بانک مقالات جغرافیا

يکي از عوامل مهم تاثيرگذار بر امنيت ملي کشورهاي توليدکننده و مصرف کننده انرژي، نفت و گاز است. بعد از پيدايي نفت در ايران به مرور اين ماده خام به عنوان مهم ترين مولفه تاثيرگذار بر اقتصاد، سياست و به طور کلي امنيت ايران ايفاي نقش کرده است. با تحول گفتمان ژئواستراتژيک به گفتمان ژئواکونوميک در دهه هاي اخير و ايفاي نقش برتر اقتصاد در عرصه مناسبات جهاني، نفت به عنوان خون صنعت مدرن در مقايسه با ساير عوامل قدرت از جايگاه بالاتري برخوردار شده است. در اين ميان ايران از دو جنبه توليد و مصرف انرژي در کانون توجه و تعاملات بين المللي واقع شده است. از طرفي اين کشور در مرکز بيضي انرژي جهاني با 56 درصد ذخاير نفت در خليج فارس و 10.39 درصد در حوزه خزر واقع شده است که با تپش آن صنعت و اقتصاد جهاني به حرکت افتاده و حيات خويش را تداوم مي بخشد. مضافا اينکه اين سرزمين قلب سه حوزه بزرگ ذخاير گازي جهان يعني خليج فارس، سيبري غربي و آسياي مرکزي با 70.2 درصد ذخاير گازي جهان را بهم ارتباط مي دهد. از طرف ديگر ايران با داشتن 10.3 درصد از ذخاير نفت و 15.8 درصد از ذخاير گاز جهان در جايگاه دوم دنيا قرار دارد. از جنبه مصرف انرژي نيز ايران محل اتصال دو حوزه بزرگ مصرف انرژي يعني هند و چين در شرق و اروپا در غرب واقع شده است. اين ويژگي هاي دوگانه باعث گرديده که امنيت ايران و محيط پيرامونش براي نظام بين المللي اهميت مضاعفي پيدا کند. بنابراين به نظر مي رسد در دوره حاکميت گفتمان ژئواکونوميک ايران بايد با استفاده از ديپلماسي انرژي با اتخاذ رويکرد تعاملي و پرهيز از اتخاذ مواضع تقابلي از انرژي به عنوان يک فرصت براي تعامل با نظام بين الملل و ارتقاي امنيت ملي استفاده نمايد.

 نسخه قابل چاپ

شاخص هاي مسکن شايد مهم ترين و کليدي ترين ابزار در برنامه ريزي مسکن باشند. بررسي شاخص هاي اجتماعي مسکن يکي از وسائل و شيوه هاي شناخت ويژگي هاي مسکن به شمار مي رود که مي توان به کمک آن پارامترهاي موثر در امر مسکن را شناخت و هر گونه برنامه ريزي و تصميم گيري صحيح در خصوص مسکن را تسهيل نمود. هدف اين مقاله بررسي وضعيت شاخص هاي اجتماعي مربوط به ازدحام جمعيت يا کميت مسکن، کيفيت وضع مسکن، خدمات اساسي و مالکيت و نحوه تصرف مسکن در شهرستان اهواز مي باشد. روش تحقيق ترکيبي از روش هاي توصيفي، تحليلي و موردي- ميداني يا موردي- ژرفانگر است. بررسي و مقايسه شاخص هاي اجتماعي مسکن در شهرستان اهواز طي سال هاي 1345 الي 1385 نشان مي دهد که در اکثر اين شاخص ها روند روبه رشدي (بهبودي نسبي) داشته اند. از اين رو برنامه ريزان و مديران مسکن بايد از يک سو به اهميت شاخص هاي اجتماعي در بهبود کيفيت مسکن توجه نموده و از سوي ديگر مساله مسکن را در ارتباط با کليه عوامل مربوطه اعم از کمي و کيفي مورد بررسي و امعان نظر قرار دهند، همچنين با ديدي جامع و همه سو نگر و به طور اساسي و جدي تر نقش شاخص هاي اجتماعي را در برنامه هاي توسعه مسکن لحاظ کنند.

