بانک مقالات جغرافیا

mehdi0014

کاربر طلایی1

تاریخ عضویت : مرداد 1389

تعداد پست ها : 287351

محل سکونت : آ.غربی-سولدوز

پاسخ به:بانک مقالات جغرافیا

7 : جغرافيا و توسعه بهار و تابستان 1383; 2(پیاپی 3):121-143.

حاشيه نشيني؛ ناهنجاري هاي شهري و راهكارهاي تعديل آن مورد شناسي؛ كريم آباد زاهدان

ابراهيم زاده عيسي,بريماني فرامرز,نصيري يوسف

گسترش فيزيکي نابسامان و بي رويه شهرها يکي از مشکلات شهر و شهرنشيني جهان سوم در دوران معاصر مي باشد؛ به طوري که طي فرآيندي مداوم محدوده هاي فيزيکي و فضاهاي کالبدي شهر در جهات عمودي و افقي به لحاظ کمي و کيفي رشد مي يابد و اگر اين روند سريع و بي برنامه باشد به ترکيبي نامتناسب از فضاهاي شهري مشکل زا خواهد انجاميد. لذا يکي از علل شکل گيري اين روند و همچنين يکي از مهمترين پيامدهاي آن حاشيه نشيني شهري است. جريان توسعه شهري در ايران طي سي سال گذشته باعث گرديد که جمعيت شهرنشين بالغ بر دو برابر گردد و عملا سرعت آن از ظرفيت و توانايي دولت و شهرداري ها در فراهم نمودن زير ساخت ها، ارائه خدمات و ايجاد اشتغال شهري به شدت پيشي گيرد.

شهر زاهدان نيز به عنوان بزرگترين شهر در جنوب شرق ايران يکي از بي قاعده ترين روندها در گسترش فيزيکي شهري را طي سه دهه گذشته دارا بوده است؛ به طوري که از 93740 نفر در سال 1355 جمعيت آن به 532270 نفر در سال 1382 افزايش يافته و در واقع به طور متوسط سالانه 6.6 درصد رشد داشته و در حال حاضر حدود ₃/¹ از جمعيت شهري آن حاشيه نشين مي باشند. در عين حال بخش زيادي از جمعيت آن در فقر و بيکاري مطلق به سر مي برند، که اين امر منجر به افزايش سکونتگاه هاي غير رسمي و ناهنجاري هاي فضايي – کالبدي در سطح شهر گرديده است.

کريم آباد در شرق زاهدان يکي از نواحي حاشيه نشين اين شهر است که بر اساس نتايج حاصل از نمونه گيري ميداني نگارندگان حدود 35 درصد جمعيت آن را مهاجرين افغاني و 65 درصد آن را نيز مهاجران روستايي که از ساير نواحي استان سيستان و بلوچستان به زاهدان آمده اند، تشکيل مي دهد. عمده جمعيت ساکن در کريم آباد (58 درصد) به دليل پايين بودن سطح سواد و مهارت در بخش غير رسمي اقتصاد، جذب و به شغل هاي کاذب و انگلي رو آورده اند. سرانه فضاي مسکوني 17 و جمع سرانه هاي شهري کريم آبد 27.2 متر مربع مي باشد و در عين حال 76 درصد خانوارها تنها در يک يا دو اتاق زندگي مي کنند. 80.7 درصد واحدهاي مسکوني فاقد پروانه ساختمان مي باشند. همچنين وجود مسيرهاي روباز فاضلاب و فضاهاي غيربهداشتي در سطح شهر که منجر به شيوع انواع بيماري ها گرديده از ديگر آثار فضايي – کالبدي حاشيه نشيني در اين ناحيه شهري است. نتايج حاصل از اين تحقيق ضرورت بهسازي و توانمندسازي محلات حاشيه شهري را نشان داده و به راهکارهاي آن خصوصا در مورد کريم آباد زاهدان پرداخته شده است.

كليد واژه:

نسخه قابل چاپ

جمعه 8 اردیبهشت 1391 10:35 AM

mehdi0014

کاربر طلایی1

تاریخ عضویت : مرداد 1389

تعداد پست ها : 287351

محل سکونت : آ.غربی-سولدوز

پاسخ به:بانک مقالات جغرافیا

3 : جغرافيا و توسعه بهار و تابستان 1383; 2(پیاپی 3):47-72.

