بانک مقالات علوم اجتماعی

معاونت پژوهشي دانشگاه علوم پزشکي و خدمات بهداشتي درماني استان زنجان با همکاري شوراي هماهنگي مبارزه با مواد مخدر استان، اداره آموزش و پرورش استان، و اداره کل بهزيستي استان در تاريخ 10-8 آبان سال 1381، همايش سراسري «اعتياد: چالشها و درمانها» را به مدت 3 روز در سالن اجتماعات هلال احمر شهر زنجان برگزار کرد ...

 نسخه قابل چاپ

پيرو موافقتنامه داکار (1999)، کشورهاي جهان موظف شدند تا به منظور دسترسي به اهداف «آموزش براي همه» اهداف و برنامه جامع کشوري را تدوين نمايند. در اين راستا يونسکو، يونيسف را موظف نمود تا براي تدوين و پيگيري اهداف و برنامه هاي «مرحله اول کودکي» به کشورها کمک نمايد. از آنجا که برنامه هاي جامع کشوري مي بايست حداکثر تا سپتامبر 2002 (شهريور ماه 1381) ارايه، لذا کارگاه موضوع گزارش، با هدف کمکي به برنامه ريزان کشوري و انتقال آگاهي و مهارتهاي اوليه به آنان برگزار گرديد ...

 نسخه قابل چاپ

در ادبيات معاصر جامعه شناختي، بسياري از مسايل اجتماعي از منظر نظريه هاي شهروندي مورد بررسي قرار مي گيرند. اين مقاله نيز ضمن مرور تاريخي بر ايده شهروندي در تلاش است تا با کاربرد تعاريف و نظريه هاي جامعه شناسانه شهروندي به درک و تحصيل رفاه اجتماعي بپردازد. براي اين منظور به تعاريف شهروندي در رويکردهاي فرد گرايي- ليبرال و جمهوري خواهي - مدني و نظريه هاي مارشال، مارکس، گيدنز و ترنر پرداخته شده است.

نتايج بررسي نگرش هاي مختلف نسبت به شهروندي نشانگر ارتباط متقابل ميان شهروندي و رفاه اجتماعي است. برخي از رويکردهاي رفاه را از مولفه هاي شهروندي دانسته و با عنوان حقوق آن را مطرح کرده و برخي نيز به وجود منابع و امکانات مختلف در قالب رفاه جهت تحقق شهروندي اشاره کرده اند. بنابراين در چارچوب شهروندي به طور مستقيم مي توان به تامين رفاه افراد و گروه هاي اجتماعي پرداخت و به طور غير مستقيم نيز با تامين رفاه در ابعاد مختلف، زمينه را براي تحقق شهروندي فراهم ساخت.

 نسخه قابل چاپ

اين مقاله خلاصه اي است از سخنراني برگزار شده در موسسه مطالعات اقتصادي دانشگاه تربيت مدرس و نويسندگان در آن با طرح سوالات و موارد انتقادي نسبت به نظريه اقتصاد ارتدوکس (نظريه اقتصاد نئوکلاسيک) دلايل و انگيزه هاي توجه به بحث (سرمايه اجتماعي) را توضيح مي دهند و سپس با اذعان به اين که مفهوم (سرمايه اجتماعي) مي تواند برخي از شکافهاي نظري اقتصاد نئوکلاسيک و ديدگاه هاي توسعه اي منتج از آن را به خوبي پر کند، به توضيح مفهوم سرمايه اجتماعي و تاريخچه اين نظريه پرداخته و به اختصار دستاوردهاي آن را براي توسعه برمي شمارند.

 نسخه قابل چاپ

ماده 40 قانون برنامه سوم توسعه که در فروردين سال 1379 به تصويب مجلس شوراي اسلامي رسيد، دولت را موظف کرد طي حداکثر شش ماه طرح نظام تامين اجتماعي را تدوين و براي تصويب به مجلس شوراي اسلامي تقديم کند. پس از نزديک به دوسال و نيم از تاريخ تصويب برنامه سوم، بالاخره دولت لايحه اي را در مرداد ماه سال جاري (1381) به مجلس شوراي اسلامي ارايه کرد. نزديک به دو سال تاخير دولت در انجام تکاليف برنامه سوم نشان دهنده اختلافات جدي در نظرات دستگاه هاي مرتبط با بخش بهزيستي و تامين اجتماعي از يک سو و کارشناسان و صاحبنظران مسايل رفاه و تامين اجتماعي از سوي ديگر در زمينه نظام جامع است. قانون اساسي، قانون برنامه سوم توسعه، وضعيت موجود بخش بهزيستي و تامين اجتماعي و مکاتب نظري در زمينه رفاه و تامين اجتماعي منابعي هستند که در تدوين نظام جامع بايد مورد بررسي قرار گرفته و مبناي طراحي اين نظام باشند. مقاله حاضر به بررسي ديدگاه هاي متفاوت صاحب نظران در مورد هر يک از منابع فوق و نقش آن در طراحي نظام جامع مي پردازد.

