آداب ورسوم ماه رمضون

دوستان

تواین پست می خواهیم یه بررسی اجمالی درموردسنتهاوآداب ورسوم ماه رمضان درکلیه استانهاداشته باشیم .هرکاربری وازهراستانی که هست دراینجابگه که چه آداب ورسومی درشهرودیارخودش دراین ماه پربرکت اجرامیشه.

تونم:

درتمامی شهرهای ایران این رسوم مشترک می باشد:

خانه تكانی
قبل از فرارسیدن این ماه، مردم نواحی گوناگون ایران، به زدودن آلودگی از چهره خانه و محله خویش می‌پردازند، درواقع با نظافت و خانه تكانی به پیشواز بهار قرآن می‌روند تا بتوانند با فراغت و آسودگی خیال به انجام تكالیف دینی خویش بپردازند.

پاكیزگی تنها به محیط خانه محدود نگشته و پیر و جوان با طیب خاطر در نظافت اماكن عمومی‌ محله خود مشاركت می‌كنند و مساجد و تكایا را جهت برگزاری مراسم گوناگون ماه رمضان آماده می‌سازند. در شهرستان كازرون نیز، خادمین مساجد، مسجد را آب و جارو كرده و زیلوهای داخل شبستان را می‌تكانند و ظروف و وسایل آبدارخانه را شست و شوی می‌دهند.

در امر نظافت شخصی نیز، همگان اهتمام می‌كنند به طوری كه چند روز قبل از ماه رمضان، حمام‌های عمومی ‌شلوغ تر از هر موقع دیگر می‌گردد و درواقع خود را طاهر می‌ كنند. از دیگر پیرایش‌ها و آرایش‌های این ماه، حنا بستن و خضاب كردن بود.

تهیه مایحتاج رمضان
در گذشته، تهیه مایحتاج ماه مبارك رمضان با جدیت تمام انجام می‌گرفت، زیرا در این ماه كسب و كار تقریباً متوقف می‌شود و مردم بیشتر از هر كاری به عبادت می‌پردازند و لازم بود كه مردم مایحتاج خود را قبل از ماه مبارك تهیه كنند تا بتوانند با آسودگی در مجالس ویژه این ماه شركت نمایند.

در قدیم، برای تهیه گوشت مورد نیاز نیز تمهیداتی می‌كردند، از جمله اینكه در فراهان اراك هر سال گوسفند پرواری می‌كشتند و گوشت آن را به طرق مختلف نگهداری می‌كردند. به این شكل كه یا گوشت را قورمه می‌كردند و یا به وسیله طناب و چوب از سقف اتاق و یا انباری می‌آویختند كه به این نوع گوشت شوشو می‌گفتند.

بریدن رشته برای آش و تهیه نشاسته برنج نیز از طرق تهیه مایحتاج ماه رمضان بود. زنان كازرونی از مقدار زیادی آرد، نان تنك می‌پختند و در ناندان یا كرچدان (ظرف استوانه ای سرپوش دار كه از شاخه‌های درخت بید یا درخت بادام كوهی بافته می‌شود) نگهداری می‌كردند.

كلوخ اندازان
در گذشته یك روز قبل از ماه رمضان، مراسم كلوخ اندازان انجام می‌گرفت. در این روز مردم هر شهر یا روستا به گردشگاههای اطراف شهر یا روستای خویش می‌رفتند و انواع خوراك‌ها و غذاها به همراه خود می‌بردند و ضمن دور هم نشستن به تفریح و بازی می‌پرداختند و این روز را با خرمی ‌و شادی به پایان می‌رساندند.

