خواص میوه و سبزیجات

خرمالو از جمله میوه‌هایی است که اگرچه در حالت نارس گس و سفت است ولی اگر آن را در دمای معمولی اتاق قرار دهید، به مرور خواهد رسید و نرم و شیرین می‌شود.

البته طعم و مزه آن به نوع خرمالو بستگی دارد؛ به این معنا که حتی بعضی از انواع رسیده نیز همچنان حالت گسی را دارند. خرمالو علاوه بر اینکه به صورت خام و تازه مصرف می‌شود، در آجیل میوه‌های خشک نیز یافت می‌شود. در ضمن از پخته آن نیز به صورت مربا، مارمالاد و همچنین در انواع شیرینی‌ها و کیک‌ها استفاده می‌کنند.

 خواص غذایی

خرمالو سرشار از ویتامین A، بتاکاروتن و همچنین مقدار قابل توجهی ویتامین‌های B1، B2، B3 و ویتامین C است. این میوه همچنین مواد معدنی مختلف مورد نیاز بدن را مانند کلسیم، گوگرد، آهن، فسفر، منیزیم و پتاسیم دارد؛ به همین جهت برای رشد و نمو کودکان بسیار مفید شناخته شده است.

 خواص درمانی

ـ خوردن خرمالوی رسیده برای افرادی که از سینه‌درد در رنج هستند، توصیه می‌شود.
ـ می‌گویند اگر خرمالو را به صورت ناشتا میل کنید، برای درمان اسهال خونی بسیار مفید خواهد بود.
ـ خرمالو برای بیماران کبدی، کلیوی و نقرسی نیز مفید است.
ـ خرمالو حاوی مقدار زیادی پکتین است. پکتین یکی از فیبرهای محلول در آب است که باعث کاهش چربی خون می‌شود.

دم کرده برگ ریحان اثر ضد تشنج دارد" مقوی و معالج سر دردهای میگرن و عصبی است.
خوردن ریحان دستگاه هاضمه را تقویت می کند.
نوشیدن یک فنجان دم کرده ریحان نفخ و گاز معده را از بین می برد.
برگ ریحان درمان کننده ناراحتی های حاصل از نیش حشرات است" برای این منظور محل گزش حشرات را با برگ ریحان ماساژ دهید تا خارش و درد را بر طرف کند.
جویدن برگ ریحان برای زخم های دهان مفید است.
جوشانده ریحان تب بر و دم کرده تخم ریحان مسکن است" اگر تخم ریحان را بکوبید و با صمغ عربی مخاوط کنید داروی خوبی برای درمان اسهال تهیه میشود.
تخم ریحان برای رفع دل درد مفید است. برگ ریحان اثر زیاد کنندگی شیر در مادران شیر ده را دارد.
دم کرده دانه ریحان برای درمان ورم کلیه به کار میرود.
دم کرده برگ ریحان درمان کننده سر گیجه است و اگر همراه غذا خورده شود در هضم غذا موثر است

خواص آب هویج

- 1 لیوان آب  هویج دارای 2 گرم پروتئین و 94 کالری انرژی است.

- آب هویج کاهش دهنده اسید اوریک خون است، لذا برای بیماران نقرسی مفید است.

- آب هویج به خاطر وجود کاروتن و کلسیم، برای کودکان در حال رشد بسیار خوب و مفید است.

کلسیم هویج به راحتی هضم می گردد.

مقدار کلسیم درهویج 6 برابر مقدار آن در سیب زمینی است.

زیاده روی در مصرف هویج

- زیاد مصرف کردن هویج باعث تغییر رنگ پوست می گردد. رنگ پوست زرد مایل به نارنجی می شود. اما نگران نباشید، چراکه اگرهویج مصرف نکنید، دوباره پوستتان به همان رنگ قبلی برمی گردد.

