بانک مقالات زبان و ادبیات فارسی

پاسخ به:بانک مقالات زبان و ادبیات فارسی

2 : پژوهشهاي ادبي بهار 1383; 1(3):17-28.

تاريخ مشايخ صوفيه در « بياض و سواد» سيرجاني

جهانگيري محسن,پورمختار محسن

خواجه ابوالحسن علي بن حسن سيرجاني از بزرگان صوفيه قرن پنجم هجري است. وي شيخ كرمان بوده و در آنجا داروخانه و اوقاف و مريدان بسيار داشته و مورد تكريم بزرگان صوفيه از قبيل ابوسعيد ابوالخير، خواجه عبدالله انصاري و هجويري قرار گرفته است. او كه اهل سير و سياحت بوده در سيرجان درگذشته و آرامگاهش تاكنون باقي و زيارتگاه است. كتاب بياض و سواد خواجه علي حسن، كه تاكنون به صورت نسخه خطي مانده است، در واقع، طبقه بندي موضوعي اقوال مشاهير صوفيه تا اواخر قرن چهارم است كه در هفتاد و سه باب تنظيم شده است و بيش از سه هزار فقره از سخنان بزرگان قوم را در بر دارد. يكي از مهمترين ابواب بياض و سواد، "باب معرفه تاريخ مشايخ" است كه در آن هفتاد و هشت تن از مشايخ صوفيه براساس منطقه جغرافيايي محل فعاليتشان تقسيم بندي و معرفي شده اند.

كليد واژه: بياض و سواد، خواجه علي حسن سيرجاني، تاريخ تصوف

نسخه قابل چاپ

پاسخ به:بانک مقالات زبان و ادبیات فارسی

3 : پژوهشهاي ادبي بهار 1383; 1(3):29-44.

نقد و تحليل وجوه تمايز و تشابه اصول كاربردي مكتبهاي ادبي رئاليسم و ناتوراليسم

رادفر ابوالقاسم,حسن زاده ميرعلي عبداله

با تحليل مقايسه اي اصول مكتبهاي ناتوراليسم و رئاليسم در اين مقاله، موارد تمايز و تشابه اصول و روشهاي اين دو مكتب روشن شده است. اين موارد به صورت خلاصه عبارت است از: ناتوراليسم از علم يا فلسفه طبيعي مشتق شده است و روش دستيابي به واقعيت را توصيف مي كند؛ اما رئاليسم از فلسفه مشتق شده است و هدف دستيابي به واقعيت را، توصيف مي كند. ناتوراليسم معتقد به جبر است. بنابراين اشخاص در اين گونه داستانها ناخواسته در وضعي گرفتار مي آيند كه نه بر آن اختياري دارند و نه قادر به تغيير آن هستند. رئاليسم پديده هاي جامعه شناختي اشخاص را در پرتو اصل عليت اجتماعي بررسي مي كند. انسان از نظر ناتوراليستها آنچه انسان را ااشرف مخلوقات مي كند، توانايي او در اجتماعي كردن غرايز حيواني است. ناتوراليسم معتقد به قانون بقاي انسب و پيروزي قوي بر ضعيف است. تاثير رئاليستها از قانون بقاي انسب در حيطه ماترياليسم فلسفي و ايجاد فساد و تباهي طبقه اشراف و فقر و فلاكت طبقه زحمتكش است. در ناتوراليسم بنابر اصل نزديكي هر چه بيشتر به واقعيت بر استفاده از زبان محاوره در مكالمه اشخاص داستان تاكيد مي شود. رئاليسم نيز به دليل اصل واقعگرايي، استفاده از زبان محاوره را به منظور معرفي هر چه دقيقتر تيپهاي مختلف جامعه به كار مي گيرد.

كليد واژه: ناتوراليسم، طبيعت گرايي، رئاليسم، واقعگرايي، ادبيات داستاني، رمان

نسخه قابل چاپ

پاسخ به:بانک مقالات زبان و ادبیات فارسی

4 : پژوهشهاي ادبي بهار 1383; 1(3):45-64.

