مقالات روانشناسی

مقدمه: پژوهش حاضر با هدف بررسي اثر مقابله درمانگري بر نااميدي زنان نابارور در کرمانشاه اجرا شد.
روش: از بين زنان نابارور مراجعه کننده به کلينيک ناباروري، 40 زن، به صورت داوطلبانه انتخاب شدند و به صورت تصادفي به دو گروه مساوي آزمايش و کنترل تقسيم شدند. در مرحله پيش آزمون دو گروه به صورت همزمان به مقياس هاي نااميدي بک، افسردگي بک پاسخ دادند. در مرحله بعد، تنها گروه آزمايش طي 8 جلسه (120 دقيقه اي)، تحت مقابله درماني جهت اصلاح راهبردهاي مقابله اي به کار برده شده در طي هفته گذشته، قرارگرفتند. پس از اتمام جلسات درماني هر دو گروه آزمايش و کنترل (به طور همزمان) در مرحله پس آزمون و پي گيري (بعد از 4 هفته از اتمام جلسات) تنها با مقياس نااميدي بک مورد آزمون قرار گرفتند.
يافته ها: تحليل واريانس اندازه گيري مکرر نشان داد مقابله درمانگري سبب کاهش نااميدي، نگرش منفي نسبت به آينده، بدبيني، عدم برنامه ريزي در مورد آينده و انتظار شکست زنان نابارور مي شود اما در مورد عدم ثبات فکري آنان تاثير معناداري ندارد.
نتيجه گيري: ناباروري تنها مشکل زنان نابارور نيست و باروري آينده آنها نمي تواند آثار مشکلات روان شناختي را بزدايد. گرچه اين مشکلات خود به گونه اي غيرمستقيم ممکن است بر باروري زنان اثر منفي داشته باشند. بنابراين پيشنهاد مي گردد، بهبود بهداشت رواني و کيفيت زندگي زنان نابارور در برنامه اين گروه قرار گيرد.

 نسخه قابل چاپ

مقدمه: مطالعات فرهنگي نشان داده است كه تفاوت هاي فرهنگي در شيوه هاي استدلال افراد نسبت به جهان وجود دارد. در مطالعات انجام شده در حيطه بررسي هاي بين فرهنگي، مطالعه اي به منظور بررسي قضاوت هاي اخلاقي شخصي و غيرشخصي انجام نشده است. اين پژوهش با هدف بررسي زمان تصميم گيري و نوع پاسخ به قضاوت هاي اخلاقي شخصي و غيرشخصي در نمونه ايراني و مقايسه آن با نمونه مطالعه شده گرين و همكاران (2004 و 2008) در فرهنگ غربي انجام شد.
روش: اين مطالعه پس رويدادي در سال 1388 روي 60 نفر از دانشجويان كارشناسي رشته هاي مختلف دانشگاه شهيد بهشتي تهران انجام شد. نمونه ها با روش نمونه گيري در دسترس انتخاب شدند. 20 معماي اخلاقي شامل 12 داستان شخصي و 8 داستان غيرشخصي ترجمه شد و با استفاده از كامپيوتر و به صورت شنيداري براي آزمودني ها پخش شد. آنان با فشاردادن دو دكمه روي صفحه كليد، نظر موافق يا مخالف خود را با تصميم پيشنهادشده در داستان اعلام كردند و نوع پاسخ و زمان واكنش ثبت شد. داده ها با نرم افزار SPSS 16 و با استفاده از آزمون همبستگي رتبه اي اسپيرمن و آزمون مقايسه نسبت ها تحليل شد.
يافته ها: بين رتبه بندي زمان پاسخ معماهاي اخلاقي شخصي و غيرشخصي تفاوت معني داري وجود نداشت. ميزان پاسخ مثبت به معماهاي اخلاقي شخصي و غيرشخصي با مطالعات گذشته تفاوت معني دار نشان داد.
نتيجه گيري: تفاوت هاي فرهنگي معني داري در پاسخ به قضاوت هاي اخلاقي وجود دارد و فرهنگ نقش عمده اي در تصميم گيري پيرامون مسايل اخلاقي در كنار عوامل شناختي و هيجاني مداخله كننده بازي مي كند.

 نسخه قابل چاپ

روش: جامعه آماري اين پژوهش شامل تمامي دانشجويان با استعداد درخشان دانشگاه شهيدچمران اهواز در سال تحصيلي 89-88 بودند که از ميان آنها 226 نفر به طور تصادفي انتخاب شدند. به منظور جمع آوري داده ها، از دو آزمون عقايد مذهبي کلاک و استارک و آزمون شخصيتي NEO-FFI استفاده شد.
يافته ها: نتايج حاصل از تحليل همبستگي پيرسون نشان داد که عقايد مذهبي با روان آزرده گرايي رابطه منفي و با برون گرايي، توافق پذيري و وظيفه شناسي رابطه مثبت دارد. همچنين بين عقايد مذهبي و بازبودن نسبت به تجربه رابطه معناداري بدست نيامد. نتايج حاصل از تحليل رگرسيون نشان داد که وزن ترکيبي پنج بعد بزرگ شخصيتي فقط شش درصد از واريانس عقايد مذهبي را تبيين مي کند.
نتيجه گيري: با توجه به اين که بخش اندکي از واريانس نگرش هاي مذهبي توسط صفات شخصيتي تبيين مي شود، احتمالا بتوان ادعا کرد که جنبه هاي محيطي در مقايسه با عوامل ژنتيکي در ظهور و بروز عقايد مذهبي سهم عمده تري را دارا هستند.

 نسخه قابل چاپ

 نسخه قابل چاپ

مقدمه: بيماري صرع، پيامدهاي جسماني و رواني- اجتماعي بسياري براي بيماران دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسي اثربخشي گروه درماني شناختي رفتاري با تاکيد بر نگرش هاي ناکارآمد ويژه صرع بر کيفيت زندگي بيماران مبتلا به صرع مقاوم به دارو صورت گرفت.
روش: بيست نفر بيمار مبتلا به تشنج مزمن و پاسخ ضعيف به دارو، به تصادف در دو گروه آزمايش (ده نفر) و گواه (ده نفر) قرار گرفتند. درمان شناختي- رفتاري طي هشت جلسه هفتگي با تاکيد بر بازسازي شناختي، اصلاح تحريفات شناختي و آموزش تکنيک هاي رفتاري براي گروه آزمايش به کار گرفته شد. مقياس کيفيت زندگي در صرع به عنوانِ پيش آزمون، پس آزمون و در مرحله پيگيري براي هر دو گروه به کار برده شد. داده ها با روش تحليل کوواريانس مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت.
يافته ها: تحليل ها نشان داد که ميانگين نمرات کيفيت زندگي در گروه آزمايش در مقايسه با گروه کنترل در مرحله پس آزمون و پيگيري افزايش معناداري داشته است.
نتيجه گيري: گروه درماني شناختي- رفتاري با تمرکز بر نگرش هاي ناکارآمد ويژه بيماري صرع، به عنوان يک درمان مکمل در زمينه بهبود کيفيت زندگي اين بيماران، داراي کارايي قابل ملاحظه اي مي باشد.

