بانک مقالات زبان و ادبیات فارسی

باستان شناسي در زمينه هاي مختلف نياز به علوم ديگر دارد ولي نياز به آشنايي با علوم رايانه اي و کاربردهاي متعدد آن از اهميت ويژه اي برخوردار است، چون از جنبه هاي گوناگوني مي توان از اين وسيله استفاده نمود از جمله در تجهيزات آزمايشگاهي و مهندسي، در زمينه هاي گرافيکي، مرمتي، بازسازي هاي رايانه اي و همچنين بانک هاي اطلاعاتي که کمک شايان توجه اي در امر پژوهش مي نمايد.
استفاده از توانمندي هاي رايانه در پژوهش هاي باستان شناسي يک روند جديد به شمار مي آيد. تاکنون نرم افزارهاي معدودي براي مطالعات باستان شناسي طراحي شده است. در زمينه بانک هاي اطلاعاتي رايانه اي براي ثبت و ضبط داده هاي کاوش نيز تاکنون کار جدي و مشخصي در ايران صورت نگرفته است.
رايانه يکي از مهمترين ابزار پژوهش است. با استفاده از آن مي توان بهترين شرايط تحقيق و بررسي را فراهم آورد و از دانش داده پردازي و تکنولوژي نوين به ويژه از توانايي هاي بالقوه رايانه و کاربردهاي متعدد پيشرفته امروزي آن در زمينه هاي مختلف تحقيقات باستان شناسي بهره گرفت.

 نسخه قابل چاپ

براي فهم آثار هر شاعر و نويسنده اي درک زمينه هاي فکري او لازم است. نويسنده در اين مقاله مي کوشد بازتاب انديشه هاي اسماعيليه را در آثار ناصر خسرو به اجمال بررسي کند و توضيحي مختصر آن گونه که علاقه مندان را به کار آيد، ارايه دهد.

 نسخه قابل چاپ

تاکنون مطالب و مقالات بسياري در باره انسداد چاکنايي در زبان فارسي نگاشته شده است و شبهات زيادي در مورد اين همخوان در زبان فارسي وجود دارد. بعضي از نويسندگان با استناد به بعضي شواهد آن را جزو واج هاي زبان فارسي نمي دانند و بعضي ديگر با ارائه شواهدي آن را يکي از واجگان اين زبان مي دانند، اما کاربرد آن با استثنائات فراواني همراه است. آيا انسداد چاکنايي که در ابتداي بعضي از کلمات زبان فارسي وجود دارد، در زيرساخت کامه جزو واج هاي آن کلمه است يا حاصل فرآيند درج مي باشد؟ براي پاسخ به اين سؤال، در ابتدا کلماتي که در زبان فارسي با انسداد چاکنايي آغاز شده اند، از فرهنگ ها و منابع مورد نظر استخراج و دسته بندي شده اند. اين دسته بندي بر مبناي توزيع انسداد چاکنايي در ساير مواضع و جايگاه هاي هجا بوده است. مثلا آيا انسداد چاکنايي، علاوه بر آغازه، در پايانه هجانيز ديده مي شود؟

 نسخه قابل چاپ

از ادب فارسي و ارزش ها و زيبايي هاي آن خودي و بيگانه بسيار سخن گفته اند، اين مقاله در مقام اثبات اين نکته است که اين کاخ پر عظمت و با شکوه بنيان هاي سخت استواري نيز دارد.
خشت هاي زيربنايي اين کاخ بلند عبارت از تاريخ بيهقي، سفرنامه ناصرخسرو در نثر و حماسه با شکوه حکيم توس در نظم و بديهي است که ابياتي که چنين بنيان هايي دارد، بينايي سخت استوار دارد.
ما در اين مقاله با روش خاص خود اين نکته را به اثبات رسانيده و دو هدف داشته ايم. يک: فارسي زبانان بدانند که چه سرمايه گرانقدري دارند. و دوم اينکه اگر ما مي خواهيم زبان، فرهنگ و ادبيات بهتري داشته باشيم، بايد در اين زمينه ها از ادب گذشته خود الهام بگيريم و براي بررسي آن روشي فراهم آوريم که بتواند در کشف دقت ها، زيبايي ها و معاني بلند آن ها ما را آنطور که بايد ياري نمايد.

