نمایشگاه کتاب اصفهان الآن چند سالی است که در اسفند ماه برگزار میشود در همان روزهایی که جیبها خالی است و مردم بیشتر فکر آجیل و لباس شب عیدها هستند و امسال نیز ۱۱ تا ۱۷ اسفند زمانی است که انتخاب شده تا اصفهان میزبان این اتفاق بزرگ فرهنگی باشد که برخی از رسانهها از آن به عنوان بزرگترین اتفاق فرهنگی استان نمامبردهاند!!!
چرا اسفند ماه؟
محمد که سال آخر پزشکی است از آنهایی است که بسیار از زمان برگزاری نمایشگاه شاکی است: «نمایشگاه هر سال در بدترین موقع سال برگزار میشود در این زمان شهریه دانشگاه را پرداخت کردهایم و از آن مهمتر اینکه حدود یک ماه از ترم رفته و کتابهای دانشگاه را هم خریدهایم در ضمن نزدیکی به عید و خرج و مخارج نوروز بیشتر از آن است که جایی برای کتاب باشد.»
اما در کنار کتابخوانان که در روزهای آخر سال علاقهای یا اگر صادقانه حساب کنبم پولی برای خرید کتاب ندارند ناشران و پخشهای کتاب هم بخشی از معترضان به زمان برگزاری نامناسب نمایشگاه را تشکیل میدهند امانی که مدیر یکی از شرکتهای پخشهای کتاب کشور است در این رابطه میگوید: «نمایشگاه کتاب اصفهان، آخرین نمایشگاه تقویم نمایشگاههای کتاب کشور است و در زمانی هم برگزار میشود که ناشران در نمایشگاههای دیگر کشور شرکت کردهاند و اگر فروشی هم بوده انجام شده است. در این ماه معمولا کتابهای چاپ اول سال توزیعشان تمام شده و به این نمایشگاه نمیرسند در ضمن اینکه ناشران هم علاقهای به حضور در یک نمایشگاه در این روزها ندارند و همه درگیر رسیدگی به حسابها و آمادگی برای سال بعد هستند و همه اینها موجب میشود که ناشران و پخشهای کتاب رغبت کمتری به حضور در این نمایشگاه داشته باشند.»
مختاری، سرپرست اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان اصفهان نیز از کسانی است که معتقد است زمان نمایشگاه تغییر کند و با معترضان به زمان برگزاری نمایشگاه کاملا موافق است و وعده تغییر زمان نمایشگاه را برای سال آینده میدهد. سال آیندهای که پارسال نیز وعده داده شد: «نياز است فصل اين نمايشگاه در تقويم نمايشگاههاي اصفهان و كشور تغيير كند و تلاش ميكنيم اين اتفاق براي سال آينده بيفتد.»
توزیع را درست کنید
در کنار آنکه زمان برگزاری نامناسب نمایشگاه، اعتراض کتابخوانان و پخش کتابها را برانگیخته موجب شده تا برخی با اصل برگزاری نمایشگاه هم مشکل داشته باشند، صمصام شریعت یکی از کتاب فروشهای خیابان آمادگاه اصفهان است که نه کتاب دانشگاهی میفروشد و نه کمک درسی و اعتقاد دارد که این نمایشگاه به اقتصاد کتابفروشانی چون او ضربه میزند: «به جای برگزاری هر ساله نمایشگاه کتاب چه قدر خوب است که توزیع کتاب با عدالت بیشتری انجام شود و تمامی کتابهای منتشره در کشور، تمام ایام سال در دسترس همگان باشد نه اینکه با یک نمایشگاه نیمبند سعی شود که این عدالت به صورت مقطعی برقرار گردد در ضمن در این شرایط افرادی که کتابخوان هستند هم به نمایشگاهها هجوم میبرند و هزینهای که به طور مقطعی برای کتاب خریدن صرف میکنند را در این نمایشگاه خرج میکنند به همین خاطر اوضاع اقتصادی ما در اسفند ماه که نزدیک به عید است خراب میشود چرا که کتابخوانان که کتابها را در نمایشگاه خریدهاند کمتر به کتابفروشیها سر میزنند.»
