بانک مقالات علوم اجتماعی

ساز و كار جهان واقعيتي كه سعدي در حكايت هاي گلستان در پي بيان و تصوير آن است، به همراه ساختار حكايت هاي پردازي هاي گلستان، آن را در موضعي كاملا متفاوت و متمايز از كتاب هاي تعليمي و حكايت هاي اخلاقي رايج در ادب فارسي، قرار مي دهد. در اين نوشتار كوشش شده تا اين دو وجه و ساير جلوه هاي حكايت پردازي هاي گلستان، به ويژه از منظر چگونگي حضور راويان مختلف و رابطه ميان راوي «روايت پرداز» و «كنش گر»‌، به بحث واكاوي گذاشته شود. از اين رهگذر توجهي خاص و نسبتا مفصل به ساختار حكايت ها از جنبه «زاويه ديد» مبذول شده است. بر اين اساس راويان روايت ها به پنج دسته تقسيم شده اند:
الف:‌ راوي داناي كل مداخله گر، ب: داناي كل بي طرف،‌ ج: داناي كل محدود، د: اول شخص درگير، ه: اول شخص ناظر. نتيجه اي كه از بررسي آماري كه از مجموعه حكايت هاي هفت باب نخست گلستان به دست آمده است، نشان مي دهد.
آمار بيشترين كاربرد متعلق به راوي نوع «الف» است، و راوي نوع «د» كم ترين شمار را به خود اختصاص داده است. افزون بر آن در تحليل آماري اين نكته نيز به اثبات رسيد كه ميزان به كارگيري زاويه ديدهاي گوناگون، متناسب با مضمون و محتواي هر باب است و از اين جهت رابطه معني داري ميان مضمون هر باب با شيوه روايت پردازي وجود دارد.

 نسخه قابل چاپ

سعدي داراي شخصيت علمي جامع الاطرافي است كه يك وجه از اين جامعيت، آگاهي تخصصي وي از جزييات احكام فقهي است. گواه ما بر اين واقعيت، حكايت هايي است كه داراي پيام ها و آموزه هاي فقهي هستند و در ميان حكايت هاي متنوع گلستان به رشته نظم و نثر در آمده اند.
سعدي در تنظيم محتواي اين حكايت ها همانند عالم آشناي با احكام فقهي ظاهر مي شود. وجه تمايز سعدي با فقيهان رسمي و حرفه اي آن است كه وي توانسته با بهره گيري از هنر ادبي خويش موضوعات فقهي محض را در قالب نظم و نثري شيرين و جذاب، به مخاطبان عرضه كند.
امر به معروف و نهي از منكر، سرقت، نذر، ‌وقف و صله رحم، موضوعاتي هستند كه بررسي آن ها در چارچوب حكايت هاي گلستان هدف اين مقاله را تشكيل مي دهد.
سعدي رسالت مخاطره آميز امر به معروف و نهي از منكر در برابر پادشاهان را از زبان وزيران، پندهاي شفقت برانگيز خود، دعاي درويشان و طنزهاي پارسايان و گاه با معرفي حاكمان دادگر محقق ساخته و درباره سرقت و حد شرعي آن و نيز سرقت اموال وفقي، هم چنين درباره شرايط نذر صحيح، وفاي به نذر و نيز درباره صله رحم و قطع آن،‌ با نظم و نثري شيرين و كوتاه سخن گفته است.

 نسخه قابل چاپ

در اين مقاله دستگاه شمار در مقوله اسم در زبان فارسي از جنبه هاي مختلف زبان شناختي مورد بررسي و تحليل قرار گرفته است؛ يعني جنبه هاي رده شناختي، نحوي، معنايي و جنبه هاي ساخت واژي. بدين ترتيب شايد اين اولين مقاله اي باشد كه به صورت چند جانبه و از ابعاد مختلف، به بررسي زبان شناختي اين مقوله پرداخته است. بر اساس تحليل ارايه شده در بخش هاي مختلف اين مقاله، نكات جالبي بدست آمد كه به نظر مي رسد براي اولين بار در اينجا ارايه شده باشد. ضمن بحث مبسوط و مستدل اين نكات در متن مقاله، نتايج بدست آمده در بخش پاياني مقاله ارايه گرديده است.

