بانک مقالات جغرافیا

از ويژگي هاي بارز کواترنر در ايران تناوب دوره هاي اقليمي سرد وگرم مي باشد. ناهمواري هاي كنوني ايران نشان دهنده اثر فرايندهاي فرسايشي در شرايط متفاوت گرم و سرد بوده است. رشته کوه البرز داراي شواهد متعددي است که نشانگر دخالت فرايندهاي يخچالي و بين يخچالي مي باشند. اين شواهد به صورت حفره هاي بزرگ و عميق و دره هاي صخره اي عريان و تخريب شده نمايان هستند. بررسي قلمرو برف هاي دائمي در کواترنر مي تواند تعيين کننده مرز قلمرو دخالت فرآيندهاي دوره هاي يخچالي و بين يخچالي در ايران باشد.
اين تحقيق به منظور برآورد تغييرات خط برف دائمي حوضه هراز در ارتفاعات البرز مرکزي انجام شده است. براي تخمين قلمرو برف دائمي در آخرين دوره سرد، ميراث هاي اقليمي و شواهد مورفولوژيکي با به کارگيري تصاوير ماهواره اي و مشاهدات ميداني، شناسايي شدند. سپس به کمک روش رايت ارتفاع برف دائمي تعيين گشته است. از روش درجه روز براي به دست آوردن آستانه دمايي ريزش برف استفاده شده است و تحليل رگرسيوني براي تخمين اختلافات دماي محدوده برف هاي دائمي در دوره هاي گرم و سرد به کار رفته است. با به کارگيري شاخص  NDSIدر تصاوير سنجنده  MODIS قلمروهاي برفي در ماه مارچ سال هاي 2008 - 2005 شناسايي شده تا با آستانه دماي ريزش برف مقايسه گردد.
نتايج مطالعات نشان داد که در آخرين دوره سرد، قلمرو برف هاي دائمي تا ارتفاع 1800 متري در اين حوضه پايين آمده است و اين قلمرو در حال حاضر حدود 3200 متر مي باشد و بيانگر اين است که بيش از 80 درصد از مساحت حوضه در دوره هاي سرد تحت حاکميت فرسايش يخچالي بوده است. مشاهدات ميداني نيز آن را تاييد مي کند. اختلاف ميانگين دماي هوا در دوره هاي يخچالي 6 درجه سلسيوس کمتر از دوره هاي بين يخچالي بوده است. در واقع اين اختلاف دما حاکي از حضور دو سيستم شکل زايي متفاوت در حوضه هراز مي باشد.

 نسخه قابل چاپ

حوضه آبخيز کفرآور در زاگرس شمال غربي در جنوب استان کرمانشاه واقع شده است. شواهد ژئومورفولوژيکي حوضه مورد بحث حاکي از ادامه فعاليت هاي نئوتکتونيکي در دوران پليو کواترنر مي باشد. هدف از اين پژوهش ارزيابي تکتونيک فعال منطقه و مقايسه نتايج به دست آمده از شاخص هاي ژئومورفيک و شواهد ژئومورفولوژيکي (پرتگاه هاي گسلي جوان، سطوح مثلثي شكل، عدم وجود کوهپايه، مخروط افکنه هاي بريده شده و جابه جا شده و عدم تقارن رودخانه کفرآور، پادگانه هاي ارتفاع يافته، جوان شدگي رودخانه) مي باشد.
در اين پژوهش از بازديدهاي متعدد ميداني لندفرم ها، شاخص هاي ژئومورفيک (SL ,Bs ,Facet ,Smf ,Vf ,Fd Af ,T) شاخص طبقه بندي IAT، نقشه هاي توپوگرافي، زمين شناسي و عکس هاي هوايي منطقه، تصاوير سنجنده IRS در جهت تجزيه و تحليل فعاليت هاي نئوتکتونيکي منطقه استفاده گرديده است.
نتايج تحقيق نشان مي دهد مقادير به دست آمده از شاخص هاي ژئومورفيک و بررسي شواهد ژئومورفولوژيکي حاکي از فعال بودن نئوتکتونيک در حوضه مي باشد و حوضه بر اساس طبقه بندي شاخص IAT در کلاس يک قرار مي گيرد که نشان دهنده فعاليت هاي نئوتکتونيکي شديد در حوضه مي باشد. مقادير کمي به دست آمده از شاخص هاي ژئومورفيک توسط شواهد ژئومورفولوژيکي منطقه تاييد مي گردد.

