بانک مقالات زبان و ادبیات فارسی

زبان وسيله اي است براي برقراري ارتباط اجتماعي و به دو صورت ظهور مي کند: خط و گفتار. اين دو به تبع عوامل و تأثيرات متعدد دستخوش دگرگوني هاي فراوان مي شوند. همچنين زبانها در تأثيرگذاري بر روي يکديگر گاه مايه فساد و فرسايش و گاه مايه شکوفايي متقابل مي گردند که از جمله مي توان به رابطه تاريخي ميان زبان فارسي و عربي اشاره کرد که مايه شکوفايي هر دو زبان گشته است. با اين وجود، در اکثر تحقيقات و مطالعات بيشترين اذعان و يا بزرگنمايي بر جانب تأثير زبان عربي بر فارسي بوده است و اين مقاله حدود واقعي اين تأثير گذاري دو جانبه را مورد بررسي قرار مي دهد.

 نسخه قابل چاپ

در اين نوشته مسأله انتساب مي به مغان که در ادبيات فارسي تحت عنوان "مي مغانه" شهرت يافته، بررسي و تحقيق شده و اثبات گرديده است که با توجه به مدارک تاريخي موجود، رهبران ديني مغان به هيچ عنوان مشوق ميگساري نبوده اند و در کتابهاي ديني ايشان در اين جهت تبليغي صورت نگرفته است، بلکه اين عادت از قديم الايام در ميان خود ايرانيان رواج داشته و چون ايرانيان پيرو مذهب زردشتي بوده اند، مسلمانان علت ميخوارگي اين قوم را در اعتقادات ديني ايشان جستجو کرده، اين رفتار را به دين مردان آنان، يعني مغان، نسبت داده اند.

 نسخه قابل چاپ

درباره "بودن" وسوم شخص مفرد مضارع اين فعل که به صورت "است" و "هست" تبلور مي يابد و نيز تفاوتهاي موجود ميان اين دو بحث و تتبع فراواني صورت نگرفته است. پژوهشهائي اندک نيز که در اين زمينه انجام شده، بررسي خود را تنها به مقايسه "است" و "هست" آن هم صرفا در سطح معنايي، محدود کرده، صيغه هاي ديگر اين فعل و تفاوت در ساير سطوح را به دست فراموشي سپرده و در نتيجه به برخي نتيجه گيري هاي خطا رسيده اند. در اين مقاله، پس از بررسي پژوهشهاي پيشين تلاش خواهد شد که علاوه بر صيغه سوم شخص مفرد، ساير صيغه ها نيز مورد بررسي قرار گيرد و نيز نشان داده شود که افزون بر تفاوت در سطح معنائي، اين دو فعل، در سطوح نحوي و ساختواژي نيز داراي تفاوتهاي عميقند.

 نسخه قابل چاپ

انسان شناسي و روان كاوي- هر دو- رفتار انسانها را مورد مطالعه و بررسي قرار مي دهند و در اين راستا، سعي مي كنند به قوانين عمومي اين حوزه دست يابند و بر پايه تحقيقاتي كه اغلب در اروپا و آمريكاي مركزي انجام شده، تاكنون به نكات جالبي دست يافته اند.
انسان شناسي اين كار را مستقيما انجام نمي دهد بلكه دست يابي و اطلاعات بينا فرهنگي و شناسايي عوامل فرهنگي را پيش شرط تحقيقات راوان كاوانه مي داند. اين نگرش انسان شناسان از آن جا ناشي مي شود كه برخلاف تصور رايج، انسان شناسي صرفا را محدوده آداب و رسوم فعاليت نمي كند بلكه بنا بر ويژگي كل نگرانه اش، تمام مسائل يك واحد انساني را بررسي مي كند و تك تك اجزاء را نيز با كل تطبيق ميدهد؛ كه اصطلاحا به آن" تك نگاري يك واحد" گفته مي شود. از همين نقطه است كه ارتباط ميان انسان شناسي و روان كاوي آشكار ميشود اما متاسفانه در ايران به اين ارتباط چندان توجهي نشده است. اين مقاله سعي دادر ضمن بررسي تاريخچه اين ارتباط اجتناب ناپذيري استفاده از اطلاعات انسان شناسي در حوزه روان كاوي را توجيه كند.

