افسردگی بیماری بسیار شایع عصر پیشرفت فناوری است و در جهان روندی فزاینده دارد. این در حالی است كه حدود نیمی از مبتلایان به افسردگی یا از بیماری خود بی‌خبرند یا بیماری آنها چیزی دیگر تشخیص داده شده است.

افسردگی به دنبال خود عواقب و آثار گوناگونی به همراه دارد. غیراز آثار و علایم پزشكی و اندوه كه بسیار شایع است، فرد مبتلا به افسردگی خود را در كارها مورد تبعیض و از نظر اجتماعی مطرود و حتی منفور خانواده خودش می‌بیند.

گاهی انزوای همراه افسردگی، بیمارانی را كه وضعی درمان پذیر دارند به دوری از مردم یا به سوی مرگ سوق می‌دهد. درباره افسردگی خبرهای خوشی نیز وجود دارد:بیشتر انواع افسردگی قابل درمان است.

افسردگی بالینی، از دیدگاه عملكردهای اجتماعی بیش از دیگر بیماری‌های مزمن، بیمار را ناتوان می‌كند. افسردگی كبیر بیش از بیماری‌های مزمن ششی، التهاب مفصل و دیابت، ناتوان كننده است. افسردگی نوعی بیماری است كه خود مجموعه‌ای از علامات مختلف است. اگر این علائم در شخصی وجود داشته باشد، احتمال دارد كه دچار افسردگی شده باشد.

كم خوابی یا خواب‌زدگی

كم‌خوابی و بروز مشكلات به خواب رفتن یا خواب ماندن در طول شب و این‌كه شما به جای خوابیدن، استراحت موقت كنید، نشانه‌ افسردگی است كه باعث می‌شود شما نتوانید بخوابید، زیرا نگرانی و دلواپسی، شما را در طول شب بیدار نگه می‌دارد یا این‌كه شما برای دوری از واقعیت، بیش از حد می‌خوابید.

نداشتن توجه و تمركز كافی

فرض كنید در جلسه‌ای هستید و به مدت نیم‌ ساعت است كه به میز موجود در كنفرانس نگاه می‌كنید و این تنها چیزی است كه به آن توجه دارید، نه بیشتر. ضمن آن‌كه شما نمی‌توانید خوب تمركز كنید یا خوب پاسخ بدهید و این باعث ناراحتی زیاد می‌شود كه این امر نشان‌دهنده افسردگی فرد است.

رفتارهای عجولانه

شما فراموش می‌كنید كاری را كه باید، انجام بدهید و نمی‌دانید چگونه این مطلب را فراموش كردید یا این‌كه اخیراً مشكلاتی با حافظه‌ خود پیدا كرده‌اید. اینها همه نشانه‌های افسردگی است كه منجر به بی‌دقتی فرد می‌شود.

متنفر بودن از خود

شما ممكن است كه تا به حال خودشیفته نبوده‌اید، ولی حالا از خودتان متنفر شده‌اید. آینه شما را به یاد چیزهایی می‌اندازد كه از آنها بی‌بهره‌اید. كم‌كم از نحوه‌ صحبت كردن خود، راه رفتن، خوردن، نشستن و چیزهای فراوانی درباره خودتان متنفر می‌شوید و به این فكر می‌كنید كه چرا خدا شما را به این شكل آفریده است.

دوست نداشتن كارهای روزمره

یكی دیگر از نشانه‌های افسردگی این است كه به نظر شما، كارهای روزمره جالب نیست و به این فكر می‌كنید كه چرا باید هر روز آنها را انجام دهید.

درد و رنج

لطمه‌‌ روحی شما آنقدر قوی است كه حتی می‌تواند روی سلامت جسمی تان تأثیر بگذارد. ناگهان در تمام بدن‌ احساس درد می‌كنید و در عین حال بدون در نظر گرفتن آزمایش‌های پرهزینه، در هیچ جای بدن تان نشانه‌ای از بیماری جسمی یافت نمی‌كنید و این شما را بیشتر ناراحت می‌كند چون خیال می‌كنید تمام بدن تان مریض است.

احساس ناتوانی و ناامیدی

احساس می‌كنید در هر شرایطی كه در آن قرار دارید، هیچ كس به كمك شما نمی‌آید و هیچ امیدی به این ندارید كه كسی به شما كمك كند. این نشانه‌ افسردگی است. همین طور است وقتی كه فكر می‌كنید انسانیت دیگر وجود ندارد یا حتی اگر هم وجود داشته باشد، برای شما وجود ندارد.

مجموعه تمام این حالات و تفكراتی كه برشمردیم اگر جدیداً در شما بروز كرده باشد غیرواقعی و جزو افكاری است كه بر اثر افسردگی بوجود می‌آید. طبیعی است كه این حس و حال نباید به حال خود رها شود و باید توسط متخصص ریشه‌یابی و درمان شود.

اهداف:

ا ین برشور برای افرادی که می خواهند درباره دارو های ضد افسردگی بدانند تهیه شده است و در مورد چگونگی عملکرد داروها، اثر دارو ها، عوارض جانبی و درمانهای غیرداروئی توضیح  می دهد.

چنانچه پاسخ سوالات خود را در این پمفلت نیافتید در انتها منابعی دیگری را برای اطلاعات بیشتر معرفی خواهیم کرد.

در مواردیکه عقاید متفاوتی درباره اثر بخشی داروهای ضد افسردگی، عوارض ناشی از قطع ناگهانی  دارو، و مقایسه درمان دارویی با سایر درمانهای غیر داروئی وجود دارد ،ما منابعی جهت اخذاطلاعات بيشتر معرفی كرده ايم كه  می توانيد به آنها رجوع كنيد.در حال حاضر دستیابی به این منابع از طریق اینترنت و رایگان می باشد.      

  دارو های ضد افسردگی

دارو های ضد افسردگی علا ئم بیماری افسردگی را از بین می برند, این داروها در دهه 1950

به بازار آمدند و از آن زمان به طور مرتب استفاده می شوند.

 امروزه حدود  30 نوع دارو های ضد افسردگی از 4 گروه مختلف وجود دارد.

تری سیکلیک ها(Tricyclics)

ام –اِی –اُ- آی-ز ( مونو- آمینو اُکسیداز)  MAOI

اس- اس- ار- آی- ز(سلکتیو- سروتونین- ری آپ تِیک -اینهیبیتورز)  SSRIs

اس- ان- ار- آی- ز (  سروتونین و نورآدرنالین- ری آپ تِیک –اینهیبیتورز( SNRIs

دارو های ضد افسردگی چگونه تاثیر می کنند؟

جواب قطعی برای این سوال وجود ندارد، اما به نظر میرسد که دارو های ضد افسردگی فعالیت بعضی از مواد شیمیایی مغز به نام نوروترانسمیترها را افزایش می دهند.در  افسردگی غالباً سروتونین و نورآدرنالین که هر دو جز نوروترانسمیتر ها هستند ، دچار اختلال می شوند.

دارو های ضد افسردگی در چه مواردی تجویز می شوند؟

-افسردگی متوسط و شدید (برای افسردگی خفیف  دارو تجویز نمی شود)

-اضطراب شدید و حملات پانیک

-اختلالات وسواسی- جبری

-دردهای مزمن

-اختلالات تغذیه ای (Eating Disorders)

-اختلال استرسی پس ازسانحه

اگر نمی دانید چرا دارو ضد افسردگی برای شما تجویز شده، از پزشک خود بپرسید.

داروهای ضد افسردگی تا چه حد موثر هستند؟

بعداز3 ماه درمان 50 تا 65  درصد افراد بهبودی چشمگیر پیدا می کنند, در حالیکه این درصد  برای افرادیکه دارونما(پلاسبو) استفاده کنند 25تا 30 میباشد.

