پاسخ به:بانک مقالات جغرافیا
جمعه 15 اردیبهشت 1391 10:38 PM
| 9 : فضاي جغرافيايي زمستان 1390; 11(36):211-234. |
| ژئوميتولوژي: علوم زمين و فرهنگ شفاهي «نمونه هايي از شمال غرب ايران» |
| خوش رفتار رضا* |
| * گروه جغرافيا، دانشگاه زنجان |
|
زمين شناسي و پيکرشناسي زمين بر جامعه، تمدن و تنوع فرهنگي تاثير داشته اند. اين تاثير با توجه به ميزان توسعه در هر جامعه اي متفاوت خواهد بود. در گذشته، انسان ها روابط نزديکي با محيط طبيعي خود داشتند و در راه تلاش براي شناخت و درک چشم اندازها و فرايندها از اسطوره، داستان و افسانه ها کمک گرفته اند. استفاده از اسامي مانند شيطان، اژدها و جن براي دره ها، کوه ها و غارها را مي توان در نقاط متفاوت کره زمين و در فرهنگ هاي مختلف مشاهده کرد. علاوه بر اين انسان سعي کرده است فرايندها و فرم ها را بر اساس درک خود از طبيعت، تشريح کنند. اسامي به کار رفته براي عناصر غير زنده طبيعت، در چهارچوب زمين شناسي فرهنگي قرار مي گيرد. بخشي از فرهنگ مربوط به پديده هاي زمين شناسي با اعتقادات مذهبي مردم و متافيزيک ارتباط دارد. بعضي از اين اسامي براي عناصر نسبتا استاتيک (مانند کوه ها)، فرايندهاي ديناميک (مانند چشمه هاي تراورتن ساز) و فسيل ها استفاده شده اند. تعدادي از اين اسامي اسطوره ها و داستان ها، اطلاعات با ارزشي را درباره زلزله ها، سونمي، سيل ها و غيره ارايه مي دهند و داده هاي مهمي را براي درک تاريخ زمين شناسي، روند تحولات پيکرشناسي و تغييرات اقليمي را فراهم مي کند. در اين تحقيق، ارزش هاي ژئوميتولوژيکي سه چشمه داراي املاح آهکي در شمال غرب ايران (تکاب، زنجان و قروه) مورد بررسي قرار گرفته است. استفاده از نام اژدها براي پشته هاي سنگي نشان دهنده آن است که در اين مناطق در گذشته چشمه هاي پر آب و احتمالا آرتزين وجود داشته است. اين گونه سايت ها، از ديدگاه جذب ژئوتوريست ها، بويژه در مناطق روستايي اهميت زيادي دارند. |
| كليد واژه: ژئوميتولوژي، علوم زمين، چشمه هاي تراورتن ساز، اژدها، اسطوره، ايران |
![]() |
|
نسخه قابل چاپ |