 نسخه قابل چاپ

اقليم شناسي بارش را مي توان رفتار غالب بارش در هر مکان تعريف نمود. يکي از روش هاي تحليل اقليم شناسي بارش، شناخت رفتار چرخه اي بارش است. اين مهم از طريق بررسي و وارسي همسازهاي مختلف بارش امکان پذير است. در واقع همسازها انواع پويه هاي نهان در يک سري زماني را نشان مي دهند. اهميت همسازها بر اساس پراش ويژگي هاي بسامد در يک سري زماني تعريف مي شود. در اين تحقيق تلاش مي شود جنبه هاي پنهان بارش در شمال غرب کشور (استان هاي آذربايجان غربي، آذربايجان شرقي، اردبيل و زنجان) آشکار و تحليل شود. در اين راستا از تعداد 260 ايستگاه همديد، اقليم شناسي و باران سنجي طي دوره آماري 2005 - 1966 استفاده شد. به منظور رفع نقيصه هاي آماري و جبران تفاوت طول دوره آماري، نقشه هاي ماهانه بارش توليد و عمليات محاسباتي براي حصول مشخصات همسازها بر روي ياخته هاي اين نقشه ها انجام شد. بارش سالانه شمال غرب کشور از شمال شرق به جنوب غرب افزايش مي يابد. برخلاف انتظار بيش ترين بارندگي در چکاد بلندي هاي اين پهنه از کشور رخ نمي دهد. علاوه بر اين، تغييرات مکاني بارش بسيار زياد است. بر اساس روش هاي به کار رفته معلوم شد که دو سامانه همديد محلي تا بيش از 90 درصد بارش شمال غرب را توجيه مي کند. کمترين سهم بارش حاصل از سامانه هاي همديد در شمال شرقي ( پهنه کم بارش) رخ مي دهد. بنابراين سهم بارش حاصل از سامانه هاي محلي (بارش همرفتي، کوهستاني، جبهه هاي محلي و ...) در اين بخش بيشتر است. در حالي که متناسب با افزايش بارش سالانه، سهم سامانه هاي همديد نيز فزوني مي يابد. بخش هاي جنوب غربي بيشينه بارش افزون تري از سامانه هاي همديد را دريافت مي دارد. همچنين زمان وقوع بيشينه بارش حاصل از سامانه هاي همديد در شمال شرقي در اوايل دسامبر ولي در نيمه جنوبي در اواخر دسامبر و اوايل ژانويه رخ مي دهد.

 نسخه قابل چاپ

بند ريگ کاشان يکي از معدود پهنه هاي ماسه اي بزرگ ايران با تنوع اشکال ماسه اي مي باشد که در جنوب درياچه نمک قرار دارد. محدوده مورد مطالعه بخشي از بند ريگ کاشان در جنوب غرب مرنجاب با مساحت 1.272 کيلومتر مربع مي باشد. در اين تحقيق 30 برخان نمونه و تيپيک انتخاب شدند. روش کار مبتني بر مشاهدات ميداني و نمونه گيري از ماسه ها در نواحي پيشاني، دم، بازوي راست و چپ برخان هاي مورد مطالعه در دو مرحله زماني مرداد و اسفند 1387 است و با استفاده از تکنيک دانه سنجي ذرات ماسه طبقه بندي و فراواني آنها مورد تجزيه و تحليل قرار گرفته است.
هدف از اين مطالعه بررسي تغييرات فصلي قطر ذرات ماسه و تاثير آن بر شکل هندسي بر خان هاي منتخب بوده است. نتايج پژوهش نشان مي دهد که به دليل تغيير در جهت، سرعت و فراواني وزش باد در طول سال، تغييراتي در پراکنش قطر ذرات ماسه در اجزاي اصلي برخان رخ مي دهد که منجر به تغيير شکل هندسي دم، پيشاني، بازوي راست و چپ برخان مي شود.

