بانک مقالات جغرافیا

راه روستاي ارلان (از توابع شهرستان مرند در آذربايجان شرقي در شمال غرب ايران)، جاده اي خاکي به طول 10.7 کيلومتر است که عمليات تعريض و مرمت آن از سال 85 آغاز شده است. بي توجهي به ملاحظات ژئومورفولوژيک منطقه در اجراي اين عمليات، موجب فعال شدن برخي فرايندهاي ژئومورفولوژيک در برخي از قسمت هاي مسير راه شده است. در اين مقاله، علاوه بر بررسي و تحليل وضعيت ژئومورفولوژيک مسير راه ارلان، سعي شده است تا نقش اين گونه عمليات در تغيير چشم اندازها تحليل شده و بخشي از نتايج تصميم گيري هايي که بدون توجه به مسايل ژئومورفيکي صورت مي گيرد، بررسي و مطالعه گرديد. روش مطالعه در اين پژوهش مبتني بر مشاهدات ميداني بوده، براي تکميل و تفسير اين مشاهدات از نقشه هاي زمين شناسي و توپوگرافي، عکس هاي هوايي و ادبيات موضوع کمک گرفته شده است. بر اساس نتايج اين پژوهش، راه روستايي ارلان در مسير خود از چهار واحد ژئومورفولوژيک مستقل با فرايندهاي خاص عبور مي کند: 1- مخروط افکنه (سيلاب ها و جريانهاي آواري (Debris flows)؛ 2- ميوسن قرمز (فرسايش آبکندي و زمين لغزش)؛ 3- دره طوق مانند (افتان هاي سنگي، زمين لغزش و ريزش) و 4- فلات مرتفع(روان شدگي و زمين لغزش). وجود پوششي از نهشته هاي آواري و آبرفتي کواترنري بر روي رسوبات ميوسن در سه واحد عمده ژئومورفولوژيک اخير، نقش عمده اي در پايداري دامنه هاي اطراف کوه گچي قلعه سي ايفا مي کند، ولي از بين رفتن اين پوشش ها در اثر مرمت هاي اخير راه ارلان و تظاهر رسوبات مارني ميوسن و استقرار راه بر روي اين رسوبات، موجبات تشديد فعاليت فرايندهاي ژئومورفيک از قبيل حرکات توده اي (زمين لغزش، ريزش، روان گرايي) و فرسايش شياري و آبکندي فراهم نموده است؛ پديده اي که با در نظر گرفتن ملاحظات ژئومورفيکي منطقه امکان کاستن از شدت آن وجود داشت و بي توجهي به تاثيرات بعدي آن مي تواند ما را به همان پارادايمي که از طريق قطع جنگل ها يا فعاليت هاي نابجاي کشاورزي و دامداري دچار شديم، گرفتار کند.

 نسخه قابل چاپ

بحران آب يکي از مهمترين مشکلات و مسايل بحران هاي موجود در مديريت جوامع انساني و محيط زيست محسوب مي گردد که تقريبا تمامي ارکان وجودي توسعه در سطوح بين المللي، منطقه اي، ملي و ناحيه اي را تحت تاثير خود قرار داده است. عوامل موثر در ايجاد بحران مذكور داراي دامنه وسيع طبيعي (هيدرو كليماتولوژي و..) و انساني (مديريتي، مصرفي و...) است. محدوديت منابع آب ناشي از رخداد خشکسالي هاي متوالي، يکي از مهمترين معضلات استان سيستان و بلوچستان است. در ا ين مقاله کوشيده ايم با بررسي شدت خشکسالي و ناحيه بندي آن در محدوده استان، چگونگي رخداد خشکسالي و شدت هاي آن را مشخص کنيم. در بررسي خشکسالي استان سيستان و بلوچستان از روش آماري شاخص درصد نرمال استفاده گرديد. بر اساس مطالعه مذكور بين 36 تا 52 درصد از سال هاي (2005-1975) مورد بررسي ميزان بارش بيش از ميانگين، 10 تا 23 درصد در آستانه خشکسالي، 3 تا 13 درصد خشکسالي ضعيف، 6.7 تا 23 درصد خشکسالي متوسط، 6 تا 20 درصد خشکسالي شديد و 6.7 تا 23 درصد خشکسالي است. همچنين، شدت هاي محاسباتي ايستگاه هاي چابهار، کنارک، خاش و زاهدان در توزيع لوگ نرمال، زابل و زهک در توزيع نرمال، ايرانشهر در توزيع و يبول و سراوان در توزيع نمايي، داراي بهترين برازش بوده، بر اساس شاخص مذکور استان با استفاده از روش تحليل خوشه اي داراي سه پهنه است.

