بانک مقالات زبان و ادبیات فارسی

ميرزا قاسم فرزند ميرزا محسن تبريزي معروف به زاهد از سخنوران و شاعران نيمه دوم سده يازدهم هجري است که در عهد شاه سليمان صفوي در اصفهان زندگي مي کرده است. تاريخ دقيق ولادت او روشن نيست. نسخه خطي کليات ديوان او شامل: غزليات، قصايد، رباعيات، مثنوي سفينه النجات و منشآت مي باشد. ميرزا طاهر نصرآبادي که از معاصران وي بوده شرح حال و آثار او را در تذکره خويش آورده است. از اشعاري که در مدح و منقبت رسول مکرم اسلام به ويژه حضرت مولي الموحدين علي بن ابي طالب دارد، چنين برمي آيد که وي بر مذهب اماميه اثني عشري بوده است. در غزل هاي شيرين و دلنشين زاهد، رقت احساس، روح غنايي، مضامين بلند و روشن، خيال انگيزي و ديگر ويژگي هاي سبک هندي موج مي زند. بينش ژرف و تخيل قدرتمند زاهد در آفرينش صور خيال به همراه توان احضار واژگان بلورين و مناسب در يک سلسله تـداعي معاني پر رمز و راز بي نظير است.
غزل هاي پخته و سنجيده زاهد كه با معاني رنگارنگ، مضامين دلاويز و تصاوير شوق انگيز درهم آميخته است گاهي به يك تابلوي نقاشي و يا يك قطعه موسيقي مي ماند. با توجه به اين که نسخه هاي خطي ديوان زاهد تبريزي به جامعه ادبي معرفي نشده، اين مقاله بر آن است تا زاهد و شعر غنايي او را به دوستداران و پژوهندگان ادب فارسي معرفي نمايد.

 نسخه قابل چاپ

سامانيان در قرن چهارم هجري حکومتي نسبتا مقتدر در حوالي ماوراءالنهر ايجاد کردند. شرايط مناسب اقليمي و اقتصاد پويا، امنيت و ثبات سياسي بستري مناسب براي اهالي منطقه فراهم كرد که در راه علم و فرهنگ و هنر گام هاي ارزشمندي بردارند. شهر بخارا پايتخت شکوهمند آل سامان بود که در آن دانشمندان و شاعران بزرگ پرورش يافتند. ابو عبد اله رودکي، (پدر شعر فارسي و شاعر دربار سامانيان از تنعم و رفاه اقتصادي و جايگاه اجتماعي فوق العاده اي برخوردار بود. بر پايه اين رونق و غناي همه جانبه، ديوان اين ملک الشعراي دربار و ديگر شاعران هم عصرِ او حاوي درونمايه هايي چون: عشق و عشقبازي، مدح ممدوح، مي و شادخواري گشت. داشتن روحيه اي شاد به دور از رذايل اخلاقي بي شك حاصل نداشتن دغدغه هاي امــور معاش و آزادي در بيان فكــر وانديشه است.به ادعــاي اين مقاله، فراهم شدن رفاه اجتماعي مناسب با پشتوانه اي عظيم از ثروت و ثبات قدرت سياسي، عاملي بزرگ در ترويج شادي و شادمانه زيستن مردم در كنار هم بوده است. درعصر سامانيان زمينه هاي اصلي اين رفاه فراهم شده بود ورودكي به عنوان يك شهروند برخوردار از اين مواهب، آثار و نمونه هاي شادي حاصل از رفاه اجتماعي را در شعر خود منعكس ساخته است. بنابراين در اين مقاله برآنيم تا به کمک تحليل محتوا و به روش بسامدي، به اثبات مدعاي خود بپردازيم.

