برترین ها: غذاهای شمالی بسیار خوشمزه و پرطرفدار هستند. در بیشتر غذاهای شمالی سیر، سبزیجات، تخم‌مرغ، گردو و رب انار وجود دارند. از جمله غذاهای محلی شمال (به ویژه گیلان) می توان به اناربیج، شش‌انداز، شیرین تره، چخرتمه، نازخاتون، لونگی، واویشکا، ترش شامی، خولی آش و ... اشاره کرد.

البته شمالی ها انواع ترشی، کلوچه، رب و مربا نیز دارند که بسیار خوش طعم و لذیذ هستند. در این مطلب سریالی و ادامه‌دار، چندین غذای شمالی را به شما آموزش داده ایم. امید که مورد توجه قرار گیرد.

شامی لپه

•    تعداد: 4 نفر
 

مواد لازم

•    ۵۰۰ گرم لپه     
•    ۵۰۰ گرم گوشت خرد شده  
•    نصف پیمانه لوبیا سفید
•    ۳ عدد سیب زمینی   
•    ۱ عدد پیاز
•    ¼ قاشق چایخوری دارچین   
•    نمک،فلفل سیاه و زردچوبه
•    زعفران
•    ۱ عدد تخم مرغ  
•    2 قاشق غذاخوری آرد کامل

طرز تهیه

1. لپه، گوشت، لوبیا سفید، سیب زمینی، پیاز را به همراه ادویه و مقدار کمی آب داخل قابلمه بریزد و روی شعله متوسط قرار دهید تا به آرامی پخته و نرم شوند.

2. گوشت را از مواد جدا کنید و سپس آنها را داخل غذاساز پوره کنید. گوشت را نیز ریش‌ریش کنید. گوشت را به مخلوط حبوبات اضافه کنید و خوب هم بزنید.

3. برای هر 300 گرم مواد یک عدد تخم مرغ و دو قاشق غذاخوری آرد نیاز دارید. آنها را با هم مخلوط کنید و همچون کتلت داخل روغن سرخ کنید.

آش قليه

•    تعداد: 4 تا 6 نفر
 

مواد لازم

•    200 گرم گوشت چرخ‏ کرده                         
•    1 عدد پياز رنده شده                               
•    130 گرم لوبيا سفيد                                   
•    100 گرم نخود
•    3 عدد هويج نگينی خرد شده                                 
•    150 گرم کشمش پلويی                            
•    8 عدد قيصی                                          
•    یک عدد چغندر
•    500 گرم سبزی (خالولش، نعنا، تره، جعفري، گشنيز)
•    100 گرم آردبرنج
•    3 قاشق غذاخوری شکر
•    3 قاشق غذاخوری سرکه
•    نصف پیمانه آب‌غوره
•    نمک و فلفل سیاه
•    نعنا داغ

طرز تهيه

1. نخود و لوبيا را که از شب قبل خيس کنید. سپس آنها را با یک لیتر آب و کمي نمک روی حرارت متوسط قرار دهيد تا پخته شوند.

2. آرد برنج را با 1 پيمانه آب مخلوط و به لوبيا اضافه کنيد. هويج و چغندر را بشویید و نگینی خرد و به آش اضافه کنيد.

3. گوشت چرخ‏ کرده را با 1 عدد پياز رنده شده ورز دهيد و کمي فلفل و نمک به آن اضافه کنید. سپس آنها را قلقلی و همراه با سبزی به آش اضافه کنید.

4. قيصي و کشمش را نيم ساعت خيس و قیصی را خرد کنید. سپس با کشمش در روغن تفت دهيد و به آش اضافه کنید.

5. در آخر، شکر، آبغوره و سرکه را به همراه نمک و فلفل به آش اضافه کنید و اجازه دهید روی شعله کم بجوشد و غلیظ شود.

سیر قلیه گیلانی
 

مواد لازم

•    3 عدد برگ سیر تازه                     
•    1 عدد پیاز متوسط                        
•    3 عدد تخم مرغ
•    یک پیمانه لپه
•    نصف یک عدد مرغ یا اردک کوچک
•    نمک، فلفل و زردچوبه

طرز تهیه

1. ابتدا برگ سیرهای شسته شده را با چاقو به اندازه های نیم سانتی‌متری خرد کنید و با پیاز خلال شده تفت دهید تا طلایی شوند.  لپه، نمک، فلفل و زردچوبه را اضافه کنید و کمی دیگر تفت دهید.