 نسخه قابل چاپ

با توجه به حساسيت و شكنندگي سواحل در برابر فرسايش و آلودگي ها، اداره ساحل نيازمند يك سيستم مديريتي كارآمد و يكپارچه است، تا در سايه آن توسعه پايدار در اين گونه نواحي امکانپذير باشد. در ناحيه ساحلي چابهار، عدم هماهنگي برنامه ها و كاركرد بخش ها و نهاد هاي مختلف در اجراي برنامه هاي توسعه، بهره برداري غير پايدار از منابع آبزي و ديگر فعاليت هاي ساحلي به آلوده شدن ساحل و دريا منجر شده و در عين حال، تعادل فرآيندهاي اكوسيستمي را در ساحل دچار اختلال نموده است. به عبارت ديگر، با افزايش جمعيت در ناحيه ساحلي چابهار و افزايش فعاليت صيادي، نا آگاهي نهاد هاي ساحلي از روابط و فرآيندهاي زيستي موجود در ساحل و دريا، اجراي طرح هايي كه از استانداردهاي زيست - محيطي پيروي نمي كنند، جريان بر هم كنش طبيعي اين روابط را مشكل كرده است. اين امر، در دراز مدت باعث تسريع فرسايش ساحلي و از بين رفتن گونه هاي مختلف آبزيان در نوار ساحلي خواهد شد. تنگناها و محدوديت هاي طبيعي نيز در اين ميان، زمينه را براي عدم توجه كافي به مسايل زيست - محيطي در جريان فعاليت هاي انساني در اين ناحيه تا حدودي فراهم ساخته است. يافته هاي حاصل از اين پژوهش، بيانگر آن است كه تدوين راهبردهاي توسعه زيست - محيطي، نيازمند آگاهي يافتن از فرآيندهاي اكوسيستمي دريا و ساحل، شناخت محدوديت ها و توانمندي هاي محيط طبيعي همچنين نقش سازنده كاركردهاي مديريت ساحلي است. در اين مقاله، پس از بررسي محدوديت ها و توانمندي هاي محيط طبيعي و كاركردهاي مديريتي ساحل، به ارايه راهبردهاي توسعه زيست - محيطي سواحل چابهار در افق هاي آتي توسعه اين ناحيه پرداخته ايم.

 نسخه قابل چاپ

 نسخه قابل چاپ

 نسخه قابل چاپ

كنترل و كاهش تاثيرات مخرب سيل، با تكيه بر شناسايي عوامل دخيل در بروز و تشديد آن، با هدف تخفيف شدت و بزرگي دبي هاي سيلابي از اصول مهم مديريت منابع آب و خاك است. بر اين اساس، شناسايي و تعيين مهمترين عوامل و پارامترهاي تاثيرگذار در ايجاد و تشديد دبي هاي سيلابي در حوضه آبخيز اصفهان – سيرجان واقع در بخش مركزي ايران (با مساحت 99300 كيلومتر مربع) و با استفاده از آمار بازسازي شده دبي هاي مربوط به 14 ايستگاه هيدرومتري موجود در اين حوضه، با بهره گيري از تكنيك آماري تجزيه و تحليل عاملي مد نظر قرار گرفت. در اين مطالعه، عوامل موثر در سيلاب شامل ويژگي هاي مربوط به توپوگرافي، آب و هوا، هيدرولوژي، خاك، زمين شناسي، پوشش گياهي و كاربري اراضي زيرحوضه هاي منتهي به ايستگاه هاي هيدرومتري تعيين و محاسبه گرديد. نتايج حاصل از انجام تحليل عاملي نشان داد كه عوامل زمان تمركز با وزن 37.9 درصد، شيب سطح حوضه با 29 درصد و تراكم زهكشي آبراهه هاي درجه 1 با وزن 24.6درصد، داراي بيشترين تاثير در ايجاد و يا تشديد دبي هاي سيلابي در منطقه مورد مطالعه است. بنابراين، در راستاي مديريت و حفاظت منابع آب و خاك حوضه هاي آبخيز، لزوم بررسي و ارايه راهكارهاي علمي و اجرايي به منظور كاهش تاثيرات منفي اين عوامل در پديده سيلاب در هر يك از زيرحوضه هاي مورد مطالعه ضروري است.

