هنر اسلامی؛ خاستگاه، ويژگیها و وجوه تمايز/ 8
فرد دهكردی:
اشكال گوناگون هنر اسلامی به محتوايی واحد پايبند است
گروه هنر: عضو هيئت علمی و مدير گروه نقاشی دانشكده هنر دانشگاه الزهرا گفت: اشكال مختلف هنر اسلامی و تقسيمبندیهای مختلفی كه در آن وجود دارد، علیرغم تفاوت ظاهری، از نظر محتوايی به يك اصول پابند هستند كه بيننده به راحتی اين اصول را كه اساس آن بر وحدت و زيبايی نهفته است تشخيص میدهد.
داريوش فرد دهكردی، عضو هيئت علمی و مدير گروه نقاشی دانشكده هنر دانشگاه الزهرا، در گفتوگو با خبرگزاری قرآنی ايران(ايكنا) اظهار كرد: ارائه تعريف هنر اسلامی به همان اندازه كه ساده است، مشكل نيز هست؛ چرا كه قدمتی به اندازه يك تاريخ دارد و در بسياری جاها با هنر بومی اقوام مختلف تركيب شده است. مجموعهای كه هماكنون به دست ما رسيده تركيبی از فلسفه و روح به علاوه ميراث هنری اقوام و كشورهای مختلف است كه به عنوان هنر اسلامی میتوان از آن نام برد.
وی افزود: اشكال مختلف هنر اسلامی و تقسيمبندیهای مختلفی كه در آن وجود دارد، علیرغم تفاوت ظاهری كه در شكل آنها وجود دارد، از نظر محتوايی به يك اصول پایبند هستند كه بيننده به راحتی اين اصول را كه اساس آن بر وحدت و زيبايی نهفته است تشخيص میدهد.
اين مدرس دانشگاه عنوان كرد: خاستگاه هنر اسلامی، زيباتر كردن زندگی برای مخلوقات خداوند و در كنار آن نشان دادن قدرت خلاقيتی است كه خداوند در شكلی از توانايیهای هنری به انسانها داده است. ما در هنر اسلامی میبينيم كه انسان گوشههايی از زيبايی خلقت را با آثاری كه خلق میكند، حس و درك كرده و آن را نشان میدهد و در كنار آن خلق اين آثار به نوعی زيبايی را كه خداوند به زندگی بشری هديه داده است دوچندان میكند.
وی در مورد ارتباط طريقت معنوی اسلام و هنر اسلامی گفت: در اين حوزه قاعدتا بايد به سراغ علما و عرفا برويد. آنچه كه من خواهم گفت در حد وسع محدودم در اين وادی است. اگر به عنوان يك هنرمند بخواهم در مورد نگاهم به اين موضوع بگويم شايد اين باشد كه در طريقت ما و در هنر اسلامی چيزی كه رنج آور و آزاردهنده، تنشزا، سختیآور و در مجموع از زيبايی عملی دور باشد وجود ندارد.
فرد دهكردی اضافه كرد: اين موضوع در هر شكلی با حُسن همراه است. برای نمونه در عرف ما اسراف و تباه كردن چيزهای خوبی كه خداوند برای ما خلق كرده است گناه شمرده میشود. در حالی كه اين موضوع ممكن است در طريقتهای ديگر به راحتی اتفاق بيفتد.
وی ادامه داد: ما اجازه نداريم به روح و جسم خودمان لطمه بزنيم، نمیتوانيم خودمان را از زيبايیها و طبيعت به هر بهانه، حتی بهانههای خير و مقدس، محروم كنيم. اين محروميت دور از فلسفه الهی است كه در طريقت ما نهفته است. اگر راه طريقت را پيش بگيريم از ميان پديدههای خوب، زيبا و كمككنندهای گذر خواهيم كرد كه خداوند در طبيعت و خلقت خودش برای ما آفريده است.
فرد دهكردی اظهار كرد: قاعدتا درك اين مسئله كه زيبايی جزئی از خلقت خداوند و بخشی از راههای رسيدن به تعالی الهی است، با درك مسئوليت ما و كسانی كه متولی آفريدن يك زندگی زيبا از لحاظ ظاهری و عملی مردم هستند دوچندان میشود و بازتاب بخش ظاهری آن را در محيط میبينيم.
وی در پايان خاطرنشان كرد: به نظر من زيباترين شهرها، خانهها و محيط زندگی را بايد جوامع اسلامی داشته باشند زيرا زيباترين طريقت و زيباترين فلسفه خلقت را دارند و كوتاهی در اين بخش يعنی ما در اطاعت و فرمانبرداری از خالقمان كوتاهی كردهايم.
