بانک مقالات جغرافیا

شبکه هاي ارتباطي به ويژه راه ها و سيستم هاي مخابراتي به عنوان عناصر پيوند دهنده ميان سکونتگاه ها نقش شايان توجهي در تبادل جريانات بين نقاط شهري و روستايي دارند. در نيم قرن اخير به لحاظ نظري روابط شهر و روستا در ايران عمدتا در قالب تئوري «سرمايه داري بهره وري» تبيين و تفسير مي شد، اما طي دهه هاي اخير با طرح تئوري «دولت و شهرنشيني» تئوري مذکور زير سوال رفت. مقاله حاضر در چارچوب اين تئوري منتها با تاکيد بر نقش دولت در توسعه عمران روستايي تهيه شده است. بر اين اساس ابتدا نقش دولت در توسعه دو بخش مهم زيربنايي يعني راه هاي روستايي و دفاتر مخابراتي در محدوده استان گلستان، به طور نمونه تشريح و سپس تاثير آن در تحول نظام حمل و نقل روستايي تجزيه و تحليل شده است.

نتايج تحقيق نشان از تاثير شگرف گسترش شبکه ارتباطي (راه و تلفن) در تحول سيستم حمل و نقل روستايي دارد. براي مثال در سال 1383 از مجموع 9844 دستگاه انواع وسيله نقليه فعال در سطح 742 آبادي استان 79.5 درصد آنها در آبادي هاي برخوردار از جاده آسفالته مشغول فعاليت بوده اند. اين نسبت براي اتومبيل هاي سواري 82.9 درصد و براي وسايل باري 76.3 درصد مي باشد. در حالي که 57.3 درصد آبادي هاي برخوردار از جاده شوسه فاقد هرگونه وسيله نقليه بوده اند.

نکته درخور توجه ديگر پيدايش آژانس هاي تلفني در سطح روستاها است، به طوري که احداث دفاتر مخابراتي در 738 آبادي استان سبب شده است، بيش از 113 آژانس تاکسي تلفني در سطح 73 آبادي احداث شود و با استفاده از 516 اتومبيل سواري روزانه حدود 2890 بار سرويس گيري کرده و به جاي جابه جايي مسافران روستايي بپردازند. مقصد 42 درصد اين مسافرين نقاط شهري، 31 درصد روستاهاي ديگر و 27 درصد داخل روستاهاي محل سکونت آنها بوده است. از نتايج ديگر تحقيق مي توان به کاهش زمان مسافرت و افزايش تعداد ترددهاي روزانه اشاره کرد که در جاده هاي آسفالته دو برابر جاده هاي شوسه مي باشد. در نتيجه بيش از 91.5 درصد حجم جا به جايي مسافران روستا - شهري در طي يک سال به استفاده از جاده هاي آسفالته روستايي انجام شده است.

 نسخه قابل چاپ