سلامتی کودکان و نوجوانان (جامع)

آيا کودک شما مبتلا به ديابت است؟ ( قسمت اول ) 

بيماري ديابت در اثر ناتواني بدن در توليد انسولين ، يا کاهش يا عدم اثر انسولين درسوخت و ساز مواد قندي پديد مي آيد. امروزه، ديابت يکي از مهم ترين مشکلات بهداشتي – درماني و اجتماعي – اقتصادي جهان محسوب مي شود، به گونه اي که بيش از 150 ميليون نفر در دنيا مبتلا به اين بيماري اند. در کشور ما نيز بالغ بر دو ميليون نفر به اين بيماري دچارند. از آن جا که خود بيمار و خانواده هاي آنها عمده ترين نقش را در درمان ديابت به عهده دارند، کسب اطلاعات لازم درباره ديابت به شيوه هاي گوناگون آموزشي از اهميت ويژه اي برخوردار است. مبتلايان به ديابت بايد ياد بگيرند که چگونه قندخون خود را کنترل کنند تا از عوارض حاد و مزمن بيماري پيشگيري نمايند يا در صورت پديد آمدن اين عوارض ، به موقع به مراکز بهداشتي – درماني مراجعه کنند. در ادامه براي آشنايي بيماران، خانواده ها و کارکنان مراکز بهداشتي – درماني با جنبه هاي گوناگون بيماري ديابت نکاتي را متذکر مي شويم.


ديابت چيست و انواع آن کدام است؟
ديابت يا بيماري قند به علت ناتواني بدن در توليد يا مصرف انسولين پديد مي آيد.انسولين ماده اي است که در بدن توسط لوزالمعده توليد مي شود و باعث مي گردد قند ، يا به عبارتي مهم ترين منبع انرژي بدن مورد استفاده قرار گيرد.


در مورد تزريق انسولين چه نکاتي را بايد مد نظر داشت ؟
1- بيشتر کودکان به دو تا سه بار تزريق روزانه انسولين نياز دارند که در زمان هاي معين در هر روز انجام مي شود.

2- بيشتر کودکان به بيش از يک نوع انسولين نياز دارند.

3- اين را که چه نوع انسولين و چندبار تزريق در روز مورد نياز است، پزشک شما تعيين مي کند، زيرا احتياج افراد مختلف، يکسان نيست.

4- تزريق انسولين ممکن است سبب تجمع نامناسب بافت چربي يا تحليل رفتن بافت چربي در منطقه تزريق شود. براي جلوگيري از اين پيامد ، بهتر است هر دو بار جاي تزريق را عوض کنيد.

5- با محبت و ملايمت براي کودک توضيح دهيد که اگر چه تزريق انسولين دردناک است، براي سلامت او ضروري مي باشد.

6- بايد سعي کنيد که تزريقات با حداقل مقاومت کودک انجام شود؛ از اين رو مقدار انسولين لازم را دور از ديد کودک در سرنگ بکشيد و سپس با حداقل سر و صدا و بدون ترساندن او، آن را تزريق نماييد. از وعده و وعيد دادن يا ترساندن کودک براي تزريق انسولين اجتناب کنيد.

7- وقتي کودکتان بزرگ تر شد بايد خود مسئوليت تزريق انسولين را به عهده بگيرد. در اين مورد آموزش لازم را به او بدهيد.


تغذيه کودک ديابتي چگونه بايد باشد؟


1- بايد بدانيد که رژيم غذايي مناسب و منظم در کنار تزريق انسولين براي کنترل بيماري کودک ديابتي اهميت زيادي دارد تا مانع افت قندخون ( هيپوگليسمي ) شود.

2- کودک ديابتي در طول روز بايد علاوه بر وعده هاي غذايي اصلي، حداقل سه نوبت نيز از مواد غذايي مناسب به عنوان وعده هاي فرعي ( در مجموع حداقل 6 وعده غذا در روز) استفاده کند. در وعده هاي غذايي فرعي بايد حتماً مواد نشاسته اي گنجانده شود.

3- تغذيه قبل از خواب کودک مهم است زيرا از افت قند در طول شب جلوگيري مي کند.

4- رژيم غذايي مناسب شامل مواد نشاسته اي مثل نان ، سيب زميني، برنج، حبوبات، لبنيات، تخم مرغ و گوشت است. چربي غذا بايد کم و بيش از نوع نباتي باشد و از غذاهاي پر فيبر استفاده گردد.

5- مقدار غذاي مناسب براي کودک بايد براساس ميزان مصرف انسولين تنظيم شود. در اين کار متخصص تغذيه به شما کمک مي کند.

6- قبل از فعاليت شديد مانند ورزش، کودک نياز به مواد قندي دارد و در اين مواقع حتي مي توان از قندهاي ساده مثل شکلات، آب نبات و ... در صورت نياز استفاده کرد. البته بهتر است فعاليت ورزشي مداوم، بيش از يک ساعت طول نکشد. کودک هر ساعت بايد تغذيه شود.

7- اگر براي کودک جشن تولد گرفتيد، مي توانيد از شيرين کننده هاي مصنوعي براي کيک و شربت و ... استفاده کنيد. سالي يک بار خوردن کيک تولد ، در تنظيم قندخون مشکل زيادي ايجاد نمي کند ولي با نظر پزشک، مي توانيد چند واحد انسولين کريستال ، قبل از خوردن مقادير زياد کيک و شيريني توسط کودک، به او تزريق نماييد.

8- رژيم غذايي کودک بايد آزاد باشد ولي اين به آن معني نيست که هر چقدر دلش خواست مواد قندي مصرف کند. بهتر است مواد قندي ساده ( به جز ميوه هايي که حاوي املاح و ويتامين اند) از برنامه غذايي کودک حذف شوند و ميوه هاي خيلي شيرين مانند انگور ، خربزه و انجير نيز به ندرت استفاده گردند.


چه مشکلاتي در تنظيم قندخون کودک ممکن است پديد آيد؟
1- افت قندخون ( هيپوگليسمي)

2- بالا رفتن قندخون ( هيپرگليسمي)

3- کتواسيدوز


افت قند خون ( هيپوگليسمي)
يکي از موارد فوريتي ( اورژانس) که يک کودک ديابتي ممکن است با آن مواجه شود، افت قندخون است که احساس ضعف و گرسنگي يا بيهوشي و اغما ممکن است نشانه آن باشد.


چه مواقعي اين وضعيت پيش مي آيد:
وقتي که کودک يک وعده غذا را فراموش کند.

اگر هوا خيلي گرم يا خيلي سرد باشد.

اگر ورزش شديد بدون تغذيه مناسب انجام شود.

اگر انسولين بيش از نياز مصرف شود.


علامت هاي افت قندخون کدام است؟


در موارد خفيف تا متوسطِ پايين افتادن قندخون، علامت هاي زير بروز مي کنند:

1- لرزش دست ، و احساس لرزش در عضلات

2- پوست رنگ پريده

3- عرق سرد

4- ضربان تند قلب

5- گرسنگي

6- بي قراري و گريه

7- سياهي رفتن چشم ها

8- خستگي و خواب آلودگي

9- سردرد

10- عدم تمرکز


در اين مرحله چه بايد کرد؟
بايد به سرعت يک غذاي شيرين مثل آب ميوه، نوشابه ، نصف ليوان آب و 5 - 4 حبه قند به کودک بدهيد. بهتر است از شيريني هاي جامد استفاده نکنيد تا در صورت ايجاد تشنج، غذا به مجاري تنفسي کودک وارد نشود.

اگر پس از 10 تا 15 دقيقه ، کودک احساس بهبود نکرد، اين کار را تکرار کنيد.

به دنبال بهتر شدن حال کودک، بايد يک ماده غذايي که قند آن جذب طولاني تري دارد به وي بدهيد تا دوباره افت قند تکرار نشود. نمونه چنين غذاهايي ساندويچ پنير يا شير يا چند عدد بيسکويت است.


در موارد افت شديد قندخون علامت هاي زير ديده مي شود:
1- کاهش هوشياري ( بيهوشي )

2- تشنج

در موارد افت شديد قندخون چه بايد کرد؟

- به کودک بي هوش نبايد از راه دهان ، غذا يا نوشيدني بدهيد چون وارد ريه شده، او را خفه مي کند.