 نسخه قابل چاپ

در پهندشت شمال مرکزي ايران و در دشت قزوين که ايستگاه تحقيقاتي باستان شناسي دانشگاه تهران محسوب مي گردد، تعداد کثيري سايتهاي باستان شناختي از دوره هاي گوناگون وجود دارند. در عمده اين سايت ها در اثر فرسايش طبيعي و يا شخم زدنهاي متوالي مقدار قابل توجهي از بسترهاي فرهنگي داخل سايت ها در معرض هوا قرار گرفته و دچار تخريب مي گردند. در ميان اين آثار، آثار سنگي که داراي مقاومت بيشتري هستند در همه جاي دشت بخصوص در روي سطح يا مجاورت تپه هاي باستاني به صورت پراکنشهايي با مقدار تنوعات گوناگون مشاهده مي گردند. تجمعات ابزارهاي سنگي يا بقاياي آن ابزارها با مکانهاي ويژه استقراري ارتباط دارند. براي يافتن مکانهاي استقراري در روي پهندشتهاي وسيع، بهترين و با صرفه ترين روش به کارگيري روشهاي بررسي روشمند ميداني است. هدف اصلي اين مقاله کوتاه مقدماتي، بيان توانايي ها و محدوديت هاي اينگونه روشهاست که در شناخت و مکان يابي استقرارهاي نوسنگي منطقه بکار گرفته شده است.

 نسخه قابل چاپ

عمار، روحي آتشين و نبضي تپنده از کالبد علوي است که در سايه اخلاص و صداقت و ايمان، جايگاه ارجمندي را در ميان مومنان و مردان راستين و پرصلابت و به يقين رسيده مسلمان به خود اختصاص داد. هدف اين تحقيق بررسي ادبي خطبه ها و اشعار زيبا و با ارزشي مي باشد که از وي باقي مانده است. اين اشعار، اندک، اما اصيل، ساده و بي پيرايه اند. مضمون همه آنها دفاع از ولايت علوي و اسلام محمدي (ص) مي باشد، اما از ساختاري مستحکم و استوار برخوردار است. اشعار و خطبه هاي رساي عمار، در بررسي ادبي، به دليل اندک بودن و سادگي، کمتر مورد توجه ناقدان شعر و ادبيات قرار گرفته است.

 نسخه قابل چاپ

حضرت علي (ع) شخصيتي است که منحصر به يک گروه يا عقيده و مرام خاصي نيست و از نخستين روزهاي طلوع پر فروغ اسلام تاکنون شخصيتهاي بزرگي با گرايش هاي گوناگون مجذوب ابعاد شخصيت والاي ايشان شده اند و هريک به فراخور دانش، استعداد، گرايش و ذوق خويش در توصيف ايشان قلم زده اند.
اين مقاله در باره ميزان حضور علي (ع) در شعر معاصر عربي به نگارش در آمده است. ديوانهاي اشعار و قصائد بسياري مورد مطالعه و بررسي قرار گرفته و نمونه هاي گوناگوني از اشعار که در ارتباط با علي (ع) سروده شده تحت عناوين مختلف آورده شده است که تقريبا بيشتر جوانب زندگي علي (ع) را در بر مي گيرد.
نويسنده معتقد است که علي (ع) نه تنها در اشعار عربي معاصر مورد بي مهري قرار نگرفته، بلکه جوانب بيشتري از زندگي و صفات بي بديل ايشان مورد توجه شاعران قرار گرفته است و سرايندگان زيادي اعم از شيعه و سني و مسيحي، از موهبت ممتاز ادبي خويش در بيان فضائل و مناقب حضرت استفاده نموده اند

