بخش آموزش بيستمين نمايشگاه قرآن كريم در يك نگاه
گروه كودك و نوجوان: بخش آموزش از جمله بخشهای بيستمين نمايشگاه بينالمللی قرآن است كه با راهاندازی غرفههای متعدد به ارائه برنامهها و فعاليتهای قرآنی برای دانشآموزان و خانوادههای آنان میپردازد و در اين ميان فعاليتهای اين بخش با نقاط ضعف و قوتی نيز روبهرو است.
بيستمين نمايشگاه بينالمللی قرآن كريم، طبق روال سالهای گذشته همزمان با ماه مبارك رمضان آغاز به كار كرده و هرچند كه هنوز نيمی از ماه مهمانی خدا باقی است اين نمايشگاه، روزهای پايانی خود را پشت سر میگذارد و البته با نزديك شدن به پايان بيستمين نمايشگاه قرآن و بسته شدن كارنامه اين دوره از نمايشگاه، هر روز شاهد پررنگتر شدن حضور مردم به ويژه كودكان، نوجوانان و جوانان از اين نمايشگاه هستيم؛ كودكان و نوجوانانی كه تا پاسی از شب در كنار پدران و مادران و يا دوستان خود در مصلی امام خمينی(ره) حاضر شده و از بخشهای مختلف نمايشگاه بيستم قرآن بازديد میكنند.
كودكان و نوجوانان با حضور در نمايشگاه قرآن به هر بخشی سر میزنند و بدون آنكه به نوع فعاليت بخشهای مختلف توجه داشته باشند، با شيطنتهای كودكانه خود تلاش میكنند تا با فعاليت بخشها و غرفههای مختلف آشنا شده و علاوه بر بهرهگيری از فضای معنوی كه بر نمايشگاه قرآن حكمفرماست در برنامههای مختلف كه برای آنان و حتی برای بزرگسالان پيشبينی شده شركت كنند و با حضور در مسابقاتی كه در بخشهای مختلف برگزار میشود، جوايزی را نيز از آن خود كنند؛ جوايزی هرچند از نظر مالی كمارزش...
 |
|
|
در اين ميان بخش آموزش از جمله بخشهای پرطرفدار كودكان و نوجوانان و خانوادههای آنان است؛ به اين دليل كه اين بخش با مديريت وزارت آموزش و پرورش اداره میشود و دانشآموزان و خانوادههای آنان علاوه بر استفاده از برنامههای مختلف اين بخش با فعاليتهای قرآنی وزارت آموزش و پرورش نيز بيش از پيش آشنا شده و حتی گاهی اوقات ممكن است، مسئولان آموزش و پرورش يا معلمان و مربيان خود را نيز ببينند و دوباره در فضای درس و مدرسه قرار بگيرند، كه البته احتمال آن نيز كم است؛ بخشی كه به نظر میرسد فعاليتهای آن نسبت به سالهای گذشته نه تنها از نظر كمی بلكه از نظر كيفی نيز با افت چشمگيری روبهرو بوده است.
با ورود به بخش آموزش بيستمين نمايشگاه قرآن آنچه در نگاه اول نظر هر بازديدكنندهای را به خود جلب میكند فضای كوچك اين بخش است؛ كه در انتهای شبستان مصلی امام خمينی(ره) قرار گرفتهاست.
زمانی كه از پلههای شبستان مصلی امام خمينی(ره) وارد بخش آموزش نمايشگاه میشويم با بنر «مدرسه تخصصی قرآن» كه بر ديوار روبهروی پلهها نصب شده برخورد میكنيم؛ هر چه به اطراف بنر مدرسه تخصصی قرآن نگاه میكنيم كه نمادی از مدرسه تخصصی قرآن و يا حتی شخصی را به عنوان مسئول غرفه «مدرسه تخصصی قرآن» ببينيم، چنين اتفاقی رخ نمیدهد، زيرا برخلاف گفته محمد بنيادی، رئيس بخش آموزش بيستمين نمايشگاه قرآن كه قرار بود در غرفه بخش آموزش غرفهای با نام «مدرسه تخصصی قرآن» به منظور معرفی اهداف و فعاليتهای اين مدارس كه از سال تحصيلی آينده در سراسر كشور راهاندازی خواهند شد، وجود داشته باشد، چنين غرفهای وجود ندارد و معرفی مدارس تخصصی قرآن در بخش آموزش تنها محدود به نصب يك بنر تبليغاتی شده است و بازديدكنندگان از اين بخش كه تاكنون نامی از «مدرسه تخصصی قرآن» نشنيدهاند، از اين بنر تبليغاتی چيزی دستگيرشان نمیشود.
غرفه «كتابهای قرآنی و دينی»
در كنار بنر تبليغاتی «مدرسه تخصصی قرآن» غرفه «كتابهای قرآنی و دينی» قرار گرفته است؛ در اين غرفه كتابهای قرآن و دينی مقاطع تحصيلی ابتدايی، راهنمايی و متوسطه و مجلات رشد قرآنی مانند فصلنامه «رشد قرآن» و «رشد معارف اسلامی» به نمايش گذاشته شده است و در اين غرفه فرصتی ايجاد شده تا دانشآموزان و خانوادههای آنان با كتابهای قرآن و دينی كه در طول سال تحصيلی با آنها در ارتباط هستند، بيشتر آشنا شوند.
|
كودكان و نوجوانان با حضور در نمايشگاه قرآن به هر بخشی سر میزنند و بدون آنكه به نوع فعاليت بخشهای مختلف توجه داشته باشند، با شيطنتهای كودكانه خود تلاش میكنند تا با فعاليت بخشها و غرفههای مختلف آشنا شده و علاوه بر بهرهگيری از فضای معنوی كه بر نمايشگاه قرآن حكمفرماست در برنامههای مختلف كه برای آنان و حتی برای بزرگسالان پيشبينی شده شركت كنند |
غرفه «قرآن و بهشتيان روی زمين» عنوان غرفهای است كه در كنار غرفه «كتابهای قرآنی و دينی» قرار گرفته است؛ غرفهای كه با مسئوليت آموزش و پرورش استثنايی شهر تهران و به منظور ارائه فعاليتها و آموزشهای قرآنی به دانشآموزان استثنايی راهاندای شده و قرار است در كنار غرفههای متعددی كه در نمايشگاه قرآن برای كودكان و نوجوانان عادی در نظر گرفته شده، مختص به كودكان و نوجوانان استثنايی باشد و انگيزه لازم برای حضور دانشآموزان استثنايی در نمايشگاه بيستم قرآن كريم را نيز ايجاد كند كه البته با نگاهی به فعاليتهای اين غرفه آنچه به نظر میرسد اين است كه اين غرفه نه تنها هيچ نوع آموزش و برنامهای برای دانشآموزان استثنايی ندارند، بلكه تمامی برنامهها و فعاليتهای آموزشی خود را برای استفاده دانشآموزان عادی و خانوادههای آنان اجرا میكند؛ شايد همين اتفاق موجب شده كه هر سال شاهد كمرنگتر شدن حضور كودكان و نوجوانان استثنايی در نمايشگاه بينالمللی قرآن كريم هستيم و امسال اين حضور را بسيار كمرنگتر میبينيم.
به گفته رضا ميرويسیزاده، مربی حاضر در غرفه «قرآن و بهشتيان روی زمين» در اين غرفه كه به نام دانشآموزان استثنايی است، آموزش خط بريل، آموزش زبان اشاره، آموزش هنرهای تجسمی و هنرهای سنتی و ... به دانشآموزان عادی و خانوادههای آنان ارائه میشود و همچنين برگزاری مسابقه «دقايقی در محضر قرآن» نيز ويژه دانشآموزان عادی و خانوادههای آنان است و دانشآموزان استثنايی هيچ سهمی از اين برنامهها ندارند و گاهی اوقات برخی از دانشآموزان استثنايی به دعوت مسئول غرفه «قرآن و بهشتيان روی زمين» در اين غرفه حاضر شده و برای دانشآموزان عادی و خانوادههای آنان قرآن میخوانند.
 |
|
|
«نجوم در قرآن» از ديگر غرفههای بخش آموزش نمايشگاه قرآن به شمار میآيد، غرفهای كه با مسئوليت مركز ملی استعدادهای درخشان به معرفی فعاليتهای قرآنی اين مركز در استانهای مختلف میپردازد و فعاليتهای قرآنی دانشآموزان مدارس سمپاد را در زمينههای حفظ، قرائت، تفسير و ... معرفی میكند؛ بخشی از فعاليتهای غرفه «نجوم در قرآن» به ارائه دستاوردها و پژوهشهای علمی در زمينه كهكشان، كائنات، پيدايش هستی، پيدايش منظومه شمسی، كره زمين و پايان آن پرداخته است؛ در اين ميان مسئولان اين غرفه با پخش يك مستند 4 دقيقهای از كهكشان و منظومه شمسی در جهت جذب بازديدكنندگان به اين غرفه تلاش میكنند.