بررسي رژيم هيدرولوژيكي رودخانه فريزي (زير حوضه كشف رود) و نقش آن در تغذيه آبخوان دشت مشهد

ولايتي سعداله,غيور حسنعلي,شفيعا صفورا

در اين تحقيق، با استفاده از روش هاي آماري و نرم افزارهاي موجود، روابط بين مولفه هاي اقليمي و هيدرولوژيکي حوضه ي آبريز رودخانه ي فريزي بررسي شد. اين پژوهش نشان مي دهد که در حوضه مزبور، توزيع بارش زمستانه و بهاره، تحت تاثير ارتفاع و موقعيت جغرافيايي است. همچنين رژيم هيدرولوژيکي رودخانه، تناوبي و متاثر از نوع و تغييرات فصلي برف و باران است که همزمان با شروع ذوب برف و رگبارهاي بهاري طغيان مي کند. تحليل نقشه هاي تراز سطح آب زيرزميني در محدوده ي مخروطه افکنه، گوياي اين مطلب است که سالانه، حجم قابل توجهي از آب سيلاب ها در آبخوانه ي پايين دست رودخانه نفوذ نموده آن را تغذيه مي کند. با توجه به افت مستمر سطح آب زيرزمين منطقه و کسري مخزن، تغذيه ي مصنوعي و تقويت بيشتر پتانسيل زيرزميني از سيلاب رودخانه الزامي است.

كليد واژه: هيدرولوژيك، رودخانه فريزي، آبخوان، مشهد

نسخه قابل چاپ

جمعه 8 اردیبهشت 1391 10:35 AM

mehdi0014

کاربر طلایی1

تاریخ عضویت : مرداد 1389

تعداد پست ها : 287351

محل سکونت : آ.غربی-سولدوز

پاسخ به:بانک مقالات جغرافیا

9 : جغرافيا و توسعه بهار و تابستان 1383; 2(پیاپی 3):167-188.

بررسي روابط بين الگوهاي چرخش جوي كلان مقياس نيمكره شمالي با خشكسالي هاي سالانه سيستان و بلوچستان

خسروي محمود*

* دانشگاه سیستان و بلوچستان

الگوهاي ارتباط از دور به وقوع و تداوم الگوهاي بزرگ مقياسي از ناهنجاري هاي چرخشي و فشار هوا اطلاق مي شود که در محدوده هاي جغرافيايي وسيع گسترش يافته اند و مقياس زماني تداوم آنها از چند هفته تا چند سال را در بر مي گيرد. اين الگوها در امواج اتمسفري، موقعيت رودبادها، بارش و مسير طوفان ها در سطح وسيعي اثر مي گذارند بنابراين آنها اغلب موجب وقوع الگوهاي هوايي ناهنجاري مي گردند که به طور همزمان در مناطق دورتري اتفاق مي افتد.

در اين مقاله با توجه به اهميت وقوع پديده خشکسالي هاي متناوب در استان سيستان و بلوچستان که به شدت اکوسيستم حساس و جنبه هاي مختلف حيات را تحت تاثير خود قرار داده است، تلاش گرديده تا تاثيرات الگوهاي ارتباط با دور نيمکره شمالي بر شدت و گستره اين خشکسالي ها تجزيه و تحليل شود.

در اين جهت داده هاي اقليمي ايستگاه هاي داراي اعتبار در سطح استان سيستان و بلوچستان مورد استفاده قرار گرفته و با محاسبه شاخص استاندارد بارش (SPI) شدت خشکسالي ها و شروع و خاتمه آنها در مقياس فصلي و سالانه تجزيه و تحليل شده است. داده هاي حدود 20 الگوي ارتباط از دور نيز در قالب هاي قابل مقايسه با داده هاي اقليمي استان اخذ و بر اساس روش ها و مدل هاي همبستگي، رگرسيون چند متغيره، آزمون هاي فرض و بررسي مقايسه اي و سلسله مراتبي، ارتباط بين خشکسالي هاي عمده استان و اين الگوها استخراج گرديده است. بر اساس نتايج اين پژوهش الگوهاي چند متغيري انسو (MEI)، نوسان شمالي (NOI)، آرام شمالي (NP)، دهه اي اقيانوس آرام (PDO) و قطبي/اورآسيا (POL) بيشترين همبستگي را با شاخص SPI سالانه دارند. بر اساس تحليل معادلات رگرسيون چند متغيره الگوهاي ارتباط از دور در مجموع، سالانه قادرند بيش از 70 درصد از تغييرات SPI را توجيه نمايند.

بر اساس معادلات رگرسيون گام به گام و حذف الگوهايي که نقش کمتري در توجيه تغييرات اين الگوها داشته اند، موثرترين الگوها بر شدت خشکسالي استان مشخص گرديده است. همچنين تاثير الگوها بر تغيير شدت خشکسالي و کاهش بارش بر اساس نتايج مدل ها برآورد شده است. براي مثال به ازاي هر واحد افزايش در الگوهاي MEI و NOI به ترتيب 26 و 12.3 درصد بر شدت خشکسالي افزوده مي شود و به ازاي افزايش هر واحد الگوهاي POL، NP، PDO و استخر گرم نيمکره غربي (WHWP) نيز به ترتيب 32.5، 24، 16.6 و 7 درصد بر شدت خشکسالي سالانه افزوده مي شود.