 نسخه قابل چاپ

با آن كه درباره تاريخ عرفان اسلامي تحقيقات قابل توجهي انجام گرفته، اما هنوز زواياي زيادي از آن مبهم مانده است. پيدايش تصوف اسلامي يكي از موضوعاتي است كه كمتر در باب آن سخن به ميان آمده؛ اين در حالي است كه براي آشنايي با ديگر مراحل تاريخ تصوف و هم چنين سير تطور مباني عرفاني ضروري است‌ زمينه ها و چگونگي شكل گيري تصوف بررسي و تحليل گرديد. يكي از كارهايي كه مي تواند ما را ياري رساند تا در زمينه پيدايش عرفان اسلامي اطلاعات بيشتري به دست آوريم، تحقيق در احوال و آرا بزرگاني است كه در شكل گيري تصوف نقش داشته اند. از اين رو اگر زمان شكل گيري تصوف را نيمه سده دوم هجري به شمار آوريم. تبيين نقش و تاثير آرا شخصيت هاي بزرگ عرفاني اين دوره اهميت خاصي پيدا مي كند.
يكي از زاهدان بزرگ اين دوره سلمه بن دينار است. اين مقاله بر آن است تا با تبيين ديدگاه هاي وي، نقش و تاثير او را در شكل گيري عرفان اسلامي بررسي و تحليل كند.

 نسخه قابل چاپ

ديوان خاقاني از اين ويژگي برخوردار است كه مضامين ديني را در آيينه خود مي نماياند. شكوه و صلابت اشعار خاقاني و عناصر تشكيل دهنده آن كه در بسياري از موارد از باورهاي ديني سرچشمه مي گيرد، دريايي مواج را در ذهن خواننده تداعي مي كند كه امواج نيرومند آن، كاربرد هنرمندانه آن باورهاست. ماجراهاي زندگي حضرت موسي (ع) يكي از آن مضامين ديني است كه در جاي جاي ديوان خاقاني ظهور و تجلي يافته است. موضوعاتي چون تولد موسي (ع)، پرورش وي در درگاه فرعون، برگزيده شدن به پيامبري،‌ فراخواندن فرعون به حق و مبارزه بر ضد وي و خلاصه تمامي مطالبي كه در قرآن كريم، تفاسير و قصص در مورد حضرت موسي نقل شده است،‌ دستمايه شعر خاقاني مي شود؛‌ بطوري كه گاهي در يك بيت از چند تلميح براي ارايه تصوير هنري پرداخته شده در ذهن خود استفاده مي كند. از آنجا كه خاقاني شاعري آفرينشگر و نوآور است و بر سخن و سخنوري تسلطي شگرف دارد، مضامين مذكور را چنان در اشعار خود درهم مي تند و به كار مي برد و بعد زيبايي شناسي سخنانش چنان ژرفايي مي يابد كه مي توان گفت در ميان شاعران پارسي گوي بي مانند است و همين ويژگي ها مزيت خاقاني بر ديگر شاعراني است كه به اين موضوعات پرداخته اند.
در اين مقاله نمونه هايي از موضوعات گوناگوني كه به زندگي حضرت موسي (ع) مربوط است و در اشعار خاقاني به كار رفته، از  منظر زيبايي شناسي و ابعاد مختلف آن بحث و تحليل شده است و سعي شده معيارهاي زيبايي هاي شعر خاقاني و لايه هاي پنهان آن در موضوع فوق روشن شود.