 نسخه قابل چاپ

اگر دانش ژئومورفولوژي را به تعبيري، علم شناخت هندسه سطوح ارضي و تغيير و تحولات آن بدانيم، در اولين گام براي درک بهتر مفهوم فضاي جغرافيايي، بايد با اصول و نگرش هاي مطرح شده در دانش هندسه آشنا بود. هندسه اقليدسي اشکال را ترکيبي از نقطه، خط، و سطح (پهنه) تلقي کرده، آن ها را در دو بعد و يا حداکثر سه بعد قابل تعريف مي داند. هندسه مذکور که سابقه طولاني در حوزه دانش مشاهده اي و تجربي دارد، در عصر ما دچار چالش جدي شده است. ريمان (1854) صحبت از هندسه فرا ابعادي نموده، بعدها اين تعبير سبب طرح هندسه چهار، ده و يازده بعدي گرديد و هندسه مزبور نه تنها شرايط جديدي را در کار فيزيکدانان، براي تفسير آفرينش و تحول آن در بستر زمان باعث گرديد که اصول هندسه اقليدسي را براي تشريح و تبيين بسياري از مسايل، ناکافي و در مواردي نادرست معرفي نمود. تولد چنين هندسه فرا ابعادي را در اصطلاح، هندسه فضايي ناميدند. هندسه فرا بعدي، اصول جديدي را بنيان نهاد و فيزيکدانان را از فيزيک کلاسيک (نيوتني)، به فيزيک کوانتوم رهنمون ساخت.
طرح هندسه فضايي در ژئومورفولوژي مباني دو ديدگاه کلاسيک (ديويسي ـ فرآيندي) را متحول ساخت و مباني ژئومورفولوژي سيستمي را تقويت بخشيد. با ورود تفکر فضايي در ژئومورفولوژي، و تغيير بنيادي در مفهوم مقياس و سطح ادراک، مفاهيم جديدي چون هندسه ريمان و فراکتال، ارگوديسيتي، کياس، تعادل ديناميک، ديناميسم فضايي ـ زماني، چند نگاره، کروم، آلومتري، پدومتري و بالاخره از همه مهمتر، بکارگيري منطق فازي به جاي منطق کلاسيک دو ارزشي ارسطويي، در تحليل ها و مباني نظري و متدولوژي پژوهش هاي ژئومرفيک مطرح شده است. اين رويکرد جديد، به خوبي قادر است شرايط ايجاد خاک هاي مــدفون شده و ديـرينه، تشکيل افق خاک آرجيليک در اقاليم سرد و مرطوب گــذشته و استمرار حضور آن در مناطق گرم و خشک کنوني، وجود مخروط هاي آبرفتي ديرينه در زير مخروط هاي آبرفتي جديد، بررسي باهاداها و فن هاي در هم تنيده و چند زمانه را تبيين و تفسير نموده و آن را در ابعاد مختلف " فضايي ـ زماني"تصوير نمايد. بر اساس يک تحقيق موردي که در سرآب حوضه آبي زاينده رود انجام گرفته است، نتايج به دست آمده مويد نقش انکار ناپذير فضاي مورفوژنيک (و نه يک يا دو عامل) در تحولات خاک سازي و شکل زايي است. اين مقاله که برگرفته از يک طرح تحقيقاتي در دانشگاه اصفهان است، سعي بر آن دارد مفهوم فضا در ژئومورفولوژي را تشريح نموده، به تبيين دريچه هاي جديدي بپردازد. آيا اين رهيافت علمي جديد را مي توان" ژئومورفولوژي فضايي" ناميد؟

