سهم موثري در توسعه پايدار کشور خواهندداشت.

 نسخه قابل چاپ

ساماندهي بافت هاي حاشيه اي شهري و به عبارتي رفع مشکلات ناشي از اسکان غيررسمي، از چالش هاي مهم و مسايل حاد پيش روي برنامه ريزان و مديران شهري بويژه در کشورهاي درحال توسعه مي باشد. در اين بين، دانشمندان علوم مختلف، بويژه جامعه شناسان، شهرسازان و جغرافيدانان شهري همواره بر آن بوده اند تا ضمن شناخت ويژگي هاي منحصربه فرد اين سکونتگاه ها با توجه به ويژگي هاي زماني و مکاني، نسبت به جنبه هاي عمومي و مشترک آن، نيز اشراف يابند تا بتوانند به ارايه راه حل هايي قابل تعميم براي همه فضاهاي مشابه نايل گردد. در اين پژوهش تلاش بر اين است که از جنبه اي خاص که شامل NGOs است وارد موضوع شده تا راهکاري مناسب جهت ساماندهي اين سکونتگاه ها ارايه دهد. از اين روي براي نمونه و بنا به دلايلي، اسلامشهر واقع در جنوب تهران را موردمطالعه قرارداده و يکي ازمحلات آنرا تحت بررسي آماري از طريق نمونه گيري انتخاب نموده است. هدف از اين بررسي حذف پتانسيل هاي بهره گيري از نهادهاي مردمي موجود و ظرفيت تشکيل نهادهاي غيردولتي جديدتر است که در اين راستا، مطالعات اجتماعي و اقتصادي وسيعي انجام پذيرفت. نتايج مطالعات نشان دهنده وجود نهادهايي است که قادر و مايل به مشارکت با مديريت شهري براي پيشبرد برنامه هاي ساماندهي محله مي باشند، ضمن آنکه ظرفيت هايي براي برخي از انواع اين نهادها در محدوده وجود دارد.

 نسخه قابل چاپ

شناخت و تعيين تناسب و استعداد زمين براي توسعه کالبدي و شهري از اقدامات اوليه در برنامه ريزي هاي فضايي و محيطي است. هدف از انجام پژوهش اين بود که با توجه به عوامل طبيعي، نواحي مناسب براي توسعه کالبدي در مجموعه شهري شيراز (يعني يک ناحيه متراکم شهري- صنعتي و کشاورزي) شناسايي و پراکنش فضايي آن مشخص گردد. مواد مورد استفاده شامل نقشه هاي توپوگرافي، زمين شناسي، واحدهاي ارضي، پوشش / کاربري زمين، لرزه خيزي و داده هاي مرتبط با اقليم و ساختار اجتماعي / اقتصادي محدوده بودند. از بررسي هاي کتابخانه اي نيز براي تکميل داده ها استفاده شد. تعيين تناسب زمين ازطريق نه معيار طبيعي مشتمل بر ارتفاع، شيب، ليتولوژي، بارش، دما، قابليت زمين، لرزه خيزي، خطر لغزش، پوشش / کاربري زمين و روش فرآيند تحليل سلسله مراتبي (AHP) در محيط سيستم اطلاعات جغرافيايي صورت گرفت. تناسب زمين براي توسعه کالبدي به پنج طبقه بسيار زياد، زياد، متوسط، کم و بسيار کم تقسيم شد و نقشه پهنه بندي آن تهيه گرديد. نتايج نشان داد که صرفنظر از اراضي کشاورزي، حدود 28 درصد مساحت محدوده در طبقات با تناسب زياد و بسيار زياد قرار دارد و با ملحوظ داشتن ساير پارامترها مي تواند براي توسعه کالبدي مدنظر برنامه ريزان و سياستگزاران قرار گيرد.

 نسخه قابل چاپ

شهرستان سميرم با دارا بودن حدود 12% اراضي کشاورزي استان اصفهان و قرار دادن 90% اين اراضي به کشت سيب جايگاه ويژه اي در کشور داراست. کشت بي رويه اين اراضي و به تبع آن مخاطرات طبيعي، محدوديت هاي کشت، معضلات و تهديدات زيست محيطي بوجود آمده ما را بر آن داشت تا با مطالعه و شناسايي مناطق بهينه از نظر اقليمي و توان هاي محيطي، بهترين مناطق را براي کشت سيب شناسايي نماييم.
هدف اصلي اين پژوهش عبارتند از:
الف- شناسايي مهم ترين معيارهاي اقليمي و محيطي کشت سيب در شهرستان.
ب- مکان يابي مناطق مناسب کشت سيب در شهرستان سميرم با استفاده از تکنولوژي GIS
شناسايي معيارها، استفاده از نرم افزارهاي Arc GIS و Edrisi، تحليل AHP، ترکيب لايه ها و استفاده از منطق هاي بولين و فازي در حالت هاي مختلف، روند کلي کار را نشان مي نمايد.