 نسخه قابل چاپ

رشد شهرها يکي از پديده هاي مهم جهاني مي باشد که تحت تاثير عوامل محيطي، انساني، اقتصادي و سياسي روي مي دهد و ارائه خدمات به شهروندان و دسترسي آنان به امکانات شهر از اولويت هاي برنامه ريزان و مديران شهري است. براي تحقق اين امر از تکنيک ها و روش هاي گوناگون اعم از کلاسيک و نوين استفاده گشته است. از دهه 1970 استفاده از روش هاي کمي در مسائل مکانيابي خدمات شهري زياد شده و هر کدام از اين روش ها علاوه بر معايب و مزاياي خاص خود در اين زمينه به کار مي روند. اما در اين تحقيق از تکنيک AHP که مزاياي بيشتري نسبت به ديگر تکنيک هاي مکانيابي دارد، استفاده شد. چون در فرايند مکانيابي سنجشي کمي، براي انتخاب فاکتورها در دسترس نبوده به همين دليل تعيين وزن ها و ارزيابي دشوار مي باشد (Jianguo, 2005, 594). در اين پژوهش از روش AHP که تکنيکي رياضي براي مباحث چند فاکتوره بوده و به جنبه هاي کمي و کيفي بحث، کمک مي کند و به عنوان ابزاري قوي و ساده براي انتخاب وزن و کاهش دهنده اريبي وزن ها بوده، استفاده شد. هدف از انجام اين تحقيق بکارگيري روش AHP در مکانيابي ها و مسائل برنامه ريزي شهري و معرفي يک روش نوين به همراه سيستم هاي اطلاعات جغرافيايي و عملي کردن آن در مکانيابي درمانگاه هاي شهر مهاباد، تحليل توزيع مکاني مراکز درماني در شهر مورد مطالعه و تشخيص و تبيين نقاط ضعف در استقرار کاربري هاي درماني در وضع موجود با توجه به معيارهاي تعيين شده مي باشد و براي رسيدن به اهداف فوق از روش تحقيق ترکيبي AHP در محيط سيستم هاي اطلاعات جغرافيايي، نرم افزارهاي Arcgis و Matlab و همچنين مطالعات اسنادي و کتابخانه اي استفاده شده است.

 نسخه قابل چاپ

در اين مقاله پس از تعريف مدل مفهومي، ضوابط موثر در مکانيابي مدارس مشخص شده و اطلاعات مرتبط با هر يک از آنها آماده سازي و سپس اطلاعات نقشه ها و اطلاعات توصيفي در نرم افزار ArcGIS وارد گرديده است. در مرحله بعد به تجزيه و تحليل اطلاعات و ارزيابي وضع موجود به وسيله نرم افزار ArcGIS و با استفاده از امکاناتي چون Spatial Analysis, Buffering و... پرداخته شده است. با استفاده از منطق بولين و فازي مکان مدارس ابتدايي مورد تحليل قرارگرفته و مشخص گرديده که کداميک از اين مدارس بر خلاف ضوابط مکانيابي واقع شده و يا در حريم کاربري هاي ناسازگار قرار دارد. با توجه به بررسي ها و نتايج به دست آمده، توصيه هاي کاربردي براي بهبود وضعيت مدارس ابتدايي اين دو منطقه گرديده است.

