سلامتی کودکان و نوجوانان (جامع)

والدين موفق چگونه هستند؟ 

اصولي که والدين را موفق مي کند

وقتي تصميم مي گيريد که صاحب فرزند شويد، در واقع مسئوليت سنگين و بلند مدت تربيت او را پذيرفته ايد. تربيت به معني تعليم دادن وپروراندن است . وقتي فرزندان خود را تربيت مي کنيد ، به آنها مي آموزيد چگونه رفتار نمايند. يعني شما با قانون گذاري و اعمال انضباط به آنها کمک مي کنيد تا تکليف خود را بدانند . اين مساله احساس امنيت و آرامش خاطر آنان را افزايش مي دهد و از آنجايي که کودکان دوست دارند احساس کنند والدينشان از آنان راضي هستند با ارائه توجه و محبت مناسب از سوي خانواده گام مهمي در ارتقا بهداشت روان کودک و اطرافيان برداشته مي شود .

کودک بدون مشکل وجود ندارد ولي مشکلات کودکان قابل درمان است . نکته مهم نحوه برقراري اصول تربيتي است . چناچه اصول تربيت اشتباه باشد يا با خشونت و بي تفاوتي ارايه شود ، کودک آن را نمي پذيرد . يک خانواده خوب بايد بتواند تربيت و انضباط را به نحوه شايسته اي برقرار نمايد .

در تربيت فرزندان مانند هر کار ديگر با مشکلاتي روبرو خواهيم شد . اگر والدين از روش هاي صحيح تربيتي آگاه باشند ، باتمرين و به مرور زمان تجربه و مهارت آنان افزايش خواهد يافت ودرتربيت فرزندشان موفق تر خواهند بود.آنچه در زير مي آيد ، برخي اصول تربيتي است که براي آشنايي مقدماتي مطرح مي گردد :


1- درکوتاه مدت انتظار پيشرفت زيادي نداشته باشيد:

موارد زيادي وجود دارد که دوست داريد به فرزندان خود بياموزيد ولي هيچ رفتاري با يک بار آموختن به دست نمي آيد وآنان نيز هميشه براي فرا گرفتن آمدگي ندارند . آموزش نياز به وقت ، حوصله و موقعيت شناسي دارد. اگر والدين در اين کار پشتکارنداشته باشند ، خسته و بي حوصله شوند يا از کوره در روند، احترام خود را نزد فرزندان ازدست خواهند داد . در اين صورت فرزندان به خواسته هاي آنها بي توجه خواهند شد و خود را موظف به انجام آنها نخواهند دانست . تربيت مسئوليتي يک روزه نيست، آرامش ، پايداري ومقاومت مي خواهد و تا زماني که يک اصل تربيتي حاصل شود ، فرزند شما بارها اشتباه خواهد کرد. بنابراين در کوتاه مدت نمي توان انتظار پيشرفت زيادي داشت .


2- توقع خود را کم کنيد و پيشرفتهاي کوچک را نيز در نظر بگيريد:

کودکان و والديني که از هر نظر کامل و بي عيب باشند وجود ندارند . فرزندان هميشه آنگونه که والدين توقع دارند عمل نمي کنند. مشکلات کودکان معمولا يک شبه حل نمي شود و تغييرات در کودکان و بالغين تدريجي ، آرام و مرحله به مرحله صورت مي گيرد. برخي والدين وقتي درتغيير عادات و رفتارهاي فرزندشان به مشکل برمي خورند ، به سرعت آشفته و نا اميد مي شوند و اعتماد به نفس خود را از دست مي دهند . حال آنکه بايد به پيشرفت هاي کوچک و تدريجي فرزندشان توجه نمايند زيرا کليد پيشرفت هاي بزرگ ، تشويق پيشرفت هاي کوچک است.


3- در هرزمان تنها روي يک مشکل تمرکز نماييد:

فرزند شما ممکن است مشکلات متعددي داشته باشد ولي اگر شما بخواهيد همه موارد را با هم اصلاح نماييد ، هرگز موفق نخواهيد شد . براي موفقيت بايد تنها يک مشکل را در نظر بگيريد و پس از حل آن به نوبت به مشکل ديگري بپردازيد . هدفتان را با کلمات ساده اي که براي کودک قابل فهم باشد برايش توضيح دهيد و به او بگوييد در اين مورد خاص دقيقا چه انتظاري از او داريد(مثلا : مي خواهم قبل از آمدن سر سفره دستهايت را صابون بزني !) سپس به پيشرفت هاي هرچند کوچک کودک درراه اصلاح رفتارش دقت نماييد (مثلا : قبلا اصلا صابون نمي زده و حالا يک مرتبه صابون زده است ، هرچند توقع ما چهار مرتبه صابون در روز باشد ) و با واکنش هاي مثبت و تحسين آميز به او بفهمانيد که رفتارش مناسب و مورد پسند است .

4- با ديد مثبت نگاه کنيد و هرگز از تحسين کودکتان غافل نباشيد:

تحسين کودک بسيار ارزشمند است . کودکان در هر مرحله سني که باشند تمايل دارند والدين آنها را بپسندند و از آنها راضي باشند .کودک نمي داند کدام رفتار مناسب و کدام نامناسب است . او هر رفتاري را که با واکنش والدين روبرو شود يا او را به هدف برساند مثبت تلقي کرده و تکرار خواهد نمود. تصور نکنيد داشتن رفتار مناسب امري بديهي و از وظايف فرزند شماست ويا رفتارهاي فوق العاده است . اين طرز تفکر باعث مي شود پرتوقع شويد ، نسبت به رفتارهاي مناسب فرزندتان بي اعتنا گرديد و تنها به رفتارهاي نامناسب و منفي او توجه نماييد . مسلما به جز رفتارهايي که شما را ناراحت مي کند ، رفتارهاي مناسب و مثبت زيادي نيز در فرزند شما وجود دارد. اگر شما هر رفتار مناسبي را مثبت تلقي کنيد و با واکنشي تاييد کننده به فرزند تان نشان دهيد که ازکدام رفتارش راضي هستيد ، کودک سعي مي کند با تکرار آن رضايت بيشتر شما را به دست آورد . نشان دادن نارضايتي از رفتارهاي نامناسب تنها زماني موثر خواهد بود که قبل از آن فرزندتان را به دليل رفتارهاي مناسبش تشويق کرده باشيد .


5- اهدافي را که در نظر داريد، بانيازهاي کودکتان منطبق نماييد:

اهداف خود را متناسب با سن ، شخصيت ، توانايي ، رشد عقلي و شرايط محيطي فرزندتان تعيين نماييد .همه کودکان در يک سن خاص وارد مرحله مشابهي نمي شوند و ميزان آموزش پذيري آنها نيز به يک ميزان نيست. با توجه به اين که همه افراد يکجور نيستند و موقعيت ها نيز متفاوت است ، يک راه حل قطعي و مستقل براي هر مشکلي وجود ندارند . راه حلي که امروز در مورد فرزندتان موثر است ، ممکن است فردا تاثيرش را از دست بدهد يا روشي که براي يکي از کودکانتان جواب مي دهد، شايد براي ديگري بي فايده باشد . اگر حوصله کنيد مي توانيد حتي روش هاي ابتکاري وموثرتري خلق نماييد که بنا به شرايط خاص شما طراحي شده باشد .


6- مادران ، پدران ، لطفا هماهنگ عمل کنيد :

موفقيت والدين در تغيير رفتارهاي کودک نيازمند هماهنگي بين پدر و مادر است . پيش از هر اقدامي ، رفتارهايي را که مي خواهيد اصلاح کنيد ، دقيقا مشخص نماييد و براي رفع آن برنامه اي هماهنگ طراحي کنيد .شما و همسرتان بايد پيش از دست زدن به هر کاري در مورد کودکتان اتفاق نظر داشته باشيد . وقتي تصميم خود را گرفتيد و روي برنامه اجرايي توافق کرديد ، هر دو هماهنگ و يکسان عمل نماييد.

گوش مياني (التهاب) Otitis media

نشانه ها:

- درد شديد گوش ولي در شيرخواران بصورت كشيدن گوش و ماليدن گوش به همراه گريه

- دماي بيشتر از 39 درجه سانتي گراد (102 درجه فارنهايت)

- استفراغ

- ناشنوايي نسبي

- ترشح چرك از گوش

اصطلاح اوتيت مديا به عفونت گوش مياني گفته ميشود. در اينجا عفونت تشكيل مايع مي دهد كه گوش درد و گاهي اوقات ناشنوايي را بهمراه مي آورد. اين عارضه در اطفال كوچك شيوع بيشتري دارد زيرا شيپور استاش، لوله اي كه گلو را به گوش مربوط مي كند، در اطفال كوچك نسبتاً كوچك است علاوه بر اين كودكان مدت قابل توجهي از شبانه روز را مي خوابند اين مسئله موجب ميشود تا باكتريها يا ويروسهايي كه به بيني يا گلو هجوم مي برند راه كوتاهي را براي رسيدن به گوش مياني طي كنند. همچنين زماني كه لوزه سوم كودك يا آدنوئيد Adenoid بزرگ ميشود راه ورود به لوله استاش را مي بندد و اين امر منجر به ايجاد عفونت مي گردد. چنانچه اين لوله بسته شود ترشحات مخاطي راه خروجي ندارند و مانند سريش چسبنده شده و در نتيجه بيماري موسوم به سريشي شدن گوش را موجب مي گردند.