در این مناسك به نوعی افراد روح و جسم خود را آماده می‌كردند، زیرا علاوه بر تفریح و شادمانی كه باعث تقویت روحیه افراد می‌شد، غذاهایی هم كه در این روز تناول می‌شد، از انرژی برخوردار بود. از جمله این كه در یزد، شولی كه نوعی آش است و انواع مختلف دارد، پخته می‌شد. مثل شولی عدس، شولی باقلا، شولی شلغم و از دیگر خوراكی‌های یزدی‌ها در این روز آش رشته و حلوای برنج، شله زرد و پالوده یزدی است.
در قزوین كلوخ اندازان را گل خندانی و در بردسیر كرمان روز سنگ اندازان می‌گویند و مانند دیگر نقاط ایران به گردش و تفریح می‌روند و روز را با تعریف قصه و سرگذشت و انجام بازی سپری می‌كنند.

تشخیص وقت سحر
از قدیم الایام، برای بیدار شدن در سحرهای ماه مبارك رمضان و تشخیص وقت دقیق سحر و انجام اعمال مخصوص از وسایل و روش‌های گوناگونی استفاده می‌كردند. بعضی از این روش‌ها امروزه نیز متداول و برخی منسوخ شده اند. از جمله شناختن ستارگان و محل و جای آنها در آسمان، بانگ خروس، روشن كردن چراغ‌هایی در نقاط مرتفع شهر و گلدسته مساجد، صدای نقاره و طبل و شیپور، صدای مناجات از گلدسته‌های مساجد، جار كشیدن در كوچه‌ها، صدای بوق حمامها، كوبیدن دیوار همسایه و غیره از روش‌های پیشین بوده و امروزه مردم به وسیله زنگ تلفن و ساعت شماطه دار و رادیو و تلویزیون متوجه زمان دقیق سحر می‌شوند.

توشهرشماهم این مراسم رواج داره؟

به بحث می نشینیم:

سلام و تشکر 

نذری دادن  یکی از آداب خوب مردم در ماه مبارک رمضان 

نذری پخش میکنن تا در ثواب روزه دیگران شریک شوند

سرگرمی‌های ماه رمضان
از جمله رسوم جالب كه در اكثر نقاط با كمی ‌اختلاف در نام و شیوه اجرا انجام می‌شود، این است كه عده‌ای از جوانان رهبری برای خود برمی‌گزینند و در محل معینی جمع می‌شوند و به سراغ تك تك خانه‌های محل می‌روند و از خانه‌ها پول و خوراكی جمع آوری می‌كنند و آن را به فردی كه صندوق‌دار گروه است می‌دهند. این رسم با رفتن به در خانه افراد و خواندن شعر انجام می‌گیرد، از جمله رسوم هومبابایی در كاشان است كه بچه‌ها و جوانان می‌خوانند:
میدان دار:
امشب شب نیمه است كه ما میهمانیم
از ما حرجی نیست كه ما طفلانیم
بشقاب را پر از كلوچه و حلوا كن
بردار و بیار به دامن ماها كن
جواب بچه‌ها:
هومبابا، هومبابا
هومبابا، هومبابا
هومبابا، هومبابا
هومبابا، هومبابا

این اشعار را میدان دار می‌خواند و بچه‌ها جواب می‌دهند. اگر در این موقع صاحبخانه چیز دندان گیری به بچه‌ها بدهد كه او را دعا می‌كنند وگرنه شعر دیگری می‌خوانند و آن قدر ادامه می‌دهند تا صاحبخانه چیزی بدهد وگرنه با شعر گونه ای دیگر او را خدمت می‌كنند و به سراغ خانه دیگری می‌روند. رسمی‌مشابه این به نام الم ترانی در ساوه و الله رمضانی در خراسان و یزد انجام می‌گیرد.

بچه‌ها و جوانان بعد از جمع آوری خوراكی و پول، آنچه را به دست آورده اند، بین خود تقسیم می‌كنند و به خانه‌هایشان بازمی‌گردند. اجرای این رسم تقریباً تا نیمه‌های شب طول می‌كشد. علاوه بر اینها، انواع بازی‌ها در نقاط مختلف اجرا می‌شود و در قهوه خانه‌ها، مرشدها به سخنوری می‌پردازند و مردم را سرگرم می‌سازند.