 نسخه قابل چاپ

در دهه هاي اخير مکاتب و پارادايم هاي متعددي در حوزه ادبيات شهري شکل گرفته اند که برخي از آنها تاثيرات عميقي بر فضاهاي شهري نهاده اند، در اين ميان رويکرد «استراتژي توسعه شهري (CDS) «که يکي از مهم ترين و بحث انگيزترين آنها محسوب شده و در چند سال اخير نيز توجه بسياري از محافل علمي- حرفه اي ايران را نيز به خود معطوف کرده است. هر چند حيات CDS به شکل گيري رسمي سازمان «ائتلاف شهرها» به سال 1999 بر مي گردد، اما اين سازمان در سال هاي بعد با مشارکت «بانک جهاني» و مرکز سکونتگاه هاي انساني وابسته به سازمان ملل متحد (HABITAT) اسناد رسمي آن را منتشر کرده و در حال حاضر نيز تريبون و متولي رسمي اجرايي CDS در سطح جهاني به شمار مي رود. امروزه بسياري از مديران، برنامه ريزان و نظريه پردازان شهري سعي در بسط اين موضوع دارند که با استناد به تجارب موفق CDS، اين رهيافت چگونه و با کدام مکانيسم ها قادر است در انتظام فضايي شهرها، ايجاد تغييرات مثبت در زندگي عادي شهروندان و کاهش فقر شهري، نقش خود را توسعه دهد. مروري بر اجراي CDS در بيش از 250 شهر جهان سومي در کمتر از يک دهه، تاکيدي است اين بر نکته که رويکرد بيش از آنچه به دنبال تهيه طرح باشد، مبتني اجرا و عمل است. اين در حالي است که اغلب شهرهاي کشورهاي در حال توسعه نظير ايران، هم از نظر تهيه و تدوين و هم از بعد اجرا، شرايط دشواري را تجربه مي کنند، چرا که رويکرد عمده در مديريت و برنامه ريزي شهري ايران متاثر از مکتب برنامه ريزي کلاسيک با محوريت طرح جامع است که غالبا در آن ابعاد توسعه فيزيکي، آرايش و انتظام کالبدي شهرها بر ابعاد اجتماعي- شهروندي تقدم دارد. با اينکه طرح هاي جامع در ايران با هدف زمينه سازي رشد کالبدي موزون شهرها تدوين مي شوند، اما عملا نه تنها انرژي و هزينه هاي بسياري را بر اقتصاد شهري تحميل مي کنند، بلکه اغلب بخش عمده اي از اهداف آنها هرگز محقق نمي شوند. از دلايل اصلي شکل گيري روند حاضر، مي توان به عدم توجه و کاربرد روش ها و نگرش هاي جديد در حوزه برنامه ريزي شهري نظير راهبرد توسعه شهري اشاره کرد. مقاله حاضر سعي بر آن دارد تا ضمن بررسي و تحليل چالش هاي فرا روي برنامه ريزي شهري در ايران، به جايگاه رهيافت CDS در اين مقوله و نقش آن در انتظام فضايي شهرها بپردازد.

 نسخه قابل چاپ

محيط زيست کره زمين که يک کل واحد را تشکيل مي دهد جزء لاينفک حيات انسان محسوب مي شود و بقا و سلامت آن لازمه بقاء و سلامت انسان است و بايد گفت که حفاظت از محيط زيست مساوي با حفاظت از بشريت مي باشد که وظيفه اصلي هر دولتي را به خود اختصاص مي دهد. دولت ها براي انجام اين وظيفه و تنظيم روابط انسان با محيط زيست نيازمند يک سلسله مقررات و قواعد الزام آور هستند. از اين رو در هر کشوري براي حمايت از محيط زيست و جلوگيري از تخريب و آلودگي آن قواعد و مقرراتي وضع مي شود که از مجموعه آن مقررات به «حقوق محيط زيست» تعبير مي شود. اين رشته جديد از علم حقوق بر حسب دامنه شمول مقررات آن، به حقوق محيط زيست داخلي، حقوق محيط زيست بين المللي و حقوق بين الملل محيط زيست قابل تقسيم است. با توجه به اينکه محيط زيست قسمت عمده حاکميت ملي هر کشوري را تشکيل مي دهد، مقررات آن جنبه آمره داشته و هيچ کس حتي دولت ها حق عدول از آن قواعد و مقررات را ندارند.