 نسخه قابل چاپ

ديوان خاقاني از اين ويژگي برخوردار است كه مضامين ديني را در آيينه خود مي نماياند. شكوه و صلابت اشعار خاقاني و عناصر تشكيل دهنده آن كه در بسياري از موارد از باورهاي ديني سرچشمه مي گيرد، دريايي مواج را در ذهن خواننده تداعي مي كند كه امواج نيرومند آن، كاربرد هنرمندانه آن باورهاست. ماجراهاي زندگي حضرت موسي (ع) يكي از آن مضامين ديني است كه در جاي جاي ديوان خاقاني ظهور و تجلي يافته است. موضوعاتي چون تولد موسي (ع)، پرورش وي در درگاه فرعون، برگزيده شدن به پيامبري،‌ فراخواندن فرعون به حق و مبارزه بر ضد وي و خلاصه تمامي مطالبي كه در قرآن كريم، تفاسير و قصص در مورد حضرت موسي نقل شده است،‌ دستمايه شعر خاقاني مي شود؛‌ بطوري كه گاهي در يك بيت از چند تلميح براي ارايه تصوير هنري پرداخته شده در ذهن خود استفاده مي كند. از آنجا كه خاقاني شاعري آفرينشگر و نوآور است و بر سخن و سخنوري تسلطي شگرف دارد، مضامين مذكور را چنان در اشعار خود درهم مي تند و به كار مي برد و بعد زيبايي شناسي سخنانش چنان ژرفايي مي يابد كه مي توان گفت در ميان شاعران پارسي گوي بي مانند است و همين ويژگي ها مزيت خاقاني بر ديگر شاعراني است كه به اين موضوعات پرداخته اند.
در اين مقاله نمونه هايي از موضوعات گوناگوني كه به زندگي حضرت موسي (ع) مربوط است و در اشعار خاقاني به كار رفته، از  منظر زيبايي شناسي و ابعاد مختلف آن بحث و تحليل شده است و سعي شده معيارهاي زيبايي هاي شعر خاقاني و لايه هاي پنهان آن در موضوع فوق روشن شود.

 نسخه قابل چاپ

با اين كه كتاب شريف نهج البلاغه گلچيني از سخناني است كه به اميرالمومنين (ع) مناسبت هاي مختلف بيان كرده است، دريايي بيكران از معارف الهي است و بعد از قرآن كريم بهترين راهنما براي هدايت بشر و ساختن انسان كامل است. هر انسان خواستار حقيقت مي تواند از اين درياي زخار به فراخور حال خويش كفي بر گرفته و جان تشنه اش را سيراب كند.
سخنان اميرالمومنين (ع) داراي موضوعاتي است كه مهمترين آن ها عبارتست از:‌ فخر، توبيخ و تانيب، حماسه، تخويف و تهديد، ذم و هجا، رثا، وصف، مدح، دعا و ابتهال، حكمت و شكوه. در اين نوشتار، ابتدا موضوعات نثر در نهج البلاغه با مثال ذكر شده، سپس يكي از آن موضوعات يعني «شكوه» مورد بحث قرار گرفته است.
شكوه به معني شكايت، اظهار نگراني و گله مندي است و از مصدرهاي ساختگي است كه در زبان عربي به جاي آن شكايت و شكوي بكار مي رود. مشتقات كلمه شكوي دوبار در قرآن و سيزده بار در نهج البلاغه بكار رفته است. پس از معناي لغوي شكوه، كاربرد آن در نهج البلاغه بيان شده و به عوامل و انگيزه هاي آن اشاره شده؛ سپس از ميان شكوه هاي موجود در نهج البلاغه كه بيش از 25 مورد است، 20 مورد آن با توجه ذكر شده؛ سپس به موقعيت سخن و جنبه شكوه آميز بودن آن اشاره و انگيزه شكوه بيان گشته است و در پايان از همه مطالب نتيجه گيري شده است.

 نسخه قابل چاپ

سيمرغ از نمادهاي پرمعني در ادب و حكمت عرفاني و متون فلسفي است. بسياري از متفكران عالم فلسفه و حكمت و عرفان، اين واژه را از بهترين دلالت معنوي و وسيله اي مناسب در استخدام مفاهيم بسيار ظريف و عميق تشخيص داده و از آن استفاده كرده اند؛‌ به همين سبب ساحت گسترده اي از معاني بلند به اين حقيقت افسانه نما اختصاص يافته است.
در اين مقاله، مفاهيم محوري سيمرغ در گستره هاي متنوع از اساطير تا فلسفه و معارف عرفان و تجارب سلوكي بررسي شده و براي نخستين بار مشابهت هاي معنوي آن با مباني امام شناختي در شيعه اماميه مورد تطبيق و تحليل قرار گرفته است. از فوايد اين مقاله، تبيين مباحث انسان شناختي عرفاني از طريق رويكردي مشترك به معارف ديني، جستارهاي فلسفي و حكمت و ادب عرفاني است.

