مراقبت از دندان‌هاي شيري
دوشنبه 28 آذر 1390 5:08 PM
تعداد دندان‌هاي شيري مجموعا 20 عدد است كه شامل پنج عدد در هر نيم‌فك مي‌شود، از اين تعداد دو عدد پيشين، يك عدد نيش و دو عدد آسياب ناميده مي‌شوند. دكتر حميدرضا ارجمندي دندانپزشك كودك و عضو هيات علمي دانشگاه در گفت‌وگو با «جام‌جم» در اين باره مي‌گويد: دندان‌هاي شيري به مرور از هفت سالگي تا 12 سالگي توسط دندان‌هاي دائمي جايگزين مي‌شود، بنابراين بر حسب وجود و عدم وجود دندان‌هاي شيري و دائمي، سه دوره دنداني از يك سالگي تا شش سالگي، حضور توام دندان‌هاي شيري و دائمي از شش سالگي تا 12 سالگي و دوره دندان‌هاي دائمي كه از 12 سالگي به بعد را شامل مي‌شود. به گفته اين عضو هيات علمي دانشگاه، وظايف دندان‌هاي شيري شامل تغذيه، تكلم، حفظ فضاهاي موجود در فك و حفظ ظاهر و زيبايي است كه از مهم‌ترين اين وظايف، كمك به جويدن و تغيير روش تغذيه از شير خوردن به غذاهاي جويدني است. وي مي‌افزايد: زبان در حالت‌هاي متفاوت قرار گرفتن در دهان، باعث اداي كلمات مختلفي مي‌شود و بودن دندان‌ها تاثير بسزايي در تلفظ و تكلم صحيح دارد. اين پزشك متخصص با بيان اين كه در زير دندان‌هاي شيري، دندان‌هاي دائمي قرار دارد، خاطرنشان مي‌كند: وجود دندان‌هاي شيري مي‌تواند محافظي براي دندان‌هاي دائمي محسوب شود بنابراين از دست دادن زودهنگام دندان‌هاي شيري، موجب اختلال در نظم و رويش دندان‌هاي دائمي مي‌شود و مشكلات ارتودنسي و ناصحيح قرار گرفتن جاي آنها مي‌شود، به نحوي كه بيمار را دچار عوارض مرتبط با جويدن و زيبايي مي‌كند. دكتر ارجمندي ضمن اشاره به اين كه وجود دندان‌هاي زيبا برظاهر و لبخند آنها تاثيرگذار است، مي‌افزايد: از دست رفتن زودهنگام دندان‌هاي شيري موجب به وجود آمدن ظاهري نازيبا و بروز مشكلات روحي ـ رواني و تاثير بر روابط فردي و اجتماعي در هر سني مي‌شود. عوامل تاثيرگذار بر سلامت دندان‌ها اين عضو هيات علمي دانشگاه معتقد است: توارث و نژاد دو عامل بسيار مهم در سلامت دندان‌ها محسوب مي‌شود كه كنترل مستقيم روي آنها از توان خارج است و فقط با رعايت بهداشت و تغذيه مي‌توان سلامت آنها را تامين كرد. وي پاكيزه نگه داشتن دندان‌ها در طول روز، كشيدن نخ دندان، مراجعه به دندانپزشك، جلوگيري از گرم يا سرد شدن و صدمات ناشي از ضربه را از نكات ضروري در حفظ دندان‌ها مي‌داند و مي‌گويد: در تغذيه نيز استفاده از موادغذايي موثر بر استحكام دندان‌ها (بخصوص كلسيم و فلورايد كافي در آب شرب) و پرهيز از موادغذايي مخرب دندان‌ها (قندها و مواد اسيدي با غلظت بالا) در حفظ و سلامت دندان‌ها بسيار موثر است. دكتر ارجمندي با تاكيد بر اين‌كه استفاده بي‌رويه از ميان وعده‌هاي فاقد ارزش غذايي (پفك، آدامس، چيپس، شكلات‌هاي پر قند و چسبنده و...) بخصوص نوشابه‌هاي شيرين و گازدار به خاطر قند بالا و اسيدفسفريك موجود در آنها، موجب تخريب زودرس دندان‌هاي شيري و از دست رفتن آنها مي‌شود، مي‌افزايد: تغيير غذايي (از نرم به سوي سخت) و استفاده از ميوه‌هاي خام به جاي آبميوه يا كمپوت و... در سلامت دندان‌ها بسيار تاثيرگذار است. وي اظهار مي‌كند: يكي ديگر از نكات بسيار شايع در فرآيند زود از دست دادن دندان‌هاي شيري، سندرمي به نام شيشه شير است كه الزاما ارتباطي به نوشيدن شير با شيشه ندارد و بلكه وجود شير در دهان و خوابيدن بعد از نوشيدن شير اين فرصت را به ميكروب‌ها مي‌دهد كه با تخمير قند موجود در شير و فراهم كردن محيط اسيدي در دهان، موجبات ايجاد پوسيدگي‌هاي وسيع را فراهم كرده كه معمولا با توجه به شدت، وسعت، حجم پوسيدگي‌ها و سن پايين كودك، درمان به آساني صورت نمي‌گيرد. اين دندانپزشك كودك با تصريح اين كه قطره آهن نيز با تجمع يون‌هاي آهن و كلسيم موجود در مينا و اكسيده شدن آن توسط رطوبت بزاق، از عوامل تخريب دندان‌هاي شيري محسوب مي‌شود، مي‌افزايد: بهتر است پزشكان اطفال هنگام تجويز قطره آهن براي رفع كم‌خوني، نحوه صحيح استفاده از اين قطره را نيز به والدين توضيح دهند تا در اين خصوص دچار مشكل نشوند.