 نسخه قابل چاپ

زمين شناسي و پيکرشناسي زمين بر جامعه، تمدن و تنوع فرهنگي تاثير داشته اند. اين تاثير با توجه به ميزان توسعه در هر جامعه اي متفاوت خواهد بود. در گذشته، انسان ها روابط نزديکي با محيط طبيعي خود داشتند و در راه تلاش براي شناخت و درک چشم اندازها و فرايندها از اسطوره، داستان و افسانه ها کمک گرفته اند. استفاده از اسامي مانند شيطان، اژدها و جن براي دره ها، کوه ها و غارها را مي توان در نقاط متفاوت کره زمين و در فرهنگ هاي مختلف مشاهده کرد. علاوه بر اين انسان سعي کرده است فرايندها و فرم ها را بر اساس درک خود از طبيعت، تشريح کنند. اسامي به کار رفته براي عناصر غير زنده طبيعت، در چهارچوب زمين شناسي فرهنگي قرار مي گيرد. بخشي از فرهنگ مربوط به پديده هاي زمين شناسي با اعتقادات مذهبي مردم و متافيزيک ارتباط دارد. بعضي از اين اسامي براي عناصر نسبتا استاتيک (مانند کوه ها)، فرايندهاي ديناميک (مانند چشمه هاي تراورتن ساز) و فسيل ها استفاده شده اند. تعدادي از اين اسامي اسطوره ها و داستان ها، اطلاعات با ارزشي را درباره زلزله ها، سونمي، سيل ها و غيره ارايه مي دهند و داده هاي مهمي را براي درک تاريخ زمين شناسي، روند تحولات پيکرشناسي و تغييرات اقليمي را فراهم مي کند. در اين تحقيق، ارزش هاي ژئوميتولوژيکي سه چشمه داراي املاح آهکي در شمال غرب ايران (تکاب، زنجان و قروه) مورد بررسي قرار گرفته است. استفاده از نام اژدها براي پشته هاي سنگي نشان دهنده آن است که در اين مناطق در گذشته چشمه هاي پر آب و احتمالا آرتزين وجود داشته است. اين گونه سايت ها، از ديدگاه جذب ژئوتوريست ها، بويژه در مناطق روستايي اهميت زيادي دارند.

 نسخه قابل چاپ

حوضه آبخيز تيغ آب، بين شهرستان هاي خاش و ايرانشهر قرار گرفته است. در اين تحقيق پس از جمع آوري آمار دراز مدت (22 ساله) از دما، دبي و بارش حوضه، مطالعات در دو بخش انجام شد. در بخش اول به بررسي روش هاي مختلف در برآورد آبدهي سالانه حوضه و در بخش دوم به بررسي سيلاب و انتخاب بهترين و مناسب ترين روش در تخمين ميزان آن، پرداخته شد. آزمون هاي مختلف آماري بر روي داده ها انجام گرفت تا از همگني داده ها و پراکنش ايستگاه هاي منتخب، اطمينان حاصل شود. سپس با استفاده از روش هاي جاستين، رابطه کميته تحقيقات کشاورزي هندوستان(ICAR) ، موسسه تحقيقات آبياري ايالت UP هندوستان و رابطه ليسي، ارتفاع رواناب سالانه محاسبه شد و بهترين روش جهت برآورد آبدهي سالانه انتخاب گرديد. بر اين اساس، از بين روش هاي مورد استفاده روش جاستين، به دليل در نظر گرفتن پارامترهاي اقليمي و غير اقليمي فراوان و نيز ضريب منطقه اي، در برآورد ميانگين آبدهي سالانه، نتيجه بهتري را ارائه داده و براي استفاده در حوضه آبخيز تيغ آب توصيه مي شود. در مرحله بعدي سيلاب منطقه بررسي شد و پس از برآورد دبي پيک سيلاب ايستگاه ها، به بررسي روش هاي مختلف تخمين سيلاب و انتخاب مناسب ترين روش جهت برآورد آن در دوره هاي بازگشت مختلف، اقدام گرديد. بر اساس نتايج مشاهده شده، جهت بر آورد حداکثر دبي لحظه اي سيلاب، روش SCS از جامعيت بيشتري برخوردار است.

 نسخه قابل چاپ

فرايند ايمن سازي شامل انواع اقداماتي است که پيش از وقوع حادثه براي کنترل و کاهش خسارات جاني و مالي احتمالي ناشي از سيل انجام مي گيرد. توجه به اين روش ها به لحاظ عدم کفايت روش هاي فيزيکي ضرورت دارد. روش تحقيق اين مقاله توصيفي مي باشد و به ارائه الگوي عملي ايمن سازي در راستاي کاهش خسارات ناشي از سيلاب در شهر تهران پرداخته است. از مهم ترين روش هاي ايمن سازي مي توان به اقدامات مديرتي و عملياتي اشاره کرد.