آشنایی با معجزات پیامبران در بخش قصههای قرآنی
از ديگر فعاليتهايی كه در بخش آموزش بيستمين نمايشگاه بينالمللی قرآن انجام میشود، قصهگويی قرآنی است كه اين فعاليت در غرفه «قصههای قرآنی» كه كنار غرفه «نجوم در قرآن» قرار گرفته، انجام میشود؛ كودكان و نوجوانان بازديدكننده از نمايشگاه قرآن با حضور در اين غرفه، شنونده قصههايی از زندگی پيامبران میشوند و با معجزاتی از پيامبران آشنا میشوند؛ غرفه قصهگويی قرآنی در بخش آموزش از جمله بخشهای پرطرفدار بازديدكنندگان است كه تمامی گروههای سنی بازديدكننده از اين بخش را به خود جذب میكند.
در كنار غرفه «قصههای قرآنی»، «آموزش روخوانی، روانخوانی و حفظ» به دانشآموزان بازديدكننده از نمايشگاه قرآن ارائه میشود و مسئولان حاضر در اين غرفه با قرار دادن نيمكتهايی كه تداعیكننده كلاس درس و مدرسه برای دانشآموزان و حتی خانوادههای آنان است، به نظر میرسد كه در جهت آموزش روخوانی، روانخوانی و حفظ گام برمیدارند؛ هرچند كه هدف اصلی از راهاندازی اين غرفه آموزش بوده است، اما نحوه مشاركت دانشآموزان در اين غرفه به اين صورت است كه دانشآموزان بر روی نيمكتهای اين كلاس درس مینشينند و در صورت قرائت صحيح آياتی از قرآن به صورت روخوانی و يا از روی حفظ، جوايزی را از مسئول غرفه دريافت میكنند؛ اين فعاليت نيز در راستای فعاليت مدارس قرآن و ارتقای سطح قرآنی دانشآموزان دنبال میشود.
«هنر در آيينه قرآن» ديگر غرفه حاضر در بخش آموزش بيستمين نمايشگاه قرآن است، غرفهای كه فرصتی را ايجاد كرده تا دانشآموزان طی حضور كوتاه خود در بخش آموزش نمايشگاه قرآن به انجام فعاليتهای هنری با محوريت قرآن بپردازند؛ در غرفه «هنر در آيينه قرآن» لوازم و امكاناتی به منظور انجام فعاليتهای هنری در زمينه سفالگری و نقاشی قرار داده شده و كودكان و نوجوانان با حضور در اين غرفه به انجام كار سفالگری با موضوع مساجد، نمادهای اسلامی و قرآنی و ... میپردازند و در كنار آن به خلق نقاشیهای كودكانه خود با موضوعات قرآنی و اسلامی پرداخته و تمامی هنر خود را در زمينه خلق آثار سفالگری و نقاشی، رو میكنند كه البته در اين ميان پدران و مادران نيز بيكار نمینشينند و به همراه فرزندان خود به خلق آثار نقاشی قرآنی و سفالگری میپردازند.
در قسمت ديگری از بخش آموزش بيستمين نمايشگاه قرآن غرفهای با عنوان «همگام با قرآن» خودنمايی میكند؛ در اين غرفه كه به گفته رئيس بخش آموزش نمايشگاه قرآن بنا بوده طرح «همگام با قرآن» وزارت آموزش و پرورش كه طی دو سال گذشته در مدارس راهنمايی اجرا شده، به بازديدكنندگان معرفی شود، مسابقه روخوانی يك آيه از آيات قرآن ويژه دانشآموزان مقطع راهنمايی برگزار میشود و دانشآموزان با نشستن بر روی نيمكتهای اين غرفه، آيهای از قرآن را كه به همراه تلاوت آيه برای آنان نمايش داده میشود را مشاهده میكنند و با قرائت آيه مورد نظر، جوايز خود را از مسئول غرفه «همگام با قرآن» دريافت میكنند؛ غرفه «همگام با قرآن» نيز از جمله غرفههای بخش آموزش به شمار میآيد كه با استقبال خوبی از سوی دانشآموزان مقطع راهنمايی روبهرو بوده و دانشآموزان برای قرائت قرآن در اين غرفه و گرفتن كلاههای مقوايی به عنوان جايزه، صف میكشند.