این نکته که بعضی افراد با دارونما بهتر میشوند شاید جالب به نظربرسد، ولی لازم است بدانید که این اثر مشابه اثری است که مسکن ها میتوانند روی احساس ما داشته باشند. از طرف دیگر هر داروئی  که ما استفاده می کنیم، مقداری از اثر خود را مدیون داشتن نام دارو بر خود دارا         می باشد، به این معنی که افراد گاهی صرف اینکه فکر می کنند دارو استفاده می کنند احساس بهتری پیدا می کنند.    

آیا داروهای ضد افسردگی جدید بهتر از داروهای ضد افسردگی قدیمی هستند؟

بله ونه. داروهای ضد افسردگی قدیمی تر(تری سیکلیک ها) به همان اندازه داروهای جدید موثر می باشند، اما داروهای جدید اثرات جانبی کمتری دارند.یک نکته مهم این هست که اگر فردی تعداد زیادی از این دارو را یکباره استفاده کند (به طور اتفاقی یا به منظور خودکشی) ،چندان خطرناک نیستند.

چه نوع دارو ضد افسردگی به من توصیه شده است؟

در انتهای این پمفلت فهرستی از تمامی داروهای ضد افسردگی ؛ نام تجاری آنها و نوع آنها داده شده است

آیا داروهای ضد افسردگی عوارض جانبی دارند؟

بله ،پزشک شما در این زمینه شما را راهنمائی می نماید ودرعین حال لازم هست که شما وی را از هرگونه بیماری دیگرخودتان آگاه سازید.در زیر فهرستی از عوارض جانبی داروهای ضد افسردگی مختلف  آورده شده.

 تری سیکلیک ها

خشکی دهان ، لرزش خفیف، طپش قلب، یبوست، خوابی آلودگی و افزایش وزن از عوارض شایع این دسته داروها می باشند.در افراد سالخورده عوارض دیگری مانند گیجی،کندی در شروع وتوقف جریان ادرار،افت فشارخون وگاهاً ازدست دادن تعادل وافتادن، ممکن است اتفاق بیفتد.

اگر بیماری قلبی دارید بهتر هست از این گروه ضد افسردگی ها استفاده نکنید.

مردها ممکن هست دچار اختلالاتی در نعوظ ویا انزال دیررس شوند.  استفاده یکباره تعداد زیادی از این دارو (به منظور خودکشی) می تواند بسیار خطرناک باشد.

SSRIs

در طی دو هفته اول  ممکن است، احساس تهوع و اضطراب بیشتری  کنید. بعضی از این داروها می توانند باعث سوء هاضمه بشوند ولی اگر همراه غذا خورده شوند این مسئله برطرف خواهد شد.از عوارض جانبی دیگر این گروه میتوان ،ایجاد اختلال در عملکرد جنسی را نام برد. مواردی از پرخاشگری نیزگزارش شده که البته این تعداد زیاد نمی باشد.

آگاهی داشتن  از عوارض جانبی  این داروها  ممکن هست نگران کننده باشد، خصوصاً اینکه بروشور همراه دارو، حتی عوارض جانبی بیشتری را ذکر میکند که ممکن است به نگرانی  شما بیا فزاید .اما بیشتر افراد ،دچارهیچ عوارض جانبی نمی شوند ویا شکل  خفیفی از عوارض جانبی  را تجربه میکنند.

عوارض جانبی غالباً درعرض چند هفته برطرف خواهد شد. اما داشتن لیست آنها مهم است چون درصورتیکه دچار عوارض جانبی بشوید متوجه آن خواهید شد و می توانید با پزشک خود مشورت کنید.

عوارض جانبی جدی مانند ، اختلال جریان ادرار،گیجی، فراموشی و ازدست دادن تعادل وافتادن، در افراد جوان و میان سال به ندرت اتفاق می افتد.

داشتن افکار خودکشی یا خودآزاری در افرادی که افسرده هستند امر شایعی می باشد،درصورت  داشتن این افکاربا پزشک خود صحبت کنید. این افکار به محض بهتر شدن افسردگی، برطرف خواهد شد.

SNRIs       

عوارض جانبی آنها مشابه با SSRI ها بوده ولی ونلافاكسينVenlafaxine برای كسانی كه مشكل جدی قلبی دارند، تجويز نمی ‌شود. اين دارو ممكن است باعث افزايش فشارخون  شود بنابراين فشارخون بايد اندازه گيری شود.

مونو آمینو اکسیداز اینهابیتورMAOIS                                                                                

اين نوع ضد‌افسردگی ها  اين روزها بندرت تجویز می ‌شوند.MAOIها اگر همراه با غذاهایی که  حاوی ماده‌ای موسوم به تيرامين هستند مصرف شوند، می ‌توانند باعث افزایش  فشار خون شوند. اگر نیاز به  مصرف MAOI ها داشته باشيد دكترتان ليست غذاهایی را كه بايد پرهيز كنيد به شما می ‌دهد.

ـ در مورد رانندگی يا كار با ماشين آلات چطور؟

برخی ضد‌افسردگی ‌ها باعث خواب آلودگی شده و واكنش‌های شما را كند می ‌سازند(داروهای قديمی ‌تر احتمالا  بیشتراين اثر را دارند)اما، برخی از آنها می ‌توانند هنگام رانندگی هم تجويز شوند. ولی بخاطر داشته باشيد كه  افسردگی به خودی خود  در تمركز شما اختلال ايجاد می ‌كند و می تواند  باعث افزایش ریسک تصادف ‌شود.اگر  ترديد دارید، قبل ازاقدام به  رانندگی وضعیت خود را با دکترتان در ميان بگذاريد و نظرش را جویا شوید.

ـ آيا ضد‌افسردگی ‌ها اعتياد آورند؟

داروهای ضد افسردگی باعث ایجاد اعتيادی كه افراد  با مصرف آرام بخش ها، الكل يا نيكوتين پیدا میکنند، نمی شوند:

ـ زیرا كه با گذشت زمان نيازی به افزايش دوز مصرفی (برای رسيدن به همان اثرقبلی) نداريد.

ـ زیرا با قطع آنها ,میل به مصرف مجدد آنها نخواهيد داشت.

هرچند دراین مورد  هنوز بايد بحث و تحقیق شود،  زیرا عليرغم نداشتن علائم اعتياد، تا يك سوم افرادی كهSSRIها وSNRIها را قطع كرده‌اند علائم سندرم قطع را داشته‌اند. اين موارد عبارتست از:

ـ احساس ناراحتی در معده

 ـ علائم شبيه سرماخوردگی

ـ اضطراب

 ـ گيجی

 ـ روياهای زنده (vivid)  در شب

 ـ احساساتی در بدن كه شبيه شوك الكتريكی است(در صورت نیاز به توضیح بیشتر ،به منابعی که در انتها آورده شده ، مراجعه کنید)

در اكثر افراد اين علائم فوق ملايم است، ولی برای عده كمی از افراد می ‌تواند  شديد باشد. اين علائم عمدتاً با  مصرف پَروگزتين Paroxetine( با نام تجارتیسروگزاتSeroxat) و ونلافاكسين Venlafaxine( با نام تجارتیافكسورEfexor) رخ می ‌دهد. برای جلوگیری از این موضوع, معمولاً كاهش تدریجی  دوز ضد‌افسردگی ها قبل از  قطع ناگهانی آنها توصیه می شود.

 عده‌ای گزارش كرده‌اند كه بعد از مصرف SSRI ها برای چند ماه، وقطع آن ،  احساس کرده اند که به دارو معتاد  شده‌اند، اما بيشتر دكترها معتقدند ‌ كه اين  علائم در واقع به علت  بازگشت افسردگی است و نه به علت اعتیاد  به مصرف ضد افسردگی ها.

 كميته ايمنی داروها در بريتانيا مدارك موجود را در سال 2004 مرور كرده و نتيجه گرفته كه بر طبق معيارهای  بين المللی،هیچ گونه  شواهدی  دال بر اينكه مصرف  SSRIs ها و  ضد‌افسردگی های مرتبط،  باعث  وابستگی شديد يا بروز  سندروم وابستگی  شوند  وجود ندارد.