 نسخه قابل چاپ

پژوهش مورد بحث در اين مقاله در ارتباط با نظام جامع رفاه و تامين اجتماعي طي مدت 11ماه در شوراي پژوهشي موسسه عالي تامين اجتماعي شکل گرفت. رئوس مطالب مهم پژوهش مذکور که در مقاله توضيح داده شده عبارتند از:

1- اهميت تامين اجتماعي و ارتباط مستقيم آن با رشد اقتصادي و عدالت اجتماعي، کرامت انساني و سرافرازي ملي 2- مباني و فرصت هاي مختلف در نگرش به نظام رفاه و تامين اجتماعي 3- تصوير وضع موجود نظام تامين اجتماعي در ايران 4- تامين اجتماعي در سازمان هاي بين المللي چند کشور منتخب جهان 5- تامين اجتماعي و چشم انداز اجتماعي و اقتصادي آن در ايران 6- انتخاب ديدگاه، مباني و فروض مناسب براي ايران و تصوير وضع مطلوب. حاصل پژوهش مورد بحث به تدوين پيش نويس ماده واحده نظام جامع رفاه و تامين اجتماعي توسط موسسه عالي پژوهش و تامين اجتماعي انجاميد که در اين مقاله ديدگاه ها پيرامون آن ارايه شده است.

 نسخه قابل چاپ

 نسخه قابل چاپ

 نسخه قابل چاپ

 نسخه قابل چاپ

اکستازي يکي از جديدترين داروهاي هم خانواده آمفتامين ها داراي آثار تحريک کننده مانند ساير آمفتامين ها و روان گردان ها مانند LSD است. در ايران مطالعه ساخت يافته و دانشگاهي در مورد اين دارو و مصرف آن انجام نشده است. مصرف اين ماده به صورت گسترده از دهه 90 ميلادي در کشورهاي غربي آغاز شد. در مطالعات انجام شده در سان فرانسيسکو و استراليا با روش نمونه گيري گلوله برفي (Snowballing) ديده شد که اين ماده توسط جوانان فعال مصرف مي شود و همان گونه که باور عمومي جامعه اعتقاد دارد، نماد تفريح، فراغت و کلاس مي باشد.

همه گير شناسي مصرف اين ماده در پژوهشي در نروژ (1996) نشان مي دهد که مصرف اين ماده طي يک سال با 3 درصد شيوع پس از کانابيس، با 12.9 درصد شايع ترين ماده بوده است. اکثريت مصرف کنندگان، اين ماده را پس از مصرف کانابيس شروع کرده بودند و مصرف آن با علاقه به انواع خاصي از موسيقي نيز ارتباط داشت.

مصرف اين ماده در تمام جهان و در ايران سير صعودي دارد و امروزه در بسياري از مهماني هاي جوانان در ايران مورد استفاده قرار مي گيرد.

 نسخه قابل چاپ

به منظور ارزيابي اقتصادي عملکرد مراکز بازتواني سرپايي معتادان سازمان بهزيستي از کليه مراکز درمان بازتواني سرپايي سازمان بهزيستي درخواست شد، جدول هزينه اي را که دوره زماني اسفند 79 تا اسفند 80 را در بر مي گيرد، تکميل نمايند. تا تاريخ نگارش اين مقاله 19 استان اطلاعات خود را ارسال نمودند و تحليل اقتصادي حاضر نيز بر اساس اين دسته از اطلاعات صورت گرفت.
هم چنين بر اساس پرسش نامه اي که براي مراجع در هر مرکز درماني تکميل مي شود، هزنيه ماهانه مصرف مواد آنها محاسبه شد. سپس بر اساس ضريب ميزان پرهيز از وضعيت سوء مصرف مواد در کليه مراجعان، سود حاصل از عدم مصرف مواد – به خاطر درمان – نيز محاسبه شد.
يافته هاي به دست آمده عبارتند از:
1- هزينه يک دوره درماني هر مراجع در مراکز مختلف، بطور ميانگين، 246897 ريال در طي سال 1380 بوده است.
2- هزنيه ماهانه مصرف مواد هر مراجع، به طور ميانگين 600000 ريال بوده است.
3- با محاسبه مدت پرهيز از مصرف مواد در مراجعان درمان شده، سود ناشي از عدم مصرف مواد به طور ميانگين براي هر مراجع 787000 ريال بوده است.
4- بر اين اساس نسبت سود به هزينه در مراکز درماني مورد مطالعه، حدودا 3.2 ريال سود به ازاي هر يک ريال هزينه بوده است.