آيا خطرناك است؟ 
التهاب گوش مياني هم درد آور و هم خطرناك است. اگر معالجه نشود باعث ناشنوايي دائم ميشود.


ابتدا چه كار بايد بكنيد؟ 

1- براي مطلع شدن از تب كودك، دماي بدنش را اندازه بگيريد.

2- كودك خود را راحت و خنك نگهداريد، اگر درد گوش شديد است يك كيسه آب گرم را كه درون حوله اي پيچيده ايد روي گوش بگذاريد تا قدري درد را تسكين دهد.

3- به كودك خود، آسپرين بچه يا شربت استامينوفن بدهيد تا درد گوش او آرام شود.

4- وجود ترشحات در گوش را بررسي كنيد.


آيا مشورت با دكتر لازم است؟ 
اگر به عفونت گوش مياني و يا از دست رفتن شنوايي در كودك خود مشكوك هستيد بلافاصله به دكتر مراجعه كنيد.


دكتر چه اقدامي انجام خواهد داد؟ 
دكتر با يك اتوسكوپ (گوش بين) به معاينه گوش فرزند شما خواهد پرداخت و احتمالاً براي از ميان بردن عفونت، آنتي بيوتيك تجويز مي كند. اگر در لوله استاش مايع جمع شده باشد احتمالاً دارويي نيز براي كاهش دادن ورم مي نويسد تا مايع بطور طبيعي از گلو پائين بيايد.چنانچه حملات عود كنند، كودك شما را براي ارزيابي به يك متخصص گوش و حلق و بيني ارجاع مي دهد.


شما چه كمكي مي توانيد بكنيد؟شنوايي كودك را مرتباً امتحان كنيد.

ميگرن Migraine

نشانه ها:

- سردرد شديد يكطرفه

- استفراغ

- حالت تهوع

- درد شكم

- رنگ پريدگي

- رفتار آرام و منزويانه

- علائم پيش درآمد يا اخطار بصورت احساسات عجيب بينائي و بدني قبل از شروع حمله

ميگرن يك سردرد عود كننده و شديد است (معمولاً در يك طرف سر احساس ميشود) كه همراه با استفراغ و در كودكان توأم با درد شكم ميباشد. بهمين دليل غالباً به آن ميگرن شكمي مي گويند. ميگرن مي تواند سابقه خانوادگي داشته باشد و در اواخر دوران كودكي يا اوائل سن بلوغ شروع ميشود. سردردهاي كودكان كوچكتر معمولاً ميگرني نيست. معلوم نيست كه چه عاملي باعث شروع سردرد ميگرني ميشود اما فشارهاي رواني و غذاهايي مخصوص به ويژه پنير و شكلات مي توانند از جمله علتهاي آن باشند. اغلب اوقات سردرد ميگرن با علائم پيش درآمد (اخطار يا Aura) همراه است كه از مجموعه ايي از احساسات عجيب مانند پرشهاي نور و حالت جرقه مانند در چشم، بوهاي نامأنوس و كرختي در ناحيه سر تشكيل ميشود. بيشتر كودكان مي توانند اين احساسات را بطور واضح توصيف كنند.


آيا خطرناك است؟
ميگرن خطرناك نيست اما كودك را ضعيف مي كند.


ابتدا چه كار بايد بكنيد؟
1- اگر كودك از سردرد و تهوع شكايت مي كند وي را در اتاقي خنك وتاريك استراحت دهيد در صورت ادامه سردرد به او آسپرين بچه يا شربت استامينوفن بدهيد.

2- يك سطل در كنار بستر او قرار دهيد تا در آن استفراغ كند.

3- اگر كودكان دچار درد شكم است او را از نظر ورم آپانديس بررسي كنيد.


آيا مشورت با دكتر لازم است؟
اگر كودكتان دچار ناراحتي هاي شكم و درد شديد است و يا از سردردهاي عود كننده ميگرني رنج مي برد هر چه زودتر با دكتر تماس بگيريد.


دكتر چه اقدامي انجام خواهد داد؟
دكتر از كودك شما خواهد خواست تا سردرد خود را توصيف كند. و ممكن است داروهاي ضد درد را براي حملات حاد تجويز كند اگر سردرد همواره رخ مي دهد قرصهايي براي مصرف در شروع حمله تجويز مي كند و بالاخره اگر حملات خيلي شديد باشند. قرصهايي را براي جلوگيري از حملات تجويز مي كند.


شما چه كمكي مي توانيد بكنيد؟
اگر سردردها پي در پي اتفاق مي افتند يادداشتي از غذاهايي كه كودك مي خورد و بعد از آنها نشانه هاي سردرد مشاهده ميشود تهيه كنيد بمدت دو هفته از دادن غذاهاي مشكوك خودداري كنيد و ببينيد آيا كاهشي در سردردها ايجاد ميشود.

نياز غذايي کودک 6-2 ساله چقدر است؟ 

تغذيه کافي و مناسب براي رشد و تکامل کودک ، لازم و ضروري است . کودک دو ساله به خوبي مي تواند قاشق و چنگال و ليوان را در دست خود نگه دارد و از آن ها استفاده کند. کودک در اين سن براي غذا خوردن مشکلي ندارد و غذا خوردن براي او گيج کننده نيست. اما گاهي اوقات هم ريخت و پاش هايي دارد که عمدي نيست.
اشتها : با افزايش سن کودک ، روند رشد او آهسته تر مي شود که همين مسئله باعث کاهش اشتها و علاقه کودک به غذا مي شود. بنابراين والدين بايستي بدانند کاهش اشتهاي کودک از دو سال به بعد، امري طبيعي است و نبايد نگران شوند. اما اين کاهش اشتها نبايد طوري باشد که کودک به ندرت و به سختي غذا بخورد ، زيرا در اين صورت رشد کودک دچار اختلال خواهد شد. در صورت وجود کاهش شديد اشتها ، بايد کودک خود را به يک متخصص اطفال يا دکتر تغذيه نشان دهيد تا راهنمايي هاي لازم را براي افزايش اشتهاي او دريافت کنيد.

هنگام جهش رشد، اشتهاي کودک افزايش مي يابد و غذاي بيشتري مصرف مي کند. در نتيجه وزن کودک افزايش مي يابد که صرف تامين انرژي لازم براي جهش رشد مي شود.

نکته قابل توجه در تغذيه کودک 6- 2 سال، توانايي او در تنظيم دريافت مقدار غذاي مورد نيازش است. اگر به کودک خود اجازه دهيد تا هر موقع خواست غذا بخورد و هر موقع سير شد، دست از غذا خوردن بکشد، آن مقدار غذايي را که نياز دارد، خواهد خورد.

مقدار مصرف غذاي کودک از يک وعده غذايي تا وعده غذايي ديگر و از يک روز تا روز ديگر، بسيار متغير است. اما در طي يک هفته، مقدار دريافت انرژي او نسبتاً ثابت است. اگر کودک را وادار به غذا خوردن کنيد، ديگر نمي تواند مقدار غذاي دريافتي خود را تنظيم کند و مي گويد سير هستم.

انرژي :انرژي توصيه شده توسط 1rda براي کودکان 3- 1 ساله، 102 کالري به ازاي هر کيلوگرم وزن بدن است. براي کودکان 6- 4 ساله نيز، 90 کالري به ازاي هر کيلو گرم وزن بدن است. همانطور که مشاهده مي کنيد با افزايش سن ، مقدار انرژي مورد نياز کودک کاهش مي يابد که اين مسئله نشان مي دهد روند رشد کودک آهسته مي شود.

پروتئين :rda ، 2/1 گرم پروتئين به ازاي هر کيلو گرم وزن بدن را براي کودکان 6- 1 ساله توصيه مي کند. اين مقدار به راحتي توسط يک رژيم مناسب تامين مي شود. اگر برنامه غذايي روزانه پروتئين کافي داشته باشد علاوه بر تامين انرژي ، صرف رشد و ساخت عضله نيز مي شود. اگر پروتئين مورد نياز از منابع غني آن که به ترتيب شامل تخم مرغ ، شير و انواع لبنيات ، انواع گوشت و حبوبات است ، تامين شود نياز به آن کاهش مي يابد، چون اين مواد غذايي بيشتر اسيد آمينه هاي ضروري و مورد نياز بدن را فراهم مي کنند.