تطبيق ساختار داستان «شيخ صنعان» با الگوي فيلمنامه

حياتي زهرا*

بسياري از آثار ادبي، بالقوه يك نمايشنامه يا يك فيلمنامه است. يكي از اين شاهكارهاي ادبي " شيخ صنعان" اثر "فريدالدين عطار نيشابوري" است. اين داستان منظوم از برخي ظرفيتهاي دراماتيك مانند "ساختار نمايشي" برخوردار است. طرح داستاني "شيخ صنعان" مي تواند با خط سير داستان در فيلمنامه مقايسه شود زير از جايي آغاز مي شود، در مسيري جريان مي يابد و در نقطه اي به پايان مي رسد. افزون بر اين، روايت بر يك شخصيت و حادثه اصلي تكيه دارد و با بهره‌ گيري از شخصيتها و حوادث ديگر به آفرينش ماجراهاي جديد مي پردازد. همچنين با اطلاعات جديدي كه از شخصيتها به دست مي دهد به هيجان بيشتري دست مي يابد و افكار و عواطف مخاطب را نشان مي رود. با تشخيص خطوط داستاني "شيخ صنعان" و خط سير فيلمنامه مي توان به گونه هاي همانندي و تمايز ميان ساختار فيلمنامه و ساختار اين حكايت پي برد و به دورنمايي از ظرفيتهاي دراماتيك "شيخ صنعان " دست يافت.

كليد واژه: شيخ صنعان، عطار، دراماتيك، فيلمنامه

نسخه قابل چاپ

پاسخ به:بانک مقالات زبان و ادبیات فارسی

5 : پژوهشهاي ادبي بهار 1383; 1(3):65-82.

«مهندسي سخن» در سروده هاي حافظ

راستگوفر سيدمحمد*

* دانشگاه کاشان

از ويژگيهاي بسيار برجسته و سرآمد سروده‌هاي حافظ، ساختار بسيار استوار و هندسه بسيار سنجيده و بهنجار آنهاست. در اين هندسه سنجيده و بهنجار، واژه ها و سازه ها از ميان واژگان همرده چنان هشيارانه و استادانه گزينش شده و چنان تردستانه و شيرينكارانه از پي هم آمده و چنان سنجيده و اندازه گيري شده، همنشين گشته است كه دستكاري و دگرگون سازي هنري را بر نمي تابد و بسيار كم پيش مي آيد كه بتوان بر اين ساختار سنجيده انگشت نهاد و اما و اگري پيش آورد يا واژه‌اي را با واژه اي همخوان ديگري جا به جا كرد و به هندسه سنجيده و بهنجار آن آسيبي نرساند و پاره اي از خرده كاريهاي هنري آن را از دست نداد. در اين گفتار كه با درآمدي در باره ساخت، ساخت زباني و ساخت هنري آغاز شده است، كوشيده ايم با ياد كرد نمونه هايي از سرودهاي حافظ، گوشه هايي از هندسيه سنجيده و دگرگون ناپذير سخن او را بازنماييم.

كليد واژه: ساخت زباني، ساخت هنري، هم نشيني، جانشيني، مهندسي سخن

نسخه قابل چاپ

پاسخ به:بانک مقالات زبان و ادبیات فارسی

7 : پژوهشهاي ادبي بهار 1383; 1(3):103-114.

نقد و نظري بر شرح و تصحيح ابياتي از بوستان سعدي

نيك منش محمد*

* دانشگاه رازي کرمانشاه

نويسنده در اين مقاله، شرح و تصحيح ابياتي از بوستان سعدي به تصحيح و توضيح دكتر غلامحسين يوسفي را ضمن مطابقت با شرح سودي، شرح بوستان دكتر محمدخزائلي، و شرح و گزارش بوستان از دكتر رضا انزابي نژاد سعيد قره بگلو، مورد نقد و بررسي قرار داده، سپس نظر خود را در باره شرح ابيات و ضبط برخي واژه ها بيان مي كند.

كليد واژه: سعدي، بوستان، شرح ابيات، تصحيح

نسخه قابل چاپ

پاسخ به:بانک مقالات زبان و ادبیات فارسی

8 : پژوهشهاي ادبي بهار 1383; 1(3):115-132.