 نسخه قابل چاپ

هدف اين مقاله، تعيين درجه توسعه يافتگي نقاط شهري استان آذربايجان شرقي و تحليل روند نابرابري هاي ناحيه اي در استان، طي سال هاي 1365، 1375 و 1385 است. محدوده مورد مطالعه، شامل نقاط شهري استان آذربايجان شرقي در سال هاي مذکور است. روش پژوهش «توصيفي - تحليلي» است. شاخص هاي مورد بررسي متشکل از 39 شاخص، شامل شاخص هاي بهداشتي و درماني، فرهنگي و آموزشي، اقتصادي، زيربنايي و مسکن، ورزشي و تلفيقي از شاخص هاي مورد مطالعه است. با استفاده از روش هاي تحليل عاملي و موريس، درجه توسعه يافتگي و رتبه هر يک از نواحي محاسبه شده است. سپس با بهره گيري از مدل تحليل خوشه اي، نقاط شهري استان آذربايجان شرقي در سه سطح توسعه يافته، نيمه توسعه يافته و محروم طبقه بندي شده است.
با توجه به شاخص هاي مورد مطالعه، با وجود توسعه نامتعادل بين نقاط شهري استان، شکاف و واگرايي بين ناحيه اي در سال 1385 نسبت به سال 1365 تا حدودي کاسته شده و يک نوع همگرايي و تجانس بين ناحيه اي در حال شکل گيري است.

 نسخه قابل چاپ

با گسترش مراکز شهري و رشد پديده شهرنشيني، اشتياق به سياحت و سير و سفر افزون شده است؛ به طوري که مشتاقان اين امر با عنوان گردشگر در اقصا نقاط کره زمين امر گذران اوقات فراغت را تکامل بخشيده اند. بدين لحاظ توجه به ماهيت گردشگري و پيامدهاي ناشي از آن لزوم تحقيق و مطالعه را در اين موضوع بر مجامع علمي جهان آشکار کرده است. پژوهش حاضر با هدف بررسي نقش و جايگاه برنامه ريزي چند بعدي در توسعه توريسم و اکوتوريسم منطقه خرو طبس انجام شده است. گرچه اين منطقه از جاذبه هاي متعدد گردشگري برخوردار است، اما محروميت هاي آن در سطوح مختلف، به خصوص در زمينه توسعه صنعت گردشگري نگران کننده است. به منظور توسعه و گسترش امر توريسم و اکوتوريسم در منطقه، برنامه ريزي در اين بخش امري ضروري است. روش تحقيق در اين پژوهش ترکيبي از روش هاي تاريخي، توصيفي، اسنادي و ميداني است. براي تکميل داده ها و اطلاعات از مطالعات ميداني و تکميل پرسشنامه کمک گرفته شده و پس از استخراج داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS تجزيه و تحليل قرار شده است. همچنين از نرم افزارهاي Excel و  Corel Drawنيز استفاده شده است.
نتايج پژوهش نشان از آن دارد که برنامه ريزي چند بعدي نقش موثري در توسعه و ساماندهي گردشگري منطقه خواهد داشت و رفع محروميت و بهره گيري از پتانسيل هاي متنوع و متعدد منطقه خرو طبس جز با نگرش همه جانبه و برنامه ريزي چند بعدي ميسر نخواهد شد.

