بانک مقالات جغرافیا

استان سيستان و بلوچستان در دهه اخير خشکسالي شديدي را تجربه کرده که اثرات مهمي در زندگي روستايي ناحيه داشته است. اثرات خشکسالي در معيشت دامداري ناحيه به دو دليل محسوس تر بوده است: اول، آنان به مراتع طبيعي وابسته بوده اند و دوم، دولت برنامه مشخصي جهت حمايت از دامداري در مقابل خشکسالي نداشته است .دامنه هاي جنوب و شرق تفتان در بلوچستان از قديم مامن مردمي بوده که معيشت آنان به بهره برداري از مراتع طبيعي وابسته بوده است. آن ها از سال 1310 زماني که خلع سلاح عشاير صورت گرفته و فعاليت هاي کشاورزي آغاز شده، معيشت خود را به نيمه کوچ نشيني تغيير داده اند. تغيير نوع معيشت از کوچ نشيني به نيمه کوچ نشيني و يکجانشيني پديده اي معمول است اما اين تحول بايد روندي تدريجي، درونزا و همراه با طي مرحله "جامعه پذيري" باشد در غير اين صورت ممکن است به عواقب نامطلوب بيانجامد. مطالعه تحولات معيشتي دامداران مزبور در اثر خشکسالي هاي اخير هدف اصلي مقاله حاضر مي باشد. مقاله ابتدا شاخص خشکسالي ناحيه را بر اساس داده هاي آماري مطالعه مي کند آن گاه داده هاي جمع آوري شده (از طريق بررسي محلي و برخي منابع) با استفاده از آزمون همبستگي اسپيرمن" تحليل مي شود. نتيجه نشان مي دهد که معيشت نيمه کوچ نشيني در اثر خشکسالي اخير به شرح زير تحول يافته است: گروهي که داراي اراضي زراعي در "سنگان" هستند، فعاليت زراعي و توليدات خود را تغيير داده و تعدادي دام را به صورت دامداري روستايي حفظ کرده اند زيرا دولت به روش هاي مختلف از کشاورزان در برابر خشکسالي حمايت کرده است. گروه کوچک ديگري معيشت خود را از نيمه کوچ نشيني به رمه گرداني تغيير داده و در ناحيه کوهستاني تفتان "شونده" ساکن شده اند. اين دو گروه مي توانند زندگي قبلي خود را با استفاده از بارش هاي اخير و پايان دوره خشکسالي مبتني بر بهره برداري از مراتع طبيعي از سر بگيرند. بالاخره شمار قابل توجهي از جمعيت، نوع معيشت خود را از دست داده و به مراکز شهري مهاجرت کرده اند. آن ها سرمايه يا مهارت لازم براي زندگي در نواحي شهري را ندارند و مي توانند مشکلات شهري را تشديد کنند.

 نسخه قابل چاپ