 نسخه قابل چاپ

هدف اين مقاله بررسي ميزان تاثيرپذيري رويکرد سازماندهي فضايي شهري و منطقه اي کلان شهرهاي ايران بر اساس تغييرات ساختارهاي اقتصادي عصر جديد با تاکيد بر کلان شهر تبريز است. زيرا به نظر مي رسد در شرايط عدم تطابق ساختار فضايي کلان شهرها، که عامل رشد اقتصادهاي ملي و ارتقادهنده جايگاه بين المللي و جهاني کشورها هستند، با نقش و عملکرد متناسب با تغييرات ساختارهاي روز اقتصادي جهان، با مشکل تناقض هاي کالبدي نسبت به نقش بايسته شان مواجه شده و راه جهاني شدن کشور از طريق شهرهاي بزرگ براي آنها مسدود خواهدشد.
در اين مقاله، اصول پايه اي براي برنامه ريزي فضايي شهري و منطقه اي و ضرورت توجه به نقش و جايگاه کلان شهرها با استفاده از آرا و نظريه پردازي هاي صاحب نظران اين حوزه از جمله دانيل بل، فريتزماکلوپ، آلوين تافلر، فرانک وبستر، يونجي ماسودا، سيمون نورا، آلن منک، مارک اوري پورات و مانوئل کاستلز که داراي ديدگاههاي مرتبط با جامعه اطلاعاتي هستند، بررسي شده و مباني نظري طرح هاي توسعه و عمران کلان شهر تبريز مورد مقايسه تطبيقي قرار گرفته است.از نظر روش شناسي گردآوري و تحليل داده ها به صورت توصيفي و تحليل ثانويه بوده است،که در زير شاخه هاي پيمايشي و بررسي موردي کار پژوهش را پيش برده است. همچنين در تجزيه و تحليل اين مقاله از روش تحليل محتوايي، تطبيقي و آزمون t استفاده شده است. عمده ترين يافته هاي مقاله عبارتند از: ويژگي هاي سازمان فضايي کلان شهرها بر اساس الزامات جامعه اطلاعاتي و ميزان استفاده از پاردايم اطلاعات در تدوين انگاره ها و اسناد طرح هاي توسعه و عمران شهري و منطقه اي کلانشهر تبريز که از سال 1368 به امروز تهيه شده اند.

 نسخه قابل چاپ

اين پژوهش به منظور تطبيق شرايط آب و هوايي ايستگاه هاي منتخب جلگه مغان (پارس آباد، مشيران، اصلاندوز، بيله سوار، گرمي) با نيازهاي آب و هوايي گياه زعفران و ارزيابي کمي عناصر آب و هوايي موجود در منطقه، جهت کشت اين گياه صورت گرفته است. عناصر آب و هوايي ايستگاه ها براي دوره آماري 22 سال (1384-1363) مورد مطالعه قرار گرفته اند. از نرم افزار Minitab و از روش نسبت ها و تفاضل ها براي بازسازي و تخمين داده هاي مفقود استفاده گرديده و براي محاسبه مقادير تبخير- تعرق پتانسيل از روش هاي بلني- کريدل، پنمن و هارگريوز، استفاده شده است. پس از بررسي داده هاي آب و هوايي ايستگاه ها و مقايسه آنها با شرايط آب و هوايي گياه زعفران ايستگاه هايي که امکان کشت اين گياه در آنها فراهم است مشخص گرديد. با توجه به نيازهاي آب و هوايي گياه زعفران که به سرمازدگي، مقدار بارندگي در طول دوره رشد و کاهش دما خصوصا به طور ناگهاني حساس است، در ايستگاه مشيران (محدوده جنوب غربي جلگه مغان) عامل محدودکننده کشت زعفران دماهاي پايين مي باشند. ساير ايستگاه هاي منطقه داراي شرايط مساعد آب و هوايي براي کشت زعفران بوده و احتمال وقوع خسارت هاي ناشي از عوامل آب و هوايي بسيار محدود مي باشد. بر اساس يافته هاي اين پژوهش و با توجه به نقش ارتفاع محل و تاثير آن در رشد گياه زعفران مناسب ترين ايستگاه جهت کشت اين محصول در منطقه مورد مطالعه ايستگاه گرمي (محدوده جنوب شرقي جلگه مغان) معرفي شده است.