 نسخه قابل چاپ

براي مطالعه روابط بين بارندگي و ويژگي هاي جغرافيايي و توپوگرافي دامنه هاي شرقي و غربي کوهستان تالش، متغيرهاي توپوگرافي و جغرافيايي شامل ارتفاع، عرض جغرافيايي، فاصله تا منبع تامين کننده رطوبت و متغيرهاي توپوگرافيک ديگري، از جمله شيب، جهت دره ها و فاصله تا مانع انسدادي در جهات هشتگانه جغرافيايي بررسي شده اند.
براي انجام اين تحقيق، از آمار بارش 26 ساله ( 1385-1360) 41 ايستگاه هواشناسي و باران سنجي موجود در منطقه استفاده شده است. متغيرهاي توپوگرافي ـ جغرافيايي نيز با استفاده از نقشه هاي توپوگرافي 1:50000 و 1:100000 و 1:250000 و عکس هاي ماهواره اي منطقه استخراج شده اند. ضرايب همبستگي بين متغيرهاي توپوگرافي - جغرافيايي با انواع بارش هاي سالانه و فصلي، در دامنه هاي شرقي و غربي محاسبه شده و معادلات پيش بيني بارش هاي منطقه با روش رگرسيون گام به گام تهيه شده اند.
نتايج پژوهش نشان مي دهند که بارندگي دامنه هاي شرقي تالش، بسيار بيشتر از دامنه هاي غربي آن است و کوهستان تالش به صورت سدي در برابر بارش هاي خزري عمل کرده، از نفوذ هواي مرطوب به سمت دامنه هاي غربي تالش جلوگيري مي کند. متغير ارتفاع در دامنه هاي غربي رابطه مثبت و در دامنه هاي شرقي رابطه منفي با بارش ها دارد. همچنين اثر متغيرهاي توپوگرافي با جهت جغرافيايي نيز تغيير مي کند. يافته هاي تحقيق نشان مي دهند تاثير متغيرهاي توپوگرافي در دامنه هاي شرقي تالش بيشتر از دامنه هاي غربي آن بوده، در فصل زمستان کمترين مقدار تاثيرگذاري عوامل توپوگرافي و جغرافيايي را بر روي بارش هاي هر دو دامنه مشاهده مي کنيم.

 نسخه قابل چاپ

بدون شک سيلاب به عنوان يک بلاي طبيعي شناخته شده است. بر اساس مطالعات صورت گرفته، با توجه به زمان تداوم بارش ها ميزان خسارات ناشي از سيل در حوضه هاي کوچک بيشتر از حوضه هاي بزرگ است. براي بررسي وضعيت سيلاب در اين حوضه، بارش هاي کمتر از 24 ساعت و رگبارهاي منفرد آن تجزيه و تحليل گرديد. ميزان شدت بارش در دوره برگشت هاي مختلف و زمان تداومي معادل زمان تمرکز از طريق روابط محاسباتي بر آورد گرديد .حوضه فارسان جزيي از ابر حوضه کارون است. اين حوضه با جمعيت 60000 نفر اقتصادي متکي بر کشاورزي (زراعت و باغداري)دارد. اراضي تحت کشت آبي آن به طور کامل بر روي تراست هاي روخانه فارسان است که هر ساله با رخداد سيلاب ،منابع آب و خاک حوضه تهديد مي گردد و توسعه اقتصادي آن تحت تاثير قرار مي گيرد. با توجه به مقادير شدت بارش و دبي راهکارهاي اعمال مديريت بحران مانند عمليات بيولوژيک در ارتفاعات،احداث سد مخزني، ساحل سازي رودخانه براي جلوگيري و کاهش خسارات ناشي از سيلاب به اقتصاد کشاورزي حوضه پيشنهاد گرديده است.