 نسخه قابل چاپ

کوهريگ ها رسوباتي هستند که در دامنه برخي تپه ها و رشته کوه هاي نواحي بياباني و نيمه بياباني تشکيل مي شوند. پيش از اين، کوهريگ ها را محصول فرآيندهاي بادي مي دانستند. مطالعات جديد، نشان مي دهند که اگرچه در پيدايش آن نقش باد در درجه اول اهميت قرار دارد ولي ساير فرآيندها، از قبيل فرآيندهاي دامنه اي و آبي، نيز در تکامل آن دخالت دارند. چگونگي تشکيل و تجمع مواد بادي و سپس، دخالت ساير عوامل و فرآيندهاي ژئومورفولوژيک، با تراکم لايه هاي مشخصي از مواد دامنه اي و جرياني (آبرفتي) هر کدام نشانه هايي از شرايط اقليمي يا محيطي گذشته به شمار مي روند. از آنجا که اهميت اين پديده در مطالعات ژئومورفولوژي يا جغرافياي طبيعي ايران مورد توجه قرار نگرفته است، هدف اين مقاله بررسي ويژگي هاي قابل توجه اين پديده و معرفي آن به جامعه جغرافياي طبيعي ايران است. مطالعه شرايط فيزيکي، شکل استقرار و ساختار رسوبي چنين پديده اي در موقعيت هاي جغرافيايي مختلف، به ما امکان دسترسي به اطلاعات مفيدي از قبيل جهت و شدت وزش باد، روند تغيير اقليم، شرايط فرسايش در منطقه و حتي تاثير برخي از رويدادهاي تکتونيکي و حرکات دامنه اي را مي دهد. براي تشريح بيشتر اين پديده، ضمن ارايه جمع بندي مطالعات کتابخانه اي، مثال هايي از مطالعات ميداني در استان يزد مطرح شده است.

 نسخه قابل چاپ

اراضي زراعي و سکونتگاه هاي استقرار يافته بر روي دامنه هاي مناطق کوهستاني ايران در اثر ناپايداري ها هر ساله آسيب هاي فراواني مي بينند. بررسي ها نشان مي دهد که عوامل متعددي از جمله تغيير پوشش گياهي و کاربري اراضي به عنوان دو فاکتور بسيار مهم در تغيير مورفوديناميک دامنه ها نقش ايفا مي کنند. در اين پژوهش، حوضه کوهستاني رودخانه آهار واقع در شمال تهران به صورت نمونه با اين هدف مورد مطالعه قرار گرفته است. توسعه فعاليت هاي انساني در سال هاي اخير و با اهداف متفاوت در اين حوضه، خطرات ناشي از رويکرد حرکات دامنه اي را افزايش داده است. براي بررسي فرآيندهاي مورفوديناميکي دامنه ها از تصاوير ماهواره هاي لندست 5 و 7 (TMوETM+) استفاده شده و در نرم افزار pca-Geomatica به عنوان ابزارهاي اصلي پژوهش تجزيه و تحليل شده است. سپس نقشه پوشش گياهي و کار بري اراضي منطقه از تصاوير مورد اشاره استخراج شده است. تکنيک کار پژوهش، مقايسه زماني تغييرات پوشش گياهي با استفاده از تصاوير مذکور و ترسيم نقشه اين تغييرات بوده است. براي کنترل تغييرات به دست آمده از طريق مشاهده غيرمستقيم، کار ميداني گسترده انجام شده و موقعيت ها با دستگاه GPS کنترل و تطبيق داده شده است. نتايج حاصل از مقايسه نقشه شدت تغييرات صورت گرفته در کاربري اراضي و پوشش گياهي و تطبيق آن با نقشه پراکندگي حرکات دامنه اي نشان مي دهد که، فراواني ناپايداري هاي دامنه اي با مناطقي که در معرض تغييرات پوشش گياهي و کاربري اراضي بوده اند همبستگي دارند. ساخت و سازها به ويژه با اهداف سکونت گاهي و خانه هاي دوم در پيرامون کلان شهر تهران و نيز افزايش جمعيت روستايي در سال هاي اخير به سرعت توسعه يافته است. اين توسعه منجر به استفاده گسترده از دامنه ها و با ايجاد ترانشه و تسطيح و بر هم زدن تعادل آنها به منظور کاهش شيب شده و تحت تاثير آن از بين بردن پوشش گياهي از علل عمده افزايش ناپايداري ها در سال هاي اخير بوده است.

 نسخه قابل چاپ

طي دهه هاي اخير افزايش نرخ بيکاري و در نتيجه خروج نسل جوان و افراد داراي تحصيلات بالاتر از اجتماعات روستايي، بافت و ساختار نواحي روستايي را به مخاطره انداخته است. در اين ميان گردشگري نه تنها به عنوان يک ابزار بالقوه براي تغيير اين وضعيت بلکه يکي از عناصر جداييناپذير راهبرد توسعه روستايي مطرح است و به عنوان يک راهبرد توانمند و داراي مزيت نسبي و پاک مي تواند جريانات اقتصادي ازجمله کارآفريني و اشتغال، سرمايه گذاري و جمعيت را به سوي روستاها و نقاط طبيعي بکشاند، مطرح مي باشد. با اين رويکرد بارزترين نقش گردشگري در مناطقي چون محور مورد مطالعه مي تواند حرکت به سوي توازن و تعادل منطقه اي باشد. اما آنچه در اين فرآيند تحرک اقتصادي و اجتماعي مهم است سرمايه گذاري در مکان هاي داراي مزيت گردشگري مي باشد و اين امر ميسر نمي شود مگر اين که انتخاب درستي از بين مناطق گردشگري صورت گيرد تا زمينه پيشرفت کل منطقه را فراهم آورد. لازمه اين امر استفاده از تکنيک ها و مدل هاي اولويت بندي مي باشد. در مقاله حاضر با طرح اين پرسش که کداميک از مناطق روستايي مورد مطالعه داراي مزيت بر اساس اولويت هاي ظرفيتي گردشگري هستند، تلاش شده است با روش توصيفي و تحليلي و با استفاده از مدل TOPSIS پاسخ علمي لازم را پيدا کند. يافته ها نشان مي دهد که از ميان 30 روستاي مورد مطالعه، روستاهايي که داراي جاذبه هاي محيطي بيشتري هستند (سقزچي، شيران، ويند کلخوران، برجلو، گلستان، گوگرچين) از ارجحيت بيشتري برخوردارند.

 نسخه قابل چاپ

فراهم نمودن زمينه برخورداري از خدمات مختلف رفاهي و زيربنايي، تسهيلات اجتماعي، فرهنگي و بهداشتي از اساسي ترين شاخص هاي برنامه ريزي در هر واحد برنامه ريزي و بويژه مناطق روستايي است. هدف از انجام اين پژوهش بررسي درجه توسعه يافتگي مناطق روستايي استان سيستان و بلوچستان براي سطوح شهرستان و بخش، در دو مقطع زماني 1385 و 1375 مي باشد. بر همين اساس 35 شاخص توسعه در 5 گروه شاخص هاي؛ جمعيتي، زيربنايي، اقتصادي، اجتماعي- فرهنگي و بهداشتي- درماني تعريف و به روش تاکسونومي عددي مورد تحليل قرار گرفته است. نتايج حاصل از تحليل يافته ها بيانگر آن است که در دهه 1375 اغلب روستاهاي استان در طبقه مناطق نيمه توسعه يافته و توسعه نيافته قرار داشته اند، بطوري که تنها 14 درصد از روستاهاي استان در نقاط برخوردار و 86 درصد در محدوده نيمه توسعه يافته و توسعه نيافته بوده اند. علاوه بر آن شکاف توسعه اي بين شهرستاني و بين بخشي نيز در آن مشهود است. توسعه نواحي روستايي استان در مقطع زماني 1385 به جز در شهرستان زابل و بخش هاي تابعه آن، در ساير شهرستان ها و بخش ها نشان دهنده آن است که اين روند رو به رشد بوده است. بطوري که در اين سال، 54 درصد روستاها در طبقه توسعه يافته، 30 درصد در رديف نيمه توسعه يافته و 16 درصد هم در طبقه محروم قرار گرفته اند. با اين وجود نتايج تفصيلي تر مبين عدم توازن در اين رشد مي باشد؛ بطوري که تغيير جايگاه و رتبه توسعه افتگي روستاها، عمدتا شامل بخش هاي مرکزي شهرستان ها بوده است. در واقع اين عدم توازن بويژه منجر به اختلاف وضعيت توسعه يافتگي مناطق روستايي بخش مرکزي هر شهرستان با ساير بخش هاي آن شده است. اين مهم بيانگر پابرجا بودن عدم تعادل هاي منطقه اي و در عين حال عدم توزيع يکنواخت امکانات در منطقه مي باشد.