- کودک را به يک پهلو بخوابانيد و چانه اش را به سمت پايين بکشيد.

- به مرکز فوريت هاي پزشکي خبر دهيد.

- اگر آمپول گلوکاگون ( هورموني است که در بدن توليد مي شود و قندخون را بالا مي برد ؛ برعکس انسولين ) در دسترس داريد، مقداري از آمپول را طبق دستور پزشک به صورت زير جلدي يا عضلاني به کودک تزريق کنيد.

در مواردي که گلوکاگون در دسترس نيست، مي توان از محلول گلولز استفاده کرد

بستري شدن كودكان در بيمارستان 

نكاتي براي والدين

زماني كه لازم است كودكان جهت دريافت اقدامات طبي در يك بيمارستان بستري شوند احساسات و واكنش هاي طبيعي مثلاً نگراني يا عصبي بودن ممكن است مانع عملكرد مناسب والدين در اين شرايط غيرطبيعي بشود. برخي از عواطفي كه به صورت شايع در والدين كودكان بستري گزارش ميشود عبارتند از:

- احساس سوگواري از بابت از دست دادن تسلط بر اوضاع عادي زندگي كودك و خانواده.

- اضطراب از اينكه نمي دانند چه پيش خواهد آمد يا معاني اصطلاحات پزشكي چيست.

- سرپوش نهادي بر احساسات خود به منظور تمركز پيدا كردن بر حقايق پزشكي، كه در نهايت به انفجار عاطفي آنان منجر خواهد شد.

- خشم ناشي از احساس درماندگي، كه گاهي به صورت اختلاف با همسر، كاركنان بيمارستان يا ساير فرزندان آشكار مي گردد.

- سرزنش كردن همسر، پزشك، بيمارستان يا حتي كودك به خاطر بيماري اش، به عنوان شيوه اي كه از احساس فرد به عنوان يك والد حمايت مي كند.

- فراموشكاري، بدفهمي يا سوءتعبير، چرا كه تنش دروني انسان بر توانايي گوش سپردن و درك كردن او اثر مي گذارد.

- خود سرزنش گري: اين فكر كه، بايد از كودكم بيشتر مراقبت مي كردم، يا كفايت خود يا ديگري را به عنوان يك والد زير سوال بردن.

- ناتواني در تحمل ناكامي ناشي از گريه، خواب مختلف و رفتارهاي تغيير يافته كودك مانند شب ادراري و قشقرق راه انداختن.

- افسردگي، به خصوص وقتي بحران پايان مي يابد. گاهي والدين از سلامت خود غافل ميشوند و پس از مدتي احساس خستگي شديد ذهني و جسمي پيدا مي كنند.


راهكارهاي سازگارانه

در اينجا ده توصيه عملي براي گذراندن مدت بستري كودك به بهترين وجه ممكن پيشنهاد ميشود:

- از كاركنان بيمارستان سوالاتي بپرسيد كه به راحتي بيشتر شما كمك نمايد.

- براي اينكه آمادگي بيشتري داشته باشيد سوالات خود را بنويسيد.

- برخي بيمارستان ها اجازه ساعات ملاقات بيشتري را به والدين و همشيرهاي كودك مي دهند. از اين فرصت براي رفاه بيشتر كودك و خانواده تان استفاده فرماييد.

- سعي نكنيد كامل باشيد. اشكالي ندارد اجازه بدهيد كودكتان بداند شما ناراحت هستيد. اين امر نشان مي دهد كه شما به او اهميت مي دهيد.

- مهم است كه نسبت به تجربيات كودك از وضعيت بيماري و اقدامات بهداشتي درماني لازم حساس و صادق باشيد.

- نگهداري يك كودك در بيمارستان مسئله اي پرتنش و ناكام كننده است، اما سعي نكنيد تنش و ناكامي خود را سركاركنان بيمارستان و ديگران تخليه كنيد. از هنر ارتباط آرام و مودبانه بهره بگيريد.

- درباره شرايط روزمره، همينطور آبداب و رسوم مذهبي و اخلاقي خانوادگي كه لازم است كودك شما رعايت كند به كاركنان اطلاع بدهيد.

- از اينكه پيشنهاد كمك ديگران را بپذيريد معذب نشويد. لازم است اكنون و بعدها نيز به خودتان مرخصي كوتاهي بدهيد.

- اگر لازم شد درباره ي احساساتتان با يك دوست يا يك فرد حرفه اي صحبت كنيد.

- به خاطر داشته باشيد، شما مهم ترين منبع حمايت كودكتان هستيد.


حمايتهاي بيمارستاني

- در بسياري بيمارستان ها امكاناتي وجود دارند كه استفاده از آنها مي تواند كمك كند اين شرايط بحراني راحت تر گذرانده شود.

- بخش مددكاري اجتماعي مي تواند شما را به برخي مراكز خدماتي عاطفي و مادي معرفي نمايد، مانند گروه هاي كمك به خود كه توسط خانواده هاي با وضعيت مشابه شكل گرفته اند.

- برخي گروه هاي حمايت از والدين در بيمارستان ها فعال مي باشند. از كاركنان بيمارستان درباره اين موارد سوال كنيد.

- كاركنان بيمارستان مي توانند به شما كمك كنند تا متوجه شويد چگونه بيماري بر رشد هيجاني و جسماني كودك شما تاثير مي گذارد و چگونه مي توانيد در جهت برآورده ساختن نيازهاي كودكتان تلاش فرماييد. آشنا شدن با روشهاي پزشكي كمك مي كند تا شما و كودكتان درباره تجربيات و تكنيكهاي پزشكي آمادگي بيشتري داشته باشيد. كودكاني كه براي اعمال پزشكي و جراحي آماده ميشوند نسبت به آنهايي كه آمادگي پيدا نكرده اند، بهتر مي توانند خود را با بيماري و بيمارستان منطبق سازند.

- از دانش و حمايت پزشك كودكتان بهره مند شويد.

- كاركنان بخش افرادي آموزش ديده اند و اطلاعات بسياري درباره آموزش، تغذيه، تكامل كودك، گفتار درماني، راديولوژي و پاسخ كودكان به واقعه بستري شدن دارند. از آنها كمك بگيريد.

- درباره قوانين متفاوت جاري در بخش هاي مراقبت ويژه مانند icu, ccu اطلاعات مناسب را كسب كنيد.

سر آسيب ديدگي (Headinjury) 

نشانه ها: 

- سردرد 

- گيجي 

- خواب آلودگي 

- دوره هاي كاهش هوشياري 

- تحريك پذيري 

- استفراغ 

- ترشح خون يا مايع زرد شفاف گاهي از بيني و گوشها 

بارها به سر كودكان آسيب وارد مي آيد ولي در اكثر موارد كودكان بسرعت گريه كردن را فراموش مي كنند و ظرف 10 تا 15 دقيقه بازي را از سر مي گيرند. در مورد ضربات سخت تر به سر، سردرد و ورم موضعي پيش مي آيد، اگر پوست پاره شود گاهي خونريزي به مقداري است كه موجب نگراني ميشود. اما اگر هيچگونه علامت ظاهري و بيروني مبني بر جراحت وجود نداشته باشد كودك شما فقط از يك سردرد ساده شكايت مي كند. اما اگر براي چند لحظه بيهوش شده باشد از سرگيجه شكايت مي كند. و يا گيج و حيران بنظر مي رسد و استفراغ مي كند. اين حالت ضربه مغزي (concusion) ناميده ميشود و آن هنگامي است كه مغز در داخل جمجمه تكان خورده است. نشانه هاي ضربه مغزي ممكن است تا چند ساعت ظاهر نشوند.


آيا خطرناك است؟ 
آسيب مغزي كه به بيهوشي، سرگيجه يا استفراغ منتهي ميشود هميشه خطرناك است و بايد فوراً معالجه شود. اگر از بيني يا گوش كودك شما بعد از ضربه به سر وي، خون يا ترشحات گاه زرد روشن تراوش كند بلادرنگ در صدد درمان آن برآئيد زيرا نشاندهنده شكستگي در جمجمه است. اگر شكستگي بهمراه زخم باز وجود داشته باشد و يا داخل مغز خونريزي رخ دهد. شانس آسيب مغزي بيشتر مي گردد.