سحری
روزه گیران برای به جا آوردن اعمال سحر و خوردن سحری معمولاً ساعت یا ساعاتی قبل از اذان و با شنیدن صدای مناجات، توپ سحر و یا زنگ ساعت بیدار می‌شوند و بعد از وضو گرفتن و خواندن دعاهای سحر نیت می‌كنند برای وضوگرفتن و خواندن دعاهای سحر و سپس شروع به خوردن سحری می‌كنند كه معمولاً غذاهای گرم و پختنی است كه در اغلب موارد همراه با برنج است.

در سحرها، خانواده‌های كازرونی بچه‌های پنج و شش ساله خود را نیز بیدار می‌كنند تا به بیدار شدن در سحرها و سحرخیزی و روزه گرفتن عادت كنند. روزه گیران بعد از صرف سحری و چای و قلیان كشیدن، نیت روزه می‌كنند. تا چند دقیقه قبل از اذان صبح هر چه می‌خواهند تناول می‌كنند و پیش از اذان دهان و دست خود را پاك و تمیز می‌شویند، تا نماز صبح را به جای آورند.

مراسم ویژه ماه رمضان
از جمله مراسمی ‌كه به ویژه در ماه رمضان انجام می‌گیرد می‌توان به مجلس زنانه ختم قرآن كه برای شادی روح اموات است و مجلس مردانه ختم قرآن كه اغلب در مساجد بعد از نماز صبح یا ظهر و یا عشاء است، اشاره داشت.

شب نشینی
یكی از مراسمی ‌كه در گذشته رونق بیشتری داشت و امروزه كم و بیش اجرا می‌شود، دیدار از دوستان و آشنایان بعد از افطار است.
در این مجالس افراد فامیل و یا دوستان دور هم جمع می‌شوند و ضمن تناول شب چره با خواندن ابیاتی از دیوان سعدی یا حافظ و یا داستان گویی و اجرای بازی به شب نشینی می‌پردازند. از جمله در روستای لهران طالقان صاحبخانه با تنقلات یا شب چروز از مهمانان پذیرایی می‌كند و با بازی شبیه گل یا پوچ آنها را سرگرم می‌كند و اگر فصل زمستان باشد، همگی دور كرسی می‌نشینند و از گرمای مطبوع آن لذت می‌برند.

افطار
همچون زمان سحر، موقع افطار به شیوه‌های گوناگون تعیین می‌شود كه تقریباً مشابه شیوه‌های تعیین سحر است. زنها پیش از افطار، مشغول آماده كردن افطاری می‌شوند و وسایل آب گرم و چای و قلیان را هم آماده می‌كنند. بر سر سفره افطار دعاهای مخصوص افطار خوانده می‌شود و با نوشیدن مقداری آب داغ و یا خرما و نان جو روزه خود را می‌گشایند. بعضی ‌ها هم با قنداغ یا نبات داغ افطار می‌كنند.

افطاری معمولاً خوراكی‌های حاضری مثل نان و پنیر و سبزی یا هندوانه و خربزه و امثال اینها كه پختنی نیست می‌باشد و سحرها بیشتر پختنی و غذای گرم مثل چلو و خورش یا پلو و خورش و غیره است. زنان در هر عصر ماه رمضان، چند قرص نان می‌پختند و در تابستان نیز خوردن شربت، هندوانه و خربزه هنگام افطار در اغلب خانواده‌های ایرانی انجام می‌گرفت.

