گشوده شدن درهاى شكرگزارى
«و أكثر أن تنظر الى من فضلت علیه فان ذلك من أبواب الشكر»(1) ؛ به افراد پائینتر از خود، زیاد بنگر، كه این نگریستنها، درهاى شكرگزارى را به روى تو باز مىكند.
شرح:
انسان باید، در مورد نعمتهایى كه خداوند به او داده است، همیشه شكرگزار باشد، و نشان دهد كه قدر آن نعمتهاى خدا را بداند، و بخاطر آنها در برابر خداوند شكرگزار باشد، لیاقت و شایستگى، رسیدن به نعمتهاى بیشتر را نیز سبب میشود.
اما كسى كه قدر نعمتهایى كه خداوند به او داده است را نداند، نعمتهاى خدا را تلف مىكند، و نشان مىدهد لیاقت آن نعمتها را ندارد. در آن صورت، نه تنها نعمت بیشترى بدست نمىآورد، بلكه آنچه كه دارد از دست مىدهد.
براى این که قدر نعمتهاى خداوند را بدانیم، باید همیشه به افراد پائینتر از خود نظر داشته باشیم. یعنى كسانى را نگاه كنیم، كه كمتر از ما، از نعمتهاى خداوند برخوردار شدهاند. در این صورت، نه تنها از آنچه داریم ناراضى نخواهیم بود، بلكه احساس رضایت و خشنودى خواهیم كرد. و از خداوند سپاسگزار خواهیم بود.
هر چه بیشتر به اینگونه افراد نگاه كنیم، درهاى شكرگزارى بیشترى به روى ما باز خواهند شد، زیرا در این نگاه كردنها، به نعمتهاى خود بیشتر آگاه خواهیم شد و شكر خداوند را بیشتر بجاى خواهیم آورد.
سعدى، شاعر بزرگ ایرانى مىگوید: در ایام جوانى، روزى كفش نداشتم و از این رو، از زندگى خود سخت ناراضى بودم و بسیار گله و شكایت میكردم. اما وقتى بیرون رفتم، مردى را دیدم كه كنار دیوار نشسته است و پا ندارد. با دیدن او، یكباره به خود آمدم و به درگاه خداوند شكرگزارى كردم كه اگر كفش ندارم، در عوض دو پاى سالم دارم كه بدون كفش هم مىتوانم با آنها راه بروم.
ما نیز به جاى آن كه به پاى بى كفش خود نگاه كنیم، باید به كسانى كه اصلا پا ندارند بنگریم و خدا را شكر گوییم.
البته آنچه كه شرح داده شده دلیل این نیست كه انسان پیوسته زندگى خود را در یك حالت سكون نگه داشته و به عنوان رضایت از تقدیر، هیچگاه حقوق خود را مطالبه نكند.
پینوشت:
1- فرازی از نامه /69 نهجالبلاغه .
برگرفته از کتاب پندهاى كوتاه از نهجالبلاغه، هئیت تحریریه بنیاد نهجالبلاغه .
گروه دین و اندیشه تبیان، هدهدی .