ابتدا چه كار بايد بكنيد؟ 
1- اگر فرزند شما با سر سقوط كرده است و يا به سر وي ضربه وارد شده است در جستجوي نشانه هاي ضربه مغزي يا شكستگي جمجمه و يا وجود زخم باز باشيد. هرگونه نشانه اي غير از سردرد ساده را داراي فوريت تلقي كنيد و كودك را به نزديكترين درمانگاه ببريد.

2- اگر كودك شما سردرد دارد و از جهات ديگر هوشيار و سالم است بمدت يكساعت وي را در يك اتاق تاريك بخوابانيد اما مراقب باشيد كه از هوش نرود.

3- اگر از زخم، خون مي آيد يك پارچه يا دستمال تمير را بمدت 10 دقيقه روي آن بگذاريد تا خونريزي متوقف شود. در صورتيكه زخم كوچك باشد آنرا با صابون و آب تميز نموده پارچه اي تميز روي آن بگذاريد و باند پيچي كنيد تا فشار بر روي زخم بماند. اگر زخم داراي عمق و شكاف زياد است براي آنكه آنرا بخيه بزنند كودك را به نزديكترين درمانگاه ببريد.

4- اگر از گوش يا بيني ترشح مشاهده ميشود جلوي آنرا نگيريد يك پارچه يا پنبه جلوي آن قرار دهيد تا آنرا جذب كند. كودك را به نزديكترين درمانگاه ببريد.


آيا مشورت با دكتر لازم است؟ 
اگر كودك، هشياريش را حتي بمدت كوتاهي از دست داد، اگر از سردرد شديد و سرگيجه شكايت دارد، اگر استفراغ مي كند و يا اگر از بيني و گوش ترشحاتي خارج ميشود فوراً وي را به نزد دكتر برده و يا به نزديكترين مركز اورژانس مراجعه كنيد. اگر بريدگي دارد و بايستي بخيه شود مراجعه به دكتر ضروري است. اگر درباره رفتار كودك خود نگران هستيد حتي ساعتها بعد از آسيب به سر، مخصوصاً اگر رنگ پريده باشد و بر خلاف هميشه ساكت شده باشد و علاقه اي به غذا نشان نمي دهد حتماً وي را به دكتر نشان دهيد. حتماً نوع صدمه يا آسيب را به دكتر ذكر كنيد.


دكتر چه اقدامي انجام خواهد داد؟ 
اگر احتمال شكستگي در جمجمه مي رود بايد از كودك عكسبرداري كرد.اگر بريدگي وجود دارد دكتر آنرا با بيحسي موضعي بخيه مي كند.اگر هيچ علامتي از شكستگي وجود ندارد اما فرزند شما گيج بوده و از سردرد شكايت مي كند دكتر براي يك شب كودك را در بيمارستان بستري كرده و وي را تحت نظر مي گيرد.

خودارضايي در كودكان پيش دبستاني 

تعريف
خودارضائي يك رفتار خود تحريكي است كه به منظور كسب لذت صورت مي پذيرد. كودكان ممكن است خود را با دست يا شئي ديگري مالش دهند. آنها هنگام انجام اين عمل معمولاً مشغول، برافروخته و مبهوت به نظر مي رسند. ممكن است يك كودك اين عمل را چندين بار در روز يا فقط يك بار در هفته انجام دهد. خودارضايي به طور شايع زماني رخ مي دهد كه كودك خواب آلود، خسته و تحت فشار است يا مشغول ديدن تلويزيون مي باشد.


علل:

بروز خودارضايي به صورت گهگاه رفتاري طبيعي در بسياري از نوپايان و كودكان پيش دبستاني است. قريب به يك سوم كودكان در اين محدوده سني وقتي مشغول كاوش درباره اندام خويش هستند پديده خودارضايي را كشف مي كنند و اغلب اين عمل را ادامه مي دهند چون احساس خوبي نسبت به آن پيدا مي كنند. برخي از كودكان به كرات خود را ارضا مي كنند چرا كه از چيزي ناراحت هستند، مثل وقتي كه پستانك از آنها گرفته شده است. برخي ديگر در واكنش به تنبيه يا فشار براي متوقف كردن كامل خودارضايي، آن را ادامه مي دهند. خودارضايي هيچ دليل پزشكي مشخصي ندارد. تحريك نواحي تناسلي (مثلاً در اثر عفونت) منجر به درد يا خارش ميشود، نه خودارضايي.


سيرقابل انتظار:

وقتي كودك شما به پديده خودارضايي پي مي برد، به ندرت آن را به صورت كامل كنار مي گذارد و ممكن است هر زمان ناراحتي يا منازعه اي در منزل رخ دهد به آن روي آورد. تا سن 5 يا 6 سالگي، اكثر كودكان برخي ملاحظات را درنظر مي گيرند و ممكن است فقط در خلوت خود به آن اقدام نمايند. در زمان بلوغ در پاسخ به جهش ناگهاني هورمون ها و سائق هاي جنسي خودارضايي به شكل پديده اي عمومي در مي آيد.


سوءتعبيرهاي رايج:

خودارضائي به هيچ نوع آسيب يا صدمه جسمي منجر نمي گردد. اين پديده غيرطبيعي يا شديد محسوب نمي شود مگر آنكه به شكل ارادي و پس از 5 يا 6 سالگي در ملاء عام انجام شود. به خاطر داشته باشيد خودارضايي بدين معني نيست كه كودك شما انحراف جنسي دارد، بي مبالات است يا ميل جنسي در او بيش از حد افزايش يافته است. فقط در مواردي كه بزرگسالان در پاسخ به خودارضايي يك كودك واكنش شديد نشان دهند و آن را پديده اي كثيف يا پليد معرفي نمايند، ممكن است كودك از نظر هيجاني لطمه ببيند و مثلاً دچار احساس گناه شود.

نكاتي را درباره خودارضايي كودكان مرور كنيم:

1- اهداف و نگرش واقعي داشته باشيد، خاتمه بخشيدن به خودارضايي غيرممكن است. اين واقعيت را بپذيريد كه كودك شما اين عمل را فرا گرفته است.

2- خودارضايي را در هنگام چرت زدن و خوابيدن ناديده بگيريد. در چنين زمان هايي كودك خود را تنها بگذاريد. كودك را از دمر خوابيدن منع نكنيد و اگر دستانش ميان پاهايش است او او پرس و جو نكنيد.

3- در ساير وضعيت ها توجه كودك خود را به امر ديگري منعطف سازيد يا در مورد او انضباط مقرر را انجام دهيد.

ابتدا سعي كنيد حواس او را به يك وسيله بازي يا فعاليت ديگر معطوف نماييد.

4- اين روش را با پرستار يا مربي مهد كودكتان در ميان بگذاريد. از مراقب يا مربي كودكتان بخواهيد مانند شما ابتدا سعي كنند حواس كودك را پرت نمايند. اگر اين مسئله كارساز نبود، آنها بايد با گفتن توصيه هايي مانند تو بايد الان به ما ملحق شوي، توجه او را به خودشان جلب نمايند. خودارضايي در مهد فقط در زمان خواب قابل چشم پوشي مي باشد.

5- تماس فيزيكي خود را با كودكان افزايش دهيد. برخي كودكان وقتي در طول روز بيشتر در آغوش گرفته ميشوند و مورد نوازش قرار مي گيرند كمتر دست به خودارضايي مي زنند. سعي كنيد مطمئن شويد كودكتان حداقل يك ساعت از زمان اختصاصي براي بودن با شما و دريافت عواطف به شكل تماس جسمي برخوردار مي باشد.

6- اشتباهات شايع. شايع ترين اشتباهي كه والدين انجام مي دهند سعي در خاتمه بخشيدن كامل به خودارضايي است. اين امر منجر به جنگ قدرتي مي گردد كه در نهايت والدين بازنده آن خواهند بود. كودكان نبايد به خاطر خودارضايي كتك بخورند، سخنراني بشنوند يا مورد عتاب قرار بگيرند. خودارضايي را با صفاتي مانند بد، كثيف، شيطاني يا گناه آلود ملقب نفرماييد. دستان كودك را نبنديد، هيچ نوع بند و بستي به كار نبريد. تمام اين روش ها تنها به مقاومت كودك و احتمالاً به مهار جنسي او در آينده منجر خواهد گشت.