 نسخه قابل چاپ

هدف از اين پژوهش، شناخت عوامل موثر بر آگاهي و نگرش معتادان زنداني نسبت به ايدز و راه هاي پيشگيري از آن است. جامعه آماري در اين پژوهش معتادان محبوس در اردوگاه معتادان شهر شيراز مي باشد. اين تحقيق به شيوه پيمايشي انجام شده است و به دليل محدود بودن جامعه آماري، نمونه مورد مطالعه همان جامعه آماري به شمار مي آيد، كه با 16.3 درصد كاهش به 281 نفر رسيده است. نظريه هاي مورد استفاده شامل نظريات پيرامون تبيين مساله اجتماعي هستند كه عبارتند از: نظريه كاركردگرايي انسان شناسي، نظريه کارکردگرايي جامعه شناختي و نظريه انتقادي. علاوه بر آنها، نظريه روان شناسان اجتماعي نظير لوين، روزن اشتيل، كرچ، كراچفيلد و بالاچي نيز در تحقيق مورد استفاده قرار گرفته اند كه پيرامون شناخت عوامل موثر بر نگرش اجتماعي افراد مي باشد. در اين پژوهش متغير ميزان آگاهي از ايدز و راه هاي پيشگيري از آن به عنوان متغير واسطه اي در نظر گرفته شد. بنابراين، دو دسته فرضيه در تحقيق وجود دارد. در نتيجه رابطه متغيرهاي مستقل يك بار با متغير واسطه يعني آگاهي از ايدز و راه هاي پيشگيري از آن در نظر گرفته شده است و بار ديگر، رابطه متغيرهاي مستقل با متغير وابسته يعني نگرش نسبت به ايدز مورد توجه قرار گرفته است. و نهايتا، با استفاده از تحليل مسير، مدل نهايي به دست آمده براي متغير وابسته ترسيم شده است. نتايج نهايي رابطه متغيرهاي مستقل با متغير واسطه و وابسته نشان مي دهد كه ميزان آگاهي از ايدز و راه هاي پيشگيري از آن با متغيرهاي ميزان تحصيلات، ميزان درآمد، جنسيت و طول مدت محكوميت رابطه معني دار دارد و نگرش نسبت به ايدز با متغيرهاي ميزان آگاهي از ايدز و راه هاي پيشگيري از آن و ميزان تحصيلات رابطه اي معني دار دارد.

 نسخه قابل چاپ

هدف اين مقاله بررسي تاثير عوامل اجتماعي - اقتصادي موثر بر رضايت مندي سياسي دانشجويان دانشگاه آزاد اسلامي واحد شيراز است. در اين پژوهش تلاش شده است تا از بعد روانشناسي اجتماعي، ميزان و چگونگي رضايت مندي سياسي دانشجويان و سازه هاي موثر بر آن شناسايي شود. براي انجام اين پژوهش 384 نفر آزمودني از ميان دانشجويان شاغل به تحصيل در نيمسال دوم تحصيلي 79-80 به صورت تصادفي انتخاب و به پرسشنامه هاي تهيه شده پاسخ گفتند. داده هاي پژوهش حاضر كه صرفا پيمايشي است، با بهره گيري از روش تحليل همبستگي، تحليل پراكنش، تحليل عاملي و رگرسيون چند متغيره مورد ارزيابي قرار گرفته است. از يافته هاي پژوهش مي توان نتيجه گرفت كه رضايت مندي سياسي دانشجويان دانشگاه آزاد اسلامي واحد شيراز در حد كم است. نتيجه تجزيه و تحليل دو متغيره نشان مي دهد كه متغيرهاي بيگانگي سياسي، خانواده سياسي، دوستان سياسي، درجه مذهبي بودن و خاستگاه اجتماعي آزمودني ها، با رضايت مندي سياسي آنان ارتباطي معنادار دارد. در تحليل رگرسيون، شش متغير بيگانگي سياسي، رضايت تحصيلي، درجه مذهبي بودن، ميزان استفاده از راديو، سطح سواد مادر و جنيست، پنجاه درصد از تغييرات رضايت مندي سياسي را تبيين نموده اند. در مجموع، يافته هاي تحقيق نشان مي دهد كه رضايت مندي سياسي پاسخگويان، بيش از هر عاملي با رابطه منفي، تحت تاثير بيگانگي سياسي آنان است و سپس با رابطه مثبت متاثر از رضايت تحصيلي و درجه مذهبي بودن آنان است.