كليد واژه: ارتباط از دور، ناهنجاري هاي اقليمي، مدل هاي رگرسيوني، خشكسالي فراگير، رودباد، الگوي اسكانديناوي، الگوي نوسان اطلس شمالي، الگوي نوسان قطب شمال

نسخه قابل چاپ

جمعه 8 اردیبهشت 1391 10:35 AM

mehdi0014

کاربر طلایی1

تاریخ عضویت : مرداد 1389

تعداد پست ها : 287351

محل سکونت : آ.غربی-سولدوز

پاسخ به:بانک مقالات جغرافیا

10 : جغرافيا و توسعه بهار و تابستان 1383; 2(پیاپی 3):189-214.

نقش دولت در توسعه شبكه ارتباطي و تاثير آن در تحول سيستم حمل و نقل روستايي با تاكيد بر روابط شهر و روستا در ايران (مورد استان گلستان)

نظري عبدالحميد*

* دانشگاه پیام نور مرکز گنبد کاووس

شبکه هاي ارتباطي به ويژه راه ها و سيستم هاي مخابراتي به عنوان عناصر پيوند دهنده ميان سکونتگاه ها نقش شايان توجهي در تبادل جريانات بين نقاط شهري و روستايي دارند. در نيم قرن اخير به لحاظ نظري روابط شهر و روستا در ايران عمدتا در قالب تئوري «سرمايه داري بهره وري» تبيين و تفسير مي شد، اما طي دهه هاي اخير با طرح تئوري «دولت و شهرنشيني» تئوري مذکور زير سوال رفت. مقاله حاضر در چارچوب اين تئوري منتها با تاکيد بر نقش دولت در توسعه عمران روستايي تهيه شده است. بر اين اساس ابتدا نقش دولت در توسعه دو بخش مهم زيربنايي يعني راه هاي روستايي و دفاتر مخابراتي در محدوده استان گلستان، به طور نمونه تشريح و سپس تاثير آن در تحول نظام حمل و نقل روستايي تجزيه و تحليل شده است.

نتايج تحقيق نشان از تاثير شگرف گسترش شبکه ارتباطي (راه و تلفن) در تحول سيستم حمل و نقل روستايي دارد. براي مثال در سال 1383 از مجموع 9844 دستگاه انواع وسيله نقليه فعال در سطح 742 آبادي استان 79.5 درصد آنها در آبادي هاي برخوردار از جاده آسفالته مشغول فعاليت بوده اند. اين نسبت براي اتومبيل هاي سواري 82.9 درصد و براي وسايل باري 76.3 درصد مي باشد. در حالي که 57.3 درصد آبادي هاي برخوردار از جاده شوسه فاقد هرگونه وسيله نقليه بوده اند.

نکته درخور توجه ديگر پيدايش آژانس هاي تلفني در سطح روستاها است، به طوري که احداث دفاتر مخابراتي در 738 آبادي استان سبب شده است، بيش از 113 آژانس تاکسي تلفني در سطح 73 آبادي احداث شود و با استفاده از 516 اتومبيل سواري روزانه حدود 2890 بار سرويس گيري کرده و به جاي جابه جايي مسافران روستايي بپردازند. مقصد 42 درصد اين مسافرين نقاط شهري، 31 درصد روستاهاي ديگر و 27 درصد داخل روستاهاي محل سکونت آنها بوده است. از نتايج ديگر تحقيق مي توان به کاهش زمان مسافرت و افزايش تعداد ترددهاي روزانه اشاره کرد که در جاده هاي آسفالته دو برابر جاده هاي شوسه مي باشد. در نتيجه بيش از 91.5 درصد حجم جا به جايي مسافران روستا - شهري در طي يک سال به استفاده از جاده هاي آسفالته روستايي انجام شده است.

كليد واژه:

نسخه قابل چاپ

جمعه 8 اردیبهشت 1391 10:36 AM

mehdi0014

کاربر طلایی1

تاریخ عضویت : مرداد 1389

تعداد پست ها : 287351

محل سکونت : آ.غربی-سولدوز

پاسخ به:بانک مقالات جغرافیا

8 : جغرافيا و توسعه بهار و تابستان 1383; 2(پیاپی 3):147-166.

ساماندهي صنايع بازيافت مواد زايد جامد در شهر مشهد لزوم ايجاد شهرك بازيافت

پاپلي يزدي محمدحسين,وثوقي فاطمه

بحث تفکيک زباله در مبدا و بازيافت مواد با ارزش موجود در زباله شهري و استفاده مجدد از آنها از جهات مختلف بهداشتي، زيست محيطي، اقتصادي، اشتغال زايي و غيره مطرح است. تقريبا در تمامي شهرهاي ايران، جداسازي مواد قابل بازيافت به صورت غيررسمي توسط بخش خصوصي رواج دارد. عمده بازيافت مواد زايد در شهر مشهد توسط واحدهاي کوچک و غير مجاز و در اکثر موارد غير استاندارد انجام مي شود. موارد بازيافتي از زباله هاي شهري عمدتا شامل استفاده مجدد از کاغذ، مقوا و پلاستيک هاي جدا شده از زباله ها مي شود. در شهر مشهد کارگاه ها و صنايع موجود در زمينه بازيافت نيز عمدتا حول محور بازيافت اين اجزا فعاليت مي کنند. غير از نان که اکثرا به مصرف خوراک دام مي رسد، ساير اجزا با گذراندن يک يا دو پروسه تغيير شکل مي يابند که يا به محصول جديد تبديل شده و يا ماده اوليه کالاهاي بازيافتي ديگر مي باشند.

