بانک مقالات زبان و ادبیات فارسی

براي دعا آداب و شرايطي است از جمله اينکه داعي بايد عظمت خداوند را در نظر بگيرد، و راه خير و شر را تشخيص دهد، تا حاجت مشروع، در زمان و مکان خاص، از خداوند طلب نمايد.
طلب در دعا براي رفع گرفتاري تضادي با صبر ندارد، زيرا ايوب (ع) با اينکه طلب دفع بلا از خدا کرد، باز هم خداوند او را اواب (بازگردنده به سوي حق) خواند.
عرفا نفس دعا را دليل مقبوليت آن مي دانند، زيرا حال دعا را عنايتي الهي مي دانند که از جانب خداوند به داعي افاضه مي شود و اگر حاجت را تاخير مي اندازد، براي اين است که تضرع و زاري بنده را دوست دارد و مي خواهد با اين تاخير، بنده بر آن تضرع و زاري بيفزايد تا درياي رحمتش به جوش آيد.
انس به مناجات و تنهايي جويي از نشانه دوستان خدا است. زيرا رابطه عاشقي و معشوقي که بين خدا و داعي برقرار مي گردد، داعي را به عاشقي بدل مي کند که فقط سخن معشوق ورد زبان اوست، و داراي دلي شکسته مي گردد، و اشک خونين ميريزد، تا در سايه آن اشک و سوز و گداز به انوار غيبي دست يابد.