 نسخه قابل چاپ

زنان درکشور هاي عربي، در دهه هاي اول قرن نوزدهم ميلادي، از نظر برخورداري از حقوق اجتماعي، جايگاه مناسبي نداشتند. شاعران سرزمين هاي عربي، همگام با ساير روشنفکران، کوشيدند تا براي دفاع از حقوق فردي و اجتماعي زنان در جوامع عربي، از شعر به عنوان ابزاري تاثيرگذار و فراگير بهره ببرند. بنابراين، زن و موضوعاتي مانند اعطاي آزادي به او و لزوم فراهم آوردن زمينه علم آموزي براي اين قشر، از مهمترين درونمايه هاي شعر نوين عربي قرار گرفت. پرسش هايي مانند اين که «زن» در شعر نوين عربي، از چه جايگاه و منزلتي برخوردار بوده است و شاعران چگونه در بيان حقوق اجتماعي و فردي زنان احساسات خويش را بروز داده اند يکي از موضوعات مهم در مطالعات شعر شناسي در ادبيات نوين عربي است که مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است. در اين نوشته، با گذري بر وضعيت زنان در جوامع عربي و غربي در قرون اخير و طرح ديدگاه هايي پيرامون حقوق زنان، با تحليل نمونه هايي از سروده هاي شاعران نامدار عرب در دوره معاصر، به بحث در اين زمينه مي پردازيم. شاعران مورد نظر، توانستند با بهره گيري از ظرفيت هاي شعري ونيروي تاثير گذار آن، نقش برجسته اي در شناساندن جايگاه واقعي زنان به جوامع عربي ايفا کرده اند.

 نسخه قابل چاپ

دوره جاهلي، از نظرسبک شناسي دوره وصف هاي دقيق است. معشوق در ابيات آغازين چکامه هاي بلند جاهلي با رنگ هاي زنده و مهيج خودنمايي مي کند و مصاديق رنگ سفيد در ميان ساير رنگ ها کاربرد بيشتري دارد. از سوي ديگر، رنگ سياه در تصوير شاعر غالباً تنها به کار نمي رود، بلکه با سفيد درمي آميزد تا از رهگذر اين تضاد، زيبايي بيافريند. در بسياري از مواقع، رنگ ها از جايگاه اصلي خود دور مي شوند و آينه اي براي انعکاس رنج و شادي آدمي در اين دوره مي گردند. از يک سو رنگ سفيد بر آزادگي، خوش بيني، پاکي، خوش بختي، شهرت، پرسش و غيره دلالت مي کند و از سوي ديگر رنگ سياه بر کينه، اندوه، بدبيني، فقر، خشک سالي، فراق و بدبختي دلالت مي نمايد. پژوهش حاضر مي کوشد نگرش و حساسيت عرب را نسبت به رنگ ها، بويژه دو رنگ سفيد و سياه با روش تحليل محتواي اشعار شاعران دوره جاهلي مورد بررسي قرار دهد؛ حساسيتي که در چکامه هاي دهگانه و پاره اي از اسطوره ها و باورهاي ديني پيش از اسلام نمود پيدا کرده است.

 نسخه قابل چاپ

آزادي خواهي و رهايي طلبي از درون مايه هاي اشعارغنايي سده اخير است که بخصوص با در نظر گرفتن زمينه هاي اجتماعي شکل گيري آنها شايسته تامل بيشتري است. نقش شاعران در ايجاد فضاي آزادي خواهي و استبداد ستيزي و ترغيب مردم به مبارزه فکري و عملي با بيداد حاکم بر اجتماع در دوران مشروطيت و پس از آن قابل چشم پوشي نيست. محمدرضا شفيعي کدکني (م. سرشک) يکي از شاعران بزرگ پس از مشروطه ايران است که انديشه هاي اجتماعي و موضوعاتي همچون آزادي، آزادي خواهي و استبدادستيزي از آرمان هاي او بوده و حجم کثيري از اشعار وي را در بـر گرفته است. ما در اين مقاله کوشيده ايم با روش توصيفي ـ تحليلي مفاهيم و موضوعات آزادي خواهي و استبدادستيزي را در اشعار پيش از انقلاب اسلامي شفيعي کدکني بررسي کنيم تا به واسطه آن هم نقش اين شاعر آزادي خواه را در آگاهي بخشي به جامعه عصر خود روشن تر کنيم و هم جلوه هايي از تعهد و رسالت اجتماعي شاعر را باز نماييم. مهم تر آنکه شيوه بياني موثري را که او در بيان اين موضوع، متناسب با فضاي اجتماع عصر خود برگزيده است، آشکار کنيم. زيرا به نظر مي رسد بين شيوه بيان غير صريح، تمثيلي، نمادين و رمزگونه شاعر در موضوعات آزادي خواهي و استبدادستيزي با فضاي جامعه استبداد زده عصر او در پيش از انقلاب اسلامي رابطه مستقيم وجود دارد.