 نسخه قابل چاپ

اين پژوهش با هدف تحليل شرايط جبهه زايي در زمان رخداد بارش هاي سنگين استان کردستان با رويکرد محيطي به گردشي انجام شد. ابتدا پايگاه داده اي از بارش روزانه استان کردستان، از روز 11/10/1339 تا 11/10/1388 (17897 روز) تهيه شد. در ادامه 125 روز از فراگيرترين و سنگين ترين بارش هاي استان جهت تحليل سينوپتيک انتخاب و بررسي شد. سپس براي دوره مورد مطالعه، به کمک متغيرهاي مولفه باد مداري، مولفه باد نصف النهاري و دماي هوا، فراواني شرايط جبهه زايي و موقعيت آن در محدوده صفر تا 80 درجه طول شرقي و صفر تا 60 درجه عرض شمالي، در سه تراز 1000، 700 و 500 هکتوپاسکال، و در چهار ديده باني (ساعت 00:00، 06:00، 12:00 و 18:00) محاسبه شد. نتايج نشان داد که در تراز 500 هکتوپاسکال وضعيت جبهه زايي تنها در ساعت 18:00 فراهم است. فراواني جبهه زايي در تراز 700 هکتوپاسکال پايين بوده، در نتيجه اين تراز در ايجاد جبهه و به دنبال آن ناپايداري هاي حاصل از شرايط جبهه زايي تاثير چنداني بر استان کردستان ندارد. در نهايت تراز 1000 هکتوپاسکال از لحاظ جبهه زايي بسيار مهم است؛ زيرا در هر چهار زمان ديده باني، بخش هاي زيادي از ايران و از جمله استان کردستان بر روي کمربند جبهه زايي قرار داشته ضمن اين که بيشينه جبهه زايي منطقه در ساعت 18:00 بر روي غرب ايران و بويژه استان کردستان ديده مي شود.

 نسخه قابل چاپ

اقتصاد گردشگري در حال حاضر در حال تبديل شدن به يکي از ارکان اصلي اقتصاد تجاري جهان است. افزون بر اين بسياري از برنامه ريزان و سياست گذاران توسعه نيز از صنعت گردشگري به عنوان رکن اصلي توسعه پايدار ياد مي کنند که مي تواند با برنامه ريزي اصولي و مناسب و شناسايي فرصت ها و محدوديت هاي گردشگري، نقش موثري در توسعه مناطق شهري و در نتيجه توسعه ملي و تنوع بخشي به اقتصاد ملي بر عهده داشته باشد. از اين رو در اينجا سوال اين است که پتانسيل ها و محدوديت هاي توسعه گردشگري شهر کدام است و چه راهبردهايي جهت توسعه گردشگري که منجر به توسعه ملي بشود، وجود دارد؟ به اين منظور مقاله حاضر با استفاده از روش پيمايش، مطالعات ميداني و تعيين نقاط قوت، ضعف، فرصت ها و تهديدها به شيوه SWOT به ارائه راهبرد در جهت توسعه گردشگري منطقه زنجان رود پرداخته است. تجزيه و تحليل ها نشان مي دهد که با توجه به توان ها و استعدادهاي بالقوه گردشگري منطقه، آن مي تواند به يک عامل توسعه درون زا تبديل شود که خود نياز به برنامه ريزي جامع براي بازنمايي نقاط قوت، تقويت فرصت و مقابله با تهديدات و ضعف ها را ضرورت مي بخشد. لازم به ذکر است راهکارهاي اين پژوهش در بهينه سازي وضع موجود و ساماندهي صنعت گردشگري در اين استان مي باشد.