علاوه بر آن زباله دزدي و يا جمع آوري و تفکيک غيرقانوني زباله در محل هاي مختلف از قبيل ايستگاه هاي انتقال زباله، سطل هاي زباله در محل ها و مکان هاي تخليه برون شهري انجام مي شود و مواد مختلف بازيابي مي گردند. در اين حالت به علت عدم نظارت بر فرآيند جمع آوري نه تنها هيچ سودي متوجه بخش دولتي نمي گردد که زيان هاي متعدد بهداشتي – زيست محيطي به دنبال خواهد داشت. از آن جمله استفاده نامطلوب و غيربهداشتي از اين مواد در کارخانجات و صنايع بازيافتي و نيز ايجاد شغل هاي کاذب مي باشد.

در اين مقاله سعي شده است پس از بررسي موارد مختلف در زمينه بازيافت مواد زايد جامد شهر مشهد به منظور کاهش هزينه هاي خدمات شهري، پيشنهاد صنايع بازيافت مواد زايد براي شهر مشهد و نيز مکان گزيني اين صنايع انجام گيرد. اين امر علاوه بر کاهش هزينه هاي حمل و نقل زباله شهر مشهد مي تواند در ساماندهي حاشيه شهر و نيز کاهش خسارت هاي زيست محيطي ناشي از بازيافت غير اصولي زباله موثر باشد.

در اين مقاله هدف عمده تعيين اجزاي قابل بازيافت و برآورد ميزان هر يک از اين اجزا در زباله هاي شهر مشهد و در واقع شناخت بافت فيزيکي زباله شهر مشهد و نيز تعيين صنايع بازيافت و توجيه فني و اقتصادي اين صنايع در شهر مشهد مي باشد.

كليد واژه:

نسخه قابل چاپ

جمعه 8 اردیبهشت 1391 10:36 AM

mehdi0014

کاربر طلایی1

تاریخ عضویت : مرداد 1389

تعداد پست ها : 287351

محل سکونت : آ.غربی-سولدوز

پاسخ به:بانک مقالات جغرافیا

2 : جغرافيا و توسعه پاييز و زمستان 1382; 1(پياپي 2):21-36.

تحليلي جغرافيايي بر روند مهاجرت در استان خوزستان

بيك محمدي حسن,مختاري ملك آبادي رضا

استان خوزستان در دهه هاي گذشته به دليل مسايل مختلف سياسي، اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي از جمله افزايش زيرساخت هاي صنعتي و کشاورزي و همچنين وقوع هشت سال جنگ تحميلي با نقل و انتقالات شديد جمعيتي روبرو شده است، به طوري که روند مهاجرت در اين استان از روند ويژه اي برخوردار بوده است. اين استان در فاصله 40 سال گذشته از نظر مهاجرپذيري و مهاجرفرستي تغييرات عمده اي داشته است. به طوري که در فاصله سال هاي 1335 تا 1345 استاني مهاجرپذير بوده و خالص مهاجرتي آن حدود 173886+ نفر بوده و در فاصله 1345 تا 1355 همچنان روند مهاجرپذيري خود را ادامه داده است. ولي در فاصله 1355 تا 1365 با شروع جنگ تحميلي و مشکلات ناشي از آن روند مهاجرت هاي استان معکوس شده و شديدا مهاجرفرست مي شود. به طوري که خالص مهاجرتي آن حدود 267644 نفر شده است. در فاصله سالهاي 1365 تا 1375 استان خوزستان دوباره به يک استان مهاجرپذير تبديل شده و خالص مهاجرتي آن 102672+ نفر گرديده است. بديهي است توزيع جغرافيايي مهاجرين در سطح استان و به عبارتي سهم شهرستان هاي مختلف آن از نظر پذيرش مهاجران يکسان نبوده و از اين نظر اختلافات زيادي را با هم نشان مي دهد. به طوري که در سال 1375 شهرستان آبادان با جذب 26.57 درصد از مهاجرين استان، بيشترين و شهرستان شادگان با 0.83 درصد کمترين سهم را داشته اند. اين مقاله با استفاده از روش هاي تاريخي، توصيفي و تحليلي، روند نقل و انتقالات جمعيتي استان خوزستان را در ابعاد مهاجرت هاي بين استاني و توزيع جغرافيايي داخلي آنها را مورد تجزيه و تحليل قرار داده است.