2. گوشت مرغ یا اردک را به اندازه های کوچک خرد و استخوان های آن را خارج کنید. آنها را در تابه ای دیگر سرخ کنید. سپس مخلوط پیاز و سیر و لپه را به آن اضافه کنید.

3. همه مواد را به همراه آب داخل آب بریزید تا کاملا پخته و نرم شوند.

4. وقتی بیشتر آب غذا گرفته شد، تخم مرغ ها را با چنگال هم بزنید و داخل آن بریزید. پس از 5 دقیقه می توانید غذا را سرو کنید.

کوکوی اِشپل

•    تعداد: 6 نفر
•    زمان تهیه و پخت: 60 دقیقه
 

مواد لازم

•    300 گرم سبزی (تره- جعفری- شوید- نعنا)
•    3 عدد سیب‌زمینی متوسط                                 
•    1 عدد پیاز متوسط                                               
•    5 عدد تخم‌مرغ            
•    3 حبه سیر  
•    3 عدد اِشپل
•    نمک، زردچوبه و فلفل سیاه

 طرز تهیه

1. سبزی، پیاز، سیب زمینی و سیر را چرخ کنید. سپس اشپل ماهی را داخل آن بریزید و له کنید. نمک، زردچوبه و فلفل سیاه به آنها اضافه کنید. سپس تخم‌مرغ‌ها را اضافه کنید و خوب هم بزنید.

2. کمی روغن داخل تابه بریزید و روی حرارت ملایم قرار دهید تا گرم شود. سپس مایه کوکو را داخل آن بریزید و بگذارید پخته و طلایی شود. سپس آن را برش دهید و برگردانید تا سمت دیگرش نیز طلایی شود.

شیش انداز گیلانی
 

مواد لازم

•    250  گرم مغز گردوی آسیاب شده
•    یک پیمانه پیاز رنده شده
•    5 عدد بادنجان قلمی متوسط
•    3 پیمانه آب سرد
•    نصف پیمانه رب انار
•    نمک

طرز تهیه

1. مغز گردو  را آسیاب یا دوبار چرخ کنید تا کاملا نرم شود.

2. پیاز را داخل تابه در روغن تفت دهید تا طلایی و برشته شود. مغز گردو را به آن اضافه کنید. سپس سه پیمانه آب سرد اضافه کنید و بگذارید با حرارت ملایم پخته شود.

3. بادنجان ها را پوست بگیرید و آنها را به اندازه یک بند انگشت خرد کنید. کمی نمک روی آنها بپاشید و در آبکش قرار دهید تا آب سیاه آنها خارج شود. سپس آنها را در روغن سرخ و با رب انار  رقیق شده، به مغز گردو اضافه کنید.

4. این غذا باید کمی آبدار و جا افتاده باشد.

چغرتمه
 

مواد لازم

•    یک عدد مرغ متوسط
•    4 عدد تخم مرغ
•    2 قاشق غذاخوری پیاز سرخ شده
•    دو پیمانه آب
•    یک قاشق غذاخوری آرد
•    زعفران
•    نمک

طرز تهیه

1. ابتدا مرغ را پاک و آن را چند قطعه کنید. سپس آن را بشویید و بگذارید خشک شود.

2. داخل قابلمه متوسط کمی روغن بریزد و روی حرارت متوسط، مرغ، پیاز سرخ شده و زعفران را به همراه دو لیوان آب بگذارید بپزد.

3. در این فاصله، آرد را کمی تفت دهید تا بوی خامی آن گرفته شود. سپس آن را به مرغ اضافه کنید. نمک و فلفل بزنید و بگذارید کمی غلیظ شود. تخم مرغ  ها را در ظرف جداگانه به هم بزنید و به چغرتمه اضافه کنید.

ورقه بادنجان

•    تعداد: 4 نفر
 

مواد لازم

•    3 تا 4 عدد بادنجان قلمی متوسط
•    4 عدد تخم مرغ
•    نمک، فلفل سیاه و زردچوبه
•    یک قاشق غذاخوری آرد

طرز تهیه

1. بادنجان را حلقه ای برش دهید. سپس آنها را در روغن سرخ کنید تا طلایی شوند. برای اینکه بانجان روغن کمتری به خود بگیرد، پس از شستن، روی آنها نمک بپاشید و روی دستمال حوله ای بگذارید بمانند تا آب تلخ آنها بیرون بیاید و سپس سرخ کنید.

