۱) هنگامی که برای اولین بار با کسی ملاقات می کنید در چشم هایش نگاه کنید ، نامتان را به وضوح بگویید و محکم با او دست بدهید.

۲) طریقه بر زبان آوردن نامتان هنگام معرفی خود به دیگران معیاری است برای سنجش این که چقدر خودتان را دوست دارید و به خود احترام می گذارید.

۳) هر کجا که می روید پیش فرضتان این باشد که موفق می شوید و انتظار داشته باشید که مورد محبت و توجه دیگران قرار گیرید.

۴) شما بزرگ ترین معجزه طبیعت هستید و هرگز نه در گذشته و نه در آینده نظیر شما نبوده و نخواهد بود.

۵) لازم نیست که کسی غیر از خودتان باشید. فقط کافی است از کسی که قبلاً بوده اید بهتر باشید.

۶) زندگی را با واژه های خودتان تعریف کنید و همیشه مثل بهترین کسی که می توانید باشید زندگی کنید.

۷) هیچ مشکلی وجود ندارد که شما قادر به حل آن نباشید، هیچ مانعی وجود ندارد که شما قادر به از میان برداشتن آن نباشید و هیچ هدفی وجود ندارد که شما قادر به رسیدن به آن نباشید.

۸) هر کاری را که دیگری انجام داده باشد شما هم به احتمال زیاد می توانید انجام دهید به شرط آن که شدیداً طالب آن باشید.

۹) هیچ کس بهتر از شما نیست. فقط بعضی از افراد در زمینه های بخصوصی بهتر از شما پرورش یافته اند و دانش بیشتری کسب کرده اند.

۱۰) اگر کاری ارزش انجام دادن داشته باشد، باید آن را شروع کنید ، حتی اگر در اوایل کار نتوانید آن را به خوبی انجام دهید.

۱۱) اگر کاری ارزش انجام دادن داشته باشد باید آن را با تمام وجود دنبال کرد.

۱۲) برای رسیدن به هدفی که برای خود تعیین کرده اید می توانید هر چه را که لازم است یاد بگیرید.

۱۳) ذهن شما مثل ماهیچه عمل می کند. هر چه بیشتر آن را به کار گیرید قوی تر می شود.

۱۴) یکی از راه های پرورش اعتماد به نفس این است که حتی وقتی می توان محتاطانه عمل کرد ، شجاعانه و با اعتماد به نفس عمل کنید.

۱۵) انسان هایی که اعتماد به نفس دارند ابتدا فکر می کنند، تصمیم می گیرند و سپس عمل می کنند.

آیا احساس می كنید منزوی و تنها هستید؟ یا كاملاً خجالتی و بی دست وپا؟ آیا احساس پوچی و بی ارزشی می كنید؟ یا خود را مقصر و سزاوار ملامت می دانید؟ آیا آزرده و خشمگین هستید؟اگر پاسخ شما به سئوالات بالا مثبت باشد، متاسفانه شما جزء آن دسته از افرادی هستید كه اعتماد به نفس كافی ندارند. عده ای گمان می كنند، افرادی كه دارای اعتماد به نفس بالا هستند، دارای صفاتی از قبیل: ریاست طلبی، خودخواهی، آگاهی نسبت به همه امور، ثروتمندی، فوق العاده موفق و غیره هستند؛ اما جالب است بدانید كه صفات ذكر شده از ویژگی های افراد با اعتماد به نفس بالا نیستند. برای درك بهتر از اعتماد به نفس بهتر است تعریفی از آن ارائه دهیم.«احساس ارزش به خویشتن» كه در لاتین Self- esteem گفته می شود و در اصطلاح عوام همان اعتماد به نفس نامیده می شود به معنای تخمین و ارزیابی فرد از خود است. پس «اعتماد به نفس یك نوع روش تفكر، احساس و عمل است كه نشان می دهد فرد خود را پذیرفته و برای خویش احترام قائل است و به خود اطمینان دارد.»هنگامی كه به خود احترام بگذاریم یعنی خود را با وجود تمام كاستی هایمان و به عنوان یك انسان منحصربه فرد می پذیریم. قضاوت شخصی فردی كه دارای اعتماد به نفس است، با فردی كه فاقد اعتماد به نفس لازم است بسیار متفاوت است.