 نسخه قابل چاپ

«سنگردي» ها گونه اي از شعر فارسي است که قرن هاي متوالي، زمزمه مردمان کوهپايه هاي پنجشير، در دامنه هاي کوه هاي سر به فلک کشيده هندوکش بوده که بيشتر در قالب دوبيتي و رباعي بر زبان مردم جاري مي شده و ناشي از عشق و علاقه و سوز دروني هر پنجشيري است که به زبان و شعر فارسي (دري) دارد.
سنگردي ها غالبا در کوهپايه ها و کوه و کمر و در کناره رودخانه ها خوانده مي شده و مفاهيم کوه و کتل، چشمه و دريا، نشيب و فراز، برف و باران، آسمان و زمين، راز و نياز، وصل و هجران، فقر و غنا و ... نهفته، و درد و رنج دروني مردم را مي توان از لابلاي واژه هاي آن اشعار حس کرد.
ترانه هاي روستايي (دوبيتي ها و رباعي ها) نيز از روزگاران گذشته در فرهنگ و ادبيات ايراني، از خراسان تا فارس، از شمال تا جنوب واز شرق تا غرب، برجا مانده که همراه با طراوت و شکوفايي وشادابي و سرسبزي زمين، بر زبان مردمان جاري مي شده و آنان نيز سوز درون خود را با اين ترانه ها و دوبيتي ها بيان مي کرده اند. آنچه که در و دوبيتي ها نيز همچون سنگردي ها، نمود بيشتري دارد، راز و نياز عاشقانه است و غم فراق و سوز دل و فغان از هجرت و جدايي و غربت و بيوفايي معشوق و عهد شکني و غم از دست دادن جواني و.... بيشتر خوانندگان آن نيز عاشقاني بوده اند که شايد تنها محل ديدار آنان در همان دامنه کوهستان و در حاشيه چراگاهها و در کنار چشمه سارها بوده است.
در اين مقاله، ضمن بررسي اشعار سنگردي در سرزمين پنجشير، و ترانه هاي روستايي ايران، ويژگي ها و تفاوت هاي اين دو گونه شعر محلي و روستايي نموده خواهد شد.

 نسخه قابل چاپ

در اين مقاله قسمتي از منظومه خسرو و شيرين نظامي، يعني مناظره خسرو و فرهاد، جهت تحليل ساختاري انتخاب شده است؛ مناظره ميان شخصيت هاي داستاني، از شگردهايي است که در معرفي شخصيت ها و ايجاد كشش و جذابيت در داستان کارکرد مهمي دارد. در اين مقاله از روش تحليل ساختارگرايانه، استفاده شده است. و نگارنده بدون در نظر گرفتن شيوه مکالمه خسرو و فرهاد و صحت و سقم گفته هاي هر يک، بافت ساختاري شعر(شگرد تقابلي)، ساختار روايت، ساختار محتوايي مناظره، شخصيت پردازي، بار دلالتي واژگان، ساخت نحوي، ساخـت موسيقايي شعــر و نقش واج ها، انسجام متني (دستوري، واژگاني، پيوندي) را به دقت بررسي نموده است. با اين تحليل ساختاري مي توان به تناسب هنري و ظرافت هاي كلام نظامي پي برد و نشان داد كه شاعر در ارائه گفت و گوي نمايشي از نظر هنر و اصول داستان نويسي تا چه حد موفق بوده است و به عنوان يك شاعر سنتي در اين شاهكار خود به چه ميزان از شگردهاي داستان نويسي نوين استفاده كرده است.

 نسخه قابل چاپ

بهره برداري شاعران ايراني از باورهاي اساطيري و آييني کهن در ساخت تصاوير و مضامين شعري از همان ابتداي شکل گيري شعر و ادب فارسي در عصر اسلامي، امري رايج و متداول بوده است، اما در ميان شاعران ايراني، افضل الدين بديل خاقاني شرواني، از اين جهت شخصيتي کاملا ممتاز و استثنايي محسوب مي شود. عوامل متعددي چون: محل سکونت وي، مذهب مادرش، رويکرد دربار شروانشاهان، تعليمات عمويش کافي الدين عمربن عثمان، علايق شخصي و … باعث شده است تا خاقاني استفاده ي بسيار گسترده اي از اين باورها به عمل آورده و از وجوه و زواياي مختلف، عناصر اسطوره ها و آيين هاي کهن را مورد توجه قرار دهد.
يکي از عناصر خلقت که به دليل نقش بنيادي و جايگاه ويژه اش در زندگي انسان باستان، مورد توجه جدي ملت هاي کهـن بوده و بر هميـن اساس، اسطوره ها و باورهاي متعددي پيرامـون موجوديت او پديد آمده است، گاو اسطوره هاست که در شعر خاقاني نيز همچون ساير اسطوره ها و آيين ها بازتابي گسترده يافته و دستمايه ي خلق تصاوير و مضاميني ناب را براي شاعر فراهم کرده است. اسطوره ها و باورهايي چون: گاو نخست آفريده، گاو ميترا، گاو زمين، گاو فلک، گاو فريدون، گنج گاو، گاو قربان، گاو عنبري، گاو سامري، گاو موسي و…. ما در اين مقاله تلاش خواهيم کرد تا ضمن معرفي هر کدام، با استخراج ابياتي از خاقاني که پيرامون اين عنصر پديد آمده اند، به بررسي نقش اسطوره ها، قصص ديني و باورهاي کهن در اين اشعار پرداخته و هنر او را در خلق مضامين ناب غنايي، وصفي و مدحي و ساخت تصاويري بديع و خيال انگيز بر پايه ي اين باورها روشن سازيم.