كم خوني داسي شكل Sickle cell anaemia

نشانه ها:

- كم خوني 

- خستگي 

- يرقان خفيف- زرد شدن سفيدي چشم 

- درد دست و پاها و شكم هرجا كه رگهاي خوني بسته شوند 

- افزايش خطر ابتلاء به عفونتها 

كم خوني داسي شكل، يك بيماري ارثي است كه بخاطر شكل غيرطبيعي هموگلوبين در خون بوجود مي آيد. وراثت بگونه اي است كه والدين هر دو حامل يك ژن غيرطبيعي هستند اما خودشان سالمند. شانس ابتلاء هر كودك در چنين خانواده اي يك به چهار است (يعني هر كودكي كه در اين خانواده ها بدنيا مي آيد 25% احتمال دارد كه بيمار باشد) در اين بيماري علائم كم خوني در بدو تولد وجود ندارد بلكه در 6 ماهه اول بعد از آن اتفاق مي افتد. هموگلوبين، پروتئيني است كه در گلبولهاي قرمز خون وجود دارد كار آن گرفتن اكسيژن از ريه و رساندن آن به قسمتهاي مختلف بدن است زمانيكه گلبولهاي قرمز اين افراد در شرايط غيرطبيعي كمي اكسيژن قرار بگيرند به شكل داس در مي آيند در كودك مبتلا به اين بيماري، خون بطور موثر منعقد نميشود و آرامتر از خون يك بچه طبيعي در رگهاي خوني جريان پيدا مي كند اگر رگهاي خوني را بسته شوند كودك در محل انسداد احساس درد مي كند و اين موجب وخيم تر شدن كم خوني، ايجاد يرقان و افزايش خطر بيماريهاي عفوني مانند سرفه ها و سرماخوردگيها ميشود تقريباً هميشه آفريقايي ها يا سياه پوستها دچار اين بيماري ميشوند.

چه كار مي توان كرد؟ 
كم خوني داسي شكل بر هوش كودكان تاثيري ندارد و بيشتر آنها مي توانند با اين بيماري به مدارس معمولي بروند اما چونكه احتمال دارد كودك مبتلا به اين بيماري دچار حملات ناگهاني كم خوني داسي شكل شود. (كه در آن درد شديد مفاصل و شكم احساس ميشود) معلمها بايد مراقب بوده و او را به دكتر نشان بدهند اينگونه حملات را به اسم بحران كم خوني داسي شكل مي شناسند و ميتوان آنرا با تجويز اكسيژن و داروهاي ضد درد معالجه كرد.بحران داسي شكل مي تواند بر اثر فعاليتهاي شديد مخصوصاً در سرما و رطوبت بالا بگيرد لازم است تا كودك شما در برابر كليه بيماريهاي عفوني مصونيت پيدا كند و ويتامينهاي تجويز شده را مصرف نمايد از آنجا كه اين بيماري بر اثر وراثت منتقل ميشود لازم است قبل از تصميم به بچه دار شدن اقدام به مشاوره ژنتيكي بكنيد. آزمايش خون. پدر و مادرها را از نظر حامل بودن بيماري مشخص خواهد كرد.

كودكان و فجايع (Disasters) 

نقش والدين
يكي از عوامل مهم در سازگاري كودكان با فشارهاي ناشي از يك فاجعه (نظير سيل، زلزله و ....) شرايط محيط خانه مي باشد. بنابراين به موازات كار گروهي با كودكان، مقتضي است گروه هايي نيز براي والدين تشكيل شود تا اين انطباق راحت تر و با كيفيت بهتري صورت پذيرد. در جلسات گروهي كه براي والدين برگزار ميشود، اهدافي وجود دارد كه عبارتند از:

- طبيعي قلمداد كردن واكنش هايي كه كودكان به دنبال سوانح نشان مي دهند.

- مطلوب كردن محيطي كه بعد از سانحه كودك در آن زندگي مي كند.

- آموزش روشهاي خود ياري به والدين تا به سازگاري خود نيز كمك نمايند.

- آگاي والدين از روشهايي كه فرزندانشان در جلسات گروهي مي آموزند.

- برقراري پل ارتباطي بين والدين از يك سو و متخصصين و مدرسه از سوي ديگر.

- اداره جلسات والدين، معمولاً توسط همان فردي كه گروه كودكان را اداره مي كند صورت مي گيرد. ترجيحاً ، گروه والدين قبل از جلسات كودكان برگزار ميشود، بنابراين والدين مي توانند بلافاصله پس از اولين جلسه كودكان، كمكهاي خود را آغاز نمايند. در اينجا به بخشي از موضوعات مطرح شده در اين جلسات اشاره ميشود:


1- طبيعي قلمداد كردن واكنش هاي كودكان

بسيار اهميت دارد كه همه والدين بيان كنند فرزندشان چگونه تحت تاثير فاجعه قرار گرفته است. در گروه فرصت بيان اين مطالب در اختيار همه قرار مي گيرد، در نتيجه افراد متوجه ميشوند كه تنها فرزند آنها نيست كه دچار اين حالات و دگرگوني ها شده است.

بنابراين قبل از هر چيز از والدين مي خواهيم، تغييراتي را كه در فرزندانشان بدنبال فاجعه مشاهده كرده اند بيان كنند. اين علائم روي تخته سياهي كه در معرض ديد همه هست نوشته ميشود. نمونه اي از اين تغييرات عبارتند از:

- عصابنيت

- زود از جا پريدن بدنبال شنيدن صداهاي بلند

- ترس از تنها در خانه ماندن يا تنها بيرون رفتن از خانه

- نگراني و اضطراب

- گوشه گيري و افسردگي

- زود به گريه افتادن

- بي ميلي نسبت به بازي كردن

- تحريك پذيري و كج خلقي

- بيقراري

- اشكال در تمركز

- اشكال در خواب

- كابوس هاي شبانه

- تكرار واقعه در بازي ها

- واكنش هاي داغديدگي

- ترس از مرگ ديگر اعضاي خانواده

- تغييرات خلقي سريع


2- مطلوب كردن محيط زندگي كودك

زماني كه فاجعه اي رخ مي دهد، افراد خانواده در محيطي با تجربيات آسيب زننده يكسان زندگي خواهند كرد. اتفاقي كه به طور شايع رخ مي دهد آن است كه افراد از ترس ناراحت كردن يكديگر نمي خواهند با هم صحبت كنند و به مرور زمان در چرخه اي معيوب قرار مي گيرند و سكوت در ميان افراد تقويت ميشود.

كودكان نمي خواهند با والدين صحبت كنند زيرا:

- نگران از دست دادن تسلط خود بر اوضاع هستند.

- نيازي به صحبت كردن احساس نمي كنند.

- با افراد ديگري صحبت مي كند (نوجوانان دوستان خود را براي صحبت كردن ترجيح مي دهند و ....)

والدين ممكن است تمايل به شنيدن صحبتهاي فرزندان خود نداشته باشند زيرا:

- شنيدن ناراحتي فرزندشان خيلي دردناك است.

- نگران بيشتر ناراحت شدن كودك خود هستند.

- مي ترسند خودشان ناراحت شوند.

- نمي دانند به فرزندشان چه پاسخي بدهند.

- تجارب آسيب زننده براي خودشان يادآوري ميشود.

- وقت كافي ندارند.

- اعتقادشان اين است كه صحبت كردن در خصوص اين موضوع مي تواند زيانبار باشد.

زماني كه كودك سكوت اختيار مي كند، چه كاري بايد انجام دهيم؟

- به سكوت وي احترام بگذاريم.

- زمانهاي خاصي را هر روز به كودك اختصاص دهيم تا زماني كه آمادگي دارد از آنها استفاده كند.

- به كودك بيشتر از آنچه تمايل به صحبت كردن دارد فشار نياوريم.

- راه هايي غير از صحبت كردن براي برقراري ارتباط با كودك پيدا كنيم، مانند نقاشي، بازي، ....