ـ ضد افسردگی های SSRI، تمايلات به خودكشی و جوانان

شواهدی از افزايش افکار خودكشی (و نه الزاماً اقدام به خود کشی) و عوارض جانبی ديگر در  جوانان مصرف كننده ضد‌افسردگی ها  ديده شده است. بنابراين مصرف   SSRIها  در نوجوانان زير 18 سال مجاز نيست. هرچند، بر طبق دستورالعمل  موسسه  ¹NICE ، مصرف  فلوگزتين كه يك SSRIاست در افراد زير هيجده سال ، منعی ندارد.

 شواهدی  دال بر افزايش افکار خودكشی و یا خودآزاری در افراد بالای 18 سال که  ضد افسردگی ها  را مصرف می کنند، ديده نشده است.اما از آنجايی كه  جوانان بيشتر از  بزرگسالان  دست به خودكشی می ‌زنند، بنابراين اگر این گروه مصرف کننده ضد افسردگی ها هستند، بايد بيشتر مراقب آنها بود.

ـ در مورد بارداری چطور؟

همواره بهتر است از مصرف دارو  در دوران بارداری، به ويژه در سه ماهه نخست،  حتی المقدور اجتناب شود. اخيراً، شواهدی از افزايش نقص‌ مادرزادی و معلوليت در كودكان مادرانی كه در طی اين زمان از  داروی ضد افسردگی استفاده كرده‌اند مشاهده شده است. هر چند برخی مادران مجبور به مصرف  داروهای ضدافسردگی در طی دوران بارداری هستند، در این موارد باید مضرات و منافع مصرف دارو برای مادر و نوزاد به دقت  توسط پزشک بررسی شودو سپس در مورد  ادامه مصرف یا قطع مصرف تصمیم گیری شود. شواهدی وجود دارد كه كودكان مادران مصرف كننده ضدافسردگی ها، بعد از تولد ممکن است با  علائم سندرم قطع مواجه شوند.احتمال وقوع این حالت  در صورتی كه پَروگزتينParoxetine   مصرف شده باشد متحمل تر به نظر می ‌رسد.

در حال حاضر توصیه شده است که در طی دوران حاملگی بهتر است از درمان های جایگزین استفاده گردد.

ـ در مورد شيردهی چطور؟

احساس افسردگی پس اززایمان در مادران بسیار شایع میباشد( این حالت  افسردگی پس اززایمان نامیده می شود).این حالت معمولاً با مشاوره و حمایت  از مادر بهبود میابد.اگر افسردگی پس اززایمان  شدید باشد، به نوعی که مادر قادر به شیردهی و مراقبت از نوزاد نباشد و اين قضیه در روند رشد نوزاد تاثير گذارد، داروهای افسردگی  می تواند کمک کننده باشد .

در مورد بچه چطور؟

 مقدار ناچیزی ازداروهای  ضد افسردگی از طریق شیرمادر به نوزاد منتقل می گردد.نوزادان پس از چند هفته اول  تولد به علت کارا بودن کلیه ها و کبدشان ، همانند بزرگسالان ، قادر هستند که داروهای ضدافسردگی دریافت شده از طریق شیر را تجزیه و دفع کنند، بنابر اين خطر جدی متوجه  نوزاد  نمی باشد.  نوزادان بعضی داروهای ضد افسردگی را بهتر دفع ميكنند ،در این مورد می توانید از پزشک یا  دکترداروساز خود سوال کنید.با توجه به اثرات مفيد شیردهی بنظر میرسد بهتر است حتی در مواردی که مادر دارو ضدافسردگی مصرف می کند، به شیردهی ادامه داد.

ـ ضد افسردگی ‌ها چگونه بايد مصرف شوند؟

- با دكترتان در چند هفته اول شروع مصرف در تماس باشيد. برای  برخی داروهای تری سيكليك قديمی ‌تر، شروع با  دوز كمتر و بالا بردن آن درعرض چند هفته بهتر است.بنابراین اگر با دكترتان در تماس نباشید، دوز داروئی کافی را دریافت نخواهید کرد .اما در مورد قرص‌های SSRIمعمولا نیازی به افزایش دوز نمی باشد، دوزی كه شروع می‌‌كنيد معمولا دوزی است كه  آنرا ادامه خواهید داد.

- مصرف دارو رابه علت  عوارض جانبی قطع نکنید، بسياری ازاین عوارض درعرض چند روز از بین خواهند رفت. قرص‌ها را قطع نكنيد مگر اينكه اثرات جانبی واقعاً ناخوشايند باشند ، اگر چنين بود، بلافاصله  دكترخود را مطلع نمائید. اگر احساس می کنید افسردگی تان  بدترشده است ،  دكترخود را مطلع نمائید چراكه ممکن است نیاز باشد که  داروی دیگری برای تان تجویز گردد.همچنین اگر دچار اضطراب یا بی قراری شده اید باید دکترتان را در جریان امر قرار دهید.

- داروضد افسردگی  خود را هر  روز مرتب مصرف كنيد، درغير اين صورت، موثر نخواهند بود.

ـ  داروهای ضد افسردگی  سریع  اثر نمی ‌كنند، کمی تحمل داشته باشید.در بيشتر افراد 2-1 هفته طول می کشد تا اثرات  قرص  معلوم ‌شود ولی گاهی ممکن است برای مشاهده تاثیر کامل  تا 6 هفته زمان نیاز باشد.

- در مصرف دارو استقامت داشته باشيد.چرا که  قطع زود هنگام دارو، شایع ترين‌ علت عدم بهبود و یا بازگشت افسردگی است.

ـ  سعی کنید الکل مصرف نکنید. الكل  میتواند افسردگی شما را تشديد ‌‌كند،  ضمن اینکه مصرف آن با داروهای ضد افسردگی تداخل دارد (باعث افت سطح هوشیاری و خواب آلودگی  می شود)   اين امرمنجر به مشكلاتی در رانندگی يا هرچيزی كه نياز به تمركز دارد، می انجامد.

- داروهای ضد افسردگی را از دسترس اطفال دور نگه داريد.

ـ  اگر وسوسه شدید که با مصرف یکباره تعداد زیادی قرص خودکشی کنید، سريعاً  دكترتان را در جریان  بگذاريد و قرص‌هايتان را به فرد ديگری بدهيد تا برايتان نگه دارد .

چه مدت باید دارو مصرف شود؟

ضد افسردگی ‌ها لزوماً عامل افسردگی را درمان نمی ‌كنند. بدون هيچ درمانی، بيشتر افسردگی ‌ها بعد از 8 ماه بهتر می ‌شوند.

اگر قبل از 8 يا 9 ماه دارو را قطع كنيد،احتمالاً علائم افسردگی باز می ‌گردد.در حال حاضر توصيه می ‌شود، حداقل تا شش ماه بعد ازاحساس بهبودی ،مصرف داروهای ضد افسردگی ادامه یابند. گاهی یافتن علت افسردگی می تواند بسیار مفید باشد و باعث شود احتمال بازگشت افسردگیبطور قابل ملاحظه ای کاهش یابد.

 اگر دو يا بیش از دو حمله افسردگی داشته‌ايد، درمان را  بايد حداقل برای  دو سال ادامه دهید.

ـ اگر افسردگی عود كند (باز گردد) چطور؟

برخی افراد بارها دچار افسردگی شديد می ‌شوند. حتی وقتی كه بهتر می ‌شوند، بايد چند سال     داروی ضد افسردگی استفاده کنند تا افسردگیآنها مجدداً باز نگردد. اين امر در افراد سالخورده شایع تراست. برای برخی از این  افراد، ديگر داروها مثل ليتيم تجویز می ‌شود،ضمن اینکه     روان درمانی علاوه بر مصرف قرص می ‌تواند مفيد باشد.