 نسخه قابل چاپ

هدف اصلي اين تحقيق بررسي روند دماي اعماق خاک در ايستگاه يزد مي باشد. بدين منظور داده هاي روزانه دماي خاک ايستگاه سينوپتيک يزد در اعماق 5، 10، 20، 30، 50 و 100 سانتيمتري از سطح زمين در ساعات 03، 09 و 15 گرينويچ در دوره آماري 5 ساله (1384-1380) انتخاب و تجزيه و تحليل بر روي آنها انجام گرفت. نتايج نشان داد که بيشترين دامنه نوسان روزانه دما در لايه هاي نزديک به سطح زمين (عمق 5 سانتيمتري) در ساعت 6.5 صبح و در ماه فروردين مي باشد که با افزايش عمق پيوسته از مقدار آن کاسته مي شود، بطوري که در عمق 100 سانتيمتري در ماه مرداد به کمترين مقدار خود مي رسد. همچنين در عمق هاي 5 و 10 سانتيمتري حداکثر دما در اوايل تيرماه اتفاق افتاده است، درحالي که در عمق 100 سانتيمتري با يک ماه تاخير زماني در اوايل مرداد رخ داده است. حداقل دما نيز درسطوح بالا (5، 10 و 20 سانتيمتري) در اوايل دي ماه و در اعماق پايين تر به تدريج تا اواخردي اتفاق افتاده است که نشان مي دهد موج گرمايي حداکثر روزانه ديرتر از موج گرمايي حداقل به ژرفايي معين مي رسد.

 نسخه قابل چاپ

روند تحولات اجتماعي، اقتصادي و فرهنگي چند دهه اخير ايران و گوناگوني بستر جغرافيايي، موجب شکل گيري نظام فضايي نامتعادل در سطح سکونتگاه هاي روستايي شده است. گرچه تقويت سلسله مراتبي سکونتگاه ها در راستاي ساماندهي مطلوب فضاهاي روستايي اهميت زيادي دارد، اما در برنامه هاي عمراني براي تحقق اين مهم به دليل تاکيد بر شاخص هاي خدماتي، نتايج مطلوبي به دست نيامده است. مقاله حاضر درصدد است با رويکردي همه جانبه و در قالب روش توصيفي- تحليلي و همبستگي، سطح پايداري توسعه و عوامل موثر بر آن را در 49 سکونتگاه روستايي شهرستان کميجان مشخص سازد. جمع آوري داده ها از طريق پرسشنامه در حجم نمونه 430 نفر و تلفيق و ترکيب معيارها و تجزيه و تحليل داده ها با استفاده روش هاي شاخص هاي وزني و آزمون هاي مناسب در نرم افزار spss انجام شده است. بر اساس آزمون t استيودنت، سطح پايداري تمامي سکونتگاه ها به طور معناداري کمتر از حد مورد انتظار است. نتايج رگرسيون چند متغيره نشان داد که بعد اجتماعي با ضريب تعيين 0.752، بيشترين تاثير را بر سطح پايداري سکونتگاه ها داشته است. بر اساس نتايج فن تحليل عاملي به منظور پايدارسازي سکونتگاه هاي مورد مطالعه، ارتقاي مشارکت مردم در تصميم گيري محلي، سهولت دسترسي به خدمات بهداشتي- درماني، آموزشي و اقتصادي، مقاوم سازي مساکن، ساماندهي دفع زباله، افزايش بازده توليد و سطح اشتغال گريزناپذير هستند.

 نسخه قابل چاپ

شهرهاي در حال توسعه، مانند همتايان صنعتي خود با عدم قطعيت هاي قابل توجهي روبه رو هستند. اکثر شهرها با مساله مديريت نرخ بي سابقه رشد جمعيت مواجه بوده و در حال حاضر قادر به ادامه و هدايت وضع موجود نيستند. بسياري از شهرهاي جهان در حال توسعه، عملکردي بسيار ضعيف تر از ظرفيت بالقوه خود دارند، اين شهرها در نتيجه از دست دادن فرصت ها براي جمعيت شان و به کارگيري توسعه غيرمنطقي براي منطقه شان داراي عملکرد ضعيفي هستند. بنابراين به دليل محيط اقتصادي نامشخص و رقابتي، شهرهاي در حال توسعه نيازمند نظم و ديسيپلين براي استفاده موثر از منابع مالي و انساني محدودشان در جهت رسيدن به اهداف هستند. باتوجه به اصل توسعه درونزاي محيطي، هدف اصلي اين مقاله ارزيابي قابليت هاي توسعه شهري مراغه براي انتخاب مناسب ترين استراتژي براي توسعه آتي آن مي باشد. به عبارت ديگر هدف از اين مقاله انتخاب استراتژي هاي مناسب توسعه جهت ارتقاي توانايي شهر براي بهره گيري بهينه از توان هاي محيطي خود مي باشد. روش تحقيق برحسب هدف، روش تحقيق کاربردي و شيوه مطالعه برحسب روش و ماهيت، تحقيق توصيفي- تحليلي مي باشد. براي گردآوري اطلاعات از روش هاي کتابخانه اي، اسنادي، روش مشاهده مستقيم و روش هاي ميداني مانند پرسشنامه و مصاحبه استفاده شده است. بر اساس نتايج تحقيق، مناسب ترين استراتژي براي توسعه شهري مراغه، استراتژي توسعه آموزش عالي و دانشگاه ها در شهر و تبديل مراغه به شهري دانشگاهي مي باشد. ضمن اينکه استراتژي تقويت عملکرد توريستي و جهانگردي شهر به عنوان استراتژي جايگزين مطرح است.

 نسخه قابل چاپ

پايش تغيير عموما جهت ارزيابي فرآيندهاي طبيعي، از قبيل اثرات بلندمدت تغيير اقليم که ناشي از علل نجومي است و همچنين فرآيندهاي کوتاه مدت که شامل توالي پوشش گياهي و فرآيندهاي ژئومورفولوژيکي است صورت مي گيرد. همچنين، پايش تغيير جهت ارزيابي اثرات ناشي از فعاليت هاي انساني از قبيل جنگل زدايي، کشاورزي و شهرسازي مورد استفاده قرار مي گيرد. همانگونه که تغييرات محيطي انعکاس دهنده وضعيت مديريت اراضي است، روش هاي پايش تغيير مي تواند به ارزيابي اين عمليات کمک کند. در اين مطالعه تصاوير سنجنده (MSS) سال 1976 و لندست (ETM+) سال 2002 با استفاده از چهار تکنيک پايش تغيير در حوضه سد ايلام با مساحت 476.751 کيلومتر مربع آناليز شده اند. تکنيک هاي پايش تغيير مورد استفاده در اين مطالعه شامل تفاضل تصوير، نسبت گيري تصوير، تفاضل تجزيه مولفه اصلي و تفاضل تجريه مولفه اصلي استاندارد شده، بوده اند. با توجه به اينکه تکنيک هاي پايش تغيير مورد استفاده در اين مطالعه نيازمند تعيين آستانه هستند جهت تعيين آستانه از روش آماري استفاده شده است و بر اين اساس مشخص شده است که آستانه تغيير در منطقه مورد مطالعه با 1 انحراف از ميانگين قرار داشته است. پس از تعيين آستانه تغيير، مناطق داراي تغييرات کاهشي، افزايشي و بدون تغيير مشخص گرديده است. جهت ارزيابي دقت تکنيک هاي پايش تغيير پس از برداشت واقعيات زميني که از طريق بازديد ميداني و تصاوير ماهواره اي Google Earth به دست آمد، از دقت کل و ضريب کاپا استفاده شد. بر اساس نتايج به دست آمده مشخص گرديد که روش تفاضل باند قرمز با دقت کل 89 و ضريب کاپاي 0.82 از بين تکنيک هاي پايش تغيير مورد استفاده در اين مطالعه بيشترين دقت و روش نسبت گيري باند مادون قرمز نزديک با دقت کل 64.5 و ضريب کاپاي 0.34 کمترين دقت را در پايش تغييرات پوشش گياهي منطقه مورد مطالعه داشته اند.