يك شنونده خوب باشيد:

خصوصيات يك شنونده خوب چيست؟

والدين را به گروه هاي كوچك تقسيم كنيد تا به اين سوال پاسخ دهند. در جمع بندي خصوصيات زير بايد بدست آيد:

- هم حسي

- گرمي و توجه

- هم دلي و پذيرش احساسات (موضوعاتي كه براي من مي گويي چقدر غم انگيزند)

- با جديت گوش دادن

- اجازه صحبت دادن

- قضاوت نكردن

- استفاده از روشهاي غيركلامي (مانند تكان دادن سر، ارتباط چشمي و ...)

- پرسيدن سوال پس از پايان صحبت گوينده

- كودكان به زمان بيشتري نياز دارند تا بتوانند افكار و احساسات خود را ابراز نمايند. گاهي نياز است به آنها كمك كنيم تا از كلمات و قواعد مناسب براي بيان هيجاناتشان استفاده كنند.

- مي توان از آنها خواست تا اين قواعد را در قالب ايفاي نقش در جلسات اجرا نمايند.


برنامه هاي روزانه و بازي

پس از هر رويداد پرتنش، زندگي طبيعي افراد آشفته ميشود و نظم خود را از دست مي دهد. برنامه روزمره زندگي از اهميت زيادي برخوردار است. اين برنامه ها شامل برگشتن كودكان به مدرسه، برنامه غذايي منظم، قوانين روزمره اي كه هنگام خوابيدن وجود داشته و.... مي باشند. كودكان همچنين نياز به زمان هايي براي بازي و فعاليتهاي لذت بخش دارند. بازي بخشي از تكامل طبيعي كودك است. در زمان سوانح، بازي به بهبود توجه و آرميدگي كودكان كمك مي كند و گاهي مي تواند وسيله اي براي ابراز خاطره هاي ناگوار باشد. كودكان بزرگتر، نياز دارند زمان هايي را با همسالان خود بگذرانند كه در واقع اين هم بخشي از دوره تكاملي طبيعي نوجوانان ميباشد. گاهي شركت در فعاليتهاي اجتماعي و كمك به اطرافيان مي تواند در مقابله با احساس درماندگي و ايجاد سازگاري فعال نقش زيادي ايفا كند.

تماس هاي جسماني با كودكان نيز باعث كاهش تنش، اضطراب و افسردگي ميشود. البته در فرهنگهاي متفاوت و افراد مختلف، ميزان ارتباطات جسمي و محدوده مرزي افراد در خانواده با يكديگر تفاوت دارند. معمولاً پس از سوانح طبيعي، والدين كمتر با فرزندان خود تماس جسمي برقرار مي كنند.

كودكان و فجايع (Disasters) 

نقش والدين
يكي از عوامل مهم در سازگاري كودكان با فشارهاي ناشي از يك فاجعه (نظير سيل، زلزله و ....) شرايط محيط خانه مي باشد. بنابراين به موازات كار گروهي با كودكان، مقتضي است گروه هايي نيز براي والدين تشكيل شود تا اين انطباق راحت تر و با كيفيت بهتري صورت پذيرد. در جلسات گروهي كه براي والدين برگزار ميشود، اهدافي وجود دارد كه عبارتند از:

- طبيعي قلمداد كردن واكنش هايي كه كودكان به دنبال سوانح نشان مي دهند.

- مطلوب كردن محيطي كه بعد از سانحه كودك در آن زندگي مي كند.

- آموزش روشهاي خود ياري به والدين تا به سازگاري خود نيز كمك نمايند.

- آگاي والدين از روشهايي كه فرزندانشان در جلسات گروهي مي آموزند.

- برقراري پل ارتباطي بين والدين از يك سو و متخصصين و مدرسه از سوي ديگر.

- اداره جلسات والدين، معمولاً توسط همان فردي كه گروه كودكان را اداره مي كند صورت مي گيرد. ترجيحاً ، گروه والدين قبل از جلسات كودكان برگزار ميشود، بنابراين والدين مي توانند بلافاصله پس از اولين جلسه كودكان، كمكهاي خود را آغاز نمايند. در اينجا به بخشي از موضوعات مطرح شده در اين جلسات اشاره ميشود:


1- طبيعي قلمداد كردن واكنش هاي كودكان

بسيار اهميت دارد كه همه والدين بيان كنند فرزندشان چگونه تحت تاثير فاجعه قرار گرفته است. در گروه فرصت بيان اين مطالب در اختيار همه قرار مي گيرد، در نتيجه افراد متوجه ميشوند كه تنها فرزند آنها نيست كه دچار اين حالات و دگرگوني ها شده است.

بنابراين قبل از هر چيز از والدين مي خواهيم، تغييراتي را كه در فرزندانشان بدنبال فاجعه مشاهده كرده اند بيان كنند. اين علائم روي تخته سياهي كه در معرض ديد همه هست نوشته ميشود. نمونه اي از اين تغييرات عبارتند از:

- عصابنيت

- زود از جا پريدن بدنبال شنيدن صداهاي بلند

- ترس از تنها در خانه ماندن يا تنها بيرون رفتن از خانه

- نگراني و اضطراب

- گوشه گيري و افسردگي

- زود به گريه افتادن

- بي ميلي نسبت به بازي كردن

- تحريك پذيري و كج خلقي

- بيقراري

- اشكال در تمركز

- اشكال در خواب

- كابوس هاي شبانه

- تكرار واقعه در بازي ها

- واكنش هاي داغديدگي

- ترس از مرگ ديگر اعضاي خانواده

- تغييرات خلقي سريع


2- مطلوب كردن محيط زندگي كودك

زماني كه فاجعه اي رخ مي دهد، افراد خانواده در محيطي با تجربيات آسيب زننده يكسان زندگي خواهند كرد. اتفاقي كه به طور شايع رخ مي دهد آن است كه افراد از ترس ناراحت كردن يكديگر نمي خواهند با هم صحبت كنند و به مرور زمان در چرخه اي معيوب قرار مي گيرند و سكوت در ميان افراد تقويت ميشود.

كودكان نمي خواهند با والدين صحبت كنند زيرا:

- نگران از دست دادن تسلط خود بر اوضاع هستند.

- نيازي به صحبت كردن احساس نمي كنند.

- با افراد ديگري صحبت مي كند (نوجوانان دوستان خود را براي صحبت كردن ترجيح مي دهند و ....)

والدين ممكن است تمايل به شنيدن صحبتهاي فرزندان خود نداشته باشند زيرا:

- شنيدن ناراحتي فرزندشان خيلي دردناك است.

- نگران بيشتر ناراحت شدن كودك خود هستند.

- مي ترسند خودشان ناراحت شوند.

- نمي دانند به فرزندشان چه پاسخي بدهند.

- تجارب آسيب زننده براي خودشان يادآوري ميشود.

- وقت كافي ندارند.

- اعتقادشان اين است كه صحبت كردن در خصوص اين موضوع مي تواند زيانبار باشد.

زماني كه كودك سكوت اختيار مي كند، چه كاري بايد انجام دهيم؟

- به سكوت وي احترام بگذاريم.

- زمانهاي خاصي را هر روز به كودك اختصاص دهيم تا زماني كه آمادگي دارد از آنها استفاده كند.

- به كودك بيشتر از آنچه تمايل به صحبت كردن دارد فشار نياوريم.

- راه هايي غير از صحبت كردن براي برقراري ارتباط با كودك پيدا كنيم، مانند نقاشي، بازي، ....




يك شنونده خوب باشيد:

خصوصيات يك شنونده خوب چيست؟

والدين را به گروه هاي كوچك تقسيم كنيد تا به اين سوال پاسخ دهند. در جمع بندي خصوصيات زير بايد بدست آيد:

- هم حسي

- گرمي و توجه

- هم دلي و پذيرش احساسات (موضوعاتي كه براي من مي گويي چقدر غم انگيزند)

- با جديت گوش دادن

- اجازه صحبت دادن

- قضاوت نكردن

- استفاده از روشهاي غيركلامي (مانند تكان دادن سر، ارتباط چشمي و ...)

- پرسيدن سوال پس از پايان صحبت گوينده

- كودكان به زمان بيشتري نياز دارند تا بتوانند افكار و احساسات خود را ابراز نمايند. گاهي نياز است به آنها كمك كنيم تا از كلمات و قواعد مناسب براي بيان هيجاناتشان استفاده كنند.