كليد واژه:

نسخه قابل چاپ

جمعه 8 اردیبهشت 1391 10:36 AM

mehdi0014

کاربر طلایی1

تاریخ عضویت : مرداد 1389

تعداد پست ها : 287351

محل سکونت : آ.غربی-سولدوز

پاسخ به:بانک مقالات جغرافیا

3 : جغرافيا و توسعه پاييز و زمستان 1382; 1(پياپي 2):37-44.

پديده هاي ژئومورفولوژيكي گسل تبريز

پوركرماني محسن,صديق حميد

گسل تبريز، يک گسل امتدادي راست لغز است که از کوههاي زنجان- سلطانيه در ايران تا کوههاي آرارات در ترکيه تداوم دارد. در طول اين گسل در فاصله بستان آباد تا سلماس، پديده هاي ژئومورفولوژيکي متنوعي وجود دارد که شامل جابجايي و قطع شدگي آبراهه ها، اختلاف ارتفاع و ايجاد پرتگاه گسلي، دره گسلي، چشمه هاي گسلي، آبهاي زاينده، استخرهاي طبيعي و درياچه اروميه است. اين درياچه، مهم ترين پديده حاصل از فعاليت گسل تبريز مي باشد. درياچه اروميه قبل از تشکيل توسط يک کانال به رودخانه قطور چاي و در نهايت به رودخانه ارس متصل مي گرديده است (افتخارنژاد، 6:1980).
کانال مذکور در شمال شرق سلماس و در شمال درياچه اروميه قرار دارد. اشکال فوق الذکر علاوه بر زيبايي طبيعي منطقه، موجب تعيين مسير دقيق گسل تبريز در محدوده مورد مطالعه گرديده اند. هدف از انجام اين تحقيق، شناسايي پديده هاي ژئومورفولوژيکي حاصل از فعاليت گسل تبريز و به خصوص، نحوه تشکيل درياچه اروميه بوده است. روش کار شامل بررسي تصاوير ماهواره اي، عکس هاي هوايي، نقشه هاي زمين شناسي و توپوگرافي و برداشت صحرايي مي باشد

كليد واژه:

نسخه قابل چاپ

جمعه 8 اردیبهشت 1391 10:36 AM

mehdi0014

کاربر طلایی1

تاریخ عضویت : مرداد 1389

تعداد پست ها : 287351

محل سکونت : آ.غربی-سولدوز

پاسخ به:بانک مقالات جغرافیا

1 : جغرافيا و توسعه پاييز و زمستان 1382; 1(پياپي 2):5-20.

جايگاه دانش بومي در توسعه روستايي پايدار

بوذرجمهري خديجه*

* دانشگاه فردوسي مشهد

دانش سنگ بناي توسعه است ولي متاسفانه دانش بومي تا اين اواخر مفاهيم "واپسگرايي" و "ايستايي" را به ذهن ها متبادر مي نمود که آن هم ناشي از افکار و رويکردهاي نوسازي و رهيافت هاي انتقال فن آوري به کشاورزان کشورهاي در حال توسعه بوده است. اما با بروز مشکلات اقتصادي و اجتماعي و زيست محيطي ناشي از کاربرد فن آوري هاي نسنجيده و استفاده از فرهنگ غربي در کشورهاي در حال توسعه، رويکردهاي درون زا مطرح گرديد. تحت تاثير اين تحولات، فرهنگ هاي قومي، ظرفيتهاي محلي، دانش ها و مهارت هاي بوميان، به عنوان مکمل دانش رسمي مورد توجه متخصصان امور توسعه قرار گرفت. در اين مقاله ضمن تعريف دانش بومي و تفاوت آن با دانش رسمي، به جايگاه آن در توسعه ي روستايي پايدار پرداخته شده است.

كليد واژه:

نسخه قابل چاپ

جمعه 8 اردیبهشت 1391 10:37 AM

mehdi0014

کاربر طلایی1

تاریخ عضویت : مرداد 1389

تعداد پست ها : 287351

محل سکونت : آ.غربی-سولدوز

پاسخ به:بانک مقالات جغرافیا

4 : جغرافيا و توسعه پاييز و زمستان 1382; 1(پياپي 2):45-56.

تحليل توزيع فراواني خشكسالي هيدرولوژيك(مطالعه موردي: حوضه رودخانه قره سو)

خزايي محمدرضا,تلوري عبدالرسول,جباري ابراهيم

با تحليل سوابق تاريخي پديده هاي خشکسالي و با تکيه بر آمار و اطلاعات موجود مي توان احتمال وقوع خشکسالي را براي مناطق مختلف برآورد نمود و با ايجاد طرح هاي مواجهه با مشکلات ناشي از آن را تا حد زيادي کاهش داد. در تحقيق حاضر با استفاده از آمار روزانه جريان رودخانه قره سو در دو ايستگاه ده کهنه و قورباغستان در يک دوره ي آماري 43 ساله از شاخص سري جريان حداقل ساليانه در تحليل توزيع فراواني استفاده شد. به کمک توزيع لوگ پيرسون نوع سوم، که بهترين برازش را با داده هاي جريان حداقل داشت، سري جريان ساليانه براي تداوم هاي 1، 7، 15 و 30 روزه در سطح اطمينان 95 درصد و براي دوره هاي بازگشت مختلف تهيه شد. نتايج نشان مي دهد که بده جريان حداقل روزانه براي تداوم هاي 1 الي 30 روزه در هر دو ايستگاه تغييرات چنداني نسبت به هم ندارند