 نسخه قابل چاپ

بررسي و نقد و تحليل تشبيه مرکب و بحث درباره انواع آن در غزل سبک عراقي، مي تواند راهگشاي علاقمندان به مطالعات ادبي جهت فهم بهتر آثار غنايي اين دوره باشد. تا آن جا كه بنده كنكاش نموده است، تحقيق مستقلي در اين زمينه از سوي محققان صورت نگرفته است. بنابراين به منظورتحقق اين هدف 10% غزل هاي دوازده شاعر معروف و موثر اين دوره (به جز غزليات مولوي که به سبب گستردگي بيش از حد به 5% بسنده شده است) مورد مطالعه و تحليل قرار گرفته است. بسامد تشبيهات مرکب در ديوان شاعران اين دوره، داراي اوج و حضيض است و با نزديک شدن به پايان اين دوره، از ميزان تشبيهات مرکب در غزليات کاسته مي شود.
فراواني اين نوع تشبيه در شعر شاعراني همچون سعدي، خواجو، کمال الدين اسماعيل، عراقي و عطار بيشتر از ديگران است؛ اما تنوع اغراض تشبيه که بيانگر نگرش فکري و جهان بيني شاعر است، در غزليات مولانا از همه وسيع تر و گسترده تر است؛ ضمن اين که حداقل يک سوي تشبيهات مرکب برخي از شاعراني که شعرشان صبغه عرفاني دارد، از نوع عقلي است. سعدي در زمينه تشبيه مرکب تمثيلي و خواجو و انوري در تشبيه مرکب تخييلي از سرآمدان روزگار خود هستند.

 نسخه قابل چاپ

آيين مهري ابتدا در ايران ظهور كرد و سپس در آسياي صغير، سوريه و بين النهرين انتشار يافت. اين آيين در طول زمان محو گرديد و تنها جنبه تقدس آن در قالبي نمادين و اسطوره اي باقي ماند.
خاقاني -شاعر مشهور قرن ششم- به سبب آن كه مادرش نسطوري بود و هم به سبب آنكه ظاهرا در تاريخ ملل و مذاهب تبحري داشت، بيشتر از ساير شعراي فارسي زبان از آيين مسيح و عقايد نصاري (كه متاثر از آيين ميتراييسم بود) در شعر خويش ياد كرده و تركيبات و تشبيهات مربوط به اين آيين را به فراواني در شعر خويش آورده و بدين لحاظ اشعار او قابل تامل است.
شواهد نشان مي دهد كه آيين مهر و مسيحيت در اساس بسيار به هم شبيه هستند آنگونه كه برخي از محققان بر اين باورند كه ميتراييسم تاثير بسياري بر مسيحيت داشته است از سوي ديگر «تاثير عقايد نجومي در دين مهري بارز است و به موقعيت خورشيد در مقابل ستارگان وقع خاص نهاده مي شد» (ورمازرن، 1345: 105). همين امر سبب شد اشعار خاقاني را -كه هر دو ويژگي را داراست- از ديدگاه اين كهن باور بشري به روش تحليلي مورد بررسي قرار دهيم.