- مي توان از آنها خواست تا اين قواعد را در قالب ايفاي نقش در جلسات اجرا نمايند.


برنامه هاي روزانه و بازي

پس از هر رويداد پرتنش، زندگي طبيعي افراد آشفته ميشود و نظم خود را از دست مي دهد. برنامه روزمره زندگي از اهميت زيادي برخوردار است. اين برنامه ها شامل برگشتن كودكان به مدرسه، برنامه غذايي منظم، قوانين روزمره اي كه هنگام خوابيدن وجود داشته و.... مي باشند. كودكان همچنين نياز به زمان هايي براي بازي و فعاليتهاي لذت بخش دارند. بازي بخشي از تكامل طبيعي كودك است. در زمان سوانح، بازي به بهبود توجه و آرميدگي كودكان كمك مي كند و گاهي مي تواند وسيله اي براي ابراز خاطره هاي ناگوار باشد. كودكان بزرگتر، نياز دارند زمان هايي را با همسالان خود بگذرانند كه در واقع اين هم بخشي از دوره تكاملي طبيعي نوجوانان ميباشد. گاهي شركت در فعاليتهاي اجتماعي و كمك به اطرافيان مي تواند در مقابله با احساس درماندگي و ايجاد سازگاري فعال نقش زيادي ايفا كند.

تماس هاي جسماني با كودكان نيز باعث كاهش تنش، اضطراب و افسردگي ميشود. البته در فرهنگهاي متفاوت و افراد مختلف، ميزان ارتباطات جسمي و محدوده مرزي افراد در خانواده با يكديگر تفاوت دارند. معمولاً پس از سوانح طبيعي، والدين كمتر با فرزندان خود تماس جسمي برقرار مي كنند.

خواب بعدازظهر براي كودكان مضر است 

به عقيده پژوهشگران ، خواب بعدازظهر براي كودكان مضر است ، زيرا باعث محدود شدن توان يادگيري آنها و بي قراري به هنگام خواب شب مي شود. روزنامه ايتاليايي "لارپوبليكا" روز دوشنبه نوشت: عواقب خواب بعدازظهر و بلافاصله پس از نهار كه اغلب به آن عادت كرده ايم، براي كودكان مضر است. 
مطالعات نشان داده اند كه خواب بعدازظهر دركودكان باعث كوتاه شدن خواب شبانه وكاهش عكس العمل ذهني آنها نسبت به ساير همسالانشان كه فقط شب مي خوابند مي شود. پژوهشگران دانشگاه" مي سي سي پي" آمريكا از والدين ‪ 738 كودك بين ‪ 2 تا ‪ 12 سال ، اطلاعاتي درباره عادات خواب آنان پرسيدند. در نتيجه معلوم شد آنهايي كه بعدازظهرها مي خوابيدند ‪ 39 دقيقه ديرتر از كودكاني كه فقط شب ها به رختخواب مي روند ، خوابشان مي برد. 

اين كودكان نه تنها با مشكل خوابيدن در شب مواجه مي شوند، بلكه براي بيدار شدن در صبح نيز مشكل دارند. 

البته اين موضوع درخصوص بزرگسال متفاوت است. دركشورهاي آمريكاي لاتين جايي كه خواب بعدازظهر عادتي خوب محسوب مي شود ، ضريب مرگ و مير براي بيماري هاي قلبي كمتر از كشورهايي است كه اين عادت وجود ندارد.

كوفتگي Bruise

نشانه ها:
- اثر قرمز مايل به ارغواني روي پوست كه به زرشكي و سپس سبز يا زرد تغيير شكل ميدهد 

- حساسيت بمدت يك يا دو روز 

- متورم شدن در صورتيكه كوفتگي بر روي استخوان باشد 

كوفتگي، يك لكه قرمز مايل به ارغواني بر روي پوست است كه معمولاً بر اثر ضربه پيش مي آيد. ضربه ها باعث ميشوند رگهاي خوني كوچك اطراف سطح پوست پاره شوند. كودكاني كه پوست روشن دارند در مقايسه با كودكان تيره پوست بيشتر مستعد كوفتگي هستند ناپديد شدن كامل كوفتگي حدود 10 الي 14 روز طول مي كشد در طي اين مدت، رنگ آن ابتدا به زرشكي و سپس به سبز يا زرد تغيير شكل مي دهد اين تغيير و تحول بدليل شكسته شدن مواد رنگي داخل خون و متعاقباً جذب شدن آنها توسط بدن ميباشد.


آيا خطرناك است؟ 
كوفتگي ندرتاً خطر دارد. اگر كوفتگي بدون دليل باشد احتمالاً به بيماريهاي غيرشايع و خطرناكي چون لوسمي و هموفيلي مربوط است.
ابتدا چه كار بايد بكنيد؟ 
1- يك كوفتگي جزئي اصلاً نيازي به مداوا ندارد فقط كافيست كودك خود را در آغوش گرفته و او را دلداري دهيد.

2- اگر كوفتگي بزرگ باشد بمدت نيم ساعت يا بيشتر از كمپرس آب سرد استفاده كنيد اينكار از گسترش و بيشتر شدن آن جلوگيري مي كند.


آيا مشورت با دكتر لازم است؟ 
اگر درد در محل كوفتگي بعد از 24 ساعت شديدتر شود با دكتر مشورت كنيد. زيرا احتمال شكستگي استخوان وجود دارد. همچنين اگر كوفتگي بدون هيچ دليل مشخصي ايجاد شده باشد هر چه زودتر به دكتر مراجعه كنيد.


دكتر چه اقدامي انجام خواهد داد؟ 
دكتر كودك شما را از نظر شكستگي استخوان معاينه مي كند و در صورت شك به شكستگي استخوان شما را به بخش جراحات بيمارستان مي فرستد.اگر كودك به كوفتگي خودبخود دچار شود و يا كوفتگي او مكرراً عود كند شما را به يك متخص ارجاع مي دهد. زيرا احتمال هموفيلي يا لوسمي وجود دارد.

خطرات زود شروع کردن غذاي کمکي 

شروع زود هنگام غذاي کمکي موجب مي شود تا معده کم حجم شير خوار با ماده غذايي کم ارزش تر از شير مادر پرشده و او را از دريافت مقدارکافي از شير مادر که هنوز مناسبترين غذاي شير خوار است محروم نمايد.
چون غذاي کمکي بر عکس شير مادر به سهولت با ويروس ها و باکتريها آلوده مي شود خطر عفونت و اسهال به شدت افزايش مي يابد.

سلامتی کودکان و نوجوانان (جامع) 
10 تا 15 درصد کودکان ايراني گرفتار آسم هستند

عضو کميته کشوري آسم و آلرژي اعلام کرد: بيماري آسم، 10 تا 15 درصد بچه هاي کشورمان را گرفتار خود کرده است. دکتر محمد قره گوزلو در گفتگو با خبرنگار مهر افزود: آسم از شايع ترين بيماريهاي مزمن است که هزينه هاي زيادي را متوجه کشورها از جمله ايران ساخته است.وي در توضيح اين گفته خود اظهار داشت: ابتلاي بچه ها به اين بيماري، علت اصلي غيبت دانش آموزان از مدرسه است و همين امر سبب مي شود که وضع تحصيلي اين تعداد دانش آموز دچار مشکل شود و در نتيجه هزينه هاي زياد مالي براي دولت و جامعه به همراه دارد.
عضو کميته کشوري آسم و آلرژي همچنين از وجود آسم در بين افراد شاغل نيز به عنوان يکي ديگر از هزينه هاي سنگين اين بيماري نام برد و افزود: تمام داروي بيماران از خارج وارد مي شود و همين مسئله هزينه هنگفتي را متوجه کشور ساخته است.قره گوزلو در خصوص مقدار هزينه اي که صرف داروي بيماران مبتلا به آسم مي شود، فقط به بالا بودن اين مبالغ اشاره کرد و عنوان داشت: اين بيماري به روز است و همواره نوع هزينه کردها به صورت منسجم مشخص نيست و لذا نمي توان رقم دقيق و مشخصي اعلام کرد.