آب و هوا که يکي از علل اصلي پراکندگي جغرافيايي گياهان است مطالعه آن براي کنترل آب و خاک حايز اهميت است. اطلاعات هواشناسي براي بسياري از تصميم گيري هاي کشاورزي مهم هستند و متخصصين کشاورزي براي تصميم گيري هاي دراز مدت (استراتژيک) و کوتاه مدت (تاکتيکي) به اطلاعات جوي نياز دارند. تأثير عناصر آب و هوايي بر کشت سويا، از مرحله بذر افشاني تا هنگام برداشت محصول مهم است. تاريخ کشت سويا در زراعت بهاره از اواخر ارديبهشت ماه و در زراعت تابستانه بعد از برداشت گندم در منطقه انجام مي پذيرد. از ارقام مهم سويا که در منطقه کشت مي شود "هيل" و "سحر" مي باشند، تاريخ برداشت سويا در منطقه بسته به ارقام زودرس يا ديررس، از اواسط مهرماه شروع مي شود.
با تجزبه و تحليل داده هاي آماري، برداشت محصول سويا در طي 15 سال و نيازهاي آبي گياه (تبخير و تعرق عملي) نتايج به دست آمده نشان دهنده اين بود که بين برداشت محصول سويا و نيازهاي آبي گياه و بين دماي ماه هاي فصل رويش و برداشت محصول سويا در هر هکتار همبستگي وجود دارد. همچنين وجود خاک هاي عميق رسي- شني هوموس دار شرايط کشت سويا را در نواحي منطقه فراهم آورده است.

سرزمينهاي حوزه شرقي خلافت اسلامي مقارن تهاجم مغول با اوضاع و احوال ناخوشايندي روبرو بود. فقدان حکومت مرکزي مقتدر، تعدد قدرتها، درگيريهاي فراوان اميران بلاد براي کسب قدرت بيشتر، ستم واليان و حاکمان شهرها به مردم، افزون خواهيهاي سلطان محمد خوارزمشاه، قصد خليفه الناصر براي تجديد مجد و عظمت از دست رفته عباسي، رويارويي و درگيري خليفه و سلطان فتنه هاي اسماعيليه، خرافيگري صوفيان، تعصّبها و مشاجره هاي مذهبي، افزوني پي در پي مالياتها، قحطي، زلزله و بيماريهاي گوناگون از جمله مشکلاتي بود که مردم اين سرزمينها با آن روبه رو بودند. همچنين برآمدن حکومت تازه نفس و مقتدر چنگيزخان در دشتهاي مغولستان مساله اي بود که موجب تحولات عمده در جهان اسلام، و به ويژه شرق اسلامي گرديد.

 نسخه قابل چاپ

گاهشماري، علمي است که در خصوص طرز احتساب زمان (روز، ماه، سال) و مبدا تاريخ بحث مي کند، و از جمله مهمترين مسايل روش تحقيق تاريخ است، که سابقه شناخت آن در جهان به بيش از ده هزار سال قبل مي رسد.
براي اندازه گيري زمان، آنچه در درجه اول اهميت قرار دارد، تعيين مبدا يا نقطه آغاز و اتکا به يک واقعه مهم، و در مرحله دوم انتخاب واحد اندازه گيري و در مرحله سوم قياس يا تعيين گذشت زمان نسبت به واقعه مورد نظر است.
مهمترين مبدا گاهشماري، ميلاد حضرت مسيح (ع) و هجرت حضرت محمد (ص) از مکه به مدينه مي باشد، که بر اساس آن تقويم ميلادي و هجري شکل گرفته است.
در زمان حاضر تقويم هاي مختلفي در اختيار داريم که با مراجعه به آنها مي توان تاريخ روز و ماه و سال مورد نظر در هر يک از ماههاي ايراني و اسلامي و مسيحي را بدست آورد.
نگارنده، با توجه به قوانين حاکم بر سير متناوب ماههاي سال و تکرار مدخل سال ها (اولين روز سال)، جدولي براي استخراج تقويم 338 ساله هجري شمسي و 169 ساله ميلادي تنظيم کرده است که در اين مقاله از نظر مي گذرد.

 نسخه قابل چاپ

در اين مقاله نخست به معرفي سيستم سنتي جمع آوري آبهاي سطحي (باران) و اجزا آن که مهمترين آنها برکه هاي سنتي (آب انبارها) مي باشند، پرداخته شده است. سپس وضع کنوني اين سيستم سنتي مطاله شده و مسايل و مشکلاتي که بر عملکرد بهينه آنها خدشه وارد ساخته، اشاره گرديده است. در نهايت پس از تجزيه و تحليل برداشت هاي ميداني راهکارها و توصيه هايي جهت نگهداري و احيا اين سيستم با ارزش سنتي و مرمت اجزا آن ارايه گرديده تا بدين ترتيب از هدر رفتن هزاران متر مکعب آب شيرين که جهت شرب و فضاي سبز منطقه نقش حياتي دارند جلوگيري بعمل آيد.
در پايان به عنوان مثال نمونه هاي از نحوه طراحي در بندر کنگ براي توسعه آينده ارايه گرديده است.