این تفاوت در وجود احساس ارزشمندی است. احساس ارزشمند بودن از مجموع افكار، عواطف و تجربیاتمان در طول زندگی ناشی می شود. مثلاً اینكه فكر كنیم فردی باهوش هستیم یا كودن، شخصیتی دوست داشتنی هستیم یا منفور. این برداشتی كه از خود داریم، ناشی از میزان اعتماد به نفس در وجود ما است. لازم به ذكر است كه تجربیات دوران كودكی هر یك از ما نقش بسزایی در اعتماد به نفس ما دارد. انتظارات والدین از كودك خویش، وجود مشكلات خانوادگی، مشكلات مالی، و از سویی دیگر انتظارات مدرسه از كودك، روابط همسالان با كودك، تاثیرات رادیو و تلویزیون، وضعیت تحصیلی كودك در مدرسه و غیره همه و همه در نحوه نگرش كودك به خود نقش مهمی دارند.

«اعتماد به نفس پایین» وضعیتی است كه در آن فرد ارزش كمی برای خود قائل است، اعتماد به خود ندارد و خود را نسبت به دیگران در موقعیت پایین تری می پندارد.اعتماد به نفس پایین پیامدهای منفی وسیعی به دنبال دارد: یادگیری، خلاقیت، و كارایی را در فرد كاهش می دهد، باعث اضطراب، فشار روانی و احساس تنهایی می شود، در ارتباطات فرد با دیگران ایجاد مشكل می كند، موجب سرخوردگی فرد می شود و در افراد مستعد این سرخوردگی میزان آسیب پذیری در مقابل مواد مخدر یا الكل را افزایش می دهد. از همه مهمتر منجر به ایجاد تصویر منفی از خویشتن در فرد می شود. اگر بخواهیم اعتماد به نفس بیشتری داشته باشیم، اولین گام این است كه تصویری از شخص ایده آل خود در ذهنمان مجسم كنیم. «خود ایده آل» آن شخصی است كه ما میل داریم باشیم. حال ممكن است خیلی دور از واقعیت و غیرقابل دسترس باشد و گاه نیز كمی بهتر از تصویر خود است. «تحقیقات نشان داده است كه در افراد نابهنجار كشمكش بین خویشتن و خود ایده آل بسیار زیادتر از افراد سالم است.

خود ایده آل این جنبه مثبت را دارد كه وقتی شخص به آن برسد راضی و متوقف نمی شود بلكه هدف های خود را بالاتر می برد و مجدداً برای رسیدن به اهداف جدید تلاش می كند.» گام دیگر جهت افزایش اعتماد به نفس این است كه معتقد باشیم تغییر امكان پذیر است، باید خودمان بخواهیم كه تغییر كنیم. اگر در گذشته والدینمان راه رسیدن به حس احترام به خود و افزایش اعتماد به نفس را به ما نیاموخته اند اكنون باید خودمان در این جهت گام برداریم. برای این منظور باید كوشش مداوم كرد و شناخت لازم را نسبت به خود و رفتارمان به دست آوریم.در اینجا باید یادآور شد كه «خودپنداره» یا «تصویر خود» به معنای نگرش، ادراك و برداشتی است كه شخص از خود دارد. همان گونه كه اشاره شد دوران كودكی و نوجوانی در این زمینه اهمیت بسزایی دارد. واكنش دیگران مهمترین منشاء پیدایش تصویر خود و ارزش به خود به ویژه كودك است. از این نظر تحت عنوان «آینه خودنما» یاد می كنند. یعنی برای دیدن خود به واكنش های دیگران توجه می كنیم و تصویر خود را در آن واكنش ها می جوییم.

اگر اولیا به كودك بگویند كه او باهوش و زرنگ است یا اینكه او قابل اطمینان نیست، این مفاهیم به تدریج قسمتی از تصویر خود یا هویت كودك می شود. بنابراین والدین یكی از مهم ترین منابع شكل گیری اعتماد به نفس در فرد تلقی می شوند.یكی دیگر از منابع اصلی در ایجاد اعتماد به نفس مقایسه ای است كه كودك در رابطه با خود و دیگران می كند. مانند برادر، خواهر، دوستان و غیره. به عنوان مثال اگر برادر یا خواهر او باهوش و زرنگ باشند و او دائماً از آنها عقب افتاده باشد خود را كم هوش تصور می كند.همان گونه كه می دانیم الگوها در زندگی كودك نقش مهمی ایفا می كنند. عامل سوم در افزایش اعتماد به نفس در كودك همانند سازی با الگوها است. كودك با یك سلسله از افراد مهم زندگی خود همانندسازی می كند و آنها را به عنوان مدل یا الگوی رفتار خود برمی گزیند. والدین، محیط مدرسه و نحوه برخورد آموزگار با كودك نیز در ایجاد و شكل گیری اعتماد به نفس در كودك موثر است. حال كه وجود اعتماد به نفس بالا در زندگی افراد نقش تعیین كننده ای دارد، لازم می دانیم كه به برخی از راهكارهای عملی جهت افزایش و تقویت اعتماد به نفس اشاره كنیم:

۱- به خودتان عشق ورزید: برای اینكه اعتماد به نفس داشته باشید باید خودشیفته گردید. باید عاشق جسم و روح خود باشید و برای رسیدن به این خودشیفتگی باید شناخت و درك درستی از خویشتن خویش داشته باشید.

۲- از خود به خوبی یاد كنید: جنبه های مثبت و منفی خود را تواماً در نظر بگیرید.

۳- خود را تشویق و ستایش كنید: به خاطر كوچك ترین كار خوبی كه انجام می دهید، خود را تشویق و ستایش كنید.

۴- با جسم خود خوب رفتار كنید: اگر واقعاً خودتان را دوست داشته باشید، از هر آنچه كه به جسم و تن شما آزار می رساند و به سلامت و تندرستی شما لطمه وارد می كند دوری جویید. مثلاً پرخوری را كنار گذارید.

۵- اعتماد به نفس خودپرستی نیست: برای خود و دیگران تواماً ارزش قائل شوید. هم وقتی را برای رسیدن به خود و نیازهای خود در نظر بگیرید و هم وقتی را به دیگران اختصاص دهید.

۶- احساس گناه، بزرگترین مانع است: احساس گناه یعنی عدم تایید خود و چه بسا یعنی سرزنش خود.

انتقاد شدید از خود زمینه بهتر شدن شما نیست.

۷- خود را سرزنش نكنید: هر اشتباهی كه انجام داده اید به خود بگویید آن را به هر شكلی كه شده جبران می كنم، به جز با سرزنش خود.

۸- اجتناب از اندیشه منفی، بیان منفی و توجه به انتقادهای نابجای دیگران.

۹- در پی كسب موفقیت باشید، هرچند كوچك: هدف هایی را انتخاب كنید كه قابل دسترسی باشند هرچند كوچك.

۱۰- همیشه تبسمی بر لب داشته باشید.

۱۱- حالت كسانی را به خود بگیرید كه موفق، مصمم، پرتلاش و با اعتماد به نفس هستند.

۱۲- تنفس عمیق را تمرین كنید: تمام افراد افسرده و كم روحیه بدون استثنا تنفس سطحی دارند، میزان تبادل هوا در هر دم و بازدم بسیار كم است. این افراد نمی توانند از احساس اعتماد به نفس برخوردار باشند.

۱۳- ارتباط با خدا و نیروی توكل: با خدا در ارتباط باشید و از عظیم ترین نیروی هستی در همه كارهای خود یاری بجویید.

۱۴- خود را به دیگران وابسته نكنید: اعتماد به نفس با هر نوع وابستگی منافات دارد.

۱۵- همیشه نیمی از مردم با افكار شما مخالفند، پس با آنها مقابله نكنید بلكه آن را عادی تلقی كنید.

۱۶- سعی نكنید همه را راضی نگه دارید: در این صورت مجبورید در آن واحد ارزش ها، باورها و سلیقه های مختلفی را بپذیرید.

۱۷- برای خود ارزش و احترام قائل باشید: خود را ما خطاب نكنید و عقاید خودتان را فقط از جانب خودتان بگویید.

۱۸- به دیگران عشق بورزید: عشق ورزیدن به دیگران پس از عشق ورزیدن به خود، دومین عامل مهم اعتماد به نفس شما است.

۱۹- همه را ببخشید: آنها كه از اعتماد به نفس سرشارند روحی بزرگ و غنی و آزاد دارند.

۲۰- تكرار و تلقین را جدی بگیرید: هیچ چیز به اندازه تكرار و تلقین و عبارت های تاكیدی موثر نمی تواند ضمیر ناخودآگاه شما را تحت تاثیر قرار دهد.

۲۱- در فرهنگ لغات خود شكست را تجربه معنی كنید.

۲۲- مسئولیت پذیر باشید: وقتی مسئولیتی به گردن می گیرید و عواقب آن را از ابتدا تا انتها به عهده می گیرید عملاً توانایی و خودباوری را به خود و اطرافیان خود تاكید می كنید.