زردآلو میوه ایست سرشار از ویتامین های A ، C و آهن. مواد مغذی موجود در زردآلو از چشم ها و قلب حفاظت می‌کنند و فیبر موجود در آن بر علیه بیماری ها مبارزه می‌کند.

زردآلو منبع غنی بتاكاروتن (پیش ساز)  و ویتامین A  است. زردآلوهایی كه رنگ نارنجی تیره دارند، حاوی بتاكاروتن بیشتری هستند. مواد غذایی حاوی بتاكاروتن باعث كاهش خطر بروز بیماری های قلبی، سكته ، آب مروارید و بعضی سرطان ها می‌گردند.

مقادیر بالای بتاکاروتن ولیکوپن موجود در زردآلو باعث می‌شود غذای مفیدی برای حفظ سلامتی قلب باشد. این دو ماده بعنوان آنتی اکسیدان، از اکسیداسیونLDL- کلسترول و بروز بیماری قلبی جلوگیری می کنند. بتاکاروتن در بدن ، به ویتامین تبدیل می شود .

 پس می توان گفت زردآلو منبع غنی ویتامین A است که در حفظ بینایی چشم موثر است و بعنوان یک آنتی‌اکسیدان قوی جلوی تخریب سلول ها توسط رادیکال های آزاد را می‌گیرد.

خواص درمانی هسته وبرگ زردآلو

مغز هسته از نظر طب قدیم ایران گرم و خشك و برگ و گل آن سرد و خشك است .

1- برای نرم کردن پوست می توان از روغن هسته زردآلو استفاده نمود. 

2- روغن مغز هسته اگر تلخ باشد كشنده كرم معده و روده است، ورم معقد را از بین برده و سنگ مثانه را خرد می كند.

3- برای تسكین گوش درد چند قطره از دم كرده برگ زردآلو را در گوش بچكانید. این دم کرده برای قطع اسهال مفید است.

كدو سبز دارای خواص درمانی فراوانی است كه از بین این خواص می‌توان به درمان آسم و نیز رفع خونریزی روده و معده اشاره كرد. كدو سبز، از لحاظ علم گیاه‌شناسی‌، در بخش میوه‌ها جای دارد ولی از نظر آشپزی و خورد و خوراك در بخش سبزیجات قرار دارد. ارزش غذایی 135 گرم كدو سبز خام عبارت است از: كالری: 17 پروتئین: 1.4 گرم كربوهیدرات: 3.6 گرم چربی كل: 0.17 گرم فیبر: 1.5 گرم ویتامین ث: 11 میلی‌گرم خواص كدو سبز:

 • كدو سبز، در درمان آسم موثر است و بخاطر داشتن ویتامین سی ، حاوی آنتی‌اكسیدان قوی می‌باشد و ضد التهاب است.

 • در درمان برخی از بیماری‌های ناشی از كمبود ویتامین سی مانند اسكوربوت موثر است.

• از ابتلا به بیماری ام‌.اس پیشگیری می‌كند. • به خاطر داشتن آب فراوان (بیش از 98 درصد) می‌تواند برای افرادی كه دارای رژیم غذایی هستند، ماده غذایی مناسبی باشد.

 • كدو سبز دارای مقدار مفیدی فولات، پتاسیم و ویتامین آ است كه بدن به آن‌ها نیاز دارد.

• كدو سبز دارای ویتامین سی و لوتئین است كه هر دوی آن‌ها برای چشم مفید می‌باشند.

 • از لحاظ طب قدیم، سرد و خنك كننده است و از لحاظ شیمیایی بدن را قلیایی می‌كند.

• تخم كدوی خام، كرم روده را دفع می‌كند و برای رفع یبوست و اختلالات گوارشی مفید است.

 • پوست خشك شده آن برای درمان بواسیر و خونریزی معده و روده مفید است.

• كدو و تخم آن در پیشگیری از سرطان ریه بسیار موثر است.