 نسخه قابل چاپ

 نسخه قابل چاپ

هيدروکليماتولژي برف از اهميت زيادي در کشورهاي خشک نظير ايران برخوردار است. ماهيت، توزيع، فرايندهاي کنترل کننده ذوب، جابه جايي برف... از يک سو و پيش بيني رواناب، سيل، بهمن از سوي ديگر از جمله مواردي است که در اين مقاله مورد بررسي قرار گرفتند.
از سوي ديگر با توجه به گرم شدن هوا در بهار، ما شاهد وقوع بهمن هاي زيادي خواهيم بود و بنابراين، برنامه ريزي در خصوص وقوع سيل و بهمن و جلوگيري از آثار مخرب آنها از جمله موارد مهم تلقي مي گردد. ايجاد پوشش گياهي و بويژه جنگل و ايجاد تورهاي سيمي... در دامنه هاي بهمن خيز به خوبي نشان داده شده است.
تراکم برف در شهرها و جاده هاي بين شهري نياز به تدارکات گسترده اي براي اجتناب از خطرات و خسارت دارد و در اين خصوص سرمايه قابل ملاحظه اي بايد اختصاص يابد.

 نسخه قابل چاپ

درباره تاريخ شرق ايران از ظهور حکومت هخامنشيان تا مرگ اسکندر اطلاعات بسيار کمي از مورخين عهد عتيق باقي مانده است. اگر چه کورش در حمله به قبايل شمالي ايران به قتل رسيد، ولي هميشه شرق ايران محلي امن براي حاکمين ايراني بوده که در زمان حملات اقوام همسايه، به آنجا پناه مي بردند و سعي از ياري جستن از آنان مي کردند.
هخامنشيان هدايا و خراجهاي را از شرق ايران دريافت مي نمودند که بطور متناوب در نوشته هاي باقي مانده ذکر شده است. تاکسيلا که آخرين ساتراپ هخامنشيان در شرق بود مرکزي براي اتصال بين ايران و هند در عهد هخامنشيان محسوب مي گرديد.
ياري هنديان به داريوش سوم و هدف غايي اسکندر که تسخير اين آخرين ساتراپ هخامنشي بود به طور کامل توسط مورخين توضيح داده نشده است، با آنکه اسکندر در بابل مرد ولي سعي او در برقراري ارتباطاتي بين شرق و غرب نمود.
اين مقاله به بررسي وضعيت سياسي حکومت هخامنشيان در شرق ايران تا مرگ اسکندر پرداخته وسعي در روشن نمودن نکات تاريک تاريخ ايران مي نمايد.

 نسخه قابل چاپ

ايرانيان مقيم آسياي ميانه اقوام متعددي را شامل مي شوند که به دليل موقعيت جغرافيايي سرزمين هاي آن حوزه و داد و ستدهاي جاده ابريشم، روابط گسترده اي با مردم خاور دوري داشته اند، و از عهد اشکانيان تا دوره فرمانروايي ساسانيان، گرايش به ديانت بوديسم در ميان اين اقوام ايراني در حدي بوده که تعداد زيادي از آنها به عنوان مبلغين بودايي و عهده داران ديگر وظايف و مسووليت هاي مرتبط با تبليغ و تدريس علوم دين بودا، از آسياي ميانه به چين و سرزمين هاي آسياي جنوب شرقي رفتند، و آييني که در محور فرهنگي و قومي شبه قارة هند در جنوب آسيا ظهور کرده بود، از قرن دوم ميلادي به بعد، به دليل گرايش و رياضت کشي و مطالعات و ترجمه هاي متداوم ايرانيان آسياي ميانه، بوديسمي در شاخه و کالبد ماهايانا و آميخته به اعتقادات ايراني شکل گرفته و اين تاثيرات نقطه عطفي در تاريخ تحولات و توسعه اين آيين در خاور دور بوده اند.

 نسخه قابل چاپ