 نسخه قابل چاپ

مورفومتري رودخانه با به کارگيري نقشه هاي توپوگرافي و مدل ارتفاعي رقومي و داده هاي ميداني براي تعيين نقش تغيير مقاومت ليتولوژي و تکتونيک بر روي پروفيل طولي در حوضه آبريز رودخانه مهاباد در جنوب درياچه اروميه مورد بررسي قرار گرفته است. براي اين منظور حوضه آبريز مورد نظر به پنج بخش تقسيم شده است. آبراهه ها، بر اساس روش استرالر رتبه بندي شده اند. براي تعيين شکستگي ها پروفيل طولي هر رتبه با سازندهاي زمين شناسي و تکتونيک از نقشه هاي زمين شناسي 1.100000 انطباق داده شد. نتايج به دست آمده نشان مي دهد که در محدوده هاي درياس و آگري تغيير از يک ليتولوژي مقاوم به ليتولوژي نامقاوم سبب شکستگي واضحي در پروفيل طولي شده است و شکستگي ها تنها در مرز سازندها ديده مي شوند که نشان دهنده تاثير زياد ليتولوژي بر روي پروفيل طولي است. در محدوده هاي کوتر و بيطاس شکستگي ها در داخل ليتولوژي ديده مي شوند و در مرز سازندها شکستگي وجود ندارد.
بر اساس شاخص ژئو تکتونيکي محدوده هاي کوتر و بيطاس از فعاليت تکتونيکي بيشتري در مقايسه با ديگر محدوده ها برخوردارند. بر اين اساس، چنين استنباط شده است که ارتباط بين بالاآمدگي ناشي از تکتونيک و تاثير سنگ بستر روي پروفيل طولي معکوس است. بنابراين بالاآمدگي تکتونيک از تاثير سنگ بستر بر روي پروفيل طولي مي کاهد.

