بانک مقالات جغرافیا

اراضي زراعي و سکونتگاه هاي استقرار يافته بر روي دامنه هاي مناطق کوهستاني ايران در اثر ناپايداري ها هر ساله آسيب هاي فراواني مي بينند. بررسي ها نشان مي دهد که عوامل متعددي از جمله تغيير پوشش گياهي و کاربري اراضي به عنوان دو فاکتور بسيار مهم در تغيير مورفوديناميک دامنه ها نقش ايفا مي کنند. در اين پژوهش، حوضه کوهستاني رودخانه آهار واقع در شمال تهران به صورت نمونه با اين هدف مورد مطالعه قرار گرفته است. توسعه فعاليت هاي انساني در سال هاي اخير و با اهداف متفاوت در اين حوضه، خطرات ناشي از رويکرد حرکات دامنه اي را افزايش داده است. براي بررسي فرآيندهاي مورفوديناميکي دامنه ها از تصاوير ماهواره هاي لندست 5 و 7 (TMوETM+) استفاده شده و در نرم افزار pca-Geomatica به عنوان ابزارهاي اصلي پژوهش تجزيه و تحليل شده است. سپس نقشه پوشش گياهي و کار بري اراضي منطقه از تصاوير مورد اشاره استخراج شده است. تکنيک کار پژوهش، مقايسه زماني تغييرات پوشش گياهي با استفاده از تصاوير مذکور و ترسيم نقشه اين تغييرات بوده است. براي کنترل تغييرات به دست آمده از طريق مشاهده غيرمستقيم، کار ميداني گسترده انجام شده و موقعيت ها با دستگاه GPS کنترل و تطبيق داده شده است. نتايج حاصل از مقايسه نقشه شدت تغييرات صورت گرفته در کاربري اراضي و پوشش گياهي و تطبيق آن با نقشه پراکندگي حرکات دامنه اي نشان مي دهد که، فراواني ناپايداري هاي دامنه اي با مناطقي که در معرض تغييرات پوشش گياهي و کاربري اراضي بوده اند همبستگي دارند. ساخت و سازها به ويژه با اهداف سکونت گاهي و خانه هاي دوم در پيرامون کلان شهر تهران و نيز افزايش جمعيت روستايي در سال هاي اخير به سرعت توسعه يافته است. اين توسعه منجر به استفاده گسترده از دامنه ها و با ايجاد ترانشه و تسطيح و بر هم زدن تعادل آنها به منظور کاهش شيب شده و تحت تاثير آن از بين بردن پوشش گياهي از علل عمده افزايش ناپايداري ها در سال هاي اخير بوده است.

 نسخه قابل چاپ