كليد واژه: خشكسالي هيدرولوژيكي، جريان حداقل روزانه، تحليل فراواني، رودخانه قره سو

نسخه قابل چاپ

جمعه 8 اردیبهشت 1391 10:38 AM

mehdi0014

کاربر طلایی1

تاریخ عضویت : مرداد 1389

تعداد پست ها : 287351

محل سکونت : آ.غربی-سولدوز

پاسخ به:بانک مقالات جغرافیا

5 : جغرافيا و توسعه پاييز و زمستان 1382; 1(پياپي 2):57-72.

نقش مهاجرين عراقي ساكن شهر يزد در آسيب هاي اجتماعي اين شهر

زارع شاه آبادي عليرضا*

* دانشگاه يزد

در مهاجرت ها مخصوصا در مهاجرت هاي خارجي جمعيت وارد شده به يک منطقه تاثيراتي بر جامعه بر جاي مي گذارد و از سويي ديگر تحت تاثير همان جامعه قرار مي گيرد.
سؤال اصلي اين پژوهش اين است که مهاجرين عراقي ساکن شهر يزد چه تاثيري در آسيب هاي اجتماعي اين شهر دارند و هدف اين پژوهش پاسخگويي به اين سؤال اساسي مي باشد. در اين تحقيق از روش پيمايشي استفاده شده است. جامعه آماري تحقيق را 1590 نفر از کسبه مغازه هاي خيابان هاي امام، سلمان و قيام شهر يزد که نزديک به محل سکونت مهاجرين در بافت قديم کار مي کنند، تشکيل مي دهد. 10% جامعه آماري يعني 159 نفر، به عنوان حجم نمونه در نظر گرفته شده و با استفاده از روش نمونه گيري تصادفي ساده، افراد حجم نمونه انتخاب و پرسشنامه در بين آنها توزيع گرديده است. تحليل آماري يافته هاي حاصل از پرسشنامه با استفاده از نرم افزار Spss انجام شده است. بر اساس نتايج تحقيق مهاجرين عراقي شهر يزد در مواردي چون قاچاق کالا، اعتياد به مواد مخدر، مشکلات اخلاقي، سرقت، درگيري، نزاع و قتل در افزايش آسيب هاي اجتماعي اين شهر موثر واقع شده اند و در برخثي آسيب ها نيز نقشي نداشته اند. اما افزايش سن، تحصيلات و آشنايي، پاسخگويان مهاجرين را در آسيب هاي اجتماعي شهر يزد کمتر موثر مي دانند

كليد واژه:

نسخه قابل چاپ

جمعه 8 اردیبهشت 1391 10:38 AM

mehdi0014

کاربر طلایی1

تاریخ عضویت : مرداد 1389

تعداد پست ها : 287351

محل سکونت : آ.غربی-سولدوز

پاسخ به:بانک مقالات جغرافیا

7 : جغرافيا و توسعه پاييز و زمستان 1382; 1(پياپي 2):95-108.

تاثير فرهنگ در ساخت شهر (با تاكيد بر فرهنگ اسلامي)

زياري كرامت اله*

* دانشگاه يزد

هدف از تدوين اين مقاله، بررسي تاثير فرهنگ در ساخت شهر در جوامع سوسياليستي سابق، سرمايه داري غرب و ايران است که از طريق روش بررسي "توصيفي_تحليلي" انجام شده است. فرهنگ سوسياليزم سابق با تغيير ساخت شهرهاي بلوک شرق- شکل، مکان، بافت و کارايي اقتصادي آنها را دچار تحول نمود و جنبه هاي ساخت شهر را بر مبناي تراکم جمعيت، دسترسي به زمين و نبود تفاوت هاي فضايي بين گروههاي اجتماعي و اتکاء به خدمات خاص بهينه قرارداد و کوچک سازي را هويت بخشيد. در غرب قبل از قرن بيستم فرهنگ (مذهبي، نژادي، زباني، طبقاتي و الگوها...) اشکال مختلف شهرهاي فئودالي، قرون وسطايي، ماقبل صنعتي و صنعتي را شکل داد. بعد از آن هم مکاتب مختلف فرهنگي (مدرنيسم، پسامدرنيسم و...) اشکال خاصي از شهرها را ايجاد کرده است. فرهنگ پيش از اسلام در ايران، تحت تسلط نظام اجتماعي و الگوهاي پارسي، هلني و پارتي ريخت شناسي و ساخت خاصي از قهندژ، شارستان را پديد آورد، به نحوي که اين ساخت نمودي طبقاتي داشت. در بعد از ورود اسلام به ايران، فرهنگ تحت تاثير اصول و عناصر اسلامي شهرها و محلات و مساکن را به وجود آورده است

