پاسخ به:بانک مقالات جغرافیا
جمعه 8 اردیبهشت 1391 10:35 AM
| 7 : جغرافيا و توسعه بهار و تابستان 1383; 2(پیاپی 3):121-143. |
| حاشيه نشيني؛ ناهنجاري هاي شهري و راهكارهاي تعديل آن مورد شناسي؛ كريم آباد زاهدان |
| ابراهيم زاده عيسي,بريماني فرامرز,نصيري يوسف |
|
گسترش فيزيکي نابسامان و بي رويه شهرها يکي از مشکلات شهر و شهرنشيني جهان سوم در دوران معاصر مي باشد؛ به طوري که طي فرآيندي مداوم محدوده هاي فيزيکي و فضاهاي کالبدي شهر در جهات عمودي و افقي به لحاظ کمي و کيفي رشد مي يابد و اگر اين روند سريع و بي برنامه باشد به ترکيبي نامتناسب از فضاهاي شهري مشکل زا خواهد انجاميد. لذا يکي از علل شکل گيري اين روند و همچنين يکي از مهمترين پيامدهاي آن حاشيه نشيني شهري است. جريان توسعه شهري در ايران طي سي سال گذشته باعث گرديد که جمعيت شهرنشين بالغ بر دو برابر گردد و عملا سرعت آن از ظرفيت و توانايي دولت و شهرداري ها در فراهم نمودن زير ساخت ها، ارائه خدمات و ايجاد اشتغال شهري به شدت پيشي گيرد. شهر زاهدان نيز به عنوان بزرگترين شهر در جنوب شرق ايران يکي از بي قاعده ترين روندها در گسترش فيزيکي شهري را طي سه دهه گذشته دارا بوده است؛ به طوري که از 93740 نفر در سال 1355 جمعيت آن به 532270 نفر در سال 1382 افزايش يافته و در واقع به طور متوسط سالانه 6.6 درصد رشد داشته و در حال حاضر حدود 3/1 از جمعيت شهري آن حاشيه نشين مي باشند. در عين حال بخش زيادي از جمعيت آن در فقر و بيکاري مطلق به سر مي برند، که اين امر منجر به افزايش سکونتگاه هاي غير رسمي و ناهنجاري هاي فضايي – کالبدي در سطح شهر گرديده است. کريم آباد در شرق زاهدان يکي از نواحي حاشيه نشين اين شهر است که بر اساس نتايج حاصل از نمونه گيري ميداني نگارندگان حدود 35 درصد جمعيت آن را مهاجرين افغاني و 65 درصد آن را نيز مهاجران روستايي که از ساير نواحي استان سيستان و بلوچستان به زاهدان آمده اند، تشکيل مي دهد. عمده جمعيت ساکن در کريم آباد (58 درصد) به دليل پايين بودن سطح سواد و مهارت در بخش غير رسمي اقتصاد، جذب و به شغل هاي کاذب و انگلي رو آورده اند. سرانه فضاي مسکوني 17 و جمع سرانه هاي شهري کريم آبد 27.2 متر مربع مي باشد و در عين حال 76 درصد خانوارها تنها در يک يا دو اتاق زندگي مي کنند. 80.7 درصد واحدهاي مسکوني فاقد پروانه ساختمان مي باشند. همچنين وجود مسيرهاي روباز فاضلاب و فضاهاي غيربهداشتي در سطح شهر که منجر به شيوع انواع بيماري ها گرديده از ديگر آثار فضايي – کالبدي حاشيه نشيني در اين ناحيه شهري است. نتايج حاصل از اين تحقيق ضرورت بهسازي و توانمندسازي محلات حاشيه شهري را نشان داده و به راهکارهاي آن خصوصا در مورد کريم آباد زاهدان پرداخته شده است. |
| كليد واژه: |
 |
|
نسخه قابل چاپ |