اين قرصها چه اثری برزندگی مان خواهند داشت؟

افسردگی تجربه ناخوشايندی است و می ‌تواند روی  عملکرد واحساس لذت شما از زندگی تاثیر     نامطلوب بگذارد. داروهای ضد افسردگی ‌ می‌‌توانند به بهبود سريعتر شما كمك كنند.این دارو ها  توسط  پزشک شما تجويز شده و به جز عوارض جانبی ذکر شده در بالا ،اصولاً تاثیر دیگری نباید بر روی زندگی داشته باشد. افرادی كه اين قرصها را مصرف می کنند، به ويژه قرصهای   نسل جديدتر، معمولا به فعالیتهای  اجتماعی و عادی خود  ادامه می دهند.

 اگر افسردگی شما  مزمن  باشد،ممکن است نزدیکان  شما(به عنوان مثال همسر)  به  خلق و خوی افسرده شما عادت کرده باشند.  برخی افراد  گزارش كرده‌اند كه  به تدریج که افسردگی شان  بهتر شده و ديد بهتری پيدا كرده‌اند، با نزدیکان خود  دچار مشکل شده اند. اين می ‌تواند باعث بروز اصطكاك و سو تفاهم بین طرفین  شود ، به این دلیل بهتر است  افراد از این موضوع آگاه باشند و در صورت  مواجه با آن ، بتوانند در این باره با یکدیگر صحبت کنند و یا در صورت لزوم از پزشک خود راهنمایی بگیرند .

چه خواهد شد اگر از اين داروها مصرف نكنیم؟

نظر دادن در این باره آسان نیست.  بستگی به علت تجويز آنها، شدت  افسردگی شما و مدت ابتلا به افسردگی دارد. بيشتر افسردگی ‌ها پس از حدود 8 ماه به طور خودبه خود درمان می ‌شوند. اگر افسردگی شما خفیف است بهتر است از یکی از  روشهای درمانی زیر بهره بگيريد. در صورتی که نمی توانید یکی از این روش ها را انتخاب کنید، با دكترتان مشورت  كنيد.

چه روشهای درمانی دیگربرای افسردگی وجود دارند؟

تنها مصرف قرص كافی نيست. پيدا كردن راههائی که بتوانند باعث ایجاد حس بهتری در شما شود هم مهم می باشد چرا كه شانس برگشتافسردگی را کم می کند. اين راه ها می ‌تواند شامل:   کسی که بتوانید با او صحبت کنید ،  ورزش کردن به طور منظم، كاهش مصرف مشروبات الکلی، تغذیه  سالم و كافی، تکنیک های خود-درمانی که کمک به آرامش شما میکنند،  و پيدا كردن راهی برای حل مسائلی  كه در ابتدا باعث بروزافسردگی در شما  شده اند، باشد. برای اطلاعات بیشتر در  زمینه تکنیک های خود درمانی میتوانید به بروشور افسردگی مراجعه نمائید.

ـ روان درمانی

روشهای صحبت درمانی موثرومتفاوتی برای درمان افسردگی وجود دارد.

-  مشاوره در افسردگی خفیف مفيد است.

- تكنيك‌های حل مشكل در درمان  افسردگی که به علت  مشكلات زندگی ايجاد شده مفيد است.

- رفتار درمانیِ شناختی، به شما كمك می ‌كند به  شناخت بهتری از  طرز تفکرتان نسبت به خودتان، افراد دیگر و دنيای اطراف پيدا كنيد.

- برای اطلاعات بیشتر در این زمینه میتوانید به بروشور روان درمانی و رفتار درمانیِ شناختی  مراجعه نمائید

روشهای درمانی گياهی

 گیاهی موسوم به هيپريكو(Hypericum)م برای افسردگی وجود دارد ، كه از گیاه St Johns Wort گرفته شده و بدون نسخه ارائه می ‌شود.

روشنايی

بعضی افراد در طی زمستان  دچار افسردگی شده ودر زمانی که روزها  آفتابی و بلند است بهبود میابند. اين حالت، اختلالِ خلقیِ فصلی Seasonal Affective Disorder(SAD)   نامیده میشود. در اين شرايط ممكن است استفاده از جبعه نور  مفید باشد ،که  در واقع یک منبع نور روشن است  که  میتوانید  در طی زمستان هر روز وبه مقدار معینی از آن استفاده کنید. این در واقع کمبود نوردر زمستان  را جبران میکند.

ـ مقایسه اثر درمانی ضد افسردگی ها با  روشهای درمانی ذکر شده

نتايج اخير نشان داده كه دریک دوره  يك ساله، بسياری از اين روان درمانی ‌ها به  اندازه   داروهای ضد‌افسردگی  موثر بوده‌اند. بطور کلی پذيرفته شده كه ضد افسردگی ها سريعتر عمل می ‌كنند. برخی مطالعات نشان داده كه تركيب ضد افسردگی ها با روان درمانی بهترين نتیجه را در بر خواهد داشت. متاسفانه تعدادی از اين  روشهای درمانی در  برخی قسمتهای كشور در سیستمNHS   موجود نيست.

هيپركيوم یا St Johns Wort که در آلمان به طور شایعی استفاده می شود ، در افسردگی خفیف به اندازه داروهای ضدافسردگی  موثر است گرچه در مورد  اثر آن بر

افسردگی، نوعی اختلال خلق یا اختلال عاطفی در افراد است. کودک و نوجوان نیز ممکن است، به سبب شدت فشار روحی ناشی از مرگ یکی از اطرافیان (به خصوص والدین)، رفتار عجیب و غیر طبیعی خانواده، خشونت، ناامنی و عدم ثبات خانواده به علت اعتیاد پدر یا مادر، و یا به علت اختلافات خانوادگی و ... به این بیماری مبتلا شود. بعضی از علایم این بیماری عبارت اند از: روحیۀ غمگین و غیر شاد، عدم احساس لذت و رضایت از فعالیت های روزانه، اختلالات خواب، تغییر اشتها، قصد یا اقدام به خودکشی، خود را ملامت کردن، تغییر رفتار کودک و نوجوان، میل به تنهایی و عدم تعامل با همسالان، احساس ناامیدی، جامعه ستیزی و پرخاشگری و ...
البته این بیماری راه های درمان زیادی هم دارد که بعضی از آنها عبارت اند از: والدین درمانی، مشاوره درمانی، خانواده درمانی، روان درمانی، درمان های جسمی، ورزش درمانی و...

همه ما در مقابل مشکلات شناخته شده ای؛ مانند استرس های شغلی، اختلافات خانوادگی، فشارهای مالی و نومیدی های شخصی، به مدت کوتاهی، افسرده می شویم، گمان می کنیم که افسردگی این است و مسئله مهمی نیست و خود به خود بر طرف می شود، ولی هیچ کدام از این حالت های زود گذر افسردگی نیست.
افسردگی، نوعی اختلال خلق یا اختلال عاطفی در افراد است که به کمک مجموعه علایمی که در رفتارهای کلامی و غیرکلامی انسان، براساس شرایط محیطی و یا برخی تغییرات فیزیولوژیک منعکس می گردد، شناخته می شود.
نا آگاهی فردی و اجتماعی از بیماری افسردگی، سبب شده است که افراد زیادی بی دلیل از این بیماری زجر بکشند و حتی عده ای بر اثر آن اقدام به خودکشی کنند. [1]

