پاسخ به:بانک مقالات زبان و ادبیات فارسی
| 6 : متن پژوهي ادبي (زبان و ادب پارسي) پاييز 1388; 13(41):83-104. |
| |
| تاثير محيط ادبي و فرهنگي استانبول بر ماورا النهر «محيط ادبي و فرهنگي استانبول و نقش آن در بيداري روشنفکران آسياي مرکزي در دو دهه نخست قرن بيستم» |
| |
| خدايار ابراهيم* |
| |
| * گروه زبان و ادبيات فارسي، دانشگاه تربيت مدرس، تهران |
| |
|
بررسي تاثير ادبي انقلاب مشروطه در عثماني (1908 م.) در کنار تاثير انقلاب مشروطه در ايران (1906 م.) بر آسياي مرکزي ـ که از نظر تعلقات زباني، ملي و مذهبي با دو کشور يادشده داراي اشتراکات تاريخي هستند ـ مساله اصلي اين نوشتار است. ما در اين مقاله، با استفاده از روش تحليل محتوا پس از بررسي تاثير محيط فرهنگي استانبول بر حلقه نخست جنبش روشنفکري آسياي مرکزي، يعني احمد دانش (1242–1314 ق. / 1827–1897 م.) و معاصران وي، نقش مهم اين محيط را در تغيير جغرافياي فکري و فرهنگي حلقه دوم جريان روشنفکري اين منطقه، معروف به جديديه ـ جديدان ـ و تاثير آن در شکل گيري ادبيات نوينِ فارسي با تکيه بر آثار سه تن از رهبران اصلي جنبش، يعني ميرزا سراج حکيم (1878–1914 م.)، صدرالدين عيني (1877–1954 م.) و عبدالرئوف فطرت (1886–1938 م.) در بخارا نقد و بررسي کرده ايم. اين بررسي نشان مي دهد ايران و عثماني که در وضع غير استعماري با تمدن و تجدد غربي مواجه شدند، پس از بيداري و تلاش براي انجام اصلاحات همه جانبه در حيات اجتماعي خود در نيمه دوم قرن نوزدهم، تاثير فراواني نيز بر حوزه فرهنگي مشترک با خود در آسياي مرکزي ـ که اينک مستعمره تمام عيار روسيه شده بود ـ برجاي نهادند. اين تاثير به ويژه در بنيان گذاري ادبيات نوين فارسي در منطقه يادشده درخور توجه و بعضا بي بديل است. |
| |
| كليد واژه: عثماني، استانبول، ماورا النهر، انقلاب مشروطه، جديديه، ادبيات نوينِ فارسي در آسياي مرکزي، ايران |
| |
 |
|
نسخه قابل چاپ
|
شنبه 16 اردیبهشت 1391 11:10 PM
تشکرات از این پست