 نسخه قابل چاپ

مقدمه: جنگ به عنوان يک رويداد تنيدگي زا داراي پيامدهاي درازمدت بسيار، از جمله بروز اختلالات روان شناختي نظير اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) مي باشد. پژوهش حاضر با هدف مقايسه عملکرد حافظه بازماندگان دفاع مقدس مبتلا به PTSD انجام شده است.
روش: تعداد 30 نفر از بازماندگان جنگ مبتلا به اختلال استرس پس از سانحه و 30 نفر از بازماندگان جنگ بدون اختلال استرس پس از سانحه و 30 نفر از افراد بهنجار که در متغيرهاي سن، هوش و جنس همتا شده بودند، به صورت نمونه گيري در دسترس انتخاب و در اين مطالعه شرکت کردند. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه افسردگي بک، پرسشنامه اضطراب بک، مقياس تجديدنظرشده اثر رويداد و آزمون حافظه وکسلر بود. داده هاي به دست آمده با روش هاي آماري تحليل واريانس يک راهه، مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت.
يافته ها: نتايج پژوهش بيانگر تفاوت معنادار بين بازماندگان جنگ با اختلال PTSD، با دو گروه ديگر در متغير حافظه بود و افراد مبتلا به اختلال استرس پس ازسانحه از عملکرد ضعيف تري برخوردار بودند.
نتيجه گيري: يافته هاي پژوهش حاضر در راستاي يافته هاي ساير پژوهش ها مي باشد که نشان مي دهند افراد مبتلا به PTSD علاوه بر داشتن مشکلات در بخشهاي مختلف حافظه مانند حافظه شرح حال، حافظه مربوط به آينده، حافظه کاري در حافظه کلي نيز از نقص برخوردار است که در بازتواني ها و درمان بايد مدنظر قرار گيرد.

 نسخه قابل چاپ

مقدمه: پژوهش حاضر با هدف آزمون ساختار عاملي و ويژگي هاي روان سنجي پرسشنامه استرس تحصيلي (ASQ) انجام شد.
روش : پرسشنامه استرس تحصيلي و پرسشنامه خودکارآمدي تحصيلي (ASEQ) بر روي 284 دانشجو (100 پسر و 184 دختر) که با روش نمونه گيري چندمرحله اي انتخاب شده بودند، اجرا شد. به منظور تعيين روايي عاملي ASQ از روش هاي آماري تحليل عامل اکتشافي و تاييدي و به منظور بررسي همساني دروني ASQ از ضرايب آلفاي کرونباخ استفاده شد.
يافته ها: نتايج تحليل مولفه هاي اصلي با استفاده از چرخش اوبليمين نشان داد که ASQ از چهار عامل دشواري عملکرد تحصيلي در کلاس، دشواري عملکرد تحصيلي در بيرون از کلاس، دشواري تعامل در دانشگاه و دشواري مديريت کار، خانواده و دانشگاه تشکيل شده است. شاخص هاي برازش تحليل عاملي تاييدي بر پايه نرم افزارLISREL، وجود عوامل چهارگانه را تاييد کرد. همچنين، نتايج تحليل عاملي تاييدي نشان داد که در اين نمونه الگوي چند بعدي ASQ، يک الگوي اندازه گيري قابل قبول است. همبستگي منفي و معنادار بين نمره کلي استرس تحصيلي و نمره کلي خودکارآمدي تحصيلي، روايي همگراي ASQ را تاييد کرد.
نتيجه گيري: نتايج پژوهش حاضر، ثبات ساختار عاملي ASQ و اعتبار اين پرسشنامه را براي سنجش استرس تحصيلي در دانشجويان ايراني نشان دادند.

 نسخه قابل چاپ

مقدمه: هدف اصلي پژوهش حاضر بررسي تاثير آموزش نوروفيدبک بر حافظه بينايي بود.
روش: اين مطالعه به صورت آزمايشي انجام شد. 30 دانشجو در دو گروه آزمايش و پلاسيبو مورد بررسي قرار گرفتند. دانشجويان هر دو گروه (آزمايشي و پلاسيبو) در دو مرحله پيش و پس از آموزش با پرسشنامه خرده آزمون حافظه بينايي و کسلر مورد ارزيابي و مقايسه قرار گرفتند. داده ها با استفاده از تحليل کوواريانس تجزيه و تحليل شد.
يافته ها: نتايج بيانگر اين بود که بعد از 20 جلسه آموزش نوروفيدبک، در گروه آزمايش بهبود چشمگيري در حافظه بينايي ديده شد. دو گروه تفاوت معني داري از نظر حافظه بينايي داشتند.
نتيجه گيري: نوروفيدبک شرطي سازي کنشگر امواج مغزي است که از طريق آن افراد ياد مي گيرند به صورت ارادي امواج مغزي خود را کنترل کنند و از طريق آن عملکرد خود از جمله حافظه را افزايش دهند.