كليد واژه:

نسخه قابل چاپ

جمعه 8 اردیبهشت 1391 10:38 AM

mehdi0014

کاربر طلایی1

تاریخ عضویت : مرداد 1389

تعداد پست ها : 287351

محل سکونت : آ.غربی-سولدوز

پاسخ به:بانک مقالات جغرافیا

8 : جغرافيا و توسعه پاييز و زمستان 1382; 1(پياپي 2):109-122.

توجه به باد در ساخت كالبد فيزيكي شهر زابل

نجارسليقه محمد*

* دانشگاه سيستان و بلوچستان

در شرق ايران، در دشتي کوچک و فروافتاده شهر زابل واقع شده است. توزيع مراکز فشار و ويژگي هاي توپوگرافي منطقه به گونه اي است که باعث شکل گيري بادهاي 120 روزة سيستان شده است. اين بادها که از کوههاي افغانستان در شرق ايران سرچشمه مي گيرد با چرخش بر روي فلات ايران از جهت شمال غرب به جنوب شرق وارد دشت سيستان مي شود. اين بادها از منطقه کم ارتفاع بين ناهمواري هاي شرق ايران گذشته، بر سرعت آن افزوده مي گردد. افزايش سرعت آنها، اثر اقليمي آنها را افزايش مي دهد که بسته به شرايط درياچه باعث ايجاد دو نوع اقليم متفاوت در زابل مي شود؛ در سال هاي پرآبي که درياچة هامون در مسير بادهاي 120 روزه داراي آب است هواي مطبوع با رطوبت نسبي مناسب را به ارمغان مي آورد. در سال هايي که هامون خشک است جريان باد کف بستر درياچه را کنده ذرات ريز خاک و ماسه را با خود حمل مي نمايد و محيط را آلوده مي کند. در اين تحقيق روابط ويژگي هاي کالبدي شهر زابل با جهت بادهاي غالب منطقه مورد بررسي قرار گرفته است. نتايج بدست آمده نشان مي دهد که در خيابان هايي که جهت آنها به موازات جهت بادهاي غالب است، ساختمانها در حکم باد شکن عمل کرده، اثر کاناليزاسيون خيابان ها باعث افزايش سرعت بادها و تشديد اثرات نامطلوب مي شود؛ در خيابان هايي که عمود بر جهت وزش باد غالب است اثر سيرکولاسيون و چرخش هوا، سبب انباشته شدن ماسه هاي بادي و آلودگي هاي محيطي مي گردد. در اين تحقيق پيشنهادهايي جهت کاهش آثار منفي اين بادها با استفاده از تغيير در کالبد فيزيکي شهر شده است

كليد واژه: بادهاي 120 روزه سيستان، درياچه هامون، كاناليزه شدن باد، آشوب هاي جوي

نسخه قابل چاپ

جمعه 8 اردیبهشت 1391 10:39 AM

mehdi0014

کاربر طلایی1

تاریخ عضویت : مرداد 1389

تعداد پست ها : 287351

محل سکونت : آ.غربی-سولدوز

پاسخ به:بانک مقالات جغرافیا

6 : جغرافيا و توسعه پاييز و زمستان 1382; 1(پياپي 2):73-94.

نگرشي بر چشمه ها و درياچه هاي پيراموني مشهد از ديدگاه اكوتوريسم

زمرديان محمدجعفر*

* دانشگاه فردوسي مشهد

شهر مقدس مشهد تا سه، يا چهار دهه ي قبل پيوند ديرينه اي با طبيعت داشت و تقريبا داراي سيماي طبيعي بود. شهروند آن با طبيعت مي زيست و به تفرج گاه هاي حومه اي و ييلاقي کمتر احساس نياز مي کرد. در حالي که با توسعه ي بي رويه و روزافزون اين شهر، شهروندان امروزي آن دچار زندگي مصنوع شهري شده و زندگي ملال آوري را سپري مي نمايند. از اين رو آنان بيش از پيش نيازمند طبيعت هستند و اين امر ضرورت توجه به اکوتوريسم را گوشزد مي نمايد. يکي از جاذبه هاي طبيعت گردي نواحي پيراموني مشهد، چشمه ها و درياچه ها هستند. در اين ناحيه تعداد 83 دهنه چشمه شناسايي شده که حداکثر دبي لحظه اي آنها 294 ليتر در ثانيه (با متوسط دبي لحظه اي 18 ليتر در ثانيه) مي باشد. اين چشمه ها از نظر ژنزو منشأ به سه گروه "کنتاکتي"، "کارستي" و "گسلي" تفکيک مي شوند که نوع کنتاکي آنها از نظر کيفيت و جنبه هاي اکوتوريستي با اهميت تر است. درياچه هاي ناحيه نيز شامل دو نوع طبيعي (نظير درياچه چشمه سبز گلمکان) و مصنوعي يا سدي (مثل سد کارده) مي باشند که براي اموري مثل ماهي گيري، قايق راني، اسکي روي آب و غيره داراي پتانسيل خوبي هستند. بر اساس پهنه بندي اکوتوريستي درياچه ي چشمه سبز گلمکان و نواحي مجاور آن داراي بيشترين توان طبيعت گردي مي باشد