 نسخه قابل چاپ

رابطه ميان بيماري و شفا پديده اي فرهنگي- اجتماعي است. در جامعه ما مراجعه به دعانويس ها يكي از شيوه هاي فرهنگي شفايابي و مقابله با بيماري است. با وجود قدمت قابل ملاحظه دعانويسي، مطالعه اين پديده به خاطر آميختگي با خرافات كمتر مورد اقبال محققان قرارگرفته است. در نوشتار حاضر، تلاش مي شود به عنوان يك گام ابتدايي بخشي از زواياي پنهان دعانويسي معرفي شود. به اين منظور، بااستفاده از آموزه هاي جامعه شناسي و روش مطالعه كيفي، عناصر و اجزاء پديده دعا نويسي توصيف مي شود. از اين رو، 14 نفراز دعانويس هاي شهر تهران از جهت خصوصيات فردي، فرايند كسب شناخت، وضعيت كنش(نوع، جهت، و شكل كنش)، هنجارهاي حاكم بر تعامل ميان دعانويس- بيمارو همچنين شيوه باز توليد دعانويس بررسي مي شوند. در انتها، برخي مولفه هاي اصلي پزشكي مدرن و دعا نويسي مورد مقايسه قرار مي گيرد.

 نسخه قابل چاپ

تشكل هاي صنعتي كنوني غرب از درون صنف هاي پيشه وري سربرآوردند؛ در حالي كه در ايران اين تشكل ها با گذشته خود از گسست تاريخي - فرهنگي و زباني متفاوتي گفتگو دارند.
اصناف گذشته ايران، با خود ويژگيها و اخلاق كاري را به همراه داشتن: فتوت و جوانمردي يكي از اين ويژگيها بود؛ تشكل هاي صنفي با جامعه آن روز نيز همخواني داشت.
انقلاب صنعتي و ورود ماشين به ايران، چون ريشه در گذشته اين سرزمين نداشت و در جامعه تجارت پيشه وارد شده بود، نتوانست نظم و اخلاق سنتي را به همراه آورد و علاوه برآن، نتوانست نظم و خصوصيات صنعت نوين كنوني جهان و تشكل هاي مناسب آن را به خود جذب كند. ناهمخواني ساخت هاي گوناگون در چنين جامعه اي، از بيگانگي اجتماعي و هرج و مرج (انومي) مربوط به آن حكايت دارد. به منظور رفع اين هرج و مرج فكري، ايجاد تشكل هاي مدني و اخلاق كاري جديد ضرورت پيدا مي كند.

 نسخه قابل چاپ

اين مقاله ابتدا مفهوم سازي هاي اوليه فرزند سالاري و مفاهيم مرتبط با آن را در ادبيات جامعه شناسي و روانشناسي اجتماعي مورد بررسي قرار مي دهد و پس از اصطلاحات الگوهاي كنشي و بالاخص الگوهاي ساختاري ميان كنشگران- كه خود متاثر از الگوهاي كنشي هستند- فرزند سالاري را تعريف مي كند و در مرحله آخر، تعريفي عملياتي از فرزند سالاري ارائه ميدهد تا به برخي سوالات جواب دهد: آيا پديده اي كه در جامعه ما به عنوان فرزند سالاري وجود دارد همان پديده اي است كه درغرب به عنوان فرزند محوري از آن ياد شده است؟ علل موجده فرزند سالاري كدامند؟
مقاله حاضر نتيجه يك بررسي ميداني است كه در شهر تهران انجام شده است. اين پديده، براساس مطالعات و اطلاعات محقق، تنها در ايران خود را نمايان ساخته و به اين صورت درهيچ جاي ديگر ديده نشده است. اين تحقيق، در اين زمينه گام نخست به حساب مي آيد و مطالعات ديگر لازم است تا اين پديده در ساير شهرها و از ابعاد ديگري روشن شود.

 نسخه قابل چاپ

نقشي كه دين در جامعه برعهده دارد و نيز تاثير آن درجامعه، به ميزان تعهد و پاي بندي افراد آن جامعه بستگي دارد. يكي از راه هاي سنجش اين ميزان، تحقيق در عقايد، شناخت و مناسك ديني موجود مي باشد. پس از انقلاب اسلامي، به تبع تحولاتي كه در ارزش هاي موجود رخ داد، دين داري جوانان پس از انقلاب، با رويكردي به نام "بي شكلي دين ورزي" تبيين و تشريح مي گردد. روش اين تحقيق به شيوه پيمايش اجتماعي است و حجم نمونه اي برابر 243 نفر از دانشجويان شش رشته تحصيلي دانشگاه تهران صورت گرفته است.