 نسخه قابل چاپ

يكي از انواع ادبي معروف و گسترده در زبان فارسي، ادبيات غنايي است. دوره كمال اشعار غنايي نيز در زبان فارسي از قرن چهارم آغاز گرديده است. در ادب پارسي در كنار قالب غزل، براي بيان مضامين غنايي و عاشقانه، استفاده از مثنوي هاي عاشقانه نيز رواج دارد. اصولا داستان سرايي از انواعي است كه بسيار زود در شعر فارسي مورد توجه قرار گرفته است. عنصري در قرن پنجم چند داستان و از جمله «وامق و عذرا» را به نظم كشيد. عيوقي نيز داستان «ورقه و گلشاه» را به نظم در آورد و در همين قرن داستانهاي كهن ايراني «ويس و رامين» به شعر در آمد. در پايان قرن ششم هجري، نظم داستان ها بويژه داستان بزمي و غنايي به وسيله نظامي گنجوي به حد اعلاي كمال رسيد. وي چند داستان معروف زمان خود را به نظم در آورد. در بين سرايندگان قصه هاي بزمي و عاشقانه، هيچ شاعري بيشتر از نظامي توفيق قدرت نمايي نيافته است؛ هنر نمايي هاي اين شاعر در ضمن داستان سرايي فراوان است و تاثيرگذاري او در تاريخ تحول اين هنر، وي را صاحب دستاورد پرباري در شعر غنايي كرده است، تا جايي كه اكثر سرايندگان منظومه هاي عاشقانه، دانسته يا ندانسته، تحت تاثير سبك و شيوه داستان پردازي او قرار گرفته اند. انتخاب الفاظ و تركيبات مناسب، ايجاد تركيبات خاص و تازه، ابداع مضامين نو و دل پسند، تصوير جزئيات، دقت در وصف، ايجاد مناظر بديع و طبيعي، به كارگيري صور خيال مطبوع و بهره مندي از عالي ترين تكنيك هاي داستان سرايي و ... از عوامل موفقيت بي نظير او در اين عرصه است.
بنابراين با توجه به درخشش دو منظومه «خسرو و شيرين» و «ليلي و مجنون » نظامي در ادب فارسي نگارنده كوشيده است، ضمن پرداختن به اهميت و نقش نظامي در تاريخ داستان سرايي ادب فارسي و پس از ارايه تلخيص و چهارچوب كلي اين دو داستان، آن دو را به روش تطبيق و مقايسه مورد بررسي قرار دهد.

 نسخه قابل چاپ

شاهنامه فردوسي از زمان سروده شدن تاکنون، همواره براي اهل فن و عامه مردم يکي از آثار درخور توجه بوده است. در اين شاهکار ماندگار، افزون بر عناصر ويژه ادب حماسي که طبيعتا وجه غالب آن است، عناصري مانند عهد و پيمان، سوگند، عشق و ... ديده مي شود که جنبه اي عام تر دارند و بيشتر با درونيات و عواطف انسان در پيوند هستند و از ديدگاه انواع ادبي مي توان آن ها را درگستره ادبيات غنايي قرار داد. سوگند و عهد و پيمان در شاهنامه جايگاهي مهم و بنيادين دارد و ريشه بسياري از حوادث را مي توان در عهدشکني و وفاي به عهد جستجو کرد. عهد و پيمان و سوگند از ديرباز درميان ايرانيان و برخي ديگر از ملت ها، يکي از عناصر بنيادي مذهبي، اخلاقي و اجتماعي به شمار مي رفته و در فرهنگ هاي گوناگون به فراواني بر آن تاکيد شده است. به گونه اي که حتي درگذشته هاي بسيار دور بر مبناي باورهاي ميترايي (ايزد پيمان)، نوعي نظام بر جوامع هند و اروپايي حاکم بوده است؛ اين باورها با گذر زمان تحول يافته و به متون اسطوره اي و حماسي و آثار غنايي هريک از اين ملت ها راه يافته است. پديد آمدن سوگندنامه ها در زبان و ادبيات فارسي نشانگر اهميت اين عناصر در فرهنگ و جامعه ايراني است. در اين مقاله، جايگاه عهد و پيمان در متون ايران باستان و بازتاب آن با تاکيد بر جنبه هاي اجتماعي، در شاهنامه فردوسي با روش تحليلي بررسي شده است و از آن جا که بخش جدايي ناپذير بسياري از پيمان هاي شاهنامه سوگند است و پيوند بسيار نزديکي ميان اين دو ديده مي شود، سوگندهاي موجود در شاهنامه و هم چنين مقدسات يادشده در هريک از پيمان ها واکاوي مي شود.