صوت آواها و نظريه منشا زبان

نيكوبخت ناصر*

* دانشگاه تربيت مدرس

نظريه منشأ زبان يكي از مهمترين مسائل زبانشناسي است كه پيوسته در طول تاريخ، موجد آرا و نظريات خاصي در اين خصوص بوده است و دانشمندان فلاسفه و زبانشناسان ملل مختلف با دلايل عقلي و نقلي ديدگاه هاي خاصي ابراز داشته اند و به نظريه هايي چون الهامي بودن زبان، ذاتي بودن دلالت لفظ بر معنا، قراردادي بودن زبان ، خلق و آفرينش هنري، زبان ناشي از حركات انعكاسي و قانون مجاورت كلي و ... انجاميده است. از آنجا كه صورت آواها به دليل طبيعي و ملموس و محسوس بودن رابطه دال و مدلول مي تواند به گونه اي به تقويت نظريه ذاتي بودن دلالت لفظ بر معنا بينجامد، در اين مقاله كوشيده ايم، به طور اختصار انواع صوت آواها و كاركردهاي آن را در پديده زبان معرفي كنيم.

كليد واژه: زبان، منشأ زبان، صوت آوا، آوا - معنايي، سيما - معنايي

نسخه قابل چاپ

پاسخ به:بانک مقالات زبان و ادبیات فارسی

1 : پژوهشهاي ادبي پاييز و زمستان 1382; 1(2):7-36.

نشانه هاي سرشت اساطيري افراسياب در شاهنامه

آيدنلو سجاد*

* دانشگاه اروميه

افراسياب، شاه پهلوان نامدار توراني و بزرگترين دشمن ايرانيان در شاهنامه در دوره‌اي تقريباً سيصد و بيست ساله است كه در منابع اساطيري - حماسي ايران مانند اوستا، متون پهلوي و آثار عربي و پارسي از او در كنار شهرياران و يلان ايراان زمين به تفصيل و اختصار سخن رفته است.

كليد واژه:

نسخه قابل چاپ

پاسخ به:بانک مقالات زبان و ادبیات فارسی

2 : پژوهشهاي ادبي پاييز و زمستان 1382; 1(2):37-62.

تحليلي بر كاربرد هنري فعل در غزلهاي سعدي

ايران زاده نعمت اله*

* دانشگاه علامه طباطبايي

عناصر دخيل و مؤثر در شيوايي و زيبايي غزل سعدي شايان بررسي و سنجش با ديگر شعرهاست تا آشكار شود چرا كساني كه به هنر شعر علاقه دارند از غزل سعدي لذت بيشتري مي برند. با بررسي ويژگيهاي نحوي، نظام تعدي، فرايندهاي معنايي و زوجهاي مجاور افعال، مي‌توان تا حدودي هنر زباني استاد سخن را نماياند. در بررسي نحو غزل سعدي، معلوم شد در هر بيت بيش از يك فعل و گاه سه فعل هست. افعال وجودي و مادي از بسامد بيشتري برخوردار است، لذا ايجاز بلاغي با پويايي و حركت همراه است. زوجهاي مجاور افعال به صورتهاي متضاد، تكرار صيغه هاي مختلف، تكرار جزء پيشين فعل و كاربرد بلاغي تركيبات فعلي، از عناصر مسلط و سبكي غزلهاي سعدي است. از جمله پركاربردترين شگردهاي بلاغي در تركيبات فعلي. كه به ابهام ادبي و تصوير آفرينين كمك كرده و سبب غريب سازي و اعجاب هنري و التذاذ عاطفي گشته است، اين شگردها را مي توان نام برد: مشاكله، استخدام ، ايهام، متناقض نمايي، كنايه، استعاره تبعيه و كنايي ، اسناد مجازي.توازن نحوي با تجانسهاي آوايي و ساير تناسبات موسيقايي بين زوج فعلها به توازن سبكي منجر شده است. تركيبات كنايي از نوع قاموسي، زودياب و ايما است. بيشتر اين تركيبات با اعضا و جوارح انساني ساخته شده و در خدمت زمينه غنايي غزل قرار گرفته است.

كليد واژه: غزلهاي سعدي، شعر فارسي، نحو غزل، تحليل هنري غزل، معناي و بيان

نسخه قابل چاپ

پاسخ به:بانک مقالات زبان و ادبیات فارسی

3 : پژوهشهاي ادبي پاييز و زمستان 1382; 1(2):63-72.