 نسخه قابل چاپ

تحقيق حاضر، با هدف تحليل جامعه شناسي از خود بيگانگي درميان دانشجويان دانشگاه تدوين شده و روش مطالعه در اين تحقيق روش پيمايشي است. پس از نگارش پيشينه و ادبيات موضوع وچهارچوب نظري تحقيق، شش فرضيه مطرح شد كه با استفاده از تكنيك پرسش نامه همراه با مصاحبه از بين 336 دانشجوي دانشگاه هاي تكميل گرديد. فرضيات تحقيق به سنجش عدم انطباق وسيله و هدف، بوروكراسي، عقلانيت، زندگي در كلان شهر، فرد گرايي و اقتدار واقعيات اجتماعي با از خود بيگانگي اجتماعي مي پردازد كه در نهايت، پنج فرضيه تاييد شد و ميان فردگرايي و از خود بيگانگي ارتباطي يافته نشد.

 نسخه قابل چاپ

هدف از اين تحقيق بررسي عوامل موثر بر فرهنگ كار مي باشد. اين تحقيق، به شيوه پيمايشي با استفاده از پرسشنامه توام با مصاحبه حضوري برروي نمونه 400 نفري از كاركنان دولت در استان كهگيلويه و بويراحمد انجام شده است. فرهنگ كار، از دو بعد ذهني و رفتاري- كه بعد ذهني آن معناي عام كار، و بعد رفتاري آن ميزان تعهد كاري فرد را نشان مي دهد- مورد بررسي قرار گرفته است. روش تجزيه و تحليل يافته ها با استفاده از جداول فراواني، ضريب همبستگي پيرسون و رگرسيون چند متغيره صورت گرفته است. نتايج تحقيق نشان ميدهد كه عواملي نظير رضايت شغلي (از بعد مادي و معنوي)، رضايت سياسي و گرايشات ملي و مذهبي رابطه معني داري با فرهنگ كار دارند.

 نسخه قابل چاپ

مقاله حاضر برگرفته از پژوهشي جامعه شناختي پيرامون آسيبهاي اجتماعي نوجوانان در خانواده هاي تك والديني است. نمونه مورد مطالعه شامل 200دختر و 200 پسر نوجوان از خانواده هايي است كه در آنها پدر فوت كرده و مادر به تنهايي سرپرستي فرزندان را برعهده دارد. اين مطالعه در سطح شهر تهران و در مناطق هفده گانه آن به انجام رسيده است. هدف پژوهش ، شناخت ميزان آسيب هاي اجتماعي نوجوانان در اين خانواده ها و ميزان تاثيرگذاري فقدان پدر بر آنان است، روش مطالعه اسنادي و پيشمايشي، و ابزار جمع آوري داده ها پرسشنامه است.
دراين پژوهش، احتمال وجود رابطه معني دار ميان فقدان پدر و سرقت، خريد و فروش مواد مخدر، خودكشي، ترك خانه، ارتباط جنسي زودرس با جنس مخالف، كشيدن سيگار و استفاده از مواد مخدر به بررسي و آزمون نهاده شده است. نتايج حاكي از آن است كه ميزان خريد و فروش مواد مخدر و ارتباط جنسي زودرس با جنس مخالف صفر است و ساير متغيرها با فقدان پدر همبستگي دادند. بالاترين ميزان مربوط به تصميم به خودكشي و پايين ترين ميزان به سرقت اختصاص دارد. مهمترين متغير تاثيرگذار - كه خود متاثر از فقدان پدر است- ميزان تامين نيازهاي نوجوانان است. ميزان كنترل مادر نيز از جمله متغيرهاي مهمي است كه در اين مطالعه، با آسيب هاي اجتماعي همبستگي دارد. از آنجا كه به خطر افتادن سلامت خانواده سلامت جامعه را مورد تهديد قرار مي دهد، راهكارهايي پيشنهاد شده است كه ضرورت دارد دولت،خانواده، مدرسه، نهادهاي مذهبي و خود نوجوانان با به كارگيري آن ها، براي زدودن هر چه بيشتر اين آسيب هاي اجتماعي اقدام نمايند.