 نسخه قابل چاپ

فضاهاي سبز به عنوان جزئي از نظام کالبدي شهر تا قرن هيجدهم عمدتا در قالب باغ و يا پرديس براي استفاده افراد متشخص اجتماعي تجلي مي يافت. اين فضاها، در قرن نوزده و بويژه قرن بيستم در اثر افزايش جمعيت، رشد فيزيکي شتابان و بروز انواع فشارهاي روحي و رواني ناشي از شهرنشيني به عنوان يک نياز تنفسي و تفريحي مطرح گرديد. شهرسازان نوگرا در ابتدا به دنبال دگرگوني عظيم ناشي از شرايط اجتماعي و اقتصادي بر توسعه فضاهاي بهداشتي و عمومي از جمله فضاي سبز تاکيد داشته و در قرن بيستم با استاندارد نمودن فضاي سبز شهري بر وضعيت فيزيکي و غيرفيزيکي اغلب شهرهاي جهان از جمله شهرهاي ايران تاثير گذاردند. هم اکنون طرح هاي شهري کشور در چارچوب رويکرد شهرسازي جديد توسط وزارت مسکن و شهرسازي تعيين و اعلام مي گردد. اين مقاله به دليل منحصر به فرد بودن واقعيت شهرها تاکيد مي کند که توسعه فضاي سبز نمي تواند استاندارد واحد اختيار نمايد. بنابراين ابعاد فضاي سبز مانند هر پديده فضائي زنده لازم است با در نظر گرفتن واقعيات زيست اکولوژيکي و نيز عوامل اجتماعي و اقتصادي در قالب طرح هاي هاي منطقه اي و محلي تعيين و تعريف شود.

 نسخه قابل چاپ

فرهنگ يا به عبارتي راه و روش زندگي جوامع انساني در برگيرنده اقتصاد، معيشت، نحوه زيست، طرز مصرف خوراک و پوشاک، مسکن، سياست، حکومت، نظام هاي سياسي، آداب و رسوم، نظام ازدواج و خويشاوندي، تفکرات مذهبي و متافيزيکي و همه امور انساني و غير انساني، همواره به دلايل گوناگون در حال تغيير و تحول است (ازکيا، 1379: 17). بررسي هاي انسان شناسي و فرهنگي حاکي از آن است که عوامل مختلف چون اختراع و نوآوري يا اشاعه و اقتباس فرهنگي که در درون يا بيرون يک جامعه تکوين مي يابند در تغييرات فرهنگي دخالت دارند به طوري که ميزان دگرگوني و تغيير در يک فرهنگ خاص بستگي به شدت و ضعف عوامل فوق خواهد داشت. در واقع هر چه ميزان اين عوامل کمتر باشد تغيير و دگرگوني فرهنگ مربوطه کندتر خواهد بود (امان اللهي، 1362: 103). اين مقاله به بررسي اثرات تغييرات فرهنگي بر الگوي مسکن روستايي پرداخته و سعي نموده است تا تاثير هر يک از اجزا فرهنگ را بر تغييرات الگوي مسکن روستايي بررسي نمايد. براي شناخت اثرات تغييرات فرهنگي بر مساکن روستايي سعي بر آن است تا سبک معماري در بناهاي مسکوني سنتي و جديد مورد واکاوي عميق قرار گيرد. در اين راستا مساکن 10 روستا از روستاهاي بخش مرکزي شهرستان قزوين به عنوان جامعه نمونه انتخاب شده است. نتايج حاصل از مطالعات ميداني مشخص نمود که بين تغييرات فرهنگي و رضايت از مسکن، نقشه معماري، مقاومت مسکن، محل نگهداري دام در خارج از ساختمان، مصالح اصلي به کار رفته در ساخت مسکن، نوع بناي واحد مسکوني، تعداد خانوار، آسايش در منزل، نماي واحد مسکوني، مصالح کاربردي در نماي مسکن، نقشه معماري آشپزخانه، وسايل سرمايش و گرمايش منزل، مساحت کل زمين، مساحت کل زيربنا، عمر ساختمان و تعداد طبقات رابطه مستقيم معنادار وجود دارد. همچنين مشخص شد که بين تغييرات فرهنگي و تغيير در الگوي مسکن روستايي رابطه خطي معناداري برقرار است.

 نسخه قابل چاپ