کوتاه و خواندنی > بارزمندگان

در بعضي از مناطق، حمام چيزي نبود جز «كانكس» با چند دوش انفرادي كه غالباً به خاطر كمبود آب و سوخت از اذان صبح تا يكي_ دو ساعت بعد داير بود و در صورتي ‌كه شهر نزديك بود، بچه‌ها مرخصي مي‌گرفتند و با سختي به آن‌جا مي‌رفتند كه گاهي فاصله‌ي مقر تا شهر بعضاً هفت، هشت كيلومتر بود.
در مابقي مواقع، رودخانه و چشمه‌ها بهترين محل بود. در زمستان بعضي وقت‌ها بچه‌ها براي دسترسي به آب از ترس در ديد دشمن قرار نگرفتن و لو نرفتن مواضعشان ناگزير بودند آتش روشن نكنند و از آب سرد استفاده كنند. در برخي شرايط هم در حلب‌هاي خالي روغن نباتي آب را گرم مي‌كردند،‌ برف‌ها را به وسيله‌ي هيزم آتش زده در زير حلب، آب مي‌كردند و بعد با كاسه از آن استفاده مي‌كردند، و يا آب را در لگن مي‌ريختند و با قراردادن بر روي بلندي و كشيدن دو پتو در اطرافش، حمام پتو مي‌گرفتند.
حدفاصل اين نوع حمام كردن در عقبه نيز حمام‌هاي صحرايي بود كه با تكه چوب و پليت با يك ظرف آب بين زمين و آسمان راه‌اندازي و استفاده مي‌شد.

منبع :كتاب فرهنگ جبهه (آداب ورسوم) -  صفحه: 51

نحوه‌ي برخورد برادران با حيوانات مزاحم چنين بود كه اگر از ناحيه‌ي حيوانات خطري متوجشان نبود، فقط سعي مي‌كردند آن‌ها را از اطراف مواضع و مقرهاي خود دور كنند و چنان‌چه به آن‌ها حمله‌ور مي‌شدند، حتي‌الامكان به ترساندنشان با شليك هوايي بسنده مي‌نمودند و يا آن‌ها را مي‌گرفتند و در نقطه‌اي دورتر رها مي‌كردند و در صورت خطر جدي و يا حمله‌ي دسته‌اي آن‌ها، تيراندازي مي‌كردند.
گاهي هم براي معدوم كردن اين قبيل حيوانات، تيم‌هايي انتخاب مي‌شدند كه با گذاشتن تله يا شكار، آن‌ها را تحت تعقيب قرار مي‌دادند و بعد از كشتن و از بين بردن دفنشان مي‌كردند. در اين بين بعضي از برادران براي اين‌كه با كشتن حيوانات قسي‌القلب نشوند، مبلغي را به عنوان كفاره كنار مي‌گذاشتند و با نماز و ساير عبادات عذر تقصير مي‌خواستند.
بعضي از اين حيوانات در مناطقي خاص و زماني معين پيدا مي‌شدند و بيشتر مزاحم بودند تا آزار دهنده. حيواناتي چون گرگ، گراز، شغال، مار، عقرب، رتيل، جوجه‌تيغي، و در عمليات آبي_ خاكي لاك‌پشت، و سگ‌ماهي كه بخشي از خاطرات و حوادث به‌يادماندني بچه‌ها متعلق به آن‌هاست.

در اردوگاه‌ها خانه‌ي اصلي رزمندگان چادر بود كه ظرفيت هاي مختلف از شش تا سي نفر داشت در هر چادر غير از نوبت شهرداري و مسئوليت روزانه كه حالت چرخشي داشت، معمولاً يك نفر را هم به عنوان مسئول چادر انتخاب مي‌كردند تا امور كلي تحت نظر او انجام بشود، مثل نحوه‌ي استتار سقف چادر، عوض كردن جاي چادر، خانه تكاني و امثال آن. با اين وصف بعضي از بچه‌ها كه روحشان به قالبشان زياد بود.
اولين روزها بعد از برپايي چادر مرتب اطراف چادر را آب پاشي مي‌كردند تا گرد و خاك نشود.
براي چادرها نام مي‌گذاشتند و يا اسامي اعضاي جمع خودشان را روي چادر مي‌نوشتند اگر مي‌توانستند از تبليغات گردان تابلو نوشته‌هاي مناسب مي‌آوردند گاهي هم از جاهاي ديگر برمي‌داشتند به اين صورت اطراف چادر را آراسته مي‌كردند.

منبع :كتاب فرهنگ جبهه (آداب ورسوم) -  صفحه: 216

بعد از هر عمليات رسم بود كه در عقبه‌ي گردان، بچه‌ها براي شهداي گردانشان مجلس ختمي‌ داير مي‌كردند. گاهي اين مجلس پس از برگشتن بچه‌ها از مرخصي و خاك‌سپاري شهيدان برگزار مي‌شد. در اين مراسم داغ بچه‌ها تازه مي‌شد، دم مي‌گرفتند و مي‌سوختند و مي‌خواندند:
«ياران همه رفتند و تنها مانده‌ام من
از كاروان عاشقان جامانــــده‌ام من»

منبع :كتاب فرهنگ جبهه (آداب ورسوم) -  صفحه: 179

براي ساعاتي هيچ كس، هيچ كس را نمي‌شناخت. همه از يكديگر فرار مي‌كردند. هر كس درون شياري، پشت صخره‌اي، يا در پناه خاكريزي پنهان مي‌شد. به طوري‌كه حتي يك نفر هم در چادرها ديده نمي‌شد.
فقط خدا مي‌داند كه در آخرين دقايق چه مي‌گفتند و چه مي‌كردند. به آسمان خيره مي‌شدند؟ به خاك مي‌افتادند و استغاثه مي‌كردند؟ با دوستان شهيدشان درد دل مي‌كردند تا آن‌ها را هم‌صدا كنند و براي عروجشان دعا نمايند؟ يا... فقط خدا مي‌داند و بس.

منبع :كتاب فرهنگ جبهه (آداب ورسوم) -  صفحه: 84

غذاهايي را كه بچه‌ها در شهر و محل خودشان، به خاطر بي‌علاقگي و خلاف طبع بودن، لب هم نمي‌زدند (نمي‌خوردند)، در جبهه با كمال ميل مي‌خوردند، بدون اين‌كه اعتراضي كنند. در جبهه آن‌قدر قداست و روح خودسازي وجود داشت كه همه، محيط، غذا، لباس و لوازم آن‌جا را متبرك مي‌دانستند و چيزي نبود كه از آن رويگردان باشند.

منبع :كتاب فرهنگ جبهه (آداب ورسوم) -  صفحه: 11