ديابت قندي Diabetes Mellitus

نشانه ها: - ادرار خيلي زياد و دفع زود به زود آن احتمالاً شب ادراري مجدداً شروع ميشود

- تشنگي فراوان

- كاهش وزن

- تحريك پذيري و بيقراري

- بوي مانند گلابي از نفس كه مشخص كننده وجود استون است

- كاهش مقاومت در برابر عفونت

ديابت به دو صورت اتفاق مي افتد: يكي مختص به كودكان و نوجوانان است و ديگري در ميانسالي اتفاق مي افتد. هر دو نوع ديابت بخاطر نبودن انسولين يا كافي نبودن اين ماده در بدن بوجود مي آيند. انسولين هورموني است كه سوخت و ساز طبيعي قند بدن را بعهده مي گيرد. ما قند را در غذايي كه مي خوريم اساساً بصورت كربوهيدرات ها مصرف مي كنيم. 

لوزالمعده مسئول توليد انسولين است و اين ماده سلولهاي بدن را آماده مي كند تا قند را از خون جذب نمايند وذخيره سازي آنرا در كبد تحريك مي كند. اگر بدن دچار كمبود انسولين شود قند در خون جمع ميشود و سلولهاي بدن از اين منبع انرژي محروم مي مانند. براي جبران اين نقصان، بدن شروع به تجزيه چربيها و پروتئين ها ميكند تا از آنها بجاي انرژي از دست رفته استفاده نمايد. اين روش بدست آوردن انرژي منجر به كاهش وزن و در نتيجه توليد فضولات و مواد سمي مانند استون و كتون ميشود. ديابت مي تواند بدون هيچ دليل مشخصي ناگهان بوجود آيد البته مي تواند ارثي هم باشد. از آنجا كه قند اضافي به داخل ادرار مي ريزد لذا اولين نشانه بيماري كودك، ادرار كردن هاي پي در پي با حجم خيلي زياد است و چون كه آب بدن به هدر مي رود كودك بسيار تشنه ميشود حتي ممكن است شبها بستر خود را خيس كند. 


چه كار مي توان كرد؟ 

از طريق آزمايش خون كه افزايش بيش از حد قند خون را نشان مي دهد بيماري را تشخيص مي دهند آنگاه براي كودك شما برنامه تزريقات انسولين تجويز مي گردد زيرا تجويز عصاره انسولين بصورت خوراكي سبب تخريب آن ميشود. البته به شما و كودكتان نحوه تزريق آن آموخته ميشود. بسياري از كودكان بالاي پنج سال تحت نظارت والدينشان با اعتماد تمام به خود تزريق انسولين مي كنند. تزريق بايد روزانه باشد و اغلب دوبار در روز كافيست تا مقدار قند را به حد طبيعي باز گرداند كود ك شما همچنين به رژيم غذايي مخصوص براي ثابت نگهداشتن قند خون در سرتاسر روز احتياج دارد. هيچ وعده غذايي نبايد حذف شود بيمارستان وسايل لازم براي اندازه گيري قند ادرار بصورت روزانه را در اختيار شما مي گذارد. 

نتيجه آزمايش ادرار به شما كمك خواهد كرد تا مقدار انسولين را براي طبيعي نگه داشتن سطح قندخون تنظيم كنيد. حتي ممكن است نحوه اندازه گيري مقدار قند را با استفاده از يك قطره خون از نوك انگشت بشما بياموزند. بعنوان احتياط يك نشانه يا علامتي به گردن يا دست كودك بياويزيد كه نشان دهنده بيماري او باشد تا اگر شما همراه وي نبوديد مشكلي پيش نيايد و بتوان به وي كمك كرد. از آنجائيكه كودكان ديابتي بينهايت مستعد بيماريهاي عفوني هستند بمجرد ابتلا به هر نوع عفونت بلافاصله به دكتر خبر دهيد زيرا عفونت مي تواند نياز انسولين كودك را تغيير دهد. بطور منظم طبق دستور پزشك نزد وي برويد و راجع به مشكلات و مسائل ديگري كه ممكن است پيش بيايد از وي توضيح بخواهيد.

كري (ناشنوائي) Deafness

كري چه به شكل نسبي و چه به شكل كامل معمولاً يك نقيصه مادرزادي و يا يك بيماري مخصوص شش هفته بعد از تولد است، ولي عليرغم نقص موجود مقداري از قدرت شنوايي باقي مي ماند كه با تشخيص به موقع و استفاده از سمعك ميتوان راه پيشرفت تكلم را هموار نمود كه البته در اين راه تحرك حس لامسه و بينائي نيز كمك خواهد كرد. همچنين كودك ممكن است بر اثر عفونت گوش مانند سريشي شدن گوش يا التهاب گوش مياني و يا تشكيل موم در مجراي خارجي گوش دچار عارضه ناشنوايي شود. مشكلي كه براي والدين مطرح است اينست كه چگونه از ناشنوائي كودكشان با خبر شوند. شناسايي ناشنوايي در نوزاد كار ساده اي نيست. همه اطفال تا سن شش ماهگي سر و صدا مي كنند و بنظر مي رسد صداهاي بلند گوش هيچ كودكي را نمي ازارد. اما بعد از چهار الي شش ماهگي، كودك كر ممكن است ساكت شود و مانند كودكان هم سن خود صداها و قيل و قال هاي مخصوص توليد نكند و اين بخاطر آن است كه توسط صداهاي ديگران تحريك نميشود.

آيا خطرناك است؟ 
اگر طفل نتواند درست بشنود زبان باز كردن كار بسيار دشواري مي شود. كودك قبل از شروع به حرف زدن بايد صحبت كردن ديگران را شنيده و ياد بگيرد بنابراين هر اندازه ناشنوايي كودك طول بكشد تأخير در برقراري ارتباط با ديگران بيشتر خواهد بود. حتي كري نسبي نيز بر پيشرفت تكلم اثر مي گذارد و آنرا به تعويق مي اندازد.


ابتدا چه كار بايد بكنيد؟ 
هنگاميكه روي كودك به طرف ديگر است با ايجاد صداهاي بلند شنوايي وي را امتحان كنيدو ببينيد آيا سرش را به طرف صدا بر مي گرداند. سعي كنيد شما را نبيند. اگر پاسخ داد صدا را ضعيفتر كنيد تا مرحله اي كه ديگر آنرا نشنود.


آيا مشورت با دكتر لازم است؟ 
اگر به مشكل شنوايي مشكوك هستيد زودتر به دكتر مراجعه كنيد. چنانچه كودك شما عفونت گوش دارد و متوجه نقص شنوايي شديد فوراً به دكتر مراجعه كنيد.


دكتر چه اقدامي انجام خواهد داد؟ 
آزمايشهاي رايج شنوايي را از كودك شما بعمل خواهد آورد. اگر متوجه نقص شنوايي شود كودكتان را به يك متخصص گوش و حلق و بيني براي شنوايي سنجي (Audiometry) جهت تعيين ميزان ناشنوائي معرفي مي كند. در بيشتر موارد يك سمعك تجويز ميشود. شيرخواران از شش ماهگي ببعد مي توانند سمعك بزنند. كودكتان احتمالاً به سمعك براي هر دو گوش نياز پيدا مي كند حتي اگر مشكل ناشنوايي تنها به يك گوش مربوط باشد. شما نيز بايد نحوه حرف زدن با كودك را بياموزيد.اگر ناشنوايي بخاطر حملات پي در پي عفونت گوش مياني باشد ممكن است براي جاگذاري لوله هاي براي تخليه مايعي كه باعث كري شده است عمل جراحي ضرورت پيدا كند.


شما چه كمكي مي توانيد بكنيد؟ 
اگر بعد از كار گذاشتن سمعك، كودك بمدت چند ماه همچنان ساكت بود نگران نباشيد. ممكن است شنيدن حرفهاي ديگران با اين وسيله و سازگار شدن با آن مدتي طول بكشد.خيلي واضح و روشن با كودك خود ارتباط برقرار كنيد و اين طرز رفتار را نيز به ديگران يادآري نمائيد و هرگز داد نزنيد.اگر كودكتان مدرسه اي است از وي بخواهيد تا در صورت لزوم در كلاس جلو بنشيند تا به فعاليتهاي درسي او لطمه اي وارد نيايد.