مردان مریخی بخوانید
جواد دانشجوی حقوق از کسانی است که دو سالی است از رفتن به نمایشگاه کتاب اصفهان پشیمان میشود چرا که هیچ کدام از کتاب هایی که او میخواهد در این نمایشگاه نیست: «واقعا هر سال بدتر از پارسال میشود. سه سال پیش تنوع کتابهای نمایشگاه بسیار بیشتر بود ولی دو سالی هست که این تنوع کم شده کتابهای مورد نیازم در خیلی مواقع راهی به نمایشگاه پیدا نکرده برای مثال، من دانشجوی حقوق، کتابهای حقوقی کمی را در این نمایشگاه پیدا میکنم که به فرهنگهای حقوقی و مجموعه قوانین محدود میشود.»
مهسا دانشجوی سال آخر صنایعدستی هم با جواد هم عقیده است: «تنوع کتابهای موجود در نمایشگاه بسیار کم است و در رشتههای علوم انسانی و هنر که اوضاع کتابها خیلی، خیلی بدتر میشود. واقعیت آن است اگر کتاب مورد انتظارت را پیدا کنی شانس آوردهای. نمایشگاه تبدیل شده به محل فروش کتابهای زرد و کنکوری و کمک درسی و در یک نمونه چندین ترجمه مختلف از «مردان مریخی، زنان ونوسی» دیده میشود و غرفهداران هم که بیشتر پخشهای کتاب هستند که به نام یک ناشر شرکت کردهاند، کتابهای ناشران مختلف را به فروش میرسانند و اصلا عجیب نیست که ببینی یک کتاب در چندین غرفه به فروش برسد.»
با تمام این گلایهها از تنوع پایین کتابهای عرضه شده در نمایشگاه کتاب اصفهان فرزانه علیپور کارشناس ارشد کتابداری اعتقاد دارد که اوضاع نا به سامان نمایشگاه کتاب از نظر تنوع و فروش کتابها نمادی از وضعیت نه چندان خوب کتاب کشور است: «وقتی که نهایت تیراژ حتی برای کتابهای کمک درسی در یک دوره انتشار ۵ هزار نسخه است و وقتی کسی کتاب نمیخواند و هر روز از تعداد کتابفروشیها نسبت به روز قبل کمتر میشود و علیرغم اینکه اوضاع کتاب هر روز بدتر میشود نباید انتظار داشت که عناوین زیادی در نمایشگاه آخر سال کتاب اصفهان عرضه شود. این نمایشگاه آیینه تمام نمای اوضاع کتاب در اصفهان است چه خوب است که متولیان ببینند و عبرت بگیرند.»
اصفهانیها کتاب نمیخرند!!!
همانگونه که مدیر کل نهاد کتابخانههای استان چندی پیش در گفت و گو با یکی از رسانهها گفته بود که اصفهانیها پول برای کتاب نمیدهند. علویان مدیر یکی از شرکتهای پخش کتاب نیز همین عامل را یکی از عوامل مهم علاقه نداشتن ناشران و شرکتهای پخش کتاب برای حضور در نمایشگاه کتاب اصفهان میداند: «ناشر اگر بداند که با حضور در یک نمایشگاه فروش بالایی میکند و کتابهایش فروش میرود مطمئن باشید آن نمایشگاه حتی اگر در ۵ روز تعطیل نوروز هم برگزار شود در آن شرکت میکند مشکلی که ما در نمایشگاه کتاب اصفهان با آن رو به رو هستیم و حتی زمانی که این نمایشگاه در اسفند هم برگزار نمیشد با آن دست به گریبان بودیم نخریدن کتاب توسط اصفهانیها بود. ناشران برای شرکت در نمایشگاه اصفهان با توجه به ذهنیتی که از این شهر دارند، خود به خود کتابهای کمتری را به همراه میآورند اما جالب آنکه همین میزان کم نیز فروش نمیرود و مجبورند دوباره هزینه کنند تا این کتابها را به مبداشان انتقال دهند در کنار اینها هزینه اقامت و غرفه را هم باید حساب کنید که معادله شرکت در نمایشگاه اصفهان را برای برخی زیان ده میکند و موجب میشود که عطای حضور در پایتخت فرهنگ و تمدن ایران اسلامی را به لقایش بخشند.»
نمایشگاه کتاب اصفهان ۱۱ تا ۱۷ اسفند ماه برگزار میشود نمایشگاهی که هر چه باشد بودش بهتر از نبودش است اما گویی کیفیت این حضور در مقابل اهمیت حضور رنگ باخته است.