 نسخه قابل چاپ

اسطوره ها، با اينکه مربوط به دوران باستان و متعلق به دوران کودکي نوع بشر هستند عناصر پويايي اند و هم چنان به حيات خود ادامه مي دهند. تمام نويسندگان و شاعران به نحوي از آن ها در شعر خود استفاده کرده اند. برخي روايت گر مستقيم آن در هنر خود بوده و برخي ديگر خلاقيتي در روايت آن ها به خرج داده و تحليل هاي امروزي و گاه جامعه شناسانه بر پاية آن ها کرده اند. آتشي از شاعران معاصري است که از عناصر اسطوره اي در شعر خود استفاده کرده و با تاکيد بر برخي از جنبه هاي خاص در بعضي از موارد تفسير جديدي از آن ها به دست داده است. در اين مقاله، جايگاه شخصيت هاي اسطوره هاي ايراني و تفسير تازه اي از آن در شعر آتشي، با روش تحليلي مورد مطالعه واقع شده است.

 نسخه قابل چاپ

رمان ثلاثيه نجيب محفوظ، برنده جايزه نوبل ادبيات در سال 1988 م. رنگين کمانيست از واقعيت هاي اجتماعي که نجيب محفوظ درآن تصويري زنده و کامل از ارزش ها و گرايش هاي طبقه متوسط مصري را ارايه داده و کوشيده تاجامعه را در قالب يک خانواده به تصوير بکشد و پيوند آن را با حرکت اجتماعي و تاثير و تاثر ناشي از آن را نشان بدهد. در اين ميان نويسنده با به تصوير کشيدن شخصيتي به نام کمال عبدالجوادکه قهرمان رمان و نماينده نسل فرهيخته مصري است مسايل و مشکلات رواني و فکري خود و نسل فرهيخته را بيان مي کند،که اساسي ترين آن ها عبارتند از: بحران ديني و شخصيتي، احساس غربت و بي هويتي، تحير و سرگرداني در شناخت ارزش ها، احساس عدم وجود وطن در زندگي و عدم ثبات و استقرار در داخل وطن به گونه اي که ارزش هاي پيرامون آن هانه تنها امنيت و آرامش را به ارمغان نمي آورد، بلکه بر عذاب آن ها نيز بيشتر از پيش مي افزايد و احساس به پوچي و بي هدفي رانسبت به نسل هاي ديگر بيشتر مي كند. کمال قهرمان رمان در نتيجه اين بحران ها دچار عدم هماهنگي با جهان و جامعه خود مي شود و از پذيرش ارزش هاي آن سر باز مي زند، و از جامعه، دين و دولت روي برمي گرداند و دچار نوعي غربت اجتماعي مي شود.

 نسخه قابل چاپ

 نان، آرمان ها و حقوقشان از جمله موضوعاتي است که در سال هاي اخير بسيار مورد توجه و تحقيق قرار گرفته است. بر اساس اين تحقيقات آنچه به عنوان اتوپيا يا آرمان شهر زنان مطرح شده، به زعم بسياري در ادبيات ملت ها کم سابقه است. اما حکيم نظامي گنجوي شاعر بزرگ قرن ششم هجري، هشت قرن پيش در مثنوي غنايي خسرو و شيرين، شهري به نام ارمن را معرفي مي کند که به ميزان زيادي با تعاريفي که از اتوپيا شده سازگار است و اکثر مفاهيم فمينيستي را در نظريه هاي مدرن پوشش مي دهد.
در مقاله حاضر نگارندگان ضمن بررسي موضوعاتي از قبيل: تعريف آرمان شهر و بررسي قدمت آن، ويژگي هاي آرمان شهر نظامي، جنبه هاي اسطوره اي اين شهر، بررسي شخصيت و خصوصيات بانوان اين شهر و در پايان مقايسه آرمان شهر زنان از ديدگاه حکيم گنجه و نظريه هاي معاصر؛ نشان خواهند داد اين مقوله ها در ادب پارسي و حداقل در خسرو و شيرين نظامي، اين اثر غنائي معروف سابقه اي ديرين دارد.
روشي که براي اين پژوهش برگزيده ايم روش تطبيقي است به اين صورت که مطالب تحت چهار عنوان اصلي که در حقيقت ويژگي هاي اساسي آرمان شهر است طبقه بندي شده و در ذيل هر عنوان پس از ارايه تعاريف، ابيات مرتبط با آن بخش از خسرو و شيرين برگزيده شده و در نهايت تحليلي تطبيقي در ذيل هر بخش صورت گرفته است.
قسمت ديگر اين مقاله منشا اسطوره اي اين شهر است که بر آن بوده ايم تا با توجه به اساطير و افسانه هايي که درباره اين شهر وجود دارد، ريشه هاي اين داستان را بيابيم.

 نسخه قابل چاپ