رمضون خوانی

یکی از آداب و رسوم ویژه مردم خراسان جنوبی در ماه مبارک رمضان که علی الخصوص مختص پسران نوجوان و جوان است و معمولا در نیمه دوم ماه رمضان برگزار می شود ؛ رمضان خوانی است که با سه هدف عمده برگزار می شود : یکی خبر رسانی برای ماه رمضان ، یک حرکت فرهنگی که برای مردم شور و نشاط به وجود می آورد و نیز جمع آوری نذورات مردمی و مصرف کردن آن در امور خیر . از آنجایی که واژه رمضان در گویش بیرجندی "رمضو" تلفظ می شود ، این مراسم در لهجه بومی به " رمضوخونی " مشهور است . این مراسم که به ویژه در شهرها و روستاهای بیرجند ، قائن ، نهبندان و سربیشه برگزار می شود به این شکل اجرا می شود که : در شب های ماه مبارک رمضان پس از نماز و افطار عده ای از پسران نوجوان و جوان در دسته های 4 تا 6 نفری به درب خانه های همسایه ها و به ویژه توانگران و اغنیا رفته و به امید گرفتن تنقلات و یا وجه نقد ، اشعاری خاص می خواندند که در اصطلاح محلی به آن رمضانی می گویند . افراد به جلوی درب هر خانه که می رسیدند برای اینکه مطمئن شوند کسی در خانه هست یا نه ، یک نفر از بچه ها که او را به عنوان استاد برگزیده اند با صدای بلند می گفت : رَمَضونی مارَ وَ مِدَی یا وَر خُونِم ؟ ( رمضانی ما را می دهید یا بخوانیم ) . اگر كسی در خانه باشد و اجازه دهد ، رمضانی را می خوانند . برخی ابیات اشعار مزبور به این شرح است : رمِضُو یارب یارب رمِضُو / رمِضُو آمد خوشنام خدا ..... های رمضو آمد ، آمد رمضو ... رمضو آمد ، خوش نام خدا / این سِرا از کِنه رو وَر باده ... دو پسر داره که نو دوماده / این سِرا از کِنه رو وَر روزه ... دو دختر داره که مخمل دوزه / رمِضُو آمد مهمانش کنید / بز و بزغاله قربانش کنید .... رمِضُو آمد خوُد سیصد سوار/ چوبی وَردَشتِه که آی روزه بدار ... رمِضُو آمد مهمانش کنید / بز و بزغاله قربانش کنید .... بز و بزغاله که چیزی نِمشُو گاو و گوساله را قربانش کنید / این سرا از کیه خش خش می کنه / طبق نقره و کشمش می کنه .خواندن اشعاری در مدح حضرت محمد (ص) و حضرت علی (ع) و رباعی هایی در مرثیه ائمه اطهار از دیگر اشعار خوانده شده در مراسم "رمضانی خوانی" است. پس از خواندن اشعار ، صاحب ‌خانه شیرینی ، تنقلات ، میوه و یا وجه نقد هدیه می دهد . پس ازدریافت نذورات ، گروه برای اهل منزل دعا کرده به منزل دیگری می روند و رمضانی خوانی را دوباره شروع می کنند .

مطالب بسیار جالب و اموزنده ای بود ای کاش تصویرم میداشت

ترکمن هاي ايران به لحاظ کثرت آداب و رسوم در زندگي روزمره، داراي فرهنگي بسيار غني هستند. اين مردم به دليل داشتن پيشينه فرهنگي بسيار قديمي، تقريبا براي هر مناسبتي، مراسم خاصي دارند که يکي از اين مناسبت ها،ماه مبارک رمضان است. فرا رسيدن اين ماه باعث خوشحالي هر فرد ترکمن مي شود. در اين ماه ترکمن ها ازمرد و زن و پير و جوان با شور و شعفي بسيار غير از به جاي آوردن فرايض، در تمامي مراسمي که ويژه اين ماه برگزار مي شود، شرکت مي کنند.

ترکمن ها حداقل يک هفته قبل از حلول ماه مبارک رمضان مقدمات ورود به اين ماه پرفيض و برکت را فراهم مي سازند. زنان بيشتر از روزهاي معمول به نظافت خانه و حياط منزل مي پردازند و مردان نيز خواربار و ملزومات موردنياز اين ماه را خريداري مي کنند.

در بسياري از مناطق ترکمن نشين، رسم است که زنان و دختران ترکمن آخرين جمعه قبل از حلول ماه رمضان، به شکل دسته جمعي، مسجد محل خود را نظافت کنند. برخي از خانواده ها نيز سجاده هايي از جنس قاليچه و نمد را که به آن نماز ليق مي گويند، به مسجد محل خود اهدا مي کنند.

رويت هلال ماه رمضان نيز در ميان ترکمن ها با هيجان خاصي همراه است. آنان عقيده دارند هرکس زودتر از بقيه هلال ماه را ببيند، ثواب بيشتري مي برد و حتي باعث افزايش بينايي مي شود به همين دليل پير و جوان سعي مي کنند براي ديدن هلال ماه، که علامت حلول ماه مبارک است، به بالاي ارتفاعات و پشت بام ها بروند تا زودتر از ديگران ماه را ببينند. عصر شب هاي آخر ماه شعبان، نگاه اغلب مردم ترکمن به سمت مغرب آسمان است تا شايد هلال ماه را رويت کنند و فردي که هلال ماه را ببيند آيه شريفه سوره بقره را قرائت و با خوشحالي و با صداي بلند به ديگران اعلام مي کند که ماه را رويت کرده است.

يکي ديگر از سنت هاي حسنه ترکمن ها پيش از آغاز ماه مبارک رمضان برگزاري مراسم آشتي کنان است؛ به اين ترتيب که ريش سفيدان هر محله که به آن ها ياش اولي مي گويند بنا به ابتکار خود، افرادي را که باهم کدورت دارند، بدون اطلاع از همديگر براي صرف چاي به خانه دعوت مي کنند و آن ها را باهم آشتي مي دهند. در طول ماه مبارک رمضان، مساجد ترکمن ها پر از ازدحام است و حال وهواي خاصي دارد. ماه رمضان در اردبيل نيز در ميان مردم آداب ورسوم خاص خود را دارد. تمهيدات ويژه اين ماه در اردبيل از چند روز مانده به رمضان آغاز مي شود. در خانه ها هيجان و شوروشوق عجيبي برپا مي شود و مقداري از مايحتاج مربوط به اين ماه مبارک تهيه يا پخته مي شود. ماه رمضان تاثيرات خوبي بر رفتار و کردار شهروندان اردبيلي مي گذارد، به نحوي که تمام رفتارهاي اجتماعي و شخصي افراد تحت الشعاع شعائر خاص اين ماه قرار مي گيرد. در زمان هاي نه چندان دور که تلفن در منازل همه يافت نمي شد، حدود دو ساعت مانده به اذان صبح، قرآن خوانان و شب بيداران رمضان با صداي خاص مردم را براي سحري بيدار مي کردند که حتي در مواردي از توپ هم براي اين کار استفاده مي شده است. به گزارش «اباذرنژاد» خبرنگار ما در شيراز، «ابوالقاسم فقيري» محقق فرهنگ عامه نيز در مورد آداب مردم شيراز چنين اشاره مي کند شيرازي ها، آخرين جمعه ماه شعبان را کلوخ اندازان گويند؛ در اين روز رسم است که مردم دسته دسته به گردشگاه هاي اطراف شهر مي روند و آن روز را با خوشي به شام مي رسانند، چون باور دارند که ماه مبارک رمضان، ماه عبادت است و در اين ماه فقط بايد عبادت کرد. از چند روز مانده به رمضان، بعضي از خانواده ها نذر دارند و افطاري مي دهند و بيشتر ميهماني ها به شکل افطاري برگزار مي شود. همچنين رسم است که پس از افطار، مردم به ديدوبازديد مي روند و گاهي تا وقت سحر دور هم مي نشينند، صحبت مي کنند و شب چره اي شامل تنقلاتي مانند رنگينک، زولبيا و باميه مي خورند. خانواده هايي که دختري را شوهر داده باشند، در اولين ماه رمضان پس از عروسي، خود را موظف مي دانند تا افطاري کاملي به نام روز والون تهيه کنند و همراه با گلي براي عروس بفرستند. در استان فارس چند روز قبل از ماه مبارک رمضان زنان خانه دار به فکر تهيه خواربار، ترشيجات، ادويه جات، عرقيات و چاشني هاي گوناگون مي افتند. پيرمردان صغادآباده فارس درباره معني «کلوخ اندازان» مي گويند: در قديم هنگام غروب روز کلوخ اندازان تمام مردم از کوچک تا بزرگ کلوخي در دست مي گرفتند و روبه قبله مي ايستادند و مي گفتند: خدايا گناهان و کارهاي بد گذشته را شکستيم و خود را براي عبادت و روزه ماه رمضان آماده کرديم؛ آن گاه کلوخ را محکم به زمين مي زدند تا خرد شود و عقيده داشتند با شکستن کلوخ، تمام اعمال بد آن ها شکسته و نابود مي شود. با ديدن هلال ماه نو و شروع مهماني خدا، حال و هواي شهر دگرگون مي شود و مردم بعد از ديدن هلال ٣ صلوات مي فرستند و مي گويند: الهي که ماه شريف و مبارک و با برکتي براي همه عزيزان و غريبان نو شده باشد. بر سفره افطاري مردم جهرم فارس مي توان نان روغني، نان فتيرخانگي و نان بازاري را مشاهده کرد. خرما، پنير، يکي دو نوع مربا و حلوا هم از ديگر خوراکي هاي هنگام افطار آن هاست. جهرمي ها شب دهم ماه عدس پلو مي خورند و روز هفدهم را با کله پاچه و شب نوزدهم را با نان خشک و گل آبشن افطار مي کنند. در اصطهبانات برخي شب ها خانواده ها دور هم جمع مي شوند يک نفر که در ني زني تبحر دارد، در ني مي دمد و فرد خوش صدايي هم ابياتي از فايز مي خواند. صاحبخانه هم با گرمي از مهمان ها پذيرايي مي کند که اين مجلس تا سحر ادامه مي يابد و هر شب در خانه يکي از آشنايان برپا مي شود. سحري که مردم شيراز تهيه مي کنند اغلب انواع پلوها و خورشت هاست که بعد از خوردن آن به نماز و نيايش مي پردازند. روزها ختم قرآن در مساجد برپا مي کنند و بعد از ختم قرآن به نمازجماعت مي پردازند. براي افطار در شيراز مردم از غذاهاي خاصي که فقط مخصوص اين ماه است، استفاده مي کنند که ترحلوا و زولبيا و باميه و رنگينک جزو آن هاست و بعد از افطار به ديدن يکديگر مي روند و اين ديدوبازديد را ماه رمضاني، مي گويند. شيرازي ها شب هاي قدر را بسيار محترم مي شمارند و در اين شب ها به مساجد و حسينيه ها مي روند، تا صبح بيدار مي مانند و دعا مي خوانند. به گزارش «نيک عهد» خبرنگار ما از استان مرکزي مردم اين استان نيز همانند ديگر مردم کشور از امروز به ميهماني خدا مي روند و همچون ديگر مسلمانان جهان از مدت ها قبل خود را براي لبيک گفتن به نداي حق آماده کرده اند. متداول ترين سنت که در شهرها و روستاهاي استان مرکزي با گذشت زمان هنوز دستخوش تغيير نشده، تهيه نان مخصوص «فتير» است. هنوز هم بسياري از کدبانوهاي شهري و روستايي در تنورها يا فرهاي خانگي، اقدام به طبخ اين نان شيريني سنتي براي سفره افطار مي کنند. گوش فيل، شيريني مرسوم مردم استان در ماه رمضان است که از هفته قبل از حلول ماه در قنادي ها ديده مي شود. هنوز هم بسياري از مردم استان «آش رشته» غذاي اصلي هر روزه سفره افطارشان است و زيره جوش و شله زرد نيز دسر نيروبخش در کنار آش به شمار مي آيد.