 نسخه قابل چاپ

مقدمه: اين پژوهش با هدف بررسي اعتبار و روايي پرسشنامه استرس شغلي موسسه سلامت و ايمني انگلستان (HSE) در راستاي ايجاد ابزار مناسب براي اندازه گيري استرس شغلي انجام شده است.
روش: 749 نفر از کارکنان نظامي در طي نمونه گيري خوشه اي چند مرحله اي از کل کشور انتخاب گرديدند. نمونه ها به پرسشنامه هاي HSE و GHQ پاسخ دادند. در اين مطالعه پس از بررسي روايي محتوا، جهت بررسي روايي سازه و همزمان به ترتيب از تحليل عاملي اکتشافي و تاييدي، ضريب همبستگي پيرسون، آلفاي کرونباخ و جهت تحليل داده ها از نرم افزار SPSS نسخه 15 و Amos نسخه 16 استفاده گرديد.
يافته ها: ضريب همبستگي پرسشنامه HSE و GHQ برابر r=-0.48 بود. نتايج همچنين نشان دهنده همبستگي قوي بين عامل هاي استخراج شده از تحليل عاملي و گويه هاي پرسشنامه0.92) HSE ، 0.73، 0.75، 0.63، 0.87، 0.85، 0.22 به ترتيب براي حيطه هاي نقش، ارتباط، حمايت مسوولين، حمايت همکاران، کنترل، تقاضا، تغييرات) بود. اعتبار پرسشنامه نيز توسط روش آلفاي کرونباخ و روش دو نيمه کردن به ترتيب 0.87 و 0.65 بود.
نتيجه گيري: پرسشنامه استرس شغلي HSE، پرسشنامه اي روا و معتبر براي بررسي استرس شغلي مي باشد.

 نسخه قابل چاپ

مقدمه: هدف پژوهش حاضر تعيين تاثير درمان هاي فراشناختي و دارويي بر باورهاي فراشناختي بيماران مبتلا به اختلال وسواسي- اجباري بود.
روش: نمونه اين تحقيق شامل شصت بيمار مبتلا به اختلال وسواسي- اجباري بود که از بين بيماران مبتلا در شهر اردبيل انتخاب و در دو گروه آزمايشي (فراشناختي و دارويي) و يک گروه کنترل به صورت تصادفي جايگزين شدند (هر گروه بيست نفر). از دو روش درماني فراشناختي و دارويي استفاده شد. براي جمع آوري داده ‎ها، از مصاحبه باليني سازمان يافته، فرم کوتاه پرسش نامه فراشناخت و پرسش نامه وسواسي- اجباري در دو مرحله پيش آزمون و پس آزمون استفاده شد. داده هاي پژوهش با آزمون تحليل واريانس چندمتغيري تجزيه و تحليل شدند.
يافته ها: نتايج نشان داد که بين دو گروه درماني (فراشناختي و دارويي) و گروه کنترل در متغيرهاي باورهاي فراشناختي و نشانه هاي وسواسي تفاوت معناداري وجود دارد. آزمون چندمقايسه اي نشان داد که درمان فراشناختي در مقايسه با درمان دارويي در کاهش نشانه هاي وسواسي موثرتر بود. همچنين روش درماني فراشناختي بيشتر از روش دارويي در اصلاح باورهاي فراشناختي موثر بود.
نتيجه گيري: اين نتايج از نقش درمان فراشناختي در کاهش نشانه هاي وسواسي و اصلاح باورهاي فراشناختي بيماران مبتلا به اختلال وسواسي- اجباري حمايت مي کند.

