بانک مقالات جغرافیا

پاسخ به:بانک مقالات جغرافیا
جمعه 8 اردیبهشت 1391  10:39 AM

8 : جغرافيا و توسعه پاييز و زمستان 1382; 1(پياپي 2):109-122.

توجه به باد در ساخت كالبد فيزيكي شهر زابل

نجارسليقه محمد*

* دانشگاه سيستان و بلوچستان

در شرق ايران، در دشتي کوچک و فروافتاده شهر زابل واقع شده است. توزيع مراکز فشار و ويژگي هاي توپوگرافي منطقه به گونه اي است که باعث شکل گيري بادهاي 120 روزة سيستان شده است. اين بادها که از کوههاي افغانستان در شرق ايران سرچشمه مي گيرد با چرخش بر روي فلات ايران از جهت شمال غرب به جنوب شرق وارد دشت سيستان مي شود. اين بادها از منطقه کم ارتفاع بين ناهمواري هاي شرق ايران گذشته، بر سرعت آن افزوده مي گردد. افزايش سرعت آنها، اثر اقليمي آنها را افزايش مي دهد که بسته به شرايط درياچه باعث ايجاد دو نوع اقليم متفاوت در زابل مي شود؛ در سال هاي پرآبي که درياچة هامون در مسير بادهاي 120 روزه داراي آب است هواي مطبوع با رطوبت نسبي مناسب را به ارمغان مي آورد. در سال هايي که هامون خشک است جريان باد کف بستر درياچه را کنده ذرات ريز خاک و ماسه را با خود حمل مي نمايد و محيط را آلوده مي کند. در اين تحقيق روابط ويژگي هاي کالبدي شهر زابل با جهت بادهاي غالب منطقه مورد بررسي قرار گرفته است. نتايج بدست آمده نشان مي دهد که در خيابان هايي که جهت آنها به موازات جهت بادهاي غالب است، ساختمانها در حکم باد شکن عمل کرده، اثر کاناليزاسيون خيابان ها باعث افزايش سرعت بادها و تشديد اثرات نامطلوب مي شود؛ در خيابان هايي که عمود بر جهت وزش باد غالب است اثر سيرکولاسيون و چرخش هوا، سبب انباشته شدن ماسه هاي بادي و آلودگي هاي محيطي مي گردد. در اين تحقيق پيشنهادهايي جهت کاهش آثار منفي اين بادها با استفاده از تغيير در کالبد فيزيکي شهر شده است

كليد واژه: بادهاي 120 روزه سيستان، درياچه هامون، كاناليزه شدن باد، آشوب هاي جوي

نسخه قابل چاپ