 نسخه قابل چاپ

اثر بخشي سازماني موضوعي اصلي در نظريه هاي سازماني است و يكي از ملاك هاي ارزيابي عملكرد سازماني به شمار مي رود. با توجه به اهميت و نقش آموزش و پرورش در جامعه، اين پژوهش سعي در تحليل اثربخشي سازماني مدارس خواهد داشت.
اين پژوهش حاضر به تعريف، نظريه و تحقيق اثر بخشي سازماني مدرسه با تكيه بر رويكرد تركيبي توجه دارد. در اين راستا از مدل نظري كاركردهاي چهارگانه ضروري نظام اجتماعي پارسونز (AGIL) استفاده خواهد شد. پس از بررسي نظريات پنجگانه و تحقيقات داخلي و خارجي انجام شده، مولفه هاي چهارگانه پارسونزي اثربخشي مدرسه، شامل نوآوري (A)، تعهد سازماني، (G) رضايت شغلي (I) و سلامت سازماني (روحيه) (L) مورد توجه قرار خواهد گرفت. هدف عمده تحقيق، آزمون مدل AGIL پارسونز براي تحليل اثر بخشي سازماني مدرسه در سطح معلمان است و افزون بر آن، سعي در بررسي موضوع در ميان مدارس دخترانه و پسرانه و هم چنين نواحي پنجگانه شهر اصفهان دارد. روش تحقيق پيمايشي و ابزار تحقيق با استفاده از پرسشنامه هاي استاندارد و معتبر استفاده و اطلاعات آن از ميان 300 معلم دبيرستان هاي دولتي دخترانه و پسرانه نواحي پنجگانه شهر اصفهان در سال تحصيلي 83-1382 جمع آوري شده است كه براي كدبندي، استخراج و تحليل هاي آماري، از برنامه كاميپوتري SPSS.11 در محيط Windows استفاده مي شود. روش هاي آماري شامل تحليل يك متغيره (شاخص هاي آمار توصيفي)،‌ دو متغيره (آمار آزمون t، ضريب همبستگي r پيرسون، تحليل واريانس يك راهه) و تحليل چندمتغيره (تحليل عاملي) خواهد بود.

 نسخه قابل چاپ

توسعه كشاورزي با ديدگاه سيستمي، متاثر از دو مولفه يا زيرسيستم بيولوژي - اكولوژي، و اجتماعي - فرهنگي است. علماي ترويج بر زير سيستم دوم تاكيد دارند؛ چون توانمندسازي نيروي انساني در بخش كشاورزي مي تواند با ساير عناصر و ديگر زيرسيستم نظام مزرعه اي نيز تاثير بگذارد. براي توانمندسازي نيروي انساني بخش كشاورزي و به حركت در آوردن و جلب مشاركت فعال مردم در توسعه روستا و كشاورزي هر محل، نيازمند رهبراني آموزش ديده و مجرب است. بنابراين، تربيت رهبران محلي از عوامل زيربنايي توسعه كشاورزي و ديگر ابعاد توسعه روستايي است. براي علمي كردن چنين نگرشي، نياز به برنامه اي مدون بر اساس فرهنگ، تجربه، و قابليت اجرا در ايران احساس شد. مرور منابع علمي نشان داد كه يكي از روش هاي مناسب «منتورينگ» يا «راهبري پرورشي» است؛ از اين رو، پژوهش حاضر به منظور تدوين يك برنامه براي پرورش رهبران روستايي و تجربه رهيافت منتورينگ تدوين و با استفاده از تحقيق كيفي عمل پژوهشي و تحقيق كمي پيمايش، داده هاي تحقيق جمع آوري و نتايج با روش مثلث سازي تركيب و جمع بندي شدند.
آزمودني هاي اين تحقيق، 10 مروج با تجربه و علاقمند را شامل مي شد كه با روش نمونه گيري هدفمند از ميان مروجين كشاورزي فارس انتخاب شدند و هر كدام ميان 5 تا 7 رهبر روستايي را برگزيده و در اين تحقيق شركت كردند. بر اساس يافته هاي تحقيق، برنامه اي براي پرورش رهبران روستايي در 7 مرحله تنظيم شد و چگونگي اجراي آن بر اساس تجربه ميداني آزمودني هاي تنظيم شد. در امر پرورش با رهيافت منتورينگ از 4 فاز يا قسمت مشخص استفاده شد و از روش هاي متنوعي براي پرورش ابعاد و ويژگي هاي يك رهبر خوب روستايي بهره گرفته شده در پايان بر اساس تجربه، بازتاب فكري و نگرش حاصله در آزمودني ها، مناسب ترين روش ها براي هر بعد از ويژگي هاي رهبران روستايي مشخص گرديد.