• برای زخم روده و مثانه و سوزش ادرار، تخم كدو را مصرف كنید.

 • سرفه را درمان می‌كند و روغن آن برای رفع دل‌پیچه مفید است.

ذرت مكزیكی یكی از تنقلاتی است كه چند سالی در سبد غذایی مردم جای گرفته و اغلب خانواده‌ها به دلیل طعم و مزه مطلوب از آن به عنوان یك میان وعده غذایی استفاده می‌كنند.

این روند استقبال به‌گونه‌ای است كه طبع نسل جوان نیز دیگر به كمتر از ذرت مكزیكی رضایت نمی‌دهد. حال سوال اینجاست ذرت، مكزیكی‌اش خوب است یا كبابی؟
ذرت از خانواده گندمیان و در كشور مكزیك تكامل یافته و پس از گندم و برنج، قوت مردم را تشكیل می‌دهد. این غله سرشار از ویتامین‌های گروه C، B، A و املاح معدنی كلسیم، پتاسیم، فسفر و آهن بوده و قسمت اعظم آن را مواد نشاسته‌ای تشكیل می‌دهد. رنگ زرد ذرت به دلیل وجود زئین و آنتی‌اكسیدان بوده و آنزیم‌ها و فیبر نامحلول آن برای محافظت از روده و پیشگیری از یبوست و بواسیر مفید است.

این خوراكی معمولا به اشكال متنوعی مثل كنسروی، بخارپز، كبابی واخیرا مكزیكی مورد استفاده قرار می‌گیرد كه بهترین نوع‌آن بخار پز خانگی است. پختن ذرت نه تنها باعث كاهش مواد مغذی آن نمی‌شود بلكه خاصیت آنتی اكسیدانی آن را نیز افزایش می‌دهد.

در ذرت خام مواد آنتی‌اكسیدانی به فیبرهای غیرمحلول متصل شده و غیرفعال هستند، ولی عمل پخت موجب شكستن این اتصال و آزادسازی این تركیبات مفید می‌شود. به همین دلیل نوع بخار پز ذرت را انتخاب كنید و كمتر سراغ نوع مكزیكی آن بروید.

البته خوردن ذرت كبابی یا همان بلال نیز توصیه می‌شود، ولی باید توجه داشت كه بلال‌ها هنگام كباب شدن نسوزند؛ چرا كه با سوختن هر ماده غذایی احتمال سرطان‌زایی آن افزایش می‌یابد. بد نیست بدانید كه بلال پس ازكباب شدن اگر در آب نمك قرار داده شود مقداری از خاصیت خود را از دست خواهد داد.

حال شاید این سوال مطرح شود، ذرت مكزیكی هم كه پخته می‌شود پس چرا مضر است؟ در این رابطه باید گفت: اضافه كردن كره، نمك و برخی افزودنی‌های دیگر سبب افزایش كالری ذرت مكزیكی می‌شود. این تركیب غذایی بسیار پركالری، چرب، شور و تند بوده و مصرف آن برای بیماران قلبی ـ عروقی و مبتلایان به فشار و چربی خون و افراد دارای اضافه وزن بسیار مضر و خطرناك است.

البته اگر این غذا با كمترین میزان نمك تهیه و به جای كره و روغن جامد درصد اندكی به آن روغن مایع اضافه شود می‌تواند خصوصا در فصول سرد سال كه استقبال، افراد به مصرف غذاها و خوراكی‌های گرم بیشتر می‌شود یك تنقل خوب محسوب ‌شود.

توصیه‌ها
ذرت از نظر ویتامین PP كه ویتامین جلوگیری‌كننده از بیماری «پلاگر» است، فقیر است. مشخصه اصلی بیماری پلاگر مشكلات پوستی است. مصرف شیر، گوشت، ماهی و حبوبات به همراه ذرت از بروز این بیماری پیشگیری می‌كند.تا حد امكان سعی كنید ذرت مكزