آداب ورسوم ماه رمضون

رمضون خوانی

یکی از آداب و رسوم ویژه مردم خراسان جنوبی در ماه مبارک رمضان که علی الخصوص مختص پسران نوجوان و جوان است و معمولا در نیمه دوم ماه رمضان برگزار می شود ؛ رمضان خوانی است که با سه هدف عمده برگزار می شود : یکی خبر رسانی برای ماه رمضان ، یک حرکت فرهنگی که برای مردم شور و نشاط به وجود می آورد و نیز جمع آوری نذورات مردمی و مصرف کردن آن در امور خیر . از آنجایی که واژه رمضان در گویش بیرجندی "رمضو" تلفظ می شود ، این مراسم در لهجه بومی به " رمضوخونی " مشهور است . این مراسم که به ویژه در شهرها و روستاهای بیرجند ، قائن ، نهبندان و سربیشه برگزار می شود به این شکل اجرا می شود که : در شب های ماه مبارک رمضان پس از نماز و افطار عده ای از پسران نوجوان و جوان در دسته های 4 تا 6 نفری به درب خانه های همسایه ها و به ویژه توانگران و اغنیا رفته و به امید گرفتن تنقلات و یا وجه نقد ، اشعاری خاص می خواندند که در اصطلاح محلی به آن رمضانی می گویند . افراد به جلوی درب هر خانه که می رسیدند برای اینکه مطمئن شوند کسی در خانه هست یا نه ، یک نفر از بچه ها که او را به عنوان استاد برگزیده اند با صدای بلند می گفت : رَمَضونی مارَ وَ مِدَی یا وَر خُونِم ؟ ( رمضانی ما را می دهید یا بخوانیم ) . اگر كسی در خانه باشد و اجازه دهد ، رمضانی را می خوانند . برخی ابیات اشعار مزبور به این شرح است : رمِضُو یارب یارب رمِضُو / رمِضُو آمد خوشنام خدا ..... های رمضو آمد ، آمد رمضو ... رمضو آمد ، خوش نام خدا / این سِرا از کِنه رو وَر باده ... دو پسر داره که نو دوماده / این سِرا از کِنه رو وَر روزه ... دو دختر داره که مخمل دوزه / رمِضُو آمد مهمانش کنید / بز و بزغاله قربانش کنید .... رمِضُو آمد خوُد سیصد سوار/ چوبی وَردَشتِه که آی روزه بدار ... رمِضُو آمد مهمانش کنید / بز و بزغاله قربانش کنید .... بز و بزغاله که چیزی نِمشُو گاو و گوساله را قربانش کنید / این سرا از کیه خش خش می کنه / طبق نقره و کشمش می کنه .خواندن اشعاری در مدح حضرت محمد (ص) و حضرت علی (ع) و رباعی هایی در مرثیه ائمه اطهار از دیگر اشعار خوانده شده در مراسم "رمضانی خوانی" است. پس از خواندن اشعار ، صاحب ‌خانه شیرینی ، تنقلات ، میوه و یا وجه نقد هدیه می دهد . پس ازدریافت نذورات ، گروه برای اهل منزل دعا کرده به منزل دیگری می روند و رمضانی خوانی را دوباره شروع می کنند .