بانک مقالات زبان و ادبیات فارسی

افلاطون در رساله تئاتتوس به موضوع اصلي معرفت و شناخت آن مي پردازد و سعي مي کند تعريفي براي آن بيابد.
سه تعريف افلاطون در پاسخ به سوال «معرفت چيست= epistéme estin «ti سه قسمت اصلي رساله را تشکيل مي دهند. هر سه تعريف افلاطون از شناخت که در واقع آراي مختلف موجود درباره معرفت، از جمله سوفيست ها و حس گرايان مي باشد، بي نتيجه مي ماند.
موضوع اين مقاله، تعريف اوّل افلاطون از معرفت مي باشد.
سوال "معرفت چيست؟" در مکالمه اصلي (9 س 143- 3 د 151) طرح مي گردد.
نخستين پاسخ تئاتتوس به سوال در باره ماهيت معرفت (معرفت =aisthesis) با استناد به جمله پروتاگوراس و نظريه هراکليت نقد و بررسي مي شود (4 د 151- 8 س 183). 

در اين مقاله، تجليات قدسي اعداد به عنوان سمبل هايي در عرفان و اسطوره در سه شاهکار بزرگ ادبيات فارسي: شاهنامه فردوسي (در قرن پنجم)، خمسه نظامي (در قرن ششم) و منطق الطير عطار (در قرن ششم) مورد نظر قرار گرفته است و نيز در همين حال گونه هاي مختلف اعداد عرفاني و اساطيري با اساطير ايران، چين، هند، مصر و يونان و نيز برخي اديان پيش از اسلام مطابقت داده شده است. موارد مورد توجه در اين مقاله عبارتند از:
بررسي اعداد به عنوان سمبل هايي در اساطير ايران، چين، هند، مصر و يونان، تجليات قدسي اعدادي چون: سه، شش، هفت، سي، چهل، و ... تمهيدات عددي اسطوره و ..
همه اين موارد با داستانهاي چون گيل گمش، يوسف، يعقوب، موسي، نوح، و ايلياي نبي هماهنگ شده و سرانجام همه موارد فوق با شواهدي از سه متن مذکور نيز مطابقت داده شده اند. 

معرفت شناسي، به عنوان بحثي مستقل در کتب فلاسفه پيشين مطرح نبوده است و تنها بعد از فلسفه کانت است که اين بحث به عنوان يک رشته مستقل آمده است و حتي در پاره اي موارد- مانند خود فلسفه کانت- به عنوان تنها بحث فلسفي ممکن مطرح شده است. در فلسفه اسلامي نيز اگر چه باب مستقلي تحت اين عنوان به چشم نمي خورد ولي اصول مباحث معرفت شناسي در ضمن ديگر مباحث فلسفي مطرح گرديده است. يکي از مباحث اصلي در فلسفه اسلامي که ربط وثيقي با مباحث عمده معرفت شناسي دارد بحث وجود ذهني است. مقاله حاضر با بيان يک برهان تحليلي از فلاسفه اسلامي درباره واقع نمايي علم آغاز مي شود و سپس به بيان سه نظريه مشهور در بين حکما و متکلمين اسلامي مي پردازد اين سه نظريه عبارتند از
(1- قول به اضافه 2- نظريه اشباح 3- نظريه وجود ذهني. پس با تبيين هر يک از اين نظريات، از نظريه وجود ذهني به عنوان نظريه مورد اعتقاد عموم حکماي اسلامي ياد مي کند، و نهايتا به بيان استدلال فلاسفه اسلامي موسوم به قضاياي حقيقيه مي پردازد که به موجب آن اگر قائل به نظريه وجود ذهني و تطابق کامل ميان ذهن و خارج نشويم ناگزير قضاياي حقيقيه را که قضاياي بنيادي تشکيل دهنده کليه علوم نظري مي باشند از دست خواهيم داد. 

براي دعا آداب و شرايطي است از جمله اينکه داعي بايد عظمت خداوند را در نظر بگيرد، و راه خير و شر را تشخيص دهد، تا حاجت مشروع، در زمان و مکان خاص، از خداوند طلب نمايد.
طلب در دعا براي رفع گرفتاري تضادي با صبر ندارد، زيرا ايوب (ع) با اينکه طلب دفع بلا از خدا کرد، باز هم خداوند او را اواب (بازگردنده به سوي حق) خواند.
عرفا نفس دعا را دليل مقبوليت آن مي دانند، زيرا حال دعا را عنايتي الهي مي دانند که از جانب خداوند به داعي افاضه مي شود و اگر حاجت را تاخير مي اندازد، براي اين است که تضرع و زاري بنده را دوست دارد و مي خواهد با اين تاخير، بنده بر آن تضرع و زاري بيفزايد تا درياي رحمتش به جوش آيد.
انس به مناجات و تنهايي جويي از نشانه دوستان خدا است. زيرا رابطه عاشقي و معشوقي که بين خدا و داعي برقرار مي گردد، داعي را به عاشقي بدل مي کند که فقط سخن معشوق ورد زبان اوست، و داراي دلي شکسته مي گردد، و اشک خونين ميريزد، تا در سايه آن اشک و سوز و گداز به انوار غيبي دست يابد. 

يکي از شيوه هاي بررسي آثار ادبي از ديدگاه سبکي، توجه به جنبه هاي دروني و بيروني و نيز بررسي وجوه سه گانه صوت، معنا و تصوير است.
بررسي منظومه حمله حيدري از نظر زبان و مضمون مي نماياند که راجي به حماسه نزديک شده است و از شاهنامه فردوسي اثر پذيرفته است. مقايسه حوزه واژگاني "حمله" و "شاهنامه" "همگونيها" و "ناهمگونيها" اين دو کتاب را باز مي نماياند.
ويژگي ديگر "حمله راجي" زبان روايي آنست. اگر چه از نظر مضمون حمله حيدري را بايد آميزه اي از شعر حماسي و غنايي دانست.
تصوير پردازيهاي راجي نيز از پيوند دو جنبه حسي و عقلي، بوجود آمده است. افزون بر اين، بزرگنمايي حوادث و مبالغه يا غلو را مي توان از انواع صور خيال آن شاعر حماسه پرداز دانست، که گاهي اثرپذيري از شاهنامه در آن، به خوبي نمايان است. 

بنيانگذار عرفان نظري شيخ اکبر محيي الدين ابن عربي است. وي در عرفان از اصول ابن حزم پيروي نموده و از بزرگاني چون امام محمد غزالي، احمد غزالي و عين القضاه همداني متاثر بوده است.
اساس نظريه ابن عربي بر اصل وحدت وجود مبتني است و اهم مباحث عرفاني وي عبارتند از: فيض، اعيان ثابته، تشبيه و تنزيه، جبر و اختيار، خلق و فعل، تجدد اکوان، انسان کامل، ولايت، رسالت، نبوت و حضرات خمس.
عراقي، شبستري و جامي از پيروان مکتب ابن عربي بوده اند. وي وحدت وجود را چنين بيان ميکند: وجود حقيقي است واحد و ازلي که آن هم خداست و عالم مظاهر گوناگون اين حقيقت واحد است. ابن عربي به جبر ذاتي معتقد بوده، او و پيروانش جمع بين تشبيه و تنزيه را پذيرفته اند. به نظر آنها فعل و خلق سلسله اي از تجليات حق در مظاهر اشيا بوده و انسان کامل مظهر اسم اعظم در دار هستي است. وي و تابعانش مراتب کلي ظهور حق را پنج مرتبه دانسته اند که حضرات خمس ناميده مي شود. 

نقش ادبيات و هنر در انتقال فرهنگ ملل مختلف به نسل هاي بعد بر کسي پوشيده نيست. تاريخ اکثر ملل جهان مشحون از مقاومت در برابر نيروهاي متجاوز است. ادبيات مقاومت آينه انعکاس فرهنگ ملت هايي است که در مقابل دشمن به مقاومت برخاسته اند و در اين ميان نقش رمان و مشخصا "رمان مقاومت" و خاصيت ترجمه پذيري آن به زبان هاي مهم دنيا غير قابل انکار است. حتي کشورهاي متجاوز براي انتقال فرهنگ ضد بشري خويش و ثبت وقايع ايام جنگ خود، دست به نگارش رمان هاي جنگ زده اند. در اين ميان رمان هاي جنگ آمريکايي از کميت بيشتري برخوردارند.
براي تاليف رمان مقاومت مي توان به "منابع" زير مراجعه کرد: رزمندگان ايام جنگ خصوصا مجروحان و اسراي بازگشته از اردوگاه دشمن، صحنه هاي فيزيکي باقيمانده از جنگ، اتاق هاي عمليات، خاطرات مکتوب و ساير کتب حاوي اطلاعات از جنگ.