چربي :تا سن دو سالگي نبايستي مقدار چربي دريافتي را کاهش داد. اما بعد از دو سالگي بايستي به تدريج کودک را به نوعي برنامه غذايي عادت داد که مقدار کل چربي رژيم غذايي او بيشتر از 30 درصد کل کالري و کمتر از 20 درصد نباشد. چربي اشباع نيز کمتر از 10 درصد کل کالري و کلسترول دريافتي از طريق غذا کمتر از 300 ميلي گرم در روز باشد.

براي کاهش مقدار چربي رژيم غذايي کودک ، هرگز نبايد مقدار دريافت گوشت ، شير و ساير لبنيات را کاهش داد زيرا اين مواد غذايي، منابع اصلي تامين کننده پروتئين، آهن، کلسيم و ساير مواد مغذي مورد نياز براي رشد و تکامل کودک هستند.

ويتامين ها و املاح :مقدار rda و 2dri براي ويتامين ها و املاح ثابت است. مطالعات مختلف نشان داده ، کودک از هنگام تولد تا سن 5 سالگي به جز آهن، کلسيم 872 و روي ، ساير ويتامين ها و املاح را به مقدار کافي و مورد نياز دريافت مي کند.

مقدار مورد نياز آهن، روي و کلسيم در کودکان، در جدول زير آمده است:


گروه سني 


آهن(ميلي گرم در روز) 


روي(ميلي گرم در روز) 


کلسيم(ميلي گرم در روز) 



3- 1 ساله 


7 


3 


500 



8- 4 ساله 


10 


5 


800 


آهن: کم خوني ناشي از فقر آهن در بين کودکان شايع است. رشد سريع به همراه دريافت کم آهن، باعث پيدايش کمبود آهن در کودکان مي شود. توصيه مي شود کودکاني که دچار کمبود آهن هستند بيشتر از سه ليوان شير در روز مصرف نکنند، زيرا دريافت زياد شير باعث مي شود غذاهاي غني از آهن را کمتر دريافت کنند.


کلسيم:دريافت کافي کلسيم در دوران کودکي، باعث تشکيل توده استخواني و سنتز آن به مقدار لازم مي شود که از ابتلا به پوکي استخوان در آينده جلوگيري مي کند. بيشتر کودکان به مقدار کافي کلسيم مصرف نمي کنند. بايستي توجه داشت ، برنامه غذايي کودک به گونه اي باشد که علاوه بر نياز فعلي کودک، کلسيم را براي دوران هاي بعدي زندگي نيز به مقدار کافي تامين کند. اين موضوع در 

کودکان دختر از اهميت بيشتري برخوردار است، زيرا در آينده با مسائلي مثل بارداري ، شيردهي و يائسه شدن روبرو خواهند شد.

فيبر غذايي:دريافت فيبر به مقدار کافي از ابتلاء به يبوست جلوگيري مي کند و باعث حفظ يک رژيم سالم مي شود.

بهترين منابع غذايي فيبر براي کودکان عبارتند از: 

نان هاي سبوس دار مثل نان سنگک، غلات سبوس دار، سبزيجات و ميوه ها .ولي از دادن بيش از حد مواد غذايي فيبردار به کودک خود داري کنيد ، زيرا باعث اسهال مي شود.همچنين دريافت غذاهاي مغذي و پرکالري را کاهش مي دهد.

براي تعيين مقدار مورد نياز فيبر غذايي در افراد 3 تا 20ساله، سن فرد را به اضافه عدد 5 کنيد؛ مثلاً مقدار فيبر لازم براي يک کودک 5 ساله برابر10 گرم و براي يک فرد 12 ساله برابر 17 گرم در روز است

لوچي Squint

نشانه ها:
- بنظر مي رسد چشمها به جهات مختلف نگاه مي كنند

حركت هر يك از چشمها بطور جدا از هم تا سن 8 الي پ0 هفتگي در نوزادان امري كاملاً شايع است. ولي بعد از اين مدت چشمهاي نوزاد بايد كاملاً هماهنگ و منظم باشند. اگر اين امر اتفاق نيافتد و يكي يا هر دو چشم حركت ناموزون داشته باشند به آن لوچي يا چپ چشمي مي گويند. اين عارضه عموماً بخاطر عدم توازن ماهيچه هاي چشم پيش مي آيد. همچنين مي تواند مربوط به عيوب ديد از قبيل نزديك بيني يا دوربيني باشد. مغز از طريق حذف كردن آنچه كه چشم سرگردان و لوچ دريافت مي كند نقص ديد ناشي از آن را جبران مي كند. 1


آيا خطرناك است؟ 
اگر احساس مي كنيد چشمهاي كودك شما بر يك نقطه متمركز نميشود با نشان دادن انگشت خود يا اسباب بازي رنگي، حركت چشمهاي او را بررسي كنيد. و ببينيد آيا هر دو چشم، شيء را با هم دنبال مي كنند يا يكي از چشمهاب طرف ديگر مي رود.


آيا مشورت با دكتر لازم است؟ 
اگر لوچي بعد از آنكه نوزاد سه ماهه شد همچنان ادامه يابد مشورت با دكتر الزامي است.


دكتر چه اقدامي انجام خواهد داد؟ 
دكتر با بستن چشم سالم بوسيله يك پوشش به درمان چشم ديگر مي پردازد. اين عمل باعث ميشود چشم لوچ به كار بيافتد و قويتر شود. اين معالجه معمولاً تنبلي چشم را ظرف چهار الي پنج ماه تصحيح مي كند.اگر سن كودك شما بيشتر است متخصص چشم، يك سلسله تمرينهاي مخصوص تقويت ماهيچه هاي چشم را به كودك آموزش خواهد داد.

اگر لوچي چشم كودك با عيوب بينائي نيز همراه باشد عينك نيز براي وي تجويز خواهد كرد.اگر لوچي همچنان باقي باشد براي تصحيح عدم توازن ماهيچه هاي چشم بايد اقدام به جراحي كرد. اين عمل جراحي تا رسيدن سن كودك به دو سالگي انجام پذير نيست.

شما چه كمكي مي توانيد بكنيد؟
كودك خود را جهت معاينه چشم هر سال نزد پزشك ببريد.اگر درباره چشم هاي كودكتان نگران هستيد به يك متخصص بيماريهاي چشم مراجعه كنيد.

********************************

1- توضيح زير ضروري است:

در حالتي كه چشمها هماهنگ هستند مغز تصوير واحدي را درك مي كند اما در لوچي هر چشم براي خود پيام جداگانه اي به مغز ميفرستد بطوريكه فرد دچار دوبيني شده و مغز براي درك تصوير دچار سردرگمي ميشود. براي همين مغز پيامهايي را كه از چشم لوچ دريافت مي كند ناديده گرفته و حذف مي كند. نتيجه اين است كه چشم لوچ نمي تواند رشد كند و عملاً قدرت بينائي آن از دست مي رود ودر اصطلاح پزشكي به اين حالت تنبلي چشم Amblyopia مي گويند.

دانستن اين مطلب نيز اهميت فوق العاده دارد كه هر چه سن كودك بيشتر ميشود درمان تنبلي چشم نيز مشكلتر ميگردد، بطوريكه بعد از 8 سالگي ديگر هيچگاه نمي توان ديد چشم را اصلاح كرد. اگر چه در سنين بالاتر با جراحيهاي مخصوصي ميتوان از نظر شكل ظاهري لوچي را برطرف كرد اما امكان بازگرداندن قدرت بينائي وجود ندارد.

لوسمي Leukaemia

نشانه ها:
- كم خوني، رنگ پريدگي، خستگي و تنگي نفس و حساسيت به عفونتها

- درد دست و پاها، اگر درد پاها باشد احتمالاً لنگيدن ديده ميشود

- پورپورا يا خونريزيهاي نقطه اي در پوست كه بصورت دانه هاي قرمز مايل به ارغواني ديده ميشوند و با فشار دادن محو ميشوند

- ايجاد خونريزيهاي بزرگ زير جلدي (كوفتگي و كبود شدنهاي بدون علت ضربه اي)

- خون دماغهاي مكرر

لوسمي يكي از اشكال كمياب سرطان است كه بخاطر رشد بيش از حد و سريع ميليونها سلول اوليه سفيد خون بوجود مي آيد گلبولهاي سرطاني از رشد طبيعي گلبولهاي قرمز جلوگيري كرده و منجر به كم خوني ميشوند همچنين باعث ميشوند گلبولهاي سفيد طبيعي به وجود نيايند و در نتيجه ايمني و قدرت دفاعي بدن در برابر عفونت كاهش مي يابد. از رشد پلاكتها نيز كه كارشان كمك كردن به انعقاد خون است جلوگيري مي كنند. غالباً اولين نشانه لوسمي عبارت از كم خوني كودك وناتواني او در بهبودي سريع از بيماريهاي عفوني است.

چه كار مي توان كرد؟

سابقاً آينده خوبي براي كودكان مبتلا به لوسمي تصور نميشد اما در ده سال اخير شيوه هاي درماني جديد امكان معالجه قطعي را در 50 درصد كودكاني كه شايعترين شكل لوسمي را دارند بوجود آورده است تمام كودكاني كه دچار اين بيماري هستند توسط دكتر اطفال كه در بيماري لوسمي كودكان تخصص دارد مورد درمان قرار مي گيرند داروهايي خوراكي و تزريقي براي كودك تجويز ميشود در شايعترين نوع لوسمي كودكان، پرتو درماني و داروهاي مخصوص براي از بين بردن سلولهاي سرطاني در مغز مورد استفاده قرار مي گيرد. در آغاز درمان ممكن است يك نوبت تزريق خون انجام شود اگر تعداد گلبولهاي سفيد خون به حد بسيار پائيني كاهش پيدا كند بايد كودك را از ديگران جدا نمود و تمام ملاقات كننده ها بايستي از ماسك استفاده كنند و لباسهاي مخصوص بپوشند. 

بعد از چند هفته به كودك شما اجازه داده ميشود براي از سرگيري زندگي معمولي خود به خانه برگردد معاينات منظم براي مراقبت از بيمار ضرورت دارد. نقش مهم والدين حمايت كردن از كودك با پيگيري درمانهاي دراز مدت و مراعات حال كودك است. كودكان مبتلا به لوسمي نبايد در معرض بيماريهاي شايع عفوني كودكان از قبيل آبله مرغان قرار گيرند (مگر اينكه قبلاً ايمني لازم را كسب كرده باشد) از برخورد كودك خود با همبازيهايش احتياط را از دست ندهيد.

سندروم داون Downs syndrome

نشانه ها: 
- چشم مايل به طرف بالا پهن شدن پل بيني، دستهاي كوتاه و پهن با يك شيار عميق در كف دست، شكاف و فاصله زياد ميان اولين و دومين انگشت پا

- برخي عقب افتادگيهاي ذهني

- خلق و خوي متعادل و با محبت

سندروم داون شايعترين ناهنجاري كروموزومي است. كودكان مبتلا به سندروم داون به جاي آنكه به طور طبيعي در هر يك از سلولهاي بدن خود 46 كروموزوم داشته باشند 47 كروموزوم دارند كروموزوم اضافي كروموزوم شماره 21 است كه معمولاً از تخمك مادر به ارث مي رسد شانس به دنيا آمدن كودكان مبتلا به سندروم داون با افزايش سن مادر بطور قابل توجهي زياد ميشود البته مي توان با گرفتن مايع جنيني در دوران بارداري و آزمايش آن به وجود اين اختلال پي برد و در صورت تمايل والدين جنين را سقط كرد.1 آزمايش مايع جنيني كه در آن نمونه اي از مايع جنيني كشيده ميشود و از نظر ناهنجاريها مورد بررسي قرار مي گيرد معمولاً در مورد تمام زنان حامله 37 سال به بالا توصيه ميشود. 

كودكان مبتلا به اين بيماري صفات بدني مشخصي پيدا مي كنند پل بيني آنها پهن است چشمها معمولاً به طرف بالا كشيده شده اند (از اينرو سابقاً به آن مونگوليسم مي گفتند) دستها كوتاه و پهن هستند. يك چين عميق در كف دست مشاهده ميشود و ممكن است شكاف يا فاصله بزرگي بين اولين و دومين انگشتان پا وجود داشته باشد. اين كودكان دچار برخي عقب ماندگيهاي ذهني هستند و تقريباً 50 درصد آنها نقايص قلبي دارند در موارد كمتري انسداد روده نيز هنگام تولد اتفاق مي افتد. 


چه كار مي توان كرد؟ 
كودكان داون بطور ثابتي خوشحال و با محبت هستند و علاقه زيادي به موسيقي و بازيهاي هماهنگ دارند عقب ماندگي ذهني نيز شكلهاي مختلفي دارد و برخي از كودكان داراي هوش معمولي هستند تئوريهاي مدرن اين عقيده را رد مي كنند كه كودكان داون بايد همگي در مؤسسات مخصوص آزمايش ببينند نوع و محل تحصيل كودك داون بايد براساس عقب ماندگي ذهني او معين شود. در كشورهاي پيشرفته ثابت شده است كه اين كودكان در محيطي گرم و صميمي و شوق برانگيز مي توانند همپاي با كودكان معمولي پيشروي كنند و به جمع آنها و اجتماع بطور كل ملحق شوند. بسياري از اين كودكان هنگام لباس پوشيدن و غذاخوردن به كمك احتياج دارند در حاليكه گروهي ديگر مي توانند از عهده مشاغل محوله به آنها برآيند و چنانچه فرصت و امكاناتي به آنها داده شود عضو مؤثري نيز براي جامعه باشند. اين مهم است كه والدين كودك مبتلا به اين سندروم، وي را براي پيوستن به محيطي كه براي وي درنظر گرفته شده است آماده سازند. هنگام برخورد با اين كودكان مانند همه كودكان معلول بايد تاكيد روي اين مسئله باشد كه كودك داون چه كاري مي تواند انجام بدهد و نه اينكه چه كاري را نمي تواند. 

********************************

1- سقط جنين به اينصورت كه در متن آورده شده است در ايران مجاز نيست.0

فرزند خواندگي 

فرزند خواندگي پديده اي با تاريخچه طولاني است. در كشور آمريكا 1/3 ميليون كودك زير 18 سال فرزند خوانده هستند (2% جمعيت)، كه نيمي از آنها در خانواده بستگان خود و نيمي ديگر در خانواده هاي غريبه به فرزندخواندگي پذيرفته شده اند. اين كودكان غالباً قبل از فرزندخواندگي مدتي بي پناهي جسماني و عاطفي را تجربه مي كنند، مكاني ثابت و مشخص براي زندگي ندارند وتوسط مراقبين متعددي نگهداري شده اند.
اكثر كودكان در دوره نوزادي به والدين رضاعي سپرده ميشوند و اطلاعات كمي بين والدين تني و رضاعي آنان مبادله ميشود. آنها نيازمند عشق، پرورش، محبت، انضباط و راهنمايي هستند. نوزاداني كه به فرزندخواندگي پذيرفته ميشوند، نياز به محيطي قابل پيش بيني دارند تا احساس امنيت را در آنها شكل بدهد و بتواند آسيب ناشي از رويدادهاي پيشين را التيام ببخشد. آشنايي با مراحل طبيعي رشد و نيازهاي كودكان در سنين مختلف مي تواند موجب كاهش تنش ميان والد و كودك شود.


توصيه هايي براي والدين رضاعي

1- انتظارات واقع بينانه از خود و فرزندتان داشته باشيد و محدوديت هاي خود را بپذيرند.

2- به كودكان اجازه بدهيد در مورد والدين تني خود احساسات و افكار خود را داشته باشند، سعي در تغيير يا مقابله با اين احساسات و افكار نداشته باشيد.

3- اگر زوجي هستيد كه با مسئله نازائي خود كنار نيامده ايد و كودك را براي رسيدن به روياهاي مربوط به داشتن يك فرزند تني ايده آل پذيرفته ايد، هماهنگي بين كودك و شما دشوار ميشود.كودكان در سنين قبل از مدرسه توان درك مسئله فرزندخواندگي را ندارند و تفكر آنها عيني است، لذا فاش كردن اين پديده در اين سنين مي تواند موجب اغتشاش ذهن آنها گردد. در سنين مدرسه با افزايش توانائي هاي شناختي كودكان، درك اين پديده ممكن ميشود، با اين حال كودكان در مواجهه با اين حقيقت واكنش هاي مختلفي نشان مي دهند، گروهي دچار ناراحتي و فشار روحي ميشوند و برخي با اين قضيه براحتي كنار مي آيند. كودكان دبستاني غالباً بدنبال مقصري براي توجيه اين اتفاق مي گردند و معمولاً تخيلات پيچيده اي در رابطه با والدين تني خودشان دارند. روبرو شدن با واقعيت فرزندخواندگي در سنين نوجواني مشكل تر است. دوره نوجواني همراه با بحران هويت مي باشد و فرد را به سوي مستقل شدن پيش مي برد. آگاه كردن نوجوان در اين سنين موجب سردرگمي او ميشود و همانند سازي اش را با والدين رضاعي سخت مي كند.

4- اگر تفاوت خود را با والدين تني درك و سعي كنيد خود را آماده سازگاري با شرايط متفاوت رشدي كودك بنماييد هماهنگي بهتري با كودك و وظيفه فرزند پروري خواهيد داشت.

5- به سوالات كودكان بي اعتنايي نكنيد.

6- قبل از گفتگو با كودك، به احساسات خود در مورد والدين تني او بپردازيد.

7- هرگز از والدين تني كودك تصويري بد ارائه ندهيد.

8- سعي كنيد در ذهن كودك تصويري واقعي از والدين تني اش به وجود آوريد.

9- كودك را مطمئن سازيد كه به شما تعلق دارد، و والدين تني او سعي در بازگرداندن او نخواهند داشت.

10- اگر اطلاعاتي از والدين تني كودك داريد، در صورت درخواست او، آنها را به ميزان مناسب در اختيارش قرار دهيد.

11- كودك را متوجه سازيد كه در فرزندخواندگي خود نقشي نداشته است (بچه بد يا زشت يا ناخواسته نبوده است).

12- از گفتن جملات متناقض خودداري كنيد، مثلاً به علت اينكه تو را ديوانه وار دوست داشتند اين اتفاق افتاد.

13- خود را به عنوان ناجي كودك از شرايط بد و دهشت آور نشان ندهيد.

14- اين مسئله را به عنوان يك واقعيت بازگو كنيد و شايد بتوانيد بگوييد كه اين خواست خدا بوده است كه شما فرزندي مثل او داشته باشيد.

15- و در نهايت اين واقعيت را بپذيريد كه اين حق طبيعي كودك شماست كه از فرزندخواندگي خود اطلاع داشته باشد. خود شما بدانيد و به كودكتان نيز منتقل كنيد كه اين پيوندهاي اجتماعي و قراردادي است كه افراد را به هم نزديك مي كند، نه صرفاً داشتن ارتباط خوني.

سردرد Headache

از هر پنج كودك، يك نفر از سردردهاي تكرار شونده رنج مي برد و اگر چه بسختي مي توان علت فيزيكي جدي براي آن يافت. اكثراً كودكان بعد از نشستن در يك اتاق گرم و خفه، و يا بهنگام نگران بودن از چيزي و يا بعنوان مثال در اثر تب، سينوزيت، يا دندان درد احساس سردرد مي كند برخي از كودكان همواره از سردرد و درد شكم گلايه دارند. اينگونه دردها را ميگرن شكمي مي نامند. 


آيا خطرناك است؟ 
سردردها بندرت خطرناك هستند اما اگر سردرد با تب، خشكي گردن، گيجي يا عدم تحمل نور روشن همراه باشد مي توان نشانه اي از يك بيماري خطرناك مانند ورم مغز يا مننژيت باشد و بايد از دكتر كمك بخواهيد. همچنين اگر اخيراً ضربه اي به سر كودك شما خورده باشد مراجعه به دكتر ضرورت دارد. 


ابتدا چه كار بايد بكنيد؟ 
1- از كودك بپرسيد آيا در جاهاي ديگر بدن خود دردي احساس مي كند با دست خود اطراف گونه ها، فك و گوشهايش را لمس كنيد و ببينيد آيا سينوزيت دارد و يا دچار پيله دندان (آبسله دندان)، دندان دردو يا گوش درد نيست. 

2- دماي بدن كودك را از نظر تب اندازه بگيريد. سردرد و تب مي توانند از اولين نشانه هاي بيماريهاي عفوني مانند سرخك يا آنفلوآنزا باشد. 

3- بررسي كنيد كه آيا ضربه اي به سر كودك وارد آمده است. 

4- اگر سردرد حالتي عود كننده دارد بررسي كنيد كه آيا كودكتان از مسائلي نظير تكاليف مدرسه نگراني ندارد. 

5- اگر كودك شما از تهوع يا استفراغ شكايت دارد مي تواند نشانه سردرد ميگرني باشد. 

6- اگر كودك هيچ نشانه نگران كننده ديگري ندارد يك نوشيدني به وي بدهيد و براي تسكين دادن درد آسپرين بچه يا شربت استامينوفن به وي بدهيد و بگذاريد بمدت نيم ساعت در يك اتاق تاريك بخوابد. 


آيا مشورت با دكتر لازم است؟ 
اگر سردرد همراه با تب 38 درجه. استفراغ، خشكي گردن و عدم تحمل نور است و يا كودكتان اخيراً دچار ضربه سر شده است بايد فوراً با دكتر تماس بگيريد. اگر سردرد ادامه يابد مراجعه به دكتر ضرورت دارد. 


دكتر چه اقدامي انجام خواهد داد؟ 
دكتر كودك شما را از نظر علت سردرد معاينه مي كند. معاينه مي تواند اندازه گيري فشارخون و نگاه كردن به شبكيه چشم باشد. آزمايشهاي ديگر در صورتي بعمل خواهند آمد كه دكتر سردردها را مشكوك تشخيص دهد. 

اگر سردرد نشانه اي از يك بيماري جدي تر مانند مننژيت باشد در اينصورت دكتر به آزمايش مايع مغزي نخاعي خواهد پرداخت (كاري كه در بين مردم به كشيدن آب كمر مشهور است). 


شما چه كمكي مي توانيد بكنيد؟ 
اگر كودك شما در پايان كار مدرسه دچار سردرد ميشود يك نوشيدني و ماده مغذي به وي بدهيد و او را تشويق كنيد به بيرون رفته و در هواي تميز و آزاد بازي كند.

لوسمي Leukaemia

نشانه ها:
- كم خوني، رنگ پريدگي، خستگي و تنگي نفس و حساسيت به عفونتها

- درد دست و پاها، اگر درد پاها باشد احتمالاً لنگيدن ديده ميشود

- پورپورا يا خونريزيهاي نقطه اي در پوست كه بصورت دانه هاي قرمز مايل به ارغواني ديده ميشوند و با فشار دادن محو ميشوند

- ايجاد خونريزيهاي بزرگ زير جلدي (كوفتگي و كبود شدنهاي بدون علت ضربه اي)

- خون دماغهاي مكرر

لوسمي يكي از اشكال كمياب سرطان است كه بخاطر رشد بيش از حد و سريع ميليونها سلول اوليه سفيد خون بوجود مي آيد گلبولهاي سرطاني از رشد طبيعي گلبولهاي قرمز جلوگيري كرده و منجر به كم خوني ميشوند همچنين باعث ميشوند گلبولهاي سفيد طبيعي به وجود نيايند و در نتيجه ايمني و قدرت دفاعي بدن در برابر عفونت كاهش مي يابد. از رشد پلاكتها نيز كه كارشان كمك كردن به انعقاد خون است جلوگيري مي كنند. غالباً اولين نشانه لوسمي عبارت از كم خوني كودك وناتواني او در بهبودي سريع از بيماريهاي عفوني است.

چه كار مي توان كرد؟

سابقاً آينده خوبي براي كودكان مبتلا به لوسمي تصور نميشد اما در ده سال اخير شيوه هاي درماني جديد امكان معالجه قطعي را در 50 درصد كودكاني كه شايعترين شكل لوسمي را دارند بوجود آورده است تمام كودكاني كه دچار اين بيماري هستند توسط دكتر اطفال كه در بيماري لوسمي كودكان تخصص دارد مورد درمان قرار مي گيرند داروهايي خوراكي و تزريقي براي كودك تجويز ميشود در شايعترين نوع لوسمي كودكان، پرتو درماني و داروهاي مخصوص براي از بين بردن سلولهاي سرطاني در مغز مورد استفاده قرار مي گيرد. در آغاز درمان ممكن است يك نوبت تزريق خون انجام شود اگر تعداد گلبولهاي سفيد خون به حد بسيار پائيني كاهش پيدا كند بايد كودك را از ديگران جدا نمود و تمام ملاقات كننده ها بايستي از ماسك استفاده كنند و لباسهاي مخصوص بپوشند. 

بعد از چند هفته به كودك شما اجازه داده ميشود براي از سرگيري زندگي معمولي خود به خانه برگردد معاينات منظم براي مراقبت از بيمار ضرورت دارد. نقش مهم والدين حمايت كردن از كودك با پيگيري درمانهاي دراز مدت و مراعات حال كودك است. كودكان مبتلا به لوسمي نبايد در معرض بيماريهاي شايع عفوني كودكان از قبيل آبله مرغان قرار گيرند (مگر اينكه قبلاً ايمني لازم را كسب كرده باشد) از برخورد كودك خود با همبازيهايش احتياط را از دست ندهيد.