داستان انگور

حضرت امام صادق عليه السلام مى‏فرمايد: على بن الحسين عليهما السلام همواره از انگور خوشش مى‏آمد. [روزى‏] انگورى خوب به مدينه آوردند، امّ ولدش‏ مقدارى از آن را براى حضرت خريده، هنگام افطار براى آن بزرگوار آورد، حضرت آن انگور را پسنديدند. خواستند دست به سوى آن ببرند كه تهيدستى كنار درب خانه ايستاد و درخواست كمك كرد، حضرت به امّ ولد فرمود: براى او ببر، عرضه داشت: مقدارى از آن براى او بس است، حضرت فرمود: نه به خدا سوگند! همه آن را براى او ببر.

فرداى آن روز باز هم از آن انگور براى حضرت خريد كه دوباره تهيدست آمد و حضرت همه انگور را براى او فرستادند.

شب سوم سائلى نيامد و حضرت انگور خوردند و فرمودند: چيزى از آن از دست ما نرفت و خدا را سپاس‏

حكايت لاك پشت و هلاكت او

داستان جالبى از كتاب پر ارزش «كليله و دمنه» براى شما بگويم. اين كتاب قبل از اسلام در هند نوشته شده و بعد از اسلام، بوذرجمهر از هندى به ايرانى و عبدالله بن مقفّع از ايرانى به عربى و ملاحسين كاشفى از عربى به فارسى ترجمه كردند و نام «انوار سهيلى» نهادند.

مى‏نويسد: دو لك لك در مرغزارى با خوشى زندگى مى‏كردند. لاك پشتى در آن مرغزار با اين دو لك لك رفيق شد. وقتى تابستان تمام شد، لك لك‏ها مى‏خواستند پر كشيده و بروند و مهاجرت كنند. لاك پشت گفت: رفقا! كجا مى‏خواهيد برويد؟ گفتند: اينجا كه سرد، برف و باران مى‏شود، ما به گرمسير مى‏رويم.

لاك پشت گفت: مرا نيز با خود ببريد. گفتند: ما حاضريم تو را ببريم، ولى بايد با ما شرط بسيار محكمى كنى كه در بين راه دهان خود را باز نكنى. گفت: دهان باز كردن كه چيز مهمى نيست، باز نمى‏كنم. گفتند: نه، تو نمى‏دانى، دهان باز كردن خيلى مهم است، چون گاهى مساوى با نابودى است.

گاهى مساوى با بى‏دينى، پديد آمدن زنا، آدم‏كشى و طلاق است، همه اين آتش‏ها از گور زبان بلند مى‏شود. زبان است كه وقتى به ناحق خرج زن شوهردار شد، يا شوهر را مى‏كُشد، يا از او طلاق مى‏گيرد و خانواده را تخريب و بچه‏ها را بى‏مادر مى‏كند، براى اين كه در آغوش حرام كسى ديگر قرار بگيرد. زبان مقدّمه‏ يشتر گناهان است.

گفتند: تو با ما شرط كن كه دهان خود را باز نكنى. گفت: قول مى‏دهم كه دهان خود را باز نكنم. مرا ببريد. اين دو لك لك آمدند چوبى را كندند، به لاك‏پشت گفتند: با دهان وسط اين چوب را بگير، ما دو طرف چوب را بلند مى‏كنيم و تو را با خود مى‏بريم، اما فراموش نكنى. گفت: نه.

لاك پشت وسط چوب را با دهان خود گرفت. آن دو لك لك با قدرت چوب را بلند كردند و به پرواز درآمدند. در حال رفتن بودند كه از بالاى روستايى رد مى‏شدند. هنگام عصر بود و روستايى‏ها از زمين زراعت برمى‏گشتند كه ناگهان چشم آنها به اين دو لك لك و لاك پشت افتاد.

گفتند: بدبخت اين لاك‏پشت كه خود را در اختيار اين دو لك لك قرار داده است، تو با اين سنگى كه به پشت و شكم دارى، خيلى بالاتر از اين دو لك لك هستى، چرا خود را در اختيار اين دو گذاشتى؟ آمد دهان خود را باز كند كه به آنها بگويد: اين كار من درست است، اما تا دهان خود را باز كرد، از آن بالا به پايين و روى سنگ‏هاافتاد و از بين رفت. لك لك‏ها نيز چوب را انداختند و راه خود را ادامه دادند و گفتند: «لعنت بر دهانى كه بى‏موقع باز شود».