كوه و تجلي آن در شاهنامه فردوسي

جعفري كمانگر فاطمه,مدبري محمود

اين پژوهش به منظور شناخت جنبه اي از اسطوره كوه يعني قداست و ارتباط معنوي اين جلوه پر شكوه طبيعت با عالم ماورايي است. نوعي ارتباط اسرار آميز، كه مطابق اساطير و اصول اعتقادي اديان و سرزمينهاي مختلف و با ديدي جزئي تر مطابق ادب و آيين مزديسنا، كوه ها را مكاني مقدس با ويژگيهاي اسرار آميز مختص به خود قرار مي دهد؛ ويژگيهايي كه شكل دهنده ارتباط معنوي آدميان با پروردگار قلمداد مي شود. همچنين اين ارتباط در اساطير ايران باستان به صورت جايگاه خدايان و ايزدان و قربانگاه مخصوص عابدان براي اين ايزدان و الهگان بر بلنداي كوه ها آشكار، و در واقع كوه ها مكاني براي عروج و سير انديشه از درهاي آسمان به جهان علومي تلقي مي گردد. فردوسي، بزرگترين شاعر حماسه سرا و اسطوره پرداز ايران زمين اين مطلب را چنان در خود متجلي مي نمايد كه ما در سراسر اين اثر بزرگ، جايگاه عبادت عابدان و ارتباط معنوي آنان را با پروردگار در اوج كوه ها، كه نزديكترين مكان به آسمان است، مي يابيم. در اين پژوهش سعي شده علاوه بر كتابهاي ديني اوستايي و پهلوي، كه بيانگر اين ارتباط اسرار اميز است، تمامي مواردي كه حكيم توس در شاهنامه خود كوه را مكان برافروش آتش مقدس و يا ارتباط معنوي عابدان و زاهدان با پروردگار خود دانسته است، بيان گردد.

كليد واژه: اسطوره، كوه، اساطير ايران، شاهنامه فردوسي

نسخه قابل چاپ

پاسخ به:بانک مقالات زبان و ادبیات فارسی

5 : پژوهشهاي ادبي پاييز و زمستان 1382; 1(2):91-106.

داستان پردازي و شخصيت پردازي مولوي در مثنوي معنوي

شوهاني عليرضا*

* دانشگاه آزاد اسلامي ايلام

از آنجا كه مثنوي مولوي، اثري تعليمي ـ عرفاني است، سعي شاعر بر اين بوده است كه در قالب داستانها، حكايتهاو تمثيلها به بيان پند و اندرز و گوشزد كردن مسائل اخلاقي و همچنين تشريح افكار و انديشه هاي عرفاني خود بپردازد. لذا داستانها، حكايتها و تمثيلهاي مثنوي از شمول و تنوع بسياري برخوردار است . بهترين نمونه از تداخل حكايات مثنوي در دفتر سوم در ضمن "قصه اهل سبا و ياغي كردن نعمت، ايشان را" نمود يافته است. اين حكايت با بيت "282" آغاز، ولي دنباله اش رها مي شود و مجددا در بيت "364" بدان باز مي گردد و نقل آن به پايان مي رسد. اين پراكنده گويي در بيان حكايت، باعث كثرت و تنوع كاربرد شخصيتها در مثنوي مي شود؛ چه پايه و اساس هر داستاني را شخصيتهاي آن تشكيل مي دهد كه خود عامل يا معمول رخدادها هستند. مولوي در مثنوي از سه شيوه در پردازش شخصيتها سود جسته كه عبارت است از: الف) شيوه مستقيم كه در اين شيوه با صراحت در مورد افراد اظهار نظر مي كند. ب) شيوه غير مستقيم: در اين روش اين تنها به نمايش كردار شخصيتها مي پردازد و خواننده خود را خلال نقشي كه آنها ايفا مي كنند به حقيقت وجود آنها پي مي برد. ج) شيوه تلفيقي كه آميزه‌اي از روش مستقيم و غير مستقيم است. همچنين در اين مقاله به ابزارهاي شخصيت پردازي مولانا، ويژگي شخصيتها در مثنوي و دسته بندي نام اشخاص در داستانهاي مثنوي پرداخته شده است.

كليد واژه: داستان پردازي ، شخصيت پردازي، ادبيات فارسي، مثنوي مولوي

نسخه قابل چاپ

پاسخ به:بانک مقالات زبان و ادبیات فارسی

4 : پژوهشهاي ادبي پاييز و زمستان 1382; 1(2):73-90.

ماهيت شعر از ديدگاه منتقدان ادبي اروپا (از افلاطون تا دريدا)

حسيني موخر سيدمحسن*

* دانشگاه تربيت مدرس تهران، ايران

نظريه پردازان ادبي از دير باز تاكنون از چشم اندازهايي مختلف به شعر و ماهيت آن نگريسته‌اند. پيش از همه، افلاطون و ارسطو بودند كه شعر را چونان ديگر مقوله هاي هنري، تقليد از طبيعت دانستند. اين نظريه كه سنگ بناي ديگر نظريه هاي ادبي هم بود تا روز گار معاصر هم تداوم يافت. در اوايل قرن بيستم و همزمان با پيدايش نظريات جديد فلسفي و زبانشناختي، بوطيقاهايي جديد پديد آمد كه در آن بر خلاف نظريه هاي كلاسيك، زبان شعر بتدريج وظيفه انتقال پيام و معني را از دست مي داد. مطالعه در باره زبان (جنبه عيني) اثر، محور تدريجي معني يا چند معنايي شعر و نيز دخالت دادن مخاطب در خلاقيت ادبي اثر از جمله برجسته ترين ويژگيهاي نظريه هايي چون صورتگرايي، ساختارگرايي، نشانه شناسي، تأويل متن و ساختار شكني است. يكي از نكاتي كه در بررسي تحليلي اين نظريه هاي شعري بيش از نتايج ديگر به چشم مي‌ آيد تعدد و تنوع چشم اندازهايي است كه به واسطه آن، شعر و ماهيت آن بارها مورد كند و كاو و بررسي قرار گرفته است.

كليد واژه: شعر، ماهيت شعر. نظريه ادبي ، افلاطون ، دريدا

نسخه قابل چاپ

پاسخ به:بانک مقالات زبان و ادبیات فارسی

6 : پژوهشهاي ادبي پاييز و زمستان 1382; 1(2):107-122.

بازيهاي طنزآميز زباني ابوسعيد در اسرارالتوحيد

طاهري قدرت اله*

* دانشگاه تربيت مدرس تهران-ايران

ابوسعيد ابي الخير يكي از عارفان برجسته ايران در كنار سير و سلوك عالي عرفاني و ذوق و شم ادبي والا از طنزي لطيف و شيرين در رفتار، گفتار و تعابير برخوردار بوده كه خود در نوع سلوك او، كه به عارفان " اهل بسط" متعلق است، ريشه دارد. آنچه از حكايات دلنشين اسرارالتوحيد برمي آيد، ابوسعيد نه تنها خود به آفرينش طنزها و بازيهاي زباني زيبايي دست مي زده، بلكه از گفتار نمكين ديگران نيز به وجد مي آمده است. ساختار ذهني وي همانند ساير عرفا به گونه اي شكل گرفته بود كه تمامي عناصر هستي را جلوه هايي از رموز عرفاني دانسته، بسرعت و حدت، رفتار، سخنان و گفتار عوامانه را تعبيري عارفانه مي نمود يا از نامهاي اماكن، شهرها و ديه ها، آيات قرآن و احاديث، اصطلاحات كلامي و فقهي و ... برداشتي عرفاني ارائه مي كرد. اين برداشتها در عين انتقال بخشي از انديشه هاي اهل تصوف به دليل بهره گيري از مايه هاي طنز ، جذابيت و زيبايي خاصي داشت و به رغم زيباييهاي فراوان، مورد توجه پژوهشگراني قرار نگرفته است كه درباره سير تاريخي طنز و طنزپردازي در ادبيات ايران تحقيق كرده اند. اين مقاله مي كوشد برداشتها و تاويلهاي عرفاني و حكمت آميز ابوسعيد را از عناصر ياد شده، كه مي توان گفت نوعي "بازي زباني" بوده است، بررسي و تحليل كند.

كليد واژه: زبان، عرفان ، طنز، اسرارالتوحيد

نسخه قابل چاپ

پاسخ به:بانک مقالات زبان و ادبیات فارسی

7 : پژوهشهاي ادبي پاييز و زمستان 1382; 1(2):123-144.

تحليل ساختاري يك بيت دشوار از ديوان حافظ

فولادي عليرضا*

* دانشگاه کاشان کاشان-ايران

اين مقاله به تحليل ساختاري بيت: عبوس زهد به وجه خمار ننشيند مريد خرقه دردي كشان خوشخويم از ابيات دشوار ديوان حافظ ، مي پردازد. اين گفتار، طي بحثي طولاني با بهره گيري از همه كوششهاي پيشين در شرح بيت مذكور، سرانجام، اين معناي كلي را براي اين بيت به دست مي دهد: ترشروي پارسايي با پرداخت قيمت شراب انداك كه مايه خمارآلودگي و نشانه ناپاكبازي است، از بدخويي دست برنمي دارد و آرام نمي گيرد؛ آري براي اين منظور، بايد قيمت بيشتري بپردازد و اين قيمت، چيزي نيست جز پاكبازي در ترك زهد ريا تا مرز خرقه گروه باده نهادن. از اين رو، من مريد خرقه زهد نيستم. بلكه مريد خرقه دردي كشان خوشخويم؛ همان خرقه اي كه اين آزادمنشان، در عين بي چيزي، به پاكبازي تمام، گرو باده مي نهند و باز، دامن خوشخويي را از كف نمي دهند.