 نسخه قابل چاپ

در عصر حاضر كه عصر ارتباطات ناميده مي شود، وسايل ارتباط جمعي از اهميت زيادي برخوردار است. روزنامه ها نيز يكي از وسايل مهم ارتباط جمعي هستند، كه از يك سو در شكل گيري نگرش افراد اهميت دارند و از سوي ديگر، بازتاب تغييرات اجتماعي در جامعه مي باشند.
يكي از مسايل قابل طرح در جوامع امروز، حضور سياسي و اجتماعي زنان است. اين مقاله مي كوشد تغييرات نگرش افراد جامعه را به وسيله بررسي روزنامه ها دنبال كند. اهداف مقاله عبارت است از:
1. نگرش حاكم بر روزنامه ها نسبت به مديريت سياسي زنان.
2. بررسي تغيير نگرش به وجود آمده در زمينه مديريت سياسي زنان در دوره پيش از 1376 نسبت به دوره پس از آن.
براي تبيين نظري موضوع، از تئوري هاي جامعه پذيري «پارسونز» و ناهماهنگي «فستينگر» استفاده شد.
روش مورد استفاده، روش تحليل محتوا بوده است و يافته ها نشان مي دهد:
1. توجه روزنامه ها به مديريت سياسي زنان متفاوت بوده است. روزنامه سلام بيشترين ميزان توجه و روزنامه رسالت و كيهان كمترين ميزان توجه را داشته اند. روزنامه هاي همشهري و اطلاعات در وضعيت ميانه قرار داشتند.
2. از سال 1376 به بعد ميزان توجه به مديريت سياسي زنان در روزنامه هاي همشهري و اطلاعات و پس از آن دو در روزنامه هاي سلام، بيشترين رشد را داشته است و كمترين رشد را روزنامه هاي رسالت و كيهان مشاهده شد. تفاوت ميانگين توجه روزنامه ها به اين امر، با آزمون هاي آماري معني دار بوده است هم چنين تفاوت در ميزان رشد نيز مورد تاييد قرار گرفت.

 نسخه قابل چاپ

تحولات سياسي اجتماعي ايران در نيم قرن اخير، به ويژه در سه دهه پاياني قرن بيستم به دنبال تغييرات دموگرافيك و جوان شدن جمعيت و نيز روند فزاينده شهرنشيني در كشور به وجود آمده، به نحوي كه جوانان شهري به يك متغير مهم و موثر در اين تحولات تبديل شده است. از سوي ديگر در طول يك قرن اخير و به ويژه از انقلاب مشروطه به اين سو، نيل به دمكراسي همواره يكي از پاسخ هاي اصلي مردم و نخبگان به مساله اجتماعي توسعه و پيشرفت كشور بوده است. اين مقاله مي كوشد با برقراري پيوند اين دومتغير در پهنه زماني 1380-1350 به تبيين نقش جوانان شهري در گذار به دمكراسي در ايران بپردازد. در اين مقطع زماني، دو تحول سياسي و اجتماعي مهم، در روند دمكراتيك شدن ساختار سياسي در ايران، شكل گرفته كه جوانان شهري در خلق آن نقش آفريني جدي داشته اند: يكي انقلاب اسلامي بهمن 1357 و ديگري انتخابات دوم خرداد 1376. اين مقاله با تبيين نقش جوانان شهري در شكل گيري دو تحول فوق، از منظر تطبيقي شاخص هاي دمكراتيك را در نظام هاي سياسي قبل و بعد از اين دو واقعه تحليل مي كند.