كليد واژه:

نسخه قابل چاپ

جمعه 8 اردیبهشت 1391 10:39 AM

mehdi0014

کاربر طلایی1

تاریخ عضویت : مرداد 1389

تعداد پست ها : 287351

محل سکونت : آ.غربی-سولدوز

پاسخ به:بانک مقالات جغرافیا

9 : جغرافيا و توسعه پاييز و زمستان 1382; 1(پياپي 2):123-148.

نظري بر جغرافيا پژوهي در تمدن اسلامي

طيبي سيدمحمد*

* دانشگاه شهيد باهنر کرمان

علم جغرافيا و جغرافياپژوهي در تمدن اسلامي و در منظر دانشوران اسلامي از اهميتي شايان و در خور توجه برخوردار بوده است. در اين نوشتار تلاش و سعي بر آن بود تا جايگاه اين علم در تمدن اسلامي مورد بررسي و تأمل قرار گيرد.
در آغاز به علل و عوامل رويکرد و گرايش مسلمانان به علم جغرافيا پرداخته در باب هر عامل و تاثير آن، سخن به ميان آورده ايم. در دومين مبحث به خدمات و دستاوردهاي علمي انديشمندان دنياي اسلام در شاخه هاي متنوع علم جغرافيا و عرضه آثار نفيس در ادوار مختلف تاريخ و تمدن اسلامي پرداخته شده است. در مبحث پاياني به اختصار با ارايه شواهد و مثال هايي به تاثير دانش جغرافيايي مسلمانان بر انديشه و افکار جغرافيايي اروپاييان اشاره رفته است.

كليد واژه:

نسخه قابل چاپ

جمعه 8 اردیبهشت 1391 10:39 AM

mehdi0014

کاربر طلایی1

تاریخ عضویت : مرداد 1389

تعداد پست ها : 287351

محل سکونت : آ.غربی-سولدوز

پاسخ به:بانک مقالات جغرافیا

10 : جغرافيا و توسعه پاييز و زمستان 1382; 1(پياپي 2):149-170.

عوامل بالقوه آلايندگي منابع آب كارست در حوضه كارده (شمال شهرستان مشهد)«ضرورت مديريت و حفاظت منابع آب كارست»

عشقي ابوالفضل,ثروتي محمدرضا

بيش از 50 درصد ليتولوژي حوضه آبريز کارده در شرق زون کپه داغ را سنگهاي کربناته آهکي و دولوميتي تشکيل مي دهد، که علاوه بر فرم هاي کارستي تکامل يافته در آنها، به شدت درز و شکستگي يافته اند. از آنجا که حساسيت سيستم هاي زهکشي کارست به انتقال يا ورود هر گونه مواد آلاينده زياد است، وجود هر گونه مواد آلاينده مانند تجمع زباله ها، فضولات دام ها، جريان يافتن فاضلاب ها و پساب هاي سکونت گاهها به رودخانه ها و زباله ريزي توسط گردشگران مي تواند از جمله عوامل بالقوه در منابع آب کارست حوضه باشد. عليرغم بهره برداري از آبخان هاي کارستي در ارتفاعات شمال شهرستان مشهد و نيز استفاده از منابع آب هاي سطحي کارست به منظور آب شرب شهر مشهد، هنوز هيچ نوع اقدامات حفاظتي و يا مديريت منابع آب کارست وجود ندارد. اين مسئله يکي از مشکلات عمدة استفاده از منابع آب کارست در سطح منطقه اي و ملي مي باشد و ضرورت يک استراتژي و برنامه ريزي همه جانبه را در کنترل منابع آب کارست مي طلبد. هدف اصلي مقالة حاضر ويژگي هاي کارست ژئومورفولوژي حوضه کارده در ارتباط با حساسيت سيستم زهکشي و نيز عوامل بالقوه آلاينده اي است که به ويژه طي سالهاي اخير شدت يافته اند. اين عوامل پس از شناسايي در منطقه طبقه بندي گرديده و موقعيت تمرکز آنها بر روي نقشه ترسيم شده است که مي تواند براي مديران اجرايي و برنامه ريزان حائز اهميت باشد

كليد واژه:

نسخه قابل چاپ

جمعه 8 اردیبهشت 1391 10:39 AM