در اين ميان، نقطه مقابل شش غرفه حاضر در بخش آموزش كه به صورت رسمی فعاليت دارند و از نظر ظاهری نيز شبيه به غرفه هستند، چندين بنر تبليغاتی با عناوين «مشاوره قرآنی»، «خبرگزاری پانا»، «ختم قرآن كريم» و «صحت قرائت نماز» نصب شده است كه درغرفه مشاوره قرآنی، برخی از خانوادهها حضور پيدا كرده و درباره موضوعات و دغدغههای خانوادگی و دينی و مذهبی خود مشاوره میگيرند و در مقابل بنر «خبرگزاری پانا» نيز كه در حالت معمول بايد محلی برای حضور خبرنگاران پانا و انعكاس اخبار بخش آموزش بيستمين نمايشگاه قرآن از طريق اين خبرگزاری باشد، ساكهای مقوايی حاوی دفترچه خبرنگاری و خبرنويسی به منظور جذب خبرنگار در اختيار بازديدكنندگان قرار میگيرد و همچنين در غرفه «صحت قرائت نماز» دانشآموزان و خانوادهها با حضور در اين بخش به قرائت نماز میپردازند و در صورتی كه مشكلی در صحيحخوانی قرائت نماز داشته باشند، كارشناس حاضر در غرفه به رفع مشكل میپردازد.
 |
|
|
در كنار كم و كاستیهای زيادی كه در غرفههای مختلف بخش آموزش با آن روبهرو هستيم، در مقابل بنر «ختم قرآن كريم» دانشآموزان و خانوادههايی كه تمايل به ختم روزانه قرآن دارند يك صفحه از قرآن را دريافت كرده و به قرائت آن میپردازند و تا در ثواب ختم قرآن كريم روزانه شركت كرده و هر ختم قرآن را به پيامبران و ائمه اطهار(ع) تقديم كنند.
از جمله فعاليتهای روزانه بخش آموزش نمايشگاه قرآن كه با حضور دانشآموزان شهر تهران و شهرستانهای استان تهران در سالن بخش آموزش بيستمين نمايشگاه قرآن اجرا میشود، برپايی محفل انس با قرآن است كه اين محافل انس با قرآن با حضور استاد قرآنی و برخی از دانشآموزان دعوت شده از مناطق 19 گانه آموزش و پرورش شهر تهران و شهرستانهای استان تهران برگزار میشود و دانشآموزان با حضور در اين محفل انس، به قرائت قرآن، ترتيلخوانی و جمعخوانی قرآن میپردازند كه البته اين محافل انس با قرآن از جمله فعاليتهای پرطرفدار بخش آموزش نمايشگاه قرآن به شمار میآيد.
بخش آموزش بيستمين نمايشگاه بينالمللی قرآن با مسئوليت وزارت آموزش و پرورش روزهای پايانی فعاليت خود را پشت سر میگذارد و در اين ميان از برنامهريزان اين بخش انتظار میرود تا برای سالهای آينده، فعاليت غرفههای متعدد اين بخش را به انجام برنامههای تكراری محدود نكرده و با نوآوری و خلاقيت به برنامهريزی بيشتر و ارائه طرحهای جديدتر بپردازند و همچنين با توجه به اين امر كه اكثر مخاطبان اين بخش كودكان و نوجوانان هستند، تلاش بيشتری در جهت تغيير فضای اين بخش انجام داده و سرمايهگذاری بيشتری به منظور تغيير فضای اين بخش داشته باشند تا دانشآموزان با رغبت و انگيزه بيشتری در اين بخش حاضر شوند و حضور دانشآموزان در اين بخش صرف اجرای برنامههای تكراری نباشد؛ بلكه لازم است تا برنامهريزی هدفمندتری به دور از شعار و تبليغات برای فعاليتهای اين بخش صورت گيرد.
ليلا محمدی