 نسخه قابل چاپ

مقدمه: امروزه استفاده از اينترنت در حوزه هاي وسيعي، در حال افزايش است و پيامدهاي استفاده از اين ابزار ارتباطي توجه پژوهشگران حوزه روانشناسي و جامعه شناسي را به خود معطوف کرده است. بر همين اساس هدف از پژوهش حاضر بررسي رابطه عوامل خانوادگي در ميزان و نوع استفاده از اينترنت است.
روش: در اين پژوهش توصيفي و همبستگي، تعداد 4155 نفر از دانش آموزان دبيرستان هاي سراسر کشور به روش نمونه گيري خوشه اي چند مرحله اي انتخاب شدند. ابزار جمع آوري اطلاعات عبارت بود از پرسشنامه اطلاعات دموگرافيک، وضعيت خانوادگي، ميزان و چگونگي استفاده از اينترنت.
نتايج: ميزان استفاده از اينترنت براي دوست يابي، دانلود عکس و فيلم، چت، دانلودآهنگ، بازي و کليپ سکسي به ترتيب: 37.8، 40، 31، 42، 31 و 31 درصد بود. همچنين ميزان آشنايي اعضاي خانواده با اينترنت، ميزان روابط خانوادگي و ميزان نظارت خانوادگي با ميزان چت، ميزان استفاده از سايت هاي دوست يابي، با چت مخفيانه، با ميزان دانلود آهنگ، با ميزان استفاده مخفيانه از اينترنت، با مشاهده مخفيانه عکس و با دوست يابي اينترنتي رابطه معناداري داشت.
نتيجه گيري: با توجه به امکان آسيب زايي استفاده نابجا از اينترنت براي نوجوانان و ارتباط چگونگي استفاده از آن با عوامل خانوادگي، لازم است به مصون سازي خانواده بويژه در حوزه نظارتي توجه لازم صورت گيرد.

 نسخه قابل چاپ

مقدمه: كيفيت روابط كودك و مراقب او، مفهومي محوري در ارتباط با عوامل موثر در تحول كودك است. از آن جا كه پاسخ دهي مثبت مادر به كودك از مولفه هاي مهم شكل گيري دلبستگي ايمن در اوست، ادراك مادر از علت رفتار كودك از اهميت زيادي برخوردار است. هدف اين پژوهش بررسي ادراك مادران ايراني از انگيزه هاي زيربنايي رفتار كودك در موقعيت هاي دلبستگي و ديدگاه آنان نسبت به پاسخ دهي مناسب به اين رفتارها، و همچنين مقايسه بين فرهنگي اين پديده بود.
روش: اين پژوهش كيفي توصيفي در سال 1388 روي 30 مادر ايراني داراي كودكان 3 تا  5سال كه به روش نمونه گيري تصادفي از سه مهدكودك شهر تهران انتخاب شدند، انجام شد. 5 موقعيت براي آزمودني ها توصيف و از آنها خواسته شد كه علت رفتار كودك در هر موقعيت و پاسخ مناسب به اين رفتار را ذكر كنند. داده ها به روش كيفي تحليل شد.
يافته ها: بين ادراك مادران از انگيزه رفتار كودك و پاسخ دهي مناسب رابطه وجود داشت. در موقعيت خواب بيش از ساير موقعيت ها به مقوله ايمني و وابستگي متقابل توجه شد و پاسخ مثبت بيشتري به اين موقعيت داده شد. در مقايسه بين فرهنگي، بين ادراك مادران ايراني و ژاپني شباهت بيشتري وجود داشت و آنان بيش از مادران آمريكايي به جستجوي ايمني و وابستگي متقابل توجه مي كردند.
نتيجه گيري: رفتارهايي كه بيشتر به انگيزه جستجوي ايمني و وابستگي متقابل نسبت داده مي شوند، پاسخ مثبت تري از سوي مادران دريافت مي كنند. بنابر ارزش ها و باورهاي فرهنگي، ادارك مادران از انگيزه هاي رفتار كودك و پاسخ دهي به رفتارهاي كودك متفاوت است.