كرم ها Worms

نشانه ها:
كرمك

- خارش اطراف مقعد، معمولاً شبها 


(كرمك) كرمهاي نخي 
- وجود كرمهاي سفيد نخ مانند در مدفوع 

- بي خوابي ناشي از خارش شديد 


كرم هاي گرد 
- عدم رشد 

- وجود كرمهاي سفيد در مدفوع 

گروهي از كرمها قادرند در بدن انسان زندگي كنند اما شايعترين آنها كرمك (Threadworm) مي باشد كرمك معمولاً بصورت تخم از راه غذاي آلوده وارد بدن ميشود، سپس د رروده كوچك سر از تخم در آورده و به كرم تبديل ميشود و ظرف 15 الي 28 روز به كرم بالغ تبديل ميشود بعد از آن، كرمهاي ماده تخم هاي بيشتري در اطراف مقعد مي گذارند كه مخصوصاً در شب توليد خارش مي كند. اگر كودك، خود را بخاراند خيلي راحت تخم ها را به دستهايش منتقل كرده و آنها را به دهانش مي برد و بدين ترتيب چرخه زندگي كرم را در بدنش ادامه مي دهد. طول كرمها 2 الي 13 ميليمتر است. بي آزارند اما مي توانند عوارض ناخوشايندي از قبيل خارش اطراف مقعد ايجاد كنند. 

كرمك بسيار عفوني و مسري است و همه افراد خانواده بايد بطور همزمان، درمان را شروع كنند. كرمهاي گرد يا نماتودها اگر چه كمتر ديده ميشوند اما در مناطقي كه وضعيت بهداشتي نامطلوب است و همچنين در مناطق آب و هوايي گرم شايع ترند1 طول آنها بالغ بر 10 الي 15 سانتي متر است. و شبيه كرمهاي خاكي مي باشند. تخم اين كرمها با غذا و آب آلوده وارد بدن مي شوند بعد از آنكه اين تخم ها در روده به كرم تبديل شدند خود اين كرمها مجدداً تخم گذاري مي كنند و از راه مدفوع دفع مي شوند كودك مبتلا به اين كرم ها غالباً دچار سوءتغذيه شده و خوب رشد نمي كند.


آيا خطرناك است؟ 
كرمها معمولاً خطر ندارند و راحت درمان ميشوند.


ابتدا چه كار بايد بكنيد؟ 
1- اگر كودك مقعد خود را بخاراند يك ساعت بعد از آنكه بخواب رفت آن ناحيه را نگاه كنيد. زيرا اين زمان، لحظه اي است كه معمولاً كرم ماده بالغ خارج شده و شروع به تخم گذاري مي كند. كرم مانند تكه كوچي از نخ سفيد بنظر مي آيد.

2- همچنين، مدفوع كودك خود را براي كرمهاي ديگر مورد دقت قرار دهيد.

3- اگر اخيراً در مسافرت بوده ايد و به جاهايي رفته ايد كه عفونتهاي كرم گرد در آنجا شيوع داشته اند و كودك، ناراحت و دچار بدي تغذيه است مدفوع را در جستجوي كرم هاي گرد نگاه كنيد.


آيا مشورت با دكتر لازم است؟ 
بمحض مشاهده هر گونه كرم با دكتر تماس بگيريد. چنانچه در مناطق آلوده به كرمهاي گرد مسافرت كرده ايد و رشد كودك شما خوب نيست بلافاصله دكتر را در جريان بگذاريد.


دكتر چه اقدامي انجام خواهد داد؟ 
دكتر معمولاً دوا را به شكل يك پودر محلول با مزه مطبوع براي مصرف تمام اعضاء خانواده تجويز مي كند.اگر كودك، كرم گرد دارد دكتر داروي خوراكي را كه مي تواند كرمها را فلج كند براي كودك شما تجويز مي كند. وي همچنين براي كودك قرصهاي مسهلي كه دفع مدفوع را آسان كند تجويز خواهد كرد.


شما چه كمكي مي توانيد بكنيد؟ 
دستورات درماني را بدقت اجرا كنيد. از آنجا كه حركات روده براي دوازده ساعت بعد شدت مي گيرند توصيه اينست كه صبح اول وقت مداوا را شروع كنيد.بعد از دو هفته مصرف دارو را براي كليه افراد خانواده تكرار كنيد. مصرف اول دارو معمولاً كرم ها را مي كشد اما مصرف بعدي مي تواند تخم هايي را كه در هنگام مصرف اول به كرم تبديل نشده بودند كاملاً از بين ببرد.

بهداشت را جدي بگيريد زيرا تخم ها در ناخن انگشتان كمين مي كنند و مجدداً از راه دهان داخل بدن ميشوند.حتماً لباس زير يا پيجامه را به بچه بدهيد بپوشد تا اگر خود را خاراند دستهايش با مقعد مستقيماً تماس نيابند.

********************************

1- آسكاريس نيز جزو همين گروه است.

كلاه گهواره Cradle Cap

نشانه ها:
- پوسته هاي ضخيم و زرد بر روي بخشي از سر يا تمام آن 

كلاه گهواره اصطلاحي است كه به تشكيل پوسته پوسته هاي ضخيم و زرد رنگ بر روي پوست سرشيرخواران گفته ميشود البته در سن سه سالگي نيز ديده شده است. پوسته هاي زرد رنگ بشكل تكه هاي كوچك ظاهر مي شوند و مي توانند تمام ناحيه سر را بپوشانند. بهداشت ضعيف در ايجاد اين حالت نقشي ندارد، بلكه احتمالاً ناحيه سر اين شيرخواران چربتر از معمول است
1 


آيا خطرناك است؟ 
اگر چه كلاه گهواره (Cradle cap) بدنما بنظر مي رسد اما در صورتيكه با مناطق قرمز پوسته دارد ديگر مناطق بدن همراه نباشد خطري در بر ندارد اگر غير از پوست سر جاهاي ديگري نيز گرفتار باشند احتمالاً كودك شما اگزماي سبوره اي دارد.


ابتدا چه كار بايد بكنيد؟ 
1- سعي نكنيد پوسته ها را با انگشتان برداريد اگر پوسته ها خودشان نريزند ابتدا بايد آنها را نرم و شل نمود.
2- كمي روغن مخصوص بچه يا وازلين را بر روي محل پوسته ها بماليد و بگذاريد يك شبانه روز بر روي آن بماند. اين كار باعث ميشود پوسته ها نرم و شل شوند و وقتيكه روز بعد شامپو مي زنيد براحتي پاك ميشوند.
3- از شامپوهاي ضد شوره بدون توصيه پزشك استفاده نكنيد.


آيا مشورت با دكتر لازم است؟ 
اگر درباره ناراحتي طفل نگرانيد و يا جاي ديگري از بدن وي قرمز و پوسته دار است با دكتر مشورت كنيد.


دكتر چه اقدامي انجام خواهد داد؟ 
دكتر يك شامپوي مخصوص براي جلوگيري از بوجود آمدن پوسته ها تجويز مي كند و به شما ياد مي دهد كه چگونه با شانه كردن و مداواهاي خانگي از بروز اين حالت پيشگيري كنيد.


شما چه كمكي مي توانيد بكنيد؟ 
مي توانيد هر روز با برس زدن موهاي سر كودك خود را از تشكيل شدن پوسته ها جلوگيري كنيد حتي اگر مقدار كمي از آنها وجود داشته باشد. از برس با دندانه هاي نرم استفاده كنيد. هنگام شستن سر كودك، آنرا محكم نماليد. شامپوها در ظرف چند ثانيه كثافات را برطرف مي كنند بنابراين فقط كافي است شامپو را به كف بياوريد و بعد كاملاً با آب شستشو دهيد.اگر اين پوسته ها واقعاً به صورت كلاه در آمده و كاملاً محكم و ضخيم شده اند مي توانيد بمدت بيشتر از 10 روز از روغن بچه و يا وازلين استفاده كنيد تا تمام پوسته ها فرو ريزند.

********************************

1- معمولاً كلاه گهواره بعنوان علامتي از اگزماي آتوپيك تلقي ميشود و معمولاً كودك علائم ديگر آنرا نيز دارد.