2. تخم مرغ ها را به همراه نمک، فلفل سیاه و زردچوبه در کاسه هم بزنید و سپس به بادنجان ها در تابه اضافه کنید. در تابه را بگذارید تا کوکو پخته شود.

3. می توانید مواد دیگری همچون سیب زمینی ورقه ای یا گوجه فرنگی حلقه ای برش خورده را نیز به آن اضافه کنید که البته از حالت سنتی خارج می شود.

نازخاتون
 

مواد لازم

•    8 عدد بادنجان قلمی
•    5  عدد گوجه فرنگی درشت
•    نصف پیمانه آب‌غوره
•    یك قاشق غذاخوری نعنای خشك
•    3 قاشق غذاخوری پیاز رنده شده
•    1 قاشق غذاخوری گل‌پر
•    دو پیمانه آب انار (یا 1 تا 2 قاشق غذاخوری رب انار)

طرز تهیه

1. بادنجان ها را كبابی کنید. یا در صورت دلخواه آنها را به مدت نیم ساعت در فر بپزید تا نرم شوند. سپس پوست آنها را بگیرید، ساطوری کنید و کنار بگذارید.

2. روی گوجه فرنگی ها مقداری آبجوش بریزید تا پوست آنها به راحتی كنده شود. سپس آنها را خرد کنید و کنار بگذارید.

3. در این مرحله، بادنجان ساطوری شده را همراه با آب انار و آب‌غوره روی حرارت ملایم قرار دهید تا آهسته بجوشد و غلیظ شود. پس از آن گل‌پر، نعنا و پیاز رنده شده را بریزید و از روی شعله بردارید. گوجه فرنگی خرد شده را اضافه و مخلوط کنید.

4. این غذا را می توانید با  مقداری گردوی خرد شده تزیین و سرو کنید.

میرزا قاسمی

مواد لازم
 

•    10 عدد بادنجان متوسط                
•    5 عدد تخم مرغ                           
•    یک بوته سیر                                 
•    یک كیلوگرم گوجه فرنگی                    
•    200 گرم  كره یا روغن                      
•    زردچوبه و نمك و فلفل سیاه

طرز تهیه

1. بادنجان ها را کبابی و سپس آن ها را ساطوری کنید. سیرها را رنده کنید و در تابه کمی تفت دهید. بادنجان ها را هم تفت دهید تا روغن بیندازند. نمک، فلفل و زردچوبه را اضافه کنید.

2. گوجه فرنگی ها را پوست بگیرید، خرد و به مخلوط بادنجان ها اضافه کنید.

3. آب مواد که گرفته شد، تخم مرغ ها را به آن اضافه کنید و صبر کنید تا سفت شوند. این غذا را گرم سرو کنید.

4. شمالی ها آن را با برنج میل می کنند، اما با نان هم بسیار خوشمزه است.
 

كال كباب

كال كباب را با كته و ماهى شور سرو می‌كنند. بعضی‌ها هم از آن به جای ترشى در كنار سایر غذاها استفاده می‌كنند.

•    تعداد: 2 نفر

مواد لازم

•    4 عدد بادنجان درشت
•    نصف پیمانه آب انار ترش یا آب غوره یا دانه انار
•    1 قاشق غذاخورى سبزى، نعناع و خلواش (خنش) و شوشاق ریز شده تازه یا خشك
•    نصف یک بوته سیر
•    نمك و فلفل سیاه
•    75 گرم مغز گردوى آسیاب شده 

طرز تهیه

1. بادنجان ها را کبابی کنید پوست آنها را جدا و سپس آن ها را ساطوری کنید.

2. سیرها را پوست بگیرید و رنده کنید.

3. سبزی ها را بشویید و پس از اینکه کاملا خشک شدند، آنها را ریز خرد کنید. در آخر، بادنجان‌ها، سیر، سبزى، نمك، فلفل، آب انار (یا آب غوره یا دانه انار) و مغز گردو  را با هم مخلوط كنید.