با توجه به این که بیشتر مردم درک صحیحی از بیماری افسردگی ندارند، باید بگوییم که تعداد بیشتری از مردم هم، وجود این بیماری را در کودکان باور ندارند. اغلب والدین و مربیان وقتی که خبر افسردگی کودک یا نوجوانی را می شنوند، اظهار ناباوری می کنند و این سن را برای افسردگی زود می دانند.
علت آن اول، اعتقاد به بی گناهی کودکان و دیگر قبول این اصل است، که افسردگی واکنش به فشارهای روحی است که در زندگی افراد بالغ وجود دارد.
در صورتی که کودک نیز ممکن است به شدت زیر فشار روحی قرار گیرد که شایع ترین دلیل آن، مرگ یکی از اطرافیان، به خصوص والدین است. خوشبختانه در جامعۀ ما اکثر کودکان با محبت، پشتیبانی و همفکری، فوت عزیزان خود را تحمل می کنند و آن را پشت سر می گذارند، ولی عده زیادی نیز دچار افسردگی عمیق می شوند و به کمک متخصص نیاز پیدا می کنند.
استرس های دیگری که ممکن است برای کودک پیش آید و موجب افسردگی در کودک و نوجوان شود، رفتار عجیب و غیر طبیعی خانواده، خشونت، ناامنی و عدم ثبات خانواده به علت اعتیاد پدر یا مادر، و یا به علت اختلافات خانوادگی، وجود امراض مزمن و ناتوان کننده در کودک است.
باید دانست که انکار افسردگی در کودکان و نوجوانان فقط خود فریبی و نادیده گرفتن حقیقت است. کودک و نوجوان افسرده احتیاج به کمک و همدردی دارد، ولی فقط همدردی کافی نیست.
افسردگی در کودکی و دوران بلوغ، حقیقت غمناک مسلمی است و شایع ترین و جدی ترین، مسئله در بین دانش آموزان است که راه های درمان زیادی هم دارد، اما اگر بیمارانش توجه و پشتیبانی نشوند و درمان لازم را دریافت نکنند، ممکن است در بزرگی افرادی سرخورده و تیره روز شوند.

بعضی از علائم افسردگی در نوجوانان عبارت اند از:

1. روحیۀ غمگین و غیر شاد:

کودک و نوجوان افسرده، گه گاهی به مدت چند هفته دچار غم و بدبختی می شود. در این دوره ممکن است در ساعات مختلف روز یا روزهای مختلف، تغییراتی جزئی در روحیه او دیده شود، ولی به طور کلی با وجود عوض شدن موقعیت و شرایط محیطی، حالت غمزدگی و بدبختی او همچنان باقی می ماند. گاهی تشخیص این غمزدگی دائمی، آسان نیست. خود دختر یا پسر گاهی نمی خواهد به تغییر روحیه و احساس ناراحتی خود اعتراف کنند و آن را مخفی نگه می دارند. ممکن است اشکالات رفتاری دیگری در کودک یا نوجوان افسرده وجود داشته باشد که روحیۀ غمزده را از دید ما مخفی کند؛ مانند سخت کنار آمدن با هر چیز و هر کس، نافرمان بودن و حتی اخلال گری. باید گفت که هر کودک یا نوجوان مشکل ساز و یا اخلال گر افسرده نیست، اما تعداد قابل توجهی از آنان دچار افسردگی هستند. گاهی افسردگی با نگرانی همراه است و به صورت دردهای مختلف و به خصوص درد معده و سر درد که از نظر پزشکی قابل توجیه نیستند، بروز می کند و در این حالت ممکن است والدین شدیدا نگران شوند و تمام توجه آنان به پیدا کردن علت جسمی معطوف شود و وجود غمگینی مداوم کودک را از نظر دور بدارند.

2. عدم احساس لذت و رضایت از فعالیت های روزانه:

 عده زیادی از کودکان و نوجوانان، گاه گاهی اظهار بی حوصلگی می کنند. این نوع بی حوصلگی، معمولا علامت افسردگی نیست.  زمانی بی حوصلگی نشان دهنده افسردگی است که تفریحات و کارهایی که قبلا کودک با لذت انجام می داده در دسترس او باشد، ولی رغبتی به انجام دادن آنها نداشته باشد، مثلا دوستانش با او تماس بگیرند، ولی او حوصله دیدار آنها را نداشته باشد، یا در سابق در مدرسه به ورزش خیلی علاقه مند بوده، ولی اکنون علاقه ای به آنها نشان نمی دهد . هر گاه چنین تغییر رفتاری به مدت چند هفته ادامه یابد، علامت واضح افسردگی است .

3. اختلالات خواب:

 اختلالات خواب به چند صورت ممکن است تظاهر کند، کودک یا نوجوان حوصله رفتن به رختخواب را نداشته باشد و این عمل برایش دشوار باشد، شب ها بیدار شود و دوباره خوابش نبرد، صبح ها خیلی زودتر از معمول بیدار شود، به ندرت ممکن است خواب های ناراحت کننده و تکراری ببیند و یا در خواب راه برود و یا صحبت کند.

4. تغییر اشتها:

 بعضی از کودکان افسرده در انتخاب غذا خیلی سختگیر می شوند و به خوردن تمایلی نشان نمی دهند .عده ای دیگر جهت یافتن آرامش به غذا خوردن پناه می برند و خیلی بیشتر از حد سلامتی غذا می خورند . در هر صورت هر گاه عادت غذا خوردن آنان به مدت طولانی تغییر کند، می تواند علامت افسردگی باشد .رژیم گرفتن، به خصوص در بین دختران خیلی معمول است. این علامت افسردگی نیست. دختری که از خوردن غذا لذت نمی برد و با اکراه غذا می خورد، علامت افسردگی نشان می دهد.

5. قصد یا اقدام به خودکشی:

 بدون شک این علامت، نگران کننده ترین علامت افسردگی است. باید دانست تمامی نوجوانانی که به فکر خودکشی افتاده اند، دچار افسردگی نیستند. افکار گذرا و کوتاه مدت، در باره این که زندگی ارزش زیستن ندارد، در بین نوجوانان خیلی شایع است. کودکی که در برابر والدینش که او را از تماشای یک برنامه تلویزیونی منع کرده اند، پایش را بر زمین می کوبد و می گوید: "خیلی خوب خودم را خواهم کشت". ممکن است فقط صحنه ای را که در برنامه تلویزیونی دیده است، تقلید کند، به خصوص اگر این کودک نیم ساعت بعد با کمال نشاط با دوستش در حیاط مشغول بازی شود . بعضی از نوجوانان که قصد خودکشی و یا حتی اقدام به آن می کنند، ممکن است اصلا افسرده نباشند .  آنان ممکن است عصبانی یا پیرو امیال آنی باشند و یا کمال طلبانی باشند که از وقوع شکستی که برایشان غیر قابل تحمل است، دست به خود کشی می زنند . البته شکی نیست که افسردگی جزو علل مهم خود کشی است و هر علامتی که قصد خود کشی جوانان را نشان دهد، باید خیلی مهم تلقی شود . عده ای از کودکان و نوجوانان، به خصوص پسران، دائما در رویای شخصیت هایی هستند که در داستان ها خوانده اند یا در فیلم ها دیده اند، و در بازی های خود از این داستان ها استفاده می کنند .برای اطمینان از این که بازی چنین کودکی، علامتی از افسردگی نیست، باید سایر علائم افسردگی را در نظر بگیریم. در صورت عدم وجود سایر علائم، افسردگی در این کودک وجود ندارد.

6. خود را ملامت کردن :

گاهی کودکان و نوجوانان مبتلا به افسردگی، بار مسئولیت مشکلات خانواده، دوستان را بر دوش خود می کشند . آنان کمال طلب هستند و هدف خود را در سطح خیلی بالایی قرار می دهند . آنان در دعوا و جدایی پدر و مادر و یا ناخوشی خواهر و برادر ، خود را مقصر می دانند و اطمینان خاطر دادن اطرافیان مبنی بر این که آنان تقصیری در این پیشامدها ندارند، موثر واقع نمی شوند. خود ملامت کردن، علامت شایع افسردگی نیست. ولی گاهی از خلال صحبت نوجوانان و کودکان در باره مسائلی که باعث فشار روحی و استرس آنان شده، حالت خود ملامت کردن آشکار می شود. در بچه های کوچک تر ضمن بازی یا نقاشی می توانیم پی ببریم که راجع به زندگی خود، احساس بدی دارند و خود را مستحق مجازات گناهی می دانند که اصلا مرتکب نشده اند . علامت شایع تر، عدم احترام به خود است . مبتلایان خود را به شدت پست می دانند و ارزشی برای خود قائل نیستند . عدم احترام به خود، و افسردگی با وجود این که یکی نیستند، خیلی با هم تفاوت دارند و به ندرت ممکن است یکی بدون دیگری وجود داشته باشد.