 نسخه قابل چاپ

امروزه با توجه به شرايط خاص کشورهاي در حال توسعه و نرخ فزاينده شهرنشيني و مشکلات ناشي از آن، توسعه روستايي از اهميت مضاعفي برخوردار است. توسعه روستايي، راهبردي است که در نهايت به افزايش اعتماد به نفس، خلاقيت و در يک مفهوم، توانمندسازي روستانشينان، به خصوص قشر محروم و فقير منجر مي شود. تحقيق حاضر به بررسي ميزان مشارکت پذيري عشاير نيمه کوچ نشين بخش ديشموک، از توابع شهرستان دهدشت، استان کهکيلويه و بويراحمد، در پروژه هاي توسعه اي و چالش هاي موجود پرداخته است. پژوهش از نوع کيفي بوده و با استفاده از روش نظريه بنياني و تکنيک ارزيابي سريع روستايي انجام شده است. ابزار جمع آوري اطلاعات، مشاهده و مصاحبه نيمه ساختار يافته است. پايايي تحقيق با استفاده از طريق يادداشت برداري نکات مهم مصاحبه و برقراري تعامل مطلوب با مصاحبه شونده و روايي آن از طريق استراتژي «بازخور مشارکت کننده» تامين گرديد. همچنين از استراتژي مثلث سازي به منظور افزايش روايي و پايايي استفاده شد. اعضاي نمونه به روش نمونه گيري هدفمند تصادفي انتخاب شد. در مجموع، نه روستا از سه دهستان مطالعه گرديد. بر اساس يافته هاي پژوهش، برخلاف تصور قبلي محقق، روستاييان از رغبت و انگيزه بالايي براي مشارکت برخوردار بودند؛ اگرچه از نظر مالي به شدت در تنگنا قرار داشتند. خريد و اعطاي زمين به دولت براي ساخت مدرسه و انجام کارهاي ساختماني آن به طور رايگان، مشارکت در احداث جاده و غيره، از جمله مهمترين نمودهاي مشارکت روستايي در روستاهاي مورد مطالعه به شمار مي رفت. با وجود مشارکت پذيري بالاي مردم، بستر مساعد براي همياري داوطلبانه و پايدار آنان در کشاورزي و ساير پروژه هاي فقرزدايي فراهم نگرديده بود. علت عمده اين مساله نبود تشکل هاي محلي توانمندساز، از قبيل CBOs و NGOs و نيز مرکز ترويج و خدمات جهاد کشاورزي بود. پيشنهاد مي شود به منظور ايجاد محيط توانمندساز، نهادهاي محلي، به خصوص مرکز ترويج و خدمات جهادکشاورزي در منطقه تاسيس و تقويت شوند.

 نسخه قابل چاپ

ژئومورفولوژي کاربردي بر سه محور برقراري پايداري مکفي منابع طبيعي، تخفيف خطرهاي طبيعي و کاهش و تعديل تاثيرهاي تغييرات جهاني محيط استوار است. يکي از مهمترين چشم اندازهاي ناهمواري در مناطق خشک نبکا است. نبکا در اثر عملکرد فرآيندهاي بادرفتي و بيولوژيک به وسيله تجمع رسوبات تشکيلمي شود. درک ارتباطات اکوژئومورفولوژيک پيچيده در سير تکامل چشم انداز نبکا مي تواند در مديريت تغييرات محيطي براي پيش بيني مراحل توالي، تعديل بيابان زايي و تخريب اراضي، ارزيابي آثار تغييرات اقليمي، بررسي آثار تغيير در نوع استفاده از اراضي، ايجاد و توسعه شرايط تشکيل پايداري سيستم هاي مناطق خشک و نيمه خشک موثر واقع شود. در اين پژوهش ارتباطات موجود بين خصوصيات رويشي گونه هايTamarix mascatensis ،Reaumuria turcestanica  وmannifera Alhagi  با مولفه هاي مورفومتري نبکا با استفاده از نتايج تحليل رگرسيون خطي چندگانه در منطقه خيرآباد از محدوده حوضه آبريز کوير سيرجان ارزيابي شده است. عوامل توجيه گر ارتفاع يا مولفه عمودي نبکا در نبکاهاي Ta.ma وRe.tu  عوامل سه گانه ارتفاع گياه ،قطر طوقه و تاج پوشش گياه به ترتيب با ضرايب تبيين 720/0 و 737/0 است. عوامل متاثر در قطر قاعده نبکا يا مولفه افقي نبکا در نبکاهاي Ta.ma تاج پوشش گياه و قطر طوقه گياه و در نبکاهاي Re.tu عوامل تاج پوشش وارتفاع گياه به ترتيب با ضرايب تبيين 655/0 و 531/0 است. در نبکاهاي Al.ma تنها عامل دخيل شده براي توجيه ارتفاع و قطر قاعده نبکا عامل تاج پوشش گونه با ضرايب تبيين 586/0 و 625/0 است. در مورد عوامل مورفولوژِي گياهي در توجيه عامل شيب دامنه نبکا تنها مدل بدست آمده براي نبکاهاي Ta.ma  است. در اين مدل فقط عامل پوشش تاجي به عنوان متغيير مستقل دخيل شده است با توجه به نتايج تحقيق مي توان چنين استنباط کرد براي توجيه تشکيل و تکامل نبکا عامل فرم هاي رويشي گياهان موثر است. وجود ارتباطات متفاوت بين مولفه هاي مورفومتري نبکا و پوشش گياهي حاکي از عملکرد متفاوت گونه ها در توسعه نبکاست. شدت اين ارتباطات حاکي از تکامل مکانسيم هاي تطابقي گونه هاي تشکيل دهنده نبکا ست.

 نسخه قابل چاپ

ارزيابي تکتونيک فعال در هر منطقه داراي اهميت زيادي است. عبور گسل شمال تبريز از بخش مياني حوضه اوجان چاي و تمرکز تعداد زيادي از مراکز سطحي زمين لرزه هاي سده بيستم در آن، زمينه مناسبي را براي بررسي فعاليت هاي تکتونيکي در حوضه اوجان چاي فراهم کرده است. در اين راستا، هدف اين مطالعه ارزيابي نسبي فعاليت هاي تکتونيکي با استفاده از تحليل هاي شکل سنجي و داده هاي لرزه زمين ساختي در حوضه اوجان چاي است. داده هاي موردنياز براي اين پژوهش، نقشه هاي توپوگرافي، زمين شناسي، تصاوير ماهواره اي، داده هاي لرزه نگاري دستگاهي و تاريخي و سيستم اطلاعات جغرافيايي (GIS) شامل نرم افزارهاي Arc/View و Arc/GIS هستند. براي دستيابي به نتايج دقيق، حوضه اوجان چاي به چهار زيرحوصه تقسيم شده است. نتايج تحليل هاي شکل سنجي نشان مي دهند که کل حوصه اوجان چاي داراي فعاليت هاي تکتونيکي زياد است. در تاييد اين تحليل ها، ويژگي هاي لرزه زمين ساختي حوصه و تمرکز کانون زمين لرزه هاي پيرامون گسل هاي منطقه، تکتونيک فعال را در حوصه اوجان چاي آشکار مي سازند.

 نسخه قابل چاپ

در اين مطالعه، ميانگين ماهانه سرعت باد و انرژي آن بر اساس داده هاي ساعتي يازده ايستگاه همديدي (سينوپتيک) در دوره اقليمي 2005-1992 محاسبه و تحليل شده است. ميانگين انرژي باد با استفاده از برازش نوع پيوندي (هيبريد) توزيع هاي ويبال و معکوس نرمال به داده هاي ساعتي سرعت باد و هم چنين روش مستقيم، برآورد شده است. نتايج نشان داد که سرعت باد در طول ماه هاي سرد سال (نوامبر، دسامبر و ژانويه) نسبت به ساير ماه ها کمتر است. با شروع فصل بهار (آوريل)، سرعت باد در منطقه کم کم افزايش مي يابد و روند کاهشي از ماه سپتامبر به بعد مجددا شروع مي شود. انرژي باد برآورد شده در سطح ايستگاه هاي استان اصفهان نشان داد که در دوره اي که سرعت باد کمتر است، چگالي توان باد در ايستگاه هاي استان به کمتر از 60 وات بر متر مربع مي رسد. چگالي توان باد با شروع ماه فوريه (حدود ماه بهمن) به سبب افزايش سرعت باد در منطقه زياد مي شود، به طوري که در ايستگاه هاي اردستان، نايين و کبوترآباد به بيش از 60  وات بر متر مربع و در ايستگاه شهرضا به بيش از 140 وات بر متر مربع مي رسد. پس از سپري شدن ماه آوريل، به جز در ايستگاه اردستان، دوباره چگالي توان باد همگام با کاهش سرعت باد، کاهش مي يابد. به طور کلي، در بين ايستگاه هاي منطقه، خورو بيابانک، داران و نطنز با سرعت و چگالي توان کم باد مواجه هستند. الگوي تغييرات چگالي ماهانه توان باد در ايستگاه اردستان نيز با ساير ايستگاه ها متفاوت است.

 نسخه قابل چاپ