 نسخه قابل چاپ

برنامه هاي مدارس از لحاظ فلسفي بايد آيينه تمام نماي ارزش ها، خواست ها و انتظارات اجتماعي باشند و به همين دليل، شناسايي مسائل و نيازهاي اساسي اجتماعي محوري ترين عنصر در تصميم گيري محسوب مي شود. به عبارت ديگر هدف اصلي برنامه هاي مدارس اين است كه دانش آموزان را جامعه پذير كرده و آنها را با دانش، ارزشها، گرايش ها و مهارت هاي ضروري جهت زيست در جامعه آماده سازند.
عليرغم آنكه فلسفه نظام آموزش و پرورش، حصول به هدف هاي تربيت شهروندي است، دامنه اقدامات و مطالعات انجام شده در اين راستا، در داخل كشور بسيار ناكافي و نارسا است. مقاله حاضر از طريق بررسي ها و مطالعات ميداني بر آن است تا نشان دهد شهروند خوب بايد داراي چه ويژگي ها و خصوصياتي باشد. در اين راستا از طيف وسيعي از مطالعات انجام شده در زمينه مطالعات شهروندي بهره گرفته شده و سپس با استفاده از نظرات متخصصان تعليم و تربيت و علوم اجتماعي، اين مطالعات براي جامعه ايراني بومي سازي شده است و سرانجام ويژگي هاي ذيربط در سه قلمرو دانش مدني، توانش مدني و نگرش مدني طبقه بندي شده است. همچنين پژوهش حاظر به دنبال شناسايي ميزان توجه به تربيت شهروندي در مراحل تدوين، اجرا ارزشيابي برنامه هاي مدارس بوده است.
نتايج نشان ميدهد كه ويژگي هاي مورد نظر در سه حيطه كلي دانش مدني، توانش مدني و نگرش مدني، براي جامعه ايران مهم و اساسي ارزيابي شده است. همچنين داده ها نشان مي دهند كه در مراحل طراحي، اجرا و ارزشيابي برنامه ها توجه كمي به پرورش ارزش ها ي شهروندي مي شود و اصلاحات اساسي در اين راستا الزامي است.

 نسخه قابل چاپ

جامعه روستايي ايران در طول قرون و اعصار پيوسته مورد ظلم و ستم حاكميت ها ي زمان قرار داشته و عليرغم شكل گيري قوانين مدني و توجه به رفاه و توسعه در يكصد سال اخير متاسفانه اين قشر همچنان مورد بي توجهي دولت ها بوده اند و هرگونه قوانين تدوين شده از انقلاب مشروطيت تاكنون مشكلي از اين بابت حل نكرده و هر گونه برنامه هاي عمراني، حقوق بيمه، مشاركت اجتماعي و ديگر مسايل آنها هنوز سامان و راهكار مناسبي نيافته است.
با نظر به آنچه گفته شد، از آنجا كه در زمينه مسايل مربوط به بيمه هاي اجتماعي روستايي، كشور فرانسه يكي از پيشرفته ترين الگوهاي فعلي به شمار مي رود، اين مقاله به بررسي مقوله مذكور در آنجا مي پردازد.

 نسخه قابل چاپ

در اين مقاله تاثير تلويزيون برنوگرايي بررسي مي شود. مطالعات جامعه شناختي در زمينه تاثير تلويزيون كمتر به نشر فرهنگ نو توجه كرده است و دراين تحقيق مساله اصلي اين است كه آيا تلويزيون عامل القا و نشر نگرش نو در مردم بوده است ياخير؟ روش مورد استفاده، پيمايش با بهره گيري از تكنيك پرسشنامه و مصاحبه مي باشد. حجم نمونه برابر 1047 نفر از خانواده هاي ساكن در مناطق 22 گانه شهر تهران بوده است. نتايج تحقيق نشان مي دهد كه تلويزيون عامل نشر نگرش نو بوده است. اين نتيجه با توجه به محتواني برنامه ها معنادارتر مي گردد.

 نسخه قابل چاپ

آثار باستاني درشمال ايران، به ويژه در منطقه گيلان و تنكابن، به واسطه آب و هواي باراني و رطوبت زا، در طول روزگاران، از تخريب طبيعت در امان نمانده است. از اين رو، با اينكه بيش از چند سده از پيشينه آثار تاريخي منطقه تنكابن نمي گذرد، تنها نامي از اماكن باستاني و قديمي در افواه و در متون تاريخي و جغرافيايي برجا مانده است. از سوي ديگر، جنس مواد و مصالح ساختماني ابنيه تاريخي شمال ايران- كه بيشتر از چوب، سنگ و ساروج بوده- تخريب آن ها را سرعت بخشيده است؛ لذا، به استثناي ابنيه مذهبي، كه مردم به محض رويت فرسايش در جهت تعمير آن اقدام مي كردند، جز قلعه ماركوه، كه بخش هايي از ديواره هاي سنگ چين شده آن هنوز باقي است، از بناهاي روزگاران كهن و باستاني و حتي نخستين سده هاي تاريخ ايران پس از اسلام، در تنكابن، اثري باقي نمانده است. با اين همه، وجود تپه ها و تل هاي بسيار گواه بر وجود آثار فراوان باستاني در روزگاران گذشته اين سرزمين مي باشد. در اين مقاله، سعي شده است، با استفاده از منابع موجود، نگاهي گذرا به جغرافياي طبيعي و تاريخي تنكابن و ويژگي دژهاي پر اهميت آن افكنده شود.

 نسخه قابل چاپ