 نسخه قابل چاپ

مقدمه: ضروري است كه با بررسي دقيق مدل هاي پيش بيني كننده جديد و داراي قابليت هاي مضاعف، ضمن مقايسه با روش هاي آماري متداول و يافتن نقاط قوت و ضعف هر يك از آنها، بتوان در پژوهش هاي آتي مدلي كه محققان را به بهترين پيش بيني رهنمون  سازد، پيشنهاد نمود. هدف از پي ريزي اين پژوهش، مقايسه توانايي مدل شبكه عصبي و رگرسيون در پيش بيني رضامندي زناشويي بر اساس ويژگي هاي شخصيتي بود.
روش: اين پژوهش همبستگي، روي 300 زوج كه به روش نمونه گيري تصادفي چندمرحله اي از ميان دانشجويان متاهل 3 دانشگاه شهر تهران در سال 1387 انتخاب شدند، به انجام رسيد. آزمودني ها پرسش نامه هاي NEO-FFI و رضايت زناشويي ENRICH را تكميل كردند . داده ها به كمك شبكه عصبي مصنوعي پرسپترون چندلايه، رگرسيون چندگانه، آزمون معني داري ضريب همبستگي پيرسون و آزمون T مستقل با نرم افزار MATLAB 6.5 و SPSS 16 مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت.
يافته ها: شبكه عصبي پرسپترون چندلايه به طور معني داري موفق تر از رگرسيون چندگانه توانست رضايت زناشويي را پيش بيني نمايد (p<0.05) سه عامل روان آزرده گرايي مرد، مسئوليت پذيري مرد و مسئوليت پذيري زن توانستند%24.4  واريانس رضامندي زناشويي مردان را به طور معني داري تبيين نمايند (p<0.037)
نتيجه گيري: نتايج اين پژوهش زمينه را براي طراحي شبكه عصبي با قابليت پيش بيني رضامندي زناشويي فراهم مي آورد كه تاثير شاياني در كيفيت مشاوره هاي خانواده در ايران خواهد داشت.

 نسخه قابل چاپ

 نسخه قابل چاپ

مقدمه: به دليل اين كه افراد هيجان خواه به دنبال تجربه هاي جديد هستند، محيط جذاب اينترنت اين امكان را براي كاوش آنها فراهم مي كند و هويت مي تواند به واسطه هيجان خواهي بر اعتياد اينترنتي اثر داشته باشد. اين مطالعه با هدف ارزيابي اثر مستقيم و غيرمستقيم هويت از طريق هيجان خواهي بر اعتياد اينترنتي انجام شد.
روش: اين مطالعه در سال 1388 روي 280 نفر از كاربران اينترنت كافي نت هاي شهر كرمان كه با استفاده از روش نمونه گيري چندمرحله اي انتخاب شدند، انجام شد. واحد هاي پژوهش به پرسش نامه هاي سبك هاي هويت برزونسكي، هيجان خواهي زاكرمن و اعتياد اينترنتي يانگ پاسخ دادند. به منظور ارزيابي روابط بين متغيرهاي مكنون و اندازه گيري شده در الگويي مفهومي، از مدل يابي معادلات ساختاري استفاده شد. داده ها با نرم افزار SPSS 11.5 تحليل شد.
يافته ها: مدل ارزيابي شده از شاخص هاي برازندگي خوبي برخوردار بود. متغير نهفته هويت به طور مستقيم و غيرمستقيم از طريق هيجان خواهي بر اعتياد اينترنتي اثرگذار بود. هويت و هيجان خواهي بر اعتياد اينترنتي اثرگذاربودند. همچنين در اين الگو، تمام وزن هاي رگرسيوني از نظر آماري در سطح 0.05 معني دار بودند.
نتيجه گيري: هويت بر اعتياد اينترنتي اثر مستقيم و غيرمستقيم دارد. نتايج همچنين اثر مستقيم هيجان خواهي بر اعتياد اينترنتي را نشان مي دهد.

 نسخه قابل چاپ