نکات مهم در شير دادن به کودکان 

تغييرات پستانها در زمان حاملگي

طي دوره حاملگي ، تغييراتي در پستانها بوجود مي آيد تا زماني که نوزاد پا به عرصه وجود مي گذارد ، پستانها تبديل به بهترين سيستم توليد کنند شير در دنيا بشوند.در اين دوره ماده اي چرب از پوست اطراف نوک پستان تراوش مي شود لذا نيازي به استفاده از کرم يا محلول براي چرب نگه داشتن آن نيست.

در طي حاملگي ، پستان و نوک آن به مراقبت خاصي نياز ندارد ولي همانطور که پستانها رشد مي کنند بهتر است از سينه بند راحتي که بند هاي پهن داشته و به پستان فشار نياورد استفاده نمود .هنگام تولد ، اولين غذاي نوزاد آغوز (کلستروم) است که آماده و ساخته شده و در پستان و در انتظار مکيده شدن توسط نوزاد است. 


اولين تغذيه شير خوار

اولين ماده غذايي که شير خوار دريافت مي کند آغوز است . آغوز غليظ و زرد رنگ بوده و شکل ظاهري آن از مادري تا مادر ديگر متفاوت است . آغوز حاوي مواد مغذي فراوان و عواملي است که شير خوار را بر عليه بسياري از عفونت ها محافظت مي نمايد .مقدار آغوز ، کم اما سرشار از مواد مغذي است وبه اين جهت تکافوي نياز شير خوار را در روزهاي اول بعد از تولد مي نمايد . مهترين نکته قابل توجه براي مادران آنست که تا آنجا که مي توانند آغوز را تمام و کمال به نوزادشان بدهند و شيردهي را هرچه زودتر بعد از تولد و بدفعات مکرر و مطابق ميل شير خوار، آغاز نمايند . اين طريق شير دهي باعث مي شود بعد از چند روز شير کامل ( رسيده ) در پستانها جريان پيدا کند .هورموني که باعث توليد شير مي شود پرولاکتين نام دارد . اين هورمون از غده اي که در مغز قرار دارد ترشح مي شود . هورمون پرولاکتين تا زماني که هورمونهاي مترشحه از جفت از جريان خون مادر محو شوند نمي تواند شروع به فعاليت نمايد که اين زمان ممکن است يک تا چهار روز باشد .

به محض اينکه پرولاکتين شروع به فعاليت نمود پستانها پر از شير مي شوند و ممکنست وريدهاي پستان در زير پوست ، آبي رنگ و تحت فشار بنظر بيايند و پستان در لمس گرم و سفت باشد .اين افزايش جريان خون به اين دليل است که سلولهاي پستان تمام مواد مورد نياز براي ساختن شير را از خون مادر دريافت مي کنند به محض اينکه شير خوار آموخت که چگونه شير بمکد و شير جريان پيدا کرد پستانها هم نرم شده و حالت عادي پيدا مي کنند . بنابراين در طي دروه فوق ممکنست بعضي از مادران و شيرخواران دچار مشکلاتي شوند که به کمک و حمايت اضافي نيازدارند.


شير خوار چگونه به ساختن شير کمک مي کند

هر زمان که شيرخوار از شير مادر تغذيه مي کند مقدار پرولاکتين خون مادر افزايش مي يابد . زيرا در اثر مکيدن پستان مادر، اعصاب اطراف نوک پستان و هاله (آرئول) تحريک شده و اين تحريک به قسمتي از مغز مادر انتقال مي يابد و باعث ترشح پرولاکتين مي شود . هر چه اين تحريک بيشتر باشد پرولاکتين بيشتري هم ترشح مي شود .

** زماني که شير خوار با شير مادر تغذيه مي کند تحريک عصبي به مغز مادر منتقل مي شود.
** پرولاکتين به پستان مادر انتقال يافته و ترشح شير آغاز مي شود.
** هرچه شير خوار بيشتر پستان را بمکد ، شير بيشتري توليد مي شود .


شير چگونه از پستان خارج مي شود

شير ساخته شده به سادگي از پستان جريان پيدا نمي کند . بلکه شير خوار بايد بطور فعال شير را بمکد تاشير هم به جريان بيفتد . 

وقتي شير خوار مشغول شير خوردن از پستان است ، تحريک اعصاب نوک پستان باعث تحريک قسمت ديگري از غده مزبور در مغز مادر مي شود ، در نتيجه هورموني بنام اکسي توسين ترشح مي شود .اين هورمون بر عضلات نازک جدار سلولهاي سازنده شير اثر کرده و باعث انقباض آنها و در نتيجه خروج شير از سلولها و راندن شير به مجاري شير که به نوک پستان منتهي مي شود ، مي گردد . انتهاي نوک پستان حدود 15- 10 سوراخ دارد که شير از آنها به خارج راه پيدا مي کند .

جريان يافتن شير از هر دو پستان در يک زمان اتفاق مي افتد . و زماني که شير خوار از يک پستان شير مي خورد خروج قطرات شير را از پستان ديگر مي توان مشاهده کرد . هنگامي که شير خوار شروع به تغذيه مي کند ، گاهي اوقات مقدار کمي شير که در مجاري اطراف نوک پستان ذخيره شده است چريان مي يابد . وقتي اين مقدار شير تمام شد شير خوار بايد از طريق مکيدن و ايجاد تحريک عصبي به ترشح و جريان يافتن شير کمک نمايد .شيرخوار معمولا بدون وقفه شير نمي خورد ، بلکه زماني کوتاه مکيدن هاي قوي داشته و در فاصله آنها توقف کوتاهي دارد . در حقيقت اين عکس العمل شير خوار نسبت به وقايعي است که در پستان اتفاق مي افتد .


جاري شدن شير از پستان

در بعضي از مادران به محض اينکه شير خواران نزديک پستان قرار مي گيرد شير جاري مي شود . (گاهي اوقات حتي اگر مادر در فکر شيردادن هم باشد اين اتفاق مي افتد) در ساير مادران بعد از اينکه شير خوار چند لحظه پستان را مکيد شير جاري مي شود.

** مکيدن صحيح باعث انتقال تحريک عصبي به مغز مادرميشود.
** اکسي توسين در پستان مادر اثر کرده و باعث راندن شير بطرف مجاري شير مي شود.


وضعيت قرار گرفتن شير خوار هنگام تغذيه با شير مادر

اولين و مهمترين تکته اي که مادر نيازمند آموزش است آنستکه بداند چگونه شيرخوار را به پستان بگذارد تا دچار آسيب و آزردگي نوک پستان نشود .

** ممکنست مادران وضعيت هاي مختلفي را براي تغذيه شير خوار خود انتخاب کنند اما مهمترين موضوع طرز نگهداشتن شير خوار است .
** در هر وضعيت ، شانه ها و قفسه سينه شير خوار بايد روبروي پستان مادر باشد و بيني او هم سطح نوک پستان .
** سپس مادر دستش را در امتداد شانه شير خوار قرار مي دهد و سر او را با انگشت شست و چهار انگشت ديگر نگهداشته و اورا بطرف پستانش مي آورد . 
** شير خوار را بطرف پستان آوردن ، بهتر از بردن پستان بطرف شير خوار است .


به پستان گذاشتن شير خواردرچند روز اول بعد از تولد ممکنست شير دادن در حالت خوابيده براي مادر راحت تر باشد .در اين وضعيت شير خوار را در کنار مادر مي خوابانند و مادر مي تواند اورا بادست ديگرش که آزاد است بطرف پستان خود نزديک کند .


شير خوار چگونه از پستان شير مي خورد 

اگر شير خواري در وضعيت درست در آغوش مادر قرار نگيرد نه تنها خودش شير کافي بدست نمي آورد بلکه ممکنست به نوک پستان مادر آسيب هم برساند.براي اينکه شير خوار تغذيه خوب وکافي داشته باشد بايد نوک پستان و مقدار زيادي از هاله (آرئول) را در دهان بگيرد. هنگام به پستان گذاردن ، بايد سعي شود آرواره پائين شير خوار تا آنجا که ممکنست پائين تر از قسمت تحتاني هاله باشد.

** قسمت زيادي از آرئول پستان در دهان شير خوار است .
** چانه او در تماس با پستان مي باشد . لب تحتاني کاملا به بيرون برگشته است 
** کودک نوک و قسمت زيادي از هاله پستان را در دهان گرفته است.

اگر وضعيت شير خوردن صحيح باشد حرکت آرواره و حتي گاهي اوقات حرکت گوشهاي شير خوار با هر مکيدن قابل ديدن است . مکيدن پر سرو صدا و يا گونه هاي فرو رفته ممکنست گوياي آن باشد که شير خوار بايد به پستان نزديکتر قرار بگيرد .