هنوز هم مردم شهر و روستاهاي خنداب، هنگام سحر با صداي چوبي که نوجوان قنوت گوي مسجد بر تشت مي کوبد و صداي مناجات پيرترين اذان گو که فرازهايي از دعاي خواجه عبدا...انصاري را با بانگ بلند در کوي و برزن مي خواند با نداي «برخيزيد سحر از راه رسيد» از خواب برمي خيزند. پيرمرد در جلو و نوجوان در پيش از کوچه هاي شهر يا روستا يک به يک مي گذرند و تا روشن شدن چراغ خانه بر سر در هر خانه مي ايستند. اما در شهر و روستاهاي خمين نيز برخي مراسم بدون تغيير مانده است و جوانان از ٣ روز مانده به اين ماه مبارک در بلندترين ارتفاع شهر يا روستاي خود در انتظار حلول ماه شب زنده داري مي کنند و پس از رويت ماه با نداي ا...اکبر، خبر از حلول ماه مبارک رمضان مي دهند و پس از آن که رويت ماه از سوي معتمدان و روحانيان تاييد شد، فصل عبادت آغاز مي شود. آن گاه مراسم سحرخواني بر پشت بام ها با کوبيدن بر پشت تشتي وارونه و مناجات شروع مي شود. براساس رسم بسياري از روستاهاي شهرستان خمين هر شب نوجواني بر بام محله خود بر تشت مي کوبد و هر چه زمان به پايان سحر و طلوع خورشيد نزديک مي شود زمان کوبش چوب بر تشت نزديک تر مي شود تا روزه داران بدانند بايد از خوردن امساک کنند و براي ايستادن به نماز آماده شوند و همان نوجوان سپس بر بام خانه اذان مي دهد.

مردم کرمان نيز در ماه مبارک رمضان آداب و رسوم ويژه اي را دنبال مي کنند و در تزکيه نفس و انجام عبادات و فرايض مقدس اين ماه مقيد هستند و برانجام آيين هاي مذهبي ماه مبارک تاکيد دارند. يکي از کارشناسان مرکز کرمان شناسي مي گويد: مردم کرمان سعي مي کنند هرگونه جشن و مراسمي را که تدارک ديده اند قبل از حلول ماه مبارک رمضان در ماه شعبان برگزار کنند. «بتول امينيان» مي افزايد: در قديم، اوايل ماه مبارک رمضان در بين خانم ها به ويژه زنان سالخورده رسم بود به خاطر خواصي که در قهوه وجود دارد، پس از حل کردن آن در آب، آن را به پيشاني خود مي ماليدند. وي ادامه مي دهد: در کرمان بزرگ ترها با دادن سرروزه اي به دختران و پسران که نوعي هديه و کادوي مناسب بود، بچه هايي را که به سن تکليف مي رسيدند، به انجام فريضه مقدس روزه ترغيب مي کردند. يکي ديگر از رسوم ماه رمضان در برخي مناطق استان کرمان خواندن ا...رمضوني توسط پسران و کليدزني توسط دختران در شب هاي قدر است. از سوي ديگر قدمت سنت هاي ويژه ماه مبارک رمضان در همدان به تاريخ اسلام برمي گردد و با وجود گذشت ساليان متمادي، بسياري از اين سنت ها هم چنان پابرجاست.

يکي از سنت هاي قديمي اين ماه در همدان، مراسم کيسه برکت در روز ٢٧ رمضان است؛ در اين روز، زنان روزه دار به هنگام رفتن به مسجد و اقامه نمازظهر به همراه خود پارچه، نخ و سوزن مي برند و در بين دو نماز ظهر و عصر با استفاده از اين وسيله ها به کار دوختن يک يا چند کيسه برکت مشغول مي شوند. به اعتقادمردم همدان هر فردي که داخل اين کيسه پول بريزد، خداوند به وي مال و دارايي زياد مي بخشد. از ديگر آداب مخصوص اين ماه در همدان، آيين توزيع آجيل مشکل گشا به هنگام افطار به قصد نيت و طلب حاجت است. يکي ديگر از رسوم مردم همدان در ماه مبارک رمضان جمع آوري خرده هاي نان

سفره افطاري است. پختن غذاهاي مخصوص از ديگر آيين هاي ماه مبارک مردم استان همدان به شمار مي آيد.