 نسخه قابل چاپ

افغانستان پس از جنگ سرد در مقطعي از سوي ايالات متحده به فراموشي سپرده شد اماحوادث تروريستي 11 سپتامبر بار ديگر افغانستان را درکانون توجه استراتژيست هاي ايالات متحده قرار داده است. ايالات متحده تاکنون با دو توافقنامه استراتژيک که با افغانستان امضا نموده است نشان داده که کشور افغانستان جايگاه مهمي در ژئواستراتژي ايالات متحده در منطقه خاورميانه بزرگ دارد.
از سوي ديگر افغانستان کشوريست که در طول قرون گذشته همواره در عرصه هاي بزرگ ژئوپليتيکي مدنظر قدرت هاي جهاني قرار داشته است و شکل گيري تحولات سياسي افغانستان تا حدود زيادي متاثر از جايگاه ژئوپليتيکي و ژئواستراتژيک اين کشور در قلب آسيا بوده است. در زماني براي دستيابي به شبه قاره و در موقعيتي خط مقدم رويارويي دو بلوک ايدئولوژيکي شرق و غرب در جنگ سرد و در حال حاضر در کانون مبارزه با تروريسم و بنيادگرايي و ملاحظات ژئواستراتژيکي و ژئوپليتيکي ديگر.
در اين مقاله قصد داريم با در نظر داشت ژئواستراتژي ايالات متحده در خاورميانه به نقش و جايگاه افغانستان در اين ژئواستراتژي و اهميت اين کشور در ارتباط با سيستم هاي جغرافيايي منطقه اي بپردازيم. به نظر مي رسد جايگاه افغانستان در ژئواستراتژي ايالات متحده فراتر از عمليات نظامي آمريکا و هم پيمانانش در مبارزه با تروريزم و بنيادگرايي در مقطع کنوني خاورميانه هرروز شفاف تر مي شود. تامين امنيت سيستم نوين بين الملل در سيستم هاي چندگانه منطقه اي و نيز تامين امنيت انرژي از جمله عوامل مهم در اهميت افغانستان براي استراتژي هاي بلند مدت ايالات متحده وراي مبارزه با تروريزم و بنيادگرايي در منطقه مي باشد.

 نسخه قابل چاپ

با توجه به انقلاب عظيمي كه طي دهه هاي 60-1950 در علم جغرافيا بوجود آمد، اين علم به مبدا تازه اي كشانده شد كه با گذشته آن تفاوت هاي زيادي داشت. اين انقلاب شامل انقلاب كمي و آماري و رياضي بود كه به دنبال آن تكنيك ها و مدل هاي مختلفي براي بررسي فضاي جغرافيايي و عناصر آن وارد حوزه جغرافيا و رشته هاي مربوطه گرديد.
بي ترديد بكارگيري مدل ها و تكنيك هاي كمي و رياضي در پژوهش هاي جغرافيايي بخصوص در بررسي هاي شهري و منطقه اي مي تواند در تثبيت جايگاه اين رشته در بين رشته هاي ديگر و همچنين تحليل و نتيجه گيري درست از وضعيت موجود و به دنبال آن برنامه ريزي و مديريت براي آينده سرزمين بسيار موثر باشد.
شهرها مهم ترين پديده هاي انسان ساخت موجود در پهنه سرزمين هستند که نقش عمده اي در توسعه و يا عدم توسعه مناطق و نواحي دارند. به همين دليل يكي از حوزه هايي كه در آن از روش ها و مدل هاي كمي استفاده مي شود، حوزه تحليل نظام شهري و ساختار سلسله مراتبي شهرها مي باشد. تحقيق حاضر بر اساس روش و رويكرد تحليلي- توصيفي و بر پايه اطلاعات كتابخانه اي و داده هاي آماري سه دوره سرشماري 1345، 1365، 1385 و با استفاده از مدل هاي تحليل فضايي به تحليل شبكه شهري استان اردبيل پرداخته است.
نتايج اين بررسي نشان مي دهد كه به همراه تغييرات اجتماعي? اقتصادي و سياسي در استان اردبيل طي دهه هاي گذشته نظام سكونتگاهي استان اردبيل و سلسله مراتب شهري آن نيز دچار تغيير و تحول گرديده است. همچنين با توجه به مدل هاي استفاده شده مي توان عنوان كرد كه با وجود تسلط نخست شهري در نظام سلسله مراتب شهري استان اردبيل? در كل اين نظام بسوي عدم تمركز و تعادل در حركت است و به مرور زمان از ميزان تمركزگرايي در استان كاسته شده است.