توجه:
شير خوار بايد از پستان تغذيه کند نه اينکه نوک آنرا بمکد .


چگونه پي ببريم که شير خوار در وضع درست ، پستان را مي مکد

در وضعيت درست ، شير خوار دهانش کاملا باز و زبانش حرکات فعالي دارد . بنابراين هنگام به پستان گذاردن شير خوار بايد صبر کنيد تا شير خوار دهانش را کاملا باز کند .سپس او را بسرعت ولي با ملايمت به پستان نزديک کنيد .

ولي در وضعيت نادرست دهان به اندازه کافي باز نيست و زبان باعث ساييدگي نوک پستان ميشود.اگر شير خواري بعد از تغذيه احساس رضايت و کفايت نکند ممکنست وضعيت شير خوردن او درست نباشد که بايد آنرا اصلاح نمود يعني قسمت اعظم آرئول در دهانش قرار بگيرد تا بر مجاري شير دسترسي داشته باشد. اگر ترديد در اين مورد داريد از فرد با تجربه اي کمک بگيريد.

مدت تغذيه با پستان چه قدر بايد باشد

تغذيه با پستان هيچ محدوديت زماني نداشته و طول مدت تغذيه بر حسب روزهاي مختلف متفاوت است . زمان تغذيه شير خواران هم متفاوت بوده و نبايد آنها را دراين مورد با يکديگر مقايشه نمود حتي با برادر و خواهر خود او .

اگر وضعيت شير خوردن درست باشد نه نوک پستان آسيب مي بيند و نه طول مدت تغذيه اهميت دارد .اگر شير خواري مدت طولاني پستان را بمکد ولي هنوز احساس رضايت و سيري نداشته باشد ممکنست وضعيت شير خوردن او نياز به اصلاح داشته باشد در صورت لزوم از کسي که در اين مورد تجربه دارد سوال کنيد و ببينيد آيا دهان شير خوار کاملا باز و آرئول به اندازه کافي در دهانش قرار دارد يا نه ؟ 

روزي چند بار بايد شير داد 

در اين مورد نيز شيرخواران متفاوت هستند و بهتر است هر زمان که مايل به شير خوردن هستند تغذيه شوند .بعد از چند روز اول تولد بايد دفعات تغذيه مکرر و در شب و روز باشد موقعي که شير خوار تغذيه مي کند شير نيز ساخته مي شود و کم کم با بزرگتر شدن کودک ، دفعات تغذيه هم کمتر خواهد شد .

بخاطرداشته باشيد :

مکيدن مکرر = تحريک بيشتر = شير بيشتر

اين روش تغذيه معمولا " روش بر حسب ميل و تقاضاي شير خوار" ناميده ميشود.

شير مادر و ديگر هيچ - فقط شير مادر

تا پايان 6-4 ماهگي شير خواري که با شير مادر تغذيه مي شود فقط به شير مادر نياز دارد و نه به چيز ديگر.شير مادر حاوي مواد غذايي و آب مورد نياز شير خوار است .در آب و هواي گرم نيز شير مادر تشنگي شير خوار را رفع مي کند . حتي در مناطق گرمسيري شير خواران به آب اضافي نياز ندارند.


شير مادر شبيه چيست

چربي شير مادر کمتر از چربي شير گاو و مقدار آب آن بيشتر است لذا رقيق و آبي رنگ بنظر مي رسد بهمين جهت شير مادر سبک و سهل الهضم بوده و براي دستگاه گوارش شير خوار مناسب تر است.

هرچه کودک بزرگتر شود رنگ شير هم ممکنست تغيير يابد و اين دقيقا متناسب با نيازهاي رشد اوست.


هر بار ، تغذيه از يک پستان باشد يا هر دو پستان

در ابتداي تغذيه ، چربي شير کمتر است و آنرا شير ابتدايي مي گويند . اگر شير خوار به خوردن شير همان پستان ادامه دهد هر چه زمان شير خوردن بيشتر شود چربي شير نيز افزايش مي يابد .درانتهاي تغذيه ، مقدار چربي بيشتر است و اين شير را شير انتهايي مي گويند .

شير خوار به نسبت متعادلي از اين شير ابتدايي و شير انتهايي نياز دارد . چربي شير انتهايي شباهتي به چربي شير گاو ندارد . اين چربي سبکتر و سهل الهضم تر ولي سرشار از انرژي براي شير خوار است .شير خواران براي سير شدن و بدست آوردن وزن مناسب به مواد چربي نيازمند است .

تغذيه کامل از يک پستان ، اين امکان را به شير خوار مي دهد که هم از قسمت ابتدايي و هم انتهايي شير استفاده کند . اگر شير خوار باز هم تمايل به شير خوردن داشت مي توان از پستان ديگر هم او را تغذيه نمود .اگر شير خوار با تغذيه از يک پستان سير شد . دفعه بعد بايد از پستان ديگر شير بخورد . اگر زمان تغذيه محدود نباشد و وضعيت شير خوردن هم درست باشد شير خوار خودبخود ميزان متناسبي از شير ابتدايي و شير انتهايي بدست خواهد آورد .

مراقبت از پستان

در شير مادر بمقدار کافي مواد ايمني بخش و محافظت کننده وجود دارد که شير خوار را از ابتلا به عفونت حفظ نمايد لذا شستن پستان و نوک آن قبل از هر تغذيه لزومي ندارد ولي شستن دستها مهم است چون از طريق دست بسياري از ميکروبهاي موجود در محيط خانه ، بيمارستان و يا بخش زايمان به شير خوار انتقال مي يابد.

تغذيه شبانه

شير خواران به تغذيه شبانه نياز دارند مگر آنکه خودشان بتوانند تنظيم کنند که تمام شير مورد نياز را درطي روز دريافت کنند . زمان اين تبديل از يک شير خوار به شير خوار ديگر متفاوت است . تغذيه شبانه به توليد شير نيز کمک مي کند زيرا ترشح پرولاکتين در شب بيشتر است .

بهترين روش براي تغذيه شبانه آنستکه مادر و شير خوار در کنار هم بخوابند . هنگام تغذيه در شب بايد شيرخوار را به آرامي بلند کرد و بي سروصدا شير داد . نيازي به عوض کرده کهنه او نيست مگر آنکه لباسهايش خيس شده باشد.اگر تغذيه در شب بدون ايجاد سر و صدا و روشن کردن چراغ باشد پس از تغذيه ، هم مادر و هم شيرخوار مجددا بخواب خواهند رفت .

هنگام تغذيه شيرخوار با شير مادر ، بنظر مي رسد که هورمونهاي شل کننده نيز ترشح مي شود لذا بعد از شير دادن مادر نيز به خواب آرامي فرو مي رود.

نوزادان هنگام خوردن شير مادر كمتر درد سوزن سرنگ را حس مي كنند 

به گفته محققان، چنانچه نوزادان در هنگام تزريق دارو و يا خون گرفتن از آنها مشغول خوردن شير مادر باشند، درد كمتري احساس مي كنند.

به گزارش سايت اينترنتي "آنانوا"، پزشكان متوجه شده اند نوزاداني كه پستان مادر را در دهان دارند در مقايسه با نوزاداني كه چنين وضعيتي ندارند، هنگامي كه از آنها نمونه خون گرفته مي شود، كمتر گريه و ناآرامي مي كنند.

همچنين ضربان قلب اين نوزادان نيز در هنگام خون گرفتن آرام تر و داراي نوسانات كمتري است.به گفته "لري گري" سرپرست اين مطالعه، تغذيه از شير مادر مي تواند يك مسكن و آرام بخش موثر براي نوزادان در هنگام خون گرفتن از آنها باشد.

محققان عقيده دارند كه تماس فيزيكي نوزاد با مادر نيز داراي آثار مفيدي در اين زمينه است . نتايج تحقيقات پژوهشگران دانشگاه شيكاگو در شماره اخير نشريه "پدياتريكس" (pediatrics) به چاپ رسيده است.

شرايط غذاي تکميلي 

غذاي تکميلي بايد:

* در حجم کم داراي انرژي کافي بوده و از نظر کيفي از ترکيب متعادل مواد مغذي و ريز مغذي ها نظير پروتئين ، کلسيم ، ويتامين ها و املاح برخوردار باشد .

* در شروع نسبتا رقيق (کمي غليظ تر از شير مادر ) باشد و به تدريج بر غلظت آن افزوده شود.

* نرم بوده و هضم آن آسان باشد . از يک قاشق مربا خوري شروع شده و کم کم بر مقدار آن افزوده شود.

* تازه و پاکيزه تهيه و با رعايت کامل اصول بهداشتي نگهداري شود.