باقلا قاتق
 

مواد لازم

•    250 گرم لوبیای مخصوص باقلاقاتق
•    200 گرم كره
•    یك بوته سیر
•    4-3 عدد تخم مرغ
•    نصف پیمانه شوید خشك (یا 100 گرم شوید تازه)
•    یك قاشق چایخوری زرد چوبه
•    نمك و فلفل سیاه

طرز تهیه

1. لوبیای مخصوص باقلا قاتق را بشویید و یك روز قبل آن را خیس کنید. سپس پوست آنها را بگیرید و کنار بگذارید.

2. سیر را پوست بگیرید و خرد کنید. سپس كره را كمی تفت دهید. باقلای پوست گرفته، زرد چوبه و شوید را اضافه کنید و خوب تفت دهید. حرارت را کم کنید تا مواد پخته شوند ولی مراقب باشید له نشوند.

3. تخم مرغ ها را هم بزنید و به مخلوط باقلا اضافه کنید. در ظرف را بگذارید تا تخم مرغ ها كمی سفت شوند.

4. برای سرو این غذا، یك عدد تخم مرغ را نیمرو کنید و روی خورشت بگذارید.

ترش کباب

•    تعداد: 2 یا 3 نفر

مواد لازم

•    350 گرم گوشت راسته گوسفند یا گوساله  
•    50 گرم گردوی آسیاب شده  
•    1 تا 2 قاشق غذاخوری رب انار
•    نمک
•    عدد پیاز بزرگ
•    چوچاق و جعفری  2 قاشق غذاخوری

طرز تهیه

1. گوشت را بشویید و به قطعات متوسط خرد کنید.

2. پیاز را رنده کنید. چوچاق و جعفری را کاملا خرد کنید. در یک کاسه بزرگ، پیاز ، گردوی آسیاب شده، رب انار، چوچاق و جعفری خرد شده را با هم مخلوط کنید.

3. تکه های گوشت را به آنها اضافه کنید. روی کاسه را بپوشانید و 12 تا 24 ساعت در یخچال نگهداری کنید. لازم به ذکر است، نباید به گوشت ها نمک بزنید زیرا باعث سفت شدن کباب می شود. نمک را هنگام کباب کردن گوشت ها روی آنها بپاشید.

4. سپس گوشت ها را بدون پیاز به سیخ بکشید و روی منقل، كباب کنید.

ترش تره
 

مواد لازم

•    یک کیلوگرم سبزی (جعفری، گشنیز، اسفناج ، تره، چغندر)
•    نصف پیمانه برنج
•    100 گرم آرد برنج
•      1 بوته سیر
•    3 تا 4 عدد تخم مرغ
•    آب نارنج یا آب انار
•    نمک، فلفل سیاه و زردچوبه 

طرز تهیه

1. برنج را از شب قبل خیس کنید. سپس سبزی ها را ریز خرد کنید و داخل قابلمه بریزید. سپس برنج خیس خورده و یک لیوان آب را به سبزی خرد شده اضافه کنید و قابلمه را روی حرارت بگذارید تا سبزی و برنج کاملا پخته شوند.

2. سیر را خرد و با زردچوبه و روغن سرخ کنید. آن را با کمی نمک و فلفل به مخلوط برنج اضافه کنید.

3. مقداری آرد برنج را در آب نارنج یا آب انار حل کنید و به تدریج به خورش اضافه کنید. این کار باعث لعاب‌دار شدن خورشت می‌شود.

4. در آخر، تخم‌مرغ ها را اضافه کنید.

کلوچه کشمش و گردو

مواد لازم

•    450 گرم پودر قند
•    300 گرم روغن جامد
•    100 گرم روغن مایع
•    6 عدد تخم مرغ
•    1/8 قاشق چایخوری وانیل
•    250 میلی لیتر شیر
•    850 گرم آرد شیرینی‌پزی
•    1 قاشق چایخوری بیکینگ پودر
•    قاشق غذاخوری پودر کاکائو
•    350 گرم گردوی خرد شده
•    350 گرم کشمش پلویی

طرز تهیه

1. فر را با دمای 160 درجه سانتی‌گراد روشن کنید. بیکینگ پودر و آرد را الک کنید و کنار بگذارید.