 نسخه قابل چاپ

گردشگري پديده اي است که از گذشته هاي دور موردتوجه جوامع انساني بوده و بر حسب نيازهاي متفاوت اجتماعي، اقتصادي و تاريخي به پويايي خود ادامه داده است. در عصر حاضر رشد روزافزون جمعيت و متعاقب آن شهرنشيني لجام گسيخته بويژه در کشورهاي درحال توسعه (کمبود فضاي سبز، آلودگي شهرها) مشکلات فراواني را از لحاظ گذران اوقات فراغت و استفاده از زيبايي هاي طبيعي به وجودآورده است. انسان براي فرار از زندگي ماشيني و شهر «اين جزيره گرم و آلوده» دست به دامن طبيعت مي شود که اين خود مبناي، شروع فعاليتي به نام اکوتوريسم است. فعاليتي که با هدف بهره گيري از زيبايي هاي طبيعي و جلوه هاي حيرت انگيز خلقت در عين حال سفري مسوليت پذير بدون کمترين آسيب پذيري محيطي بر فضاي کالبدي منطقه مي باشد. در شهرستان نهاوند شرايط جغرافيايي و توپوگرافي، دره هاي سرسبز، حيات وحش و مناطق حفاظت شده، سراب هاي جوشان، رودخانه هاي پرآب، دهکده ها و تپه هاي تاريخي، و ... پتانسيل بالايي براي فعاليت هاي اکوتوريستي فراهم ساخته است.
در اين پژوهش با استفاده از روش پيمايش، مطالعات ميداني و تعيين نقاط قوت، ضعف، فرصت ها و تهديدها به شيوه مدل تحليلي SWOT به بررسي و ارزيابي پتانسيل ها و قابليت هاي جاذبه هاي اکوتوريستي شهرستان نهاوند به گونه اي علمي، همراه با رعايت مسايل زيست محيطي پرداخته شده است سپس به ارايه راهکارهايي براي توسعه پايدار ناحيه اي و در نهايت حرکت در راستاي توسعه پايدار ناحيه اي تاکيد شده است.
نتايج حاصل از مطالعات ميداني، مدل هاي تحليلي و تجزيه و تحليل هاي تجربي در منطقه مورد مطالعه بيانگر اين واقعيت است که عدم بهره برداري اصولي و ضعف بينش علمي مديران نسبت به مسايل زيست محيطي جاذبه هاي اکوتوريستي منطقه را با آسيب پذيري بالايي مواجه کرده است. براي فايق آمدن بر مشکلات نيازمند بازنگري در برنامه هاي جاري و ارايه راهکارهاي مناسب جهت کاهش نقاط ضعف و محدوديت ها و بهره گيري از نقاط قوت و فرصت هاي موجود مي باشد.

 نسخه قابل چاپ

تصاوير با توان تفکيک مکاني بالا مانند IRS به منظور استخراج اطلاعات پوشش زمين در مقياس محلي تا ناحيه اي مورد استفاده قرار مي گيرند. اما استفاده از اين تصاوير به صورت چندزمانه بسيار پرهزينه و محدود است. از سوي ديگر، تصاوير سنجنده MODIS به صورت روزانه از نواحي گسترده در 36 باند مختلف و با توان هاي تفکيک مکاني 250، 500 و 1000 متر باسهولت زيادي قابل دسترس است. ولي به علت ضعف قدرت تفکيک مکاني، اين تصاوير براي بررسي جزييات در محيط هاي پيچيده با تنوع پوشش بالا مناسب نمي باشند. لذا استفاده همزمان از تصاوير MODIS و IRS مي تواند مفيدتر باشد.
در اين تحقيق، امکانات ترکيب تصاوير IRS و MODIS اخذ شده از بخشي از نواحي استان تهران با استفاده از تکنيک جداسازي طيفي موردبررسي قرار گرفته است. در اين تکنيک، ابتدا تصوير IRS طبقه بندي شده، سپس سهم هرکلاس در هريک از پيکسل هاي تصوير MODIS محاسبه مي شود. بامحاسبه راديانس هريک از پيکسل هاي MODIS و اعمال الگوريتم جداسازي طيفي، مشخصه طيفي براي هريک از انواع پوشش هاي زميني موجود محاسبه شده و بر مبناي آن تصوير ترکيب شده توليد مي شود.
نتايج به دست آمده نشان مي دهندکه تصوير ترکيب شده، استفاده از توان تفکيک طيفي تصوير MODIS به منظور بارزسازي بيشتر عوارض در نواحي ناهمگن را امکان پذير مي سازد. ضمنا واريانس محلي و نوع پوشش تاثير زيادي بر کيفيت تصوير ترکيبي دارند. نتايج اين روش رابطه زيادي با دقت زمين مرجع نمودن تصاوير با توان تفکيک مکاني بالا و پايين نشان مي دهند و با افزايش آن، کيفيت تصاوير توليدي نيز افزايش مي يابد.

 نسخه قابل چاپ