 نسخه قابل چاپ

هدف اصلي مقاله حاضر، بررسي عواملي است كه مي تواند در گرايش دانشجويان به ورزش و تمرينات بدني موثر باشد. به عبارت ديگر اين طرح به دنبال همبستگي ميان عوامل اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي و علاقه و گرايش به ورزش ها در ميان دانشجويان است. بدين منظور، ابتدا تحقيقات انجام شده ي داخلي و خارجي مرور شد، سپس نظريه هاي موجود در رابطه با جامعه شناسي ورزش كه شامل نظريه كاركرد نگري، نظريه تضاد، نظريه انتقادي، نظريه فمنيستي و نظريه كنش متقابل گرايي است مورد بررسي قرارگرفت و از حاصل اين بررسي ها يك الگوي نظري با تاكيد بر تاثير پايگاه اقتصادي خانواده، موقعيت اجتماعي دانشجويان، وضعيت جمعيت شناختي دانشجو، زمينه هاي فرهنگي دانشجو، وسايل و امكانات ورزشي و آگاهي دانشجويان بر علاقه دانشجويان به ورزش برپا گرديد. اين تحقيق 12 فرضيه در رابطه با تاثير درآمد والدين، پول توجيبي، ميزان تحصيلات، رشته تحصيلي، سن، جنس، قوميت، محل تولد، دسترسي به وسايل ورزشي داخل دانشگاه، دسترسي به وسايل ورزشي خارج از دانشگاه، آگاهي از تاثير جسمي ورزش و آگاهي از تاثير رواني ورزش بر علاقه دانشجويان به ورزش را مورد آزمون قرار داد. بدين منظور، تعداد 536 نفر دانشجوي دانشگاه علوم پزشكي شيراز از ميان 4038 نفر دانشجو، با استفاده از روش نمونه گيري طبقه اي تصادفي انتخاب و با استفاده از روش پيمايش و پرسشنامه اطلاعات لازم از آن ها جمع آوري شد. تحليل اطلاعات از طريق SPSS انجام گرفت و نتايج زير حاصل شد: ميان درآمد والدين و علاقه دانشجو به ورزش رابطه اي وجود ندارد. همچنين ميان پول توجيبي دانشجو و علاقه به ورزش رابطه اي نشان داده نشده است. ميزان علاقه دانشجويان رشته مديريت و اطلاع رساني به ورزش، بيشتر از ساير رشته هاست، سن دانشجو در علاقمندي به ورزش تاثير ندارد، دانشجويان زن بيشتر به ورزش علاقمند هستند. ميان ميزان علاقمندي به ورزش در ميان دو قوم فارس و ترك اختلاف قابل توجهي وجود دارد. بيشترين ميزان فعاليت ورزشي به ترتيب به متولدين مركز استان، روستا و شهر اختصاص دارد. كساني كه معتقد بودند به امكانات ورزشي خارج از دانشگاه دسترسي دارند. علاقمندي بيشتري به ورزش نشان مي دهند. ميان آگاهي از تاثير جسمي و رواني ورزش و علاقمندي به ورزش رابطه مثبت و معني داري وجود دارد. در مجموع، 5 متغير بيشترين تاثير را بر علاقمندي دانشجويان به ورزش دارد:‌ آگاهي از تاثير رواني ورزش، آگاهي از تاثير جسمي ورزش، دسترسي به امكانات ورزشي خارج از دانشگاه، جنس پاسخگو و كفايت يا عدم كفايت امكانات ورزشي.

 نسخه قابل چاپ