كليد واژه: عبوس زهد، وجه خمار، خرقه دردي كشان، حافظ

نسخه قابل چاپ

پاسخ به:بانک مقالات زبان و ادبیات فارسی

8 : پژوهشهاي ادبي پاييز و زمستان 1382; 1(2):145-156.

روانشناسي رنگ در اشعار سهراب سپهري

قاسم زاده سيدعلي,نيكوبخت ناصر

"رنگ" به عنوان برجسته ترين و نمودارترين عنصر در حوزه محسوسات از دير باز تاكنون مورد توجه انسان بوده و همواره روح و روان آدمي را مسحور قدرت نافذ خويش نموده است. رنگ، مايه آرايش جهان آفرينش و نمايانگر قدرت نقاش زبر دست هستي است. امروزه - به عقيده بسياري از بزرگان ادب و هنر جهان - رنگ، مهمترين عنصر در بروز خلاقيت هاي هنري است. از آنجا كه شعر، گزينش واژه هايا به تعبير دقيقتر، نقاشي با واژه هاست، بي گمان انتخاب رنگها در عرصه هنرمندي شاعر نمي تواند بي تاثير باشد و انتخاب آگاهانه يا ناآگاهانه هر رنگ از سوي شاعر، بيانگر ديدگاه وي نسبت به هستي و پديده هاي آن محسوب مي گردد. دقت نظر در ميزان بسامد واژگان رنگين در آثار هر شاعر مي تواند ما را به بسياري از ويژگيهاي اخلاقي و رفتاري شاعر و همچنين لايه هاي زيرين جهان بيني وي رهنمون سازد. در اين مقاله كوشيده ايم با توجه به بسامد واژگاني رنگها از راهي علمي تر به پاره اي از ويژگيهاي رفتاري، اخلاقي سهراب سپهري دست يابيم.

كليد واژه: رنگ. شعر، روانشناسي رنگ، سهراب سپهري

نسخه قابل چاپ

پاسخ به:بانک مقالات زبان و ادبیات فارسی

9 : پژوهشهاي ادبي پاييز و زمستان 1382; 1(2):157-170.

طنز و خلاقيت

موحد عبدالحسين*

پركاربردترين معني واژه "طنز" در زبان فارسي طعنه زدن، خرده گيري، مسخره و انتقاد كردن است. طنز يكي از شيوه هاي بياني است كه در زباني فارسي با "هجو"، "هجا"، "هزل" و "فكاهه" و ... از دير باز در ميان مردم، رواج داشته و بخشي از آثار ادبي را به خود اختصاص داده است. پايه طنز در آثار ادبي فارسي، بيشتر بر ناسازگاري "لفظ" و "معني" در كلام بنا شده است و از اين رو تا حدودي مي تواند در مقوله "مجاز" جاي گيرد. ولي بيشتر آثار مكتوب طنز آميز فارسي با "هجو"، "هزل"، مطايبه و لطيفه، همراه بوده است. بنابراين، مي توان گفت كه طنز، نوعي ژرفكاوي و غايت انديشي است و بر نوعي دگرگوني و استحاله دروني، دلالت مي كند. واژه "لطيفه" نيز در فرهنگ و ادب ما، هميشه با گونه اي طنز و خوش طبعي همراه بوده است؛ با اين تفاوت كه روح غالب در "لطيفه" مضحكه، لذت و تفريح آفريني است، ولي در "طنز" با اينكه رويه سخن به ظاهر مزاح آميز و غير جدي است، در آخر به "تعقل"، تنبيه و سياست مي انجامد. از اين روست كه مي تواند "طنز" را در زبان فارسي در قلمرو ادب تعليمي به حساب آورد.

كليد واژه: طنز و خلاقيت، شيوه هاي بيان، لطيفه، ادبيات فارسي

نسخه قابل چاپ