 نسخه قابل چاپ

زمين لغزش يکي از بلاياي طبيعي است که رخداد آن مشروط به کارکرد عوامل ديگر است. اين پديده مانند ساير بلاياي زميني از نظر طبيعي بليه نيست، بلکه از جمله فرآيندهاي لازم جهت تحولات ناهمواري هاي زمين به شمار مي رود که حضور انسان در پيرامون اين رخداد آن را به صورت بلانشان مي دهد. معمولا در مطالعه زمين لغزه ها عواملي مانند جنس اراضي، ريزش هاي جوي، تغيير گراديان شيب، زمين لرزه، فوران آتشفشاني، نوسانات آب زيرزميني و علل انساني در قالب مدل هاي مختلف مورد بررسي قرار مي گيرند. اگر چه عوامل فوق مي توانند سهم عمده اي در بروز اين پديده داشته باشند ولي شرط لازم وکافي براي تکوين چنين پديده هايي زمينه تاريخي بستر اراضي است که فرآيندهاي شکل زاي خاصي را تجربه کرده اند. درمورد توزيع و پراکندگي لغزش ها و علل وقوع آنها درايران نيز مطالعات جامعي انجام گرفته است. در اين مقاله وقوع اين پديده از جنبه ديگري مورد بررسي قرار گرفته و سعي شده است رابطه مکانيسم هاي شکل زا و تاثيري که اين پديده در تحريک ناپايداري ها داشته است برملا شود به طوري که مي توان نتيجه گرفت که توزيع اين پديده معطوف به رخدادهاي اقليمي از يک سو و فرآيندهاي شکل زاي تاريخي از سوي ديگر است.
بر اساس يکي از روش هاي پهنه بندي زمين ريختي- اقليمي، ايران را مي توان به چهار ناحيه متفاوت برودتي، حرارتي، رطوبتي و حرارتي- رطوبتي طبقه بندي نمود که هر يک از اين نواحي داراي ويژگي هاي ژئومرفيک خاصي است و تاثيرات مستقيم و غيرمستقيم بر وقوع زمين لغزش ها دارند. به منظور بررسي اين تاثيرات با استفاده از نرم افزار 9.3 Arc GIS نقشه پراکندگي زمين لغزش هاي اصلي کشور از يک سو و سيستم هاي شکل زا از سوي ديگر تهيه و با تحليل مکاني اين دو مجموعه رابطه مجاورتي آنها با استفاده از روش هاي آماري- مکاني، ارزيابي شده است. نتايج اين تحقيقات نشان داد که 92 درصد از زمين لغزش ها در چاله هاي برودتي و رطوبتي وتنها حدود 8 درصد درچاله هاي حرارتي به وقوع پيوسته اند، همچنين تراکم لغزش ها در مرز ترموديناميکي چاله هاي برودتي- حرارتي و رطوبتي- برودتي بيشتر است.

 نسخه قابل چاپ

منطقه اسکان غيررسمي بي سيم از جمله مناطق بزرگ اسکان غيررسمي شهر زنجان است که طي دو دهه اخير در اثر مهاجرت هاي بي رويه و کنترل نشده روستايي شکل گرفته و گسترش يافته است. اين محدوده از نظر ويژگي هاي کالبدي با مشکلات و نارسايي هاي فراواني روبروست. مجموعه ويژگي هاي ناهنجار کالبدي در کنار ويژگي هاي جمعيتي و اجتماعي حاکم بر اين منطقه باعث شده است تا اين محدوده محل تمرکز ميزان قابل توجهي از جرايم شهر زنجان باشد.
اين پژوهش با هدف تحليل الگوهاي فضايي بزهکاري، بررسي عوامل موثر در بروز بزهکاري در منطقه بي سيم و شناسايي شرايط تسهيل کننده جرايم در اين منطقه انجام شده است. روش پژوهش حاضر تحليلي، تطبيقي است و به منظور تحليل الگوهاي فضايي بزهکاري در منطقه بي سيم دو روش آماري آزمون خوشه بندي (شاخص نزديک ترين همسايه) و روش تراکم کرنل در محيط سامانه هاي اطلاعات جغرافيايي به کار گرفته شده است. جامعه آماري پژوهش حاضر مجموعه جرايمي است که در دوره زماني يکساله در محدوده بي سيم به وقوع پيوسته است. يافته هاي پژوهش نشان مي دهد مهم ترين کانون جرم خيز شهر زنجان بر منطقه اسکان غيررسمي بي سيم انطباق يافته است. بالا بودن ميزان کاربري مسکوني، کمبود برخي کاربري هاي مورد نياز شهروندان از جمله کاربري هاي فضاي سبز، آموزشي، درماني و تاسيسات شهري و نبود برخي کاربري هاي ضروري از جمله کاربري هاي فرهنگي، ورزشي و گذران اوقات فراغت و نيز فقدان کاربري انتظامي که نظارت رسمي در اين محدوده از شهر را بسيار دشوار ساخته است، در شکل گيري الگوهاي فضايي بزهکاري در اين منطقه اسکان غيررسمي موثر بوده است.

 نسخه قابل چاپ