2. روغن جامد و پودر قند را با هم‌زن برقی هم بزنید تا یکدست و لطیف شود. سپس روغن مایع را اضافه کنید و سه دقیقه دیگر هم بزنید.  تخم مرغ ها را تک‌تک اضافه کنید و هر کدام را یک دقیقه با هم‌زن برقی هم بزنید.

3. وانیل و شیر را اضافه کنید. به آرامی مخلوط آرد را اضافه کنید و هم بزنید. در مرحله آخر نیز پودر کاکائو را اضافه کنید و هم بزنید.

4. گردوی خرد شده و کشمش را اضافه کنید و با چنگال هم بزنید.

5. سینی فر را چرب کنید یا یک لایه کاغذ روغنی روی آن قرار دهید. با قاشق مقداری از مواد به دست آمده را با فاصله 6 تا 7 سانتی‌متر از یکدیگر روی سینی فر بریزید. آنها را به مدت 15 تا 20 دقیقه در فر بپزید تا طلایی شوند.

باقالی کوکو
 

مواد لازم

•    2 پیمانه باقالی پوست کنده
•    یک عدد سیب زمینی متوسط
•    یک عدد پیاز کوچک
•    3 تا 4 حبه سیر
•    2 تا 3 عدد تخم مرغ
•    2 قاشق غذاخوری شوید خشک
•    نمک، فلفل سیاه و زرچوبه

طرز تهیه

1. باقالی ها را بشویید و روی دستمال حوله ای قرار دهید تا کاملا خشک شوند. سپس آن را به همراه سیب زمینی، سیر و پیاز داخل غذاساز بریزید و خرد کنید.

2. مواد را داخل کاسه بریزید. شوید نمک، فلفل سیاه و زرچوبه و 2 عدد تخم مرغ را اضافه کنید و هم بزنید. در صورت نیاز یک عدد تخم مرغ دیگر نیز اضافه کنید.

3. داخل تابه متوسط روغن بریزید و روی حرارت ملایم آن را گرم کنید. مواد را داخل روغن بریزید. شعله را کم کنید. در تابه را بگذارید تا پخته و طلایی شود. سپس آن را برگردانید تا طرف دیگر کوکو نیز طلایی شود.

مرغ ترش

مواد لازم

•    سبزی: جعفری، گشنیز، تره، چغندر، شوید، نعنا، خالواش و چوچاق
•    ۵۰۰ گرم مرغ
•    ۱ حبه سیر
•    یک پیمانه آب‌غوره
•    نمک،فلفل و زردچوبه
•    ۲ عدد تخم مرغ
•    ۱ پیمانه لپه

طرز تهیه

1. لپه را از شب قبل خیس کنید.

2. سبزی را بشویید و خرد کنید. سپس آنها را سرخ کنید و کنار بگذارید.

3. در یک قابلمه متوسط، لپه، مرغ و سیر را به همراه ادویه بپزید. پس از اینکه جوش آمد، آب‌غوره و سبزی را اضافه کنید. در قابلمه را بگذارید و شعله را کم کنید تا مواد نیم‌جوش بپزند و به اصطلاح به روغن بیفتد.

4. هنگامی که غذا جا افتاد، ۲ عدد تخم مرغ را در گوشه خورشت می شکنیم. اگر دوست داشته باشید می توانید تخم مرغ را هم بزنید.

واویشکا گوشت
 

مواد لازم

•    ۴٠۰ گرم گوشت
•    ۱ عدد پیاز بزرگ
•    ۱ پیمانه گوجه فرنگی خرد شده
•    ۲ قاشق غذاخوری رب گوجه فرنگی
•    ¼ قاشق چایخوری دارچین
•    نمک، فلفل سیاه و زردچوبه   

طرز تهیه

1. پیاز را خلالی خرد و در تابه با روغن و زردچوبه سرخ کنید تا کاملا طلایی و برشته شود. سپس، گوشت های خرد شده را به تابه اضافه کنید و هم بزنید.

2. پس از اینکه رنگ گوشت ها تغییر کرد، نمک، فلفل سیاه، دارچین، رب گوجه فرنگی و  ۱ پیمانه گوجه فرنگی خرد شده را اضافه کنید و هم بزنید. شعله را کم کنید تا گوجه فرنگی ها پخته و له شوند.

3. در کنار این غذا می توانید سیب زمینی سرخ شده بگذارید و با ماست سرو کنید.