7. تغییر رفتار کودک و نوجوان:

نوجوانی که از اول گوشه گیر بوده و علاقه نداشته که دائم با دوستانش باشد و ترجیح می دهد فقط گاه گاهی آنان را ببیند، یا بچه ای که بسیار اجتماعی بوده، ولی رفته رفته گوشه گیر شده و از دیدار دوستانش احتراز می کند، تفاوت دارد و در مورد دومی باید دقت کرد که چه تغییرات دیگری در روش زندگی روزانه او دیده می شود . کودکی که بقیه فعالیت های روزانه خود را به غیر از عدم علاقه به دیدار دوستانش، تکالیف مدرسه خود را نیز انجام نمی دهد، لاغر شده و دیگر در فعالیت های مدرسه شرکت نمی کند. آیا افسردگی او واکنشی طبیعی نسبت به فقدان عزیزی است که به تازگی از دست رفته است ؟ مثلا اگر پدر، خانه را ترک کرده یا کودک به علت سفر، از دوست خود جدا شده است، بروز واکنش های فوق به مدت چند هفته کاملا طبیعی است، ولی هرگاه این حالت افسردگی به طور دائم و برای مدتی طولانی تر ادامه یافت، مستلزم توجه و دقت بیشتری است . همیشه تشخیص بین افسردگی و پریشان حالی، قابل درک و آسان نیست، ولی این تشخیص اهمیتی ندارد و هرگاه افسردگی یا پریشان حالی، به هر صورت که آن را بنامیم، بیشتر از چند هفته ادامه یافت، دلیلی برای نگرانی وجود دارد و باید اقداماتی را انجام دهیم.

8. تنهایی

کودکان افسرده نسبت به کودکان غیر افسرده زمان بیشتری را به تنهایی می گذرانند و مدت زمان کمتری با همسالان تعامل دارند . جالب این که کودکان افسرده به هنگام تعامل با همسالان خود، نسبت به کودکان غیر افسرده، پرخاشگرتر و منفی ترند . بدین معنا که انزوای اجتماعی کودکان افسرده ممکن است ناشی از طرد همسالان و گوشه گیری اجتماعی باشد [2]

راه های درمان افسردگی:

1. والدین درمانی:

والدین درمانی بهترین راه برای خارج کردن کودک از شرایط استرس زا است. روابط بین فردی سالم در خانواده می تواند در تشخیص بموقع علائم افسردگی در نوجوانان مفید باشد. والدینی که نمی توانند در این دوره حساس با نوجوانان خود ارتباط برقرار کنند، فرزندان خود را که از بیان ترس ها و نگرانی های خود هراس دارند، گریزان می کنند. این کار باعث می شود آنها به جوانانی افسرده تبدیل شوند. همچنین فشار والدین برای سرآمد و بهترین بودن در دروس و در مقابل بی اعتنایی کامل نسبت به دیگر فعالیت های فوق برنامه مورد علاقه نوجوان می تواند موجب این بیماری شده یا بر آن بیفزاید.
در مقابل، آن دسته از والدین که با هوشیاری برای نوجوانانشان وقت و انرژی می گذارند و در صورت لزوم مبالغی را هزینه می کنند می توانند به نوجوان خود کمک کنند تا آینده خود را بسازد و بسرعت بر نگرانی های دوره نوجوانی غلبه کند. حمایت از نوجوانان در طول این سفر گذار از کودکی به جوانی بسیار آسان تر است تا این که بعدها برای بازگرداندن سلامت روانی او به دردسر بیفتند.
بر این اساس باید به فرزندان خود کمک کنیم تا غرور خود را بازسازی کنند. موفقیت های آنان در عرصه های مختلف را که ممکن است یک هنر، ورزش یا مطالعات درسی و غیره باشد، تشویق کنیم. از پیشداوری و پیش بینی بی موقع خودداری کنیم. اجازه دهیم نوجوان گام های طبیعی خود را در مسیر رشد بردارد و او را با انتظارات خود یا ایجاد دیگر مسئولیت های خانوادگی به زحمت نیندازیم.
به گفت وگو با آنان اهمیت داده و با آنها در مورد موضوعاتی نظیر انتخاب یک برنامه روزمره، دوست یابی، مسائلی نظیر سیگار کشیدن، مواد مخدر و مسائل جنسی تا حدی که امکان دارد و می تواند برای آنها مفید باشد، صحبت کنیم.
از این راه تا حد زیادی می توان به مشکلات روحی و روانی کودک پی برد تا بتوانیم رفتار مناسبی در مقابل آنها داشته باشیم. اگر او را دچار افسردگی یافتیم باید ببینیم چه چیزهایی می تواند باعث افسردگی شده باشد. شاید لازم است بعضی از رفتار خود را صحیح کنیم. بیشتر عواملی که باعث ایجاد افسردگی در نوجوانان می شوند، قبل از این که نیازی به یک روان درمان و روان شناس باشد، در خانه قابل برطرف شدن هستند.

2. مشاوره درمانی:

مربی یا فرد دلسوز و آگاهی که نوجوان بتواند براحتی با او درد دل کند، مورد مناسبی است برای این که او احساسات سرکوب شده خود را تخلیه کند.[3]
3. خانواده درمانی: متخصص خانواده درمانی نه تنها نوجوان افسرده ، بلکه تمام خانواده را زیر نظر می گیرد. همان طور که قبلاً گفتیم ، توجه به خانواده به این دلیل نیست که « علت » گرفتاری نوجوان، خانواده اوست، بلکه به این دلیل است که در حقیقت خانواده محیطی گروهی است و هیچ فردی از دیگر افراد جدا نیست. کودکان افسرده اغلب به خانواده هایی تعلق دارند که میزان بالایی از مصیبت در آن ها وجود دارد و معمولا در برقراری روابط اجتماعی مشکلاتی دارند . هر دوی این ویژگی ها می توانند موجب افزایش میزان رویدادهای حاد زندگی شوند.[4]
دید متخصص خانواده درمانی این است که کودکی که مشکل دارد، در حقیقت مشکلات خانواده را عرضه می دارد. متخصص خانواده درمانی با درک روابط بین افراد خانواده و واکنش های آنها نسبت به یکدیگر و تصحیح و تغییر این روابط، سعی در حل مشکل آنان می کند.[5]

3. روان درمانی:

روان درمانی، شیوه ای درمانی است که به وسیله روان پزشکان و روان شناسان جهت کمک به مشکلات مختلف روان شناختی در افراد، مورد استفاده قرار می گیرد . این شیوه مستلزم آن است که فرد، در مورد مشکلاتی که با آنها مواجه است، به شکل رو در رو با درمانگر (روان درمانی فردی) یا در یک گروه کوچک با یک یا دو روان درمانگر  روان درمانی گروهی) صحبت می کنند.[6]

4. درمان های جسمی :

درمان های جسمی در افسردگی کودکان و نوجوانان، نسبت به درمان هایی که تا کنون ذکر شد، اهمیت کمتری دارند، ولی گاهی این نوع درمان موثر است و در مواردی نادر ، مهم ترین وسیله درمان است .هر گاه گرفتاری کودک یا نوجوان شدید باشد و به درمان های گفت و گویی روان شناسی جواب ندهد، احتمالا تجویز دارو توسط پزشک (که در این مرحله اغلب روان پزشک کودک یا نوجوان است)، در نظر گرفته می شود.
5. ورزش درمانی: اگر کودکان یا نوجوانان، مرتبا ورزش کنند و وضعیت جسمی خود را در حالت طبیعی و خوب نگه دارند، نسبت به زمانی که از نظر جسمی وضعیت خوبی نداشته اند، کمتر مضطرب و افسرده خواهند بود . روان شناسان دو گروه افراد را با هم مقایسه کرده اند : گروه اول ورزش های سخت و گروه دوم ورزش های سبک انجام می دادند . اضطراب افراد گروه اول آشکار از اضطراب افراد گروه دوم کمتر بود . ورزش آثار منفی استرس را به شیوه های مختلفی کاهش می دهد . در درجه اول هورمون های وارد شده در جریان خون به هنگام استرس را مصرف و خطر آنها را در اثر گذاشتن بر دستگاه ایمنی بدن کاهش می دهند . در درجه دوم تنش متراکم در ماهیچه ها را آزاد می سازد . و بالاخره نیرو و قدرت بدنی را افزایش داده، مقاومت دستگاه قلبی عروقی را زیادتر می کند . آمادگی جسمی مطلوب و فعالیت های بدنی، بهترین وسیله برای مقابله و پیشگیری از بروز افسردگی و دیگر اختلالات روانی است . ورزش در فضای باز، بر افسردگی تاثیر قابل ملاحظه ای دارد.

پی نوشت

[1] رقمی فر، محمد،  روشهای هدایت رفتاری در کودکان و نوجوانان.

[2] ریچارد، هارینگتن، روشهای درمان افسردگی کودکان و نوجوانان، مترجمان، حسن توزنده جانی، نسرین کمال پور، پیک فرهنگ، 1380 .

[3] جام جم آنلاین

[4] همان.

[5] همان.                                      

[6] ایوی ام، بلاک برن (مقابله با افسردگی و شیوه های آن، ترجم

علائم رایج افسردگی می تواند شانس ادامه زندگی سالم را غیر ممکن کند. افسردگی نگاه فرد را به زندگی دچار تحریف کند و همه چیز را سامان ناپذیر جلوه دهد و احساس تنهایی و بی کسی را در فرد تقویت کند.

سالانه 14 میلیون بزرگسال امریکایی (6.7% از جمعیت بالای 18 سال) تحت تاثیر این اختلال قرار می گیرند.ولی خبر خوب این است که این بیماری با تمام قدرت شیوعی که دارد، کاملا درمان پذیر است.بعضی از مهم ترین علائم احساسی فردی که دچار افسردگی است شامل موارد زیر است:

1. احساس غم، پوچی، ناامیدی و یا بهت زدگی: این احساس تقریبا همیشه افراد افسرده را درگیر می کند.

2. از دست دادن علاقه به چیزهایی که قبلا از آن لذت می بردیم: عدم علاقه به دوستان، از دست دادن میل جنسی و یا انجام سرگرمی هایی که قبلا برای فرد لذت بخش بوده است.

3. اضطراب و بی قراری: ممکن است فرد زودجوش وعصبی شود و کمتر احساس آرامش داشته باشد.

4. مشکل در تصمیم گیری: افسردگی باعث می شود که فرد نتواند به روشنی فکر کند و یا تمرکز بگیرد و ساده ترین انتخاب ها به نظر ناتوان کننده برسد.

5. احساس گناه و بی ارزشی: ممکن است فرد راجع به مسئله ای که در مورد آن مقصر نیست احساس گناه کند. یا راجع به کوچکترین خطایی که مرتکب می شود شدیدا احساس گناه کند.

6. تفکرات مرگ و خودکشی: تفکرات در چنین وضعیتی بسیار متنوع است. بعضی از افراد آرزو می کنند که ای کاش مرده بودند. آنها تصور می کنند که امور دنیا بدون آنها بهتر سپری می شود.بعضی دیگر طرح های آشکاری برای آسیب زدن به خود تدارک می بینند.

علائم فیزیکی افسردگی

1. خستگی و از دست دادن انرژی

2. خوابیدن بیش از اندازه یا خیلی کم

3. تغییر اشتها و وزن

4. مشکل تمرکز

5. درد و ناراحتی

6. ناآرامی

دلایل بروز افسردگی

تقریبا می توان گفت که هیچ دلیل مشخصی برای بروز افسردگی وجود ندارد.این بیماری نوعی اختلال پیچیده است که تحت تاثیر خیلی از عوامل بروز می کند. همچنین ممکن است هرکس در هر برهه ای از زندگی فارغ از جنس، نژاد، سطح اقتصادی و قومیت دچار این بیماری شود.بعضی از اتفاقات مهم زندگی نیز می تواند منشا بروزافسردگی باشد. اتفاقاتی مثل مرگ دوستان و یا سایر عزیزان، طلاق، از دست دادن شغل و یا جابه جایی و نقل مکان. حتی اتفاقات به ظاهر خوب زندگی مثل ازدواج و پدر و مادر شدن نیز می تواند دلیل بروز افسردگی باشد.تغییرات هورمونی و یا ابتلا به بعضی از امراض از جمله دیگر عوامل بروز افسردگی است.بعضی از افسردگی ها نیز هیچ دلیل مشخصی ندارد.

بعضی از مهم ترین فاکتورهای خطر برای بروز افسردگی عبارتند از:

1. سابقه خانوادگی ابتلا به افسردگی

2. مرگ و یا بیماری یکی از عزیزان

3. بحث های استرس زا مثل دعواهای خانوادگی و یا مشاجرات شغلی

4. سوء استفاده جنسی، عاطفی و یا فیزیکی

5. اتفاقات مهم زندگی مثل فارغ التحصیل شدن، تعویض شغل ، ازدواج و طلاق، باز نشست شدن، پدر و مادر شدن

6. مشکلات مالی

درمان

یکی از داروهای تجویزی برای افراد مبتلا به افسردگی ، داروی سیمبالتا Cymbalta یا دولاکستین Duloxetine می باشد.این دارو باید تنها در صورت تجویز پزشک و کاملا با احتیاط مصرف شود. تاثیر اصلی این دارو جلوگیری از بروز تفکرات خودکش و یا خودآزاری است.نکته اساسی که در مورد مصرف این دارو باید بیان کرد این است که استفاده کنندگان از آن در صورتی که متوجه بدتر شدن علائم افسردگی شدند باید سریعا به پزشک اطلاع دهند.(احتمال بروز این وضعیت به خصوص در مورد افراد زیر 25 سال بیشتر است.)

موارد منع مصرف داروی سیمبالتا

1. افراد مبتلا به حمله صرع

2. افراد مبتلا به گلوکوما

3. افراد مبتلا به حرکت کند روده و دستگاه گوارش یا یبوست شدید

4. افراد مبتلا به فشار خون بالا

5. افراد مبتلا به امراض کبدی

6. افراد مبتلا به دیابت و یا قند خون بالا

7. افراد معتاد به الکل

8. افراد مبتلا به افسردگی مانیک

9. افرادی که داروی ملاریل Melaril و یا تیرودیازین Thioridazine مصرف می کنند.

10. افرادی که اخیرا داروی Monoamine oxidize inhibitor مصرف کرده اند.

11. افراد زیر 18 سال

بعضی از مهم ترین عوارض جانبی داروی سیمبالتا عبارتند از:

1. تهوع که البته 1 تا 2 بعد از اولین روزهای مصرف این عارضه از بین می رود.

2. خشکی دهان

3. یبوست

4. از دست دادن اشتها

5. خستگی

6. بی خوابی

7. افزایش تعریق

موسسۀ روانشناختی کاریزما مشاور

نتایج تحقیقی با عنوان اثرات ضد افسردگی زعفران و مواد موثره آن بر روی موش نشان می دهد كه این گیاه دارای اثرات ضد افسردگی است.

دكتر حسین زاده پیرامون تحقیق خود می گوید: اثرات ضدافسردگی زعفران از قبیل فرح بخشی و خنده آوری آن از زمان قدیم مطرح بوده و هدف از انجام این تحقیق اثبات علمی این ایده بوده است.

محققان ابتدا با انجام برخی آزمون های رفتاری در موش، عارضه افسردگی ایجاد كردند و سپس با تزریق زعفران به موشهای افسرده دریافتند كه زعفرن در حد داروهای ضدافسردگی مانند فلوكستین و ایمیپرامین كارآیی دارد.

وی طول مدت انجام این تحقیق را حدود شش ماه ذكر كرد و در مورد نحوه انجام این تحقیق گفت: در مرحله اول موش ها در یك محفظه شیشه ای حاوی آب نگهداری شدند. حیوان در این شرایط برای روی آب نگه داشتن خود شروع به شناكردن كرد و پس از مدتی ناامید شده و برای جلوگیری از غرق شدن خود هیچگونه حركتی نكرد.

محققان به هنگام افسردگی و ناامیدی موش، داروی زعفران را به حیوان تزریق كردند و در نتیجه میزان حركت موش بیشتر شد. پژوهشگران با انجام اندازه گیری های دقیق اثرات ضدافسردگی زعفران را مشخص كردند.

وی با اشاره به استقبال محققان خارجی از نتایج این تحقیق، بر لزوم انجام آزمایش مشابه در مورد اثرات زعفران و مواد موثر آن كه شامل كروسین(رنگ زعفران) و سافرانال( عطر و طعم زعفران) است، بر روی انسان تاكید كرد.

این محقق با اشاره به اینكه افسردگی یكی از بیماری های شایع در ایران بویژه در بین زنان می باشد، افزود: طبق نتایج این تحقیق استفاده از زعفران در غذا و نوشیدن حداقل یك فنجان چای زعفران برای تمدد اعصاب به مردم توصیه می شود.

مشکلات و مسائل دنیای ماشینی باعث شده که روز به روز افسردگی در میان افراد بیش تر شود . متاسفانه این پدیده به صورت خفیف ، متوسط و یا شدید نه تنها در افراد مسن و میان سال بلکه در بسیاری از جوانان نیز دیده می شود .

افسردگی می تواند بسیاری از عوامل زندگی از جمله فعالیت های روزانه ،خوراک ، لذت های زندگی ، تفکرات خوب ، تحرک ، سلامت جسم و روان ، تحصیلات و ... را تحت تاثیر قرار داده که در نتیجه فرد افسرده نمی تواند به خوبی از زندگی خود بهره مند شود .

به طور کلی افسردگی و مشکلات روحی - روانی می تواند از طریق اختلالات هورمونی باعث یائسگی زودرس ، مشکلات قاعدگی ، چاقی ، لاغری ، مشکلات پوست ، ریزش مو و .... شود. بیشتر این افراد ، انزوا طلبی ، افکار نادرست ، خستگی و بی حالی ، ترس و دلهره ، نا امیدی در زندگی و ... را در خود احساس می کنند . خوشبختانه افسردگی قابل درمان بوده و شخص می تواند با درمان های دارویی و غیر دارویی درمان شده و به صورت فردی طبیعی ، فعال و خوش بخت درآید .

برای درمان انواع افسردگی ، سالیان درازی است که از انواع داروهای ضد افسردگی شیمیایی استفاده می شود ولی چون درمان افسردگی گاهی چندین ماه و یا چندین سال طول می کشد ، بنابراین مصرف کنندگان این داروها همیشه از عوارض جانبی آن ناراضی و نگران هستند ، به همین دلیل در دو سه دهه گذشته تحقیقات وسیعی بر روی گیاهان دارویی ضد افسردگی ، آرام بخش و ضد درد صورت گرفته و تعدادی داروی گیاهی موثر و دارای حداقل اثرات جانبی به بازارهای جهانی عرضه شده است که می تواند در بسیاری از موارد ، جایگزین داروهای شیمیایی ضد افسردگی شود .

در حال حاضر یکی از بهترین داروهای گیاهی ضد افسردگی که دارای خاصیت دارویی و خواص ارزنده دیگری نیز می باشد ، دارویی است که از عصاره گیاهی با نام علمی HYPERiCUM PERFURMATUM ، که در جهان با نام علمی St.JOH NS WORT مشهور است ، تهیه می شود . این گیاه در ایران با نام های علف چای ، گل راعی ، علف هزار چشم و هوفاریقون شناخته می شود .

قدمت مصرف این گیاه ، بیش از دو هزار سال است و نزد بیشتر اقوام و ملل جهان به عنوان بهترین داروی بیماری های عصبی مورد استفاده بوده تا اینکه در حدود یک قرن پیش ، برای اولین بار در آلمان از آن فراورده صنعتی تهیه شده و سپس در حدود سه دهه قبل در بیشتر کشورهای اروپایی و آمریکا محصولات زیادی از آن به بازار آمد . در حال حاضر بیش از ۵۰ کارخانه داروسازی جهان از گیاه علف چای ، داروهای مختلف ضد افسردگی تهیه می کنند ؛ در ایران نیز برای اولین بار در سال ۱۳۷۸ از عصاره این گیاه دارویی به شکل قطره و با نام «هایپیران » HYPIRAN، منطبق با استاندارد جهانی و با کیفیتی برابر با انواع خارجی تهیه و به عنوان داروی رسمی ایران شناخته شد.

 با توجه به اینکه به طور اساسی و به علت شرایط آب و هوایی ، گیاهان دارویی ایران دارای مرغوبیت خاصی می باشند ، لذا علف چای ایران دارای بهترین کیفیت بوده و داروی ساخته شده از آن ( هایپیران ) نیز از کیفیت و استاندارد بالایی برخوردار است . این دارو در افسردگی ، انواع مشکلات عصبی ، میگرن ، پر خوابی ، مشکلات و دردهای دوران قاعدگی ، ترس و دلهره ، افسردگی دوران کهولت ، شب ادراری کودکان و وزوز گوش استفاده می شود . هایپیران دارای عوارض جانبی نبوده و فقط در موارد محدودی که ممکن است تداخلاتی با داروهای دیگر ایجاد کند در راهنمای دارو ذکر شده است . این دارو قابل مصرف در سنین مختلف می باشد ( از کودکان ، جهت شب ادراری تا افسردگی سنین کهولت )

نکاتی که در مورد اثرات ایده آل این دارو و اکثر داروهای گیاهی باید در نظر داشت این است که حداقل ۲ تا ۳ هفته پس از مصرف نباید انتظار اثر داشت چون داروهای گیاهی دیر اثر بوده و اثر آنها به طور اصولی پس از یک ماه ظاهر می شود و به تدریج به حداکثر می رسد ، به علاوه مقادیر مصرف نوشته شده در راهنمای داروی گیاهی ، باید به دقت رعایت شود و همچنین داروهای گیاهی را باید به طور منظم و مرتب مصرف کرد، چرا که مسئله مقدار ، مدت مصرف و نظم در مصرف دارو شرط اصلی اثر بخشی داروهای گیاهی است . در حقیقت افرادی که دارای حوصله ، نظم و دقت باشند به طور اصولی از داروهای گیاهی نتایج بهتری کسب می کنند .

آمارهای تحقیقات کلنیکی نشان داده که رعایت مصرف صحیح هایپیران ، بیش از ۹۰ درصد اثرات ایده آل و مثبت را بر جای گذاشته است با توجه به بی ضرری هایپیران و داروهای مشابه آن در جهان ، این دارو در لیست داروهای OTC ( بدون احتیاج به نسخه ) قرار گرفته و در همه جای دنیا می توان آن را از داروخانه ها خریداری کرد . همچنین مصرف طولانی هایپیران بدون مشکل بوده و در صورت احتیاج می توان ماه ها و حتی سال ها از آن استفاده نمود .

نکته بسیار با اهمیتی که افراد دارای افسردگی باید بدانند این است که درمان افسردگی احتیاج به زمان داشته و باید امیدوار باشند که در صورت درمانصحیح ، افسردگی آنها برطرف شده و می توانند زندگی شاد و خوبی را دنبال کنند .