 نسخه قابل چاپ

هدف از اين مقاله معرفي نقادانه چند الگوي رفاه اجتماعي است که هر کدام بر بنياد شيوه نگرشي خاص و معيارهاي ارزشي ويژه بنا شده اند.
در عين حال اين الگوها در اقتصاد اجتماعي و اقتصاد رفاه معروفيت دارند و استقرار يافته اند و نمونه آن الگوي پارتو و داب است. با اين وصف با الگويي برخورد خواهيم کرد که بيشتر به صورت پل ارتباطي بين نظريه بازار و نظريه برنامه ريزي درآمده است.
من لازم دانستم با نگرش انتقادي انها را معرفي کنم زير بحث درباره رفاه و عدالت اجتماعي در ايران گر چه متخصصان اين رشته را تا حدي به خود جلب کرده است ، اما متاسفانه هم از حيث موازين علمي و تخصصي اين رشته و هم از حيث مياني تحليل اقتصاد سياسي نارسايي و نا آشنايي زيادي در ميان انديشه ورزان اين رشته وجود دارد . لازم بود براي ياري به روشن شدن اين بحث ها به وازه براي مقابله با تعصب بازار گرايي ،که رفتار بازار را به مثابه امري طبيعي در نظر مي گيرد. اين الگوها را ارزيابي مي کردم.

 نسخه قابل چاپ

مقاله اي که مي خوانيد ترجمه فصل سوم کتاب ارزشمند و پژوهشي پرفسور رامش ميشر (Globalization and the Welfare State) است که به تجربه ها و چالشهاي جهاني سازي و تاثير آن بر رفاه اجتماعي با نگاهي انتقادي پرداخته است. در شماره 1 اين فصلنامه ترجمه فصل دوم آن چاپ شد. نظر به اهميت اين کتاب و ضرورت تجربه آموزي از آن براي ايران ، در اين شماره ترجمه فصل سوم چاپ مي رسد.

 نسخه قابل چاپ

يکي از مهمترين حوزه هاي مطالعاتي در جامعه شناسي و جرم شناسي، مطالعه پيرامون انحراف اجتماعي است. با پيشرفت هاي بشر در علوم مختلف، همگام با دگرگوني هاي جوامع از قبيل صنعتي شدن، توسعه شهرنشيني، تغييرات فرهنگي، تغيير در سبک هاي زندگي، تحول در نهادهاي مختلف اجتماعي و ... مسايل و مشکلات اجتماعي نيز ظاهر شده و راه حلهاي اين مشکلات به تحقيقات نياز دارد. در اين مقاله ديدگاههاي نظري صاحب نظران جامعه شناسي و جرم شناسي در خصوص انحراف بررسي شده، سپس به جرم از منظرهاي مختلف نگاهي اجمالي مي شود و در نهايت به مقوله پيشگيري پرداخته مي شود .

اين بررسي نشان مي دهد با توجه به روند افزايشي نرخ جرايم ،ضرورت طراحي استراتژي پيشگيري از انحراف و جرم بيش از پيش احساس مي گردد.

 نسخه قابل چاپ

گروه پژوهشي رفاه اجتماعي وابسته به پژوهشکده دانشگاه علوم بهزيستي و توانبخشي، تصميم به برگزاري ميزگرد علمي در زمينه هاي مختلف رفاه اجتماعي و آسيب هاي اجتماعي دارد. اين ميزگردها در حوزه هاي اقتصاد، جامعه شناسي، روانشناسي، حقوق و جرم شناسي و رشته هاي مشابه برقرار خواهد شد. دومين ميزگرد اين مجموعه، با عنوان "کودکان خياباني" در بهمن ماه 1380 برگزار شد. اعضاي اصلي شرکت کننده در اين ميزگرد عبارت بودند از:

دکتر شهلا اعزازي (جامعه شناس، عضو هيات علمي دانشگاه علامه طباطبايي)

آقاي محسن حافظي فر (معاون مدير کل دفتر اجتماعي وزارت کشور)

دکتر هادي معتمدي (روانپزشک، مدير کل دفتر آسيب هاي اجتماعي سازمان بهزيستي کشور)

دکتر مريم شريفيان ثاني (دکتر در علوم اجتماعي، عضو هيات علمي دانشگاه علوم بهزيستي و توانبخشي)

تعدادي از استادان، پژوهشگران و صاحب نظران مسايل اجتماعي نيز دعوت گروه پژوهشي رفاه اجتماعي را پذيرفته بودند، با مشارکت فعال خود در بحث، ابعاد ديگري از اين پديده اجتماعي را بر گشودند و در نتيجه بر غناي دستاوردهاي اين نشست علمي افزودند. از مشارکت تمامي اين عزيزان سپاسگذاريم.

 نسخه قابل چاپ