* کاملا پخته شده وبعد از خنک شدن مصرف شود.

* فقط به اندازه مصرف 24 ساعت پخته شود و در يخچال نگهداري گردد . اگر در حجم بيشتري تهيه شده است ، مقدار اضافي بلافاصله به صورت وعده هاي جداگانه در فريزر قرار داده شود.

شوره سر Dandruff

نشانه ها: 

- تكه هاي سفيد پوست بر روي سر كه به آساني با انگشت جدا مي شوند 

- افتادن تكه هاي سفيد بر روي شانه هاي كودك هنگام شانه زدن موي سر 

سلولهاي مرده دائماً از سطح پوست فرو مي ريزند. ولي بر روي پوست سر بخاطر وجود مو در دام مي افتند و در آنجا جمع مي شوند. اين اجتماع سلولهاي مرده را شوره مي نامند. شوره يك بيماري نيست و سرايت يا عفوني هم در بر ندارد مقدار شوره اي كه بر روي پوست سر ديده ميشود براساس فرو ريختن سلولهاي مرده پوست و مقدار چرب شامپوي طبي و يا ماليدن محكم سر سلولهاي مرده بيشتري مي ريزند. اگر تكه هاي شوره مانند بر روي مژه هاي كودك ظاهر شوند احتمالاً مي تواند بخشي از اگزماي سبورئيك موسوم به التهاب لبه پلك باشد. 


آيا خطرناك است؟ 
شوره هيچگاه خطرناك نيست اما مي تواند كودك را وقتي كه بزرگتر ميشود آشفته و معذب كند. هر چند جلوي شوره سر را نمي توان گرفت بخصوص اگر پوست سر كودك چرب باشد اما مي توان آنرا كنترل نمود. 

ابتدا چه كار بايد بكنيد؟ 
1- اگر متوجه تكه هاي سفيد روي پوست سر كودك شديد آنها را با انگشت بتكانيد. اگر به راحتي بيافتند شوره است. در غير اينصورت به آنها دست نزنيد ممكن است بعلت شپش باشند.

2- پوست سر را با اين عقيده كه شوره ها پاك شوند محكم نماليد زيرا ممكن است منجر به تحريك پوست و در نتيجه بدتر شدن و افزايش شوره ها بشود.


آيا مشورت با دكتر لازم است؟ 
اگر درمانهاي خانگي موثر واقع نشدند با دكتر تماس بگيريد. 


دكتر چه اقدامي انجام خواهد داد؟ 
دكتر شما را خاطر جمع مي كند و بهترين راه برخورد با شوره را به شما مي گويد.


شما چه كمكي مي توانيد بكنيد؟ 
از شامپوهاي ضد شوره بيشتر از يكبار در هر دو هفته استفاده نكنيد و آنهايي را كه حاوي سلنيوم هستند بكار نبريد زيرا پوست سر بچه را تحريك مي كنند. در موارد عادي پوست سرطفل را با شامپو بچه بشوئيد.

مسموميت غذايي Food poisoning

نشانه ها:

- چنگ زدن شكم 

- تب

- استفراغ

- مدفوع مكرر و آبكي، ممكن است در آن خون، چرك، يا مخاط نيز ديده شود

- ضعف عضلاني و لرز

- بي اشتهايي

مسموميت غذايي نوعي التهاب معده روده Gostroenteritis است كه بر اثر خوردن غذاهاي فاسد يا سمي و معمولاً آلوده به باكتري بوجود مي آيد. در طول 3 الي 24 ساعت، بسته به نوع سم علائمي از قبيل گرفتگي شكم، تب، استفراغ، و اسهال با شدتي ناراحت كننده ظاهر ميشوند. در غذاهايي كه آلوده به باكتري هستند باكتريها از خود سمي ترشح مي كنند كه بر پوشش داخلي روده ها اثر مي گذارد و موجب التهاب آن ميشود، انواع باكتريهايي كه مسموميت غذايي پديد مي آورند فراوانند اما شايعترين آنها عبارت است از: سالمونلا، Salmonella شيگلا، Shigella استافيلوكوك Staphylococcit و اي كولاي E.coli كه مهمترين عامل مسموميتهاي غذاي در شيرخواراني است كه از شيرخشك تغذيه مي كنند از انواع مسموميتهاي غذايي غيرباكتريايي، مي توان از مسموميتهاي ناشي از خوردن مواد شيميايي، حشره كشها يا برخي از گياهان نام برد.


آيا خطرناك است؟
اين بيماري از آنجائيكه سريعاً مي تواند به بي آب شدن بدن Dehydration منجر شود خطرناك است.


ابتدا چه كار بايد بكنيد؟
1- اگر كودك اسهال و استفراغ دارد درجه حرارت بدنش را از نظر تب اندازه بگيريد.

2- مدفوع كودك را از نظر وجود خون يا مخاط در آن بررسي نمائيد.

3- كودك را در بستر بخوابانيد. از دادن هرگونه غذايي خودداري كنيد اما سعي كنيد مايعات بدن او را با دادن نوشيدنيها به مقدار كم بطور پي در پي و اضافه كردن مقدار خيلي كم نمك و يك قاشق مرباخوري (5ml) قند به آن، حفظ كنيد.

4- سعي كنيد عامل مسموميت كودك را پيدا كنيد.


آيا مشورت با دكتر لازم است؟
اگر اسهال و استفراغ بيشتر از شش ساعت ادامه داشته باشد ونتوانيد آنها را صرفاً با دادن مايعات كنترل نمائيد بيدرنگ به دكتر مراجعه كنيد. چنانچه بيماري كودكتان ظرف 24 ساعت بهبودي نيابد و يا فكر مي كنيد كودكتان يك ماده شيميايي يا گياه سمي خورده است بلافاصله به دكتر مراجعه نمائيد. اگر در اينگونه موارد نتوانستيد به سادگي به دكتر دسترسي پيدا كنيد كودك را همراه با ماده سمي كه حدس مي زنيد خورده است به نزديكترين اورژانس ببريد.


دكتر چه اقدامي انجام خواهد داد؟
در اكثريت موارد هيچ معالجه ويژه اي براي مسموميت غذايي بجز جايگزين كردن مايعات و نمك كه بخاطر اسهال و استفراغ از دست رفته اند وجود ندارد. احتمالاً يك پودر حاوي گلوكز و نمكهاي ضروري را براي افزودن آن به مايعات كودك تجويز مي كند.اگر كودك شما در خطر بي اب شدن قرار دارد وي را براي تزريق مايعات بستري مي كند اگر استفراغ بسيار شديد باشد يك داروي ضد استفراغ براي متوقف كردن آن تزريق مي كند.


شما چه كمكي مي توانيد بكنيد؟
سطلي را كنار بستر كودك مخصوص استفراغ بگذاريد تا مجبور به رفتن به توالت نباشد.در صورتيكه كودك تب داشته باشد با يك قطعه نخ يا پارچه و حوله مرطوب، او را خنك كنيد.كمك كنيد كودك دهانش را بعد از استفراغ بشويد.

نسبت به بهداشت سخت گير باشيد. مسموميت غذايي يك بيماري عفوني است پس حتماً دستهاي او را بعد از هر بار توالت رفتن كاملاً بشوئيد. بعد از تعويض كهنه هاي بچه دستهاي خود را نيز بشوئيد.براي جلوگيري از مسموميت غذايي، تمام غذاهاي پخته را در يخچال نگهداري كنيد و اگر خواستيد آنها را مورد استفاده مجدد قرار دهيد كاملاً غذا را حرارت دهيد زيرا سالمونلا در غذاهاي گرم رشد مي كند اما در دماهاي بالا از بين مي رود.

اگر كودك شما از نوشيدن مايعات كافي خودداري مي كند و يا مزه پودرهاي مخصوص را نمي پسندد چند قطعه خربزه به او بدهيد تا بمكد.قبل از پختن مواد يخ زده مخصوصاً مرغ و گوشت، بگذاريد يخ هاي آن خوب آب شود و سپس آنها را كاملاً بپزيد.

غذاهايي كه راحت هضم ميشوند از قبيل سوپ، ماست، ژله، و غذاهاي پرچرب را هر وقت كه كودك چيزي براي خوردن خواست به او بدهيد. آثار بيماري معمولاً ظرف يكهفته از بين مي روند.براي از سرگيري شير در شيرخواري كه از شيرخشك تغذيه ميشده است از دستورات دكتر پيروي كنيد.

بررسي كنيد كه كودك ظرف 24 ساعت گذشته چه خورده است هرگونه غذايي مشكوك نظير مرغ، گوشت، ماهي، بستني، كيك، شير و ماست را كه حدس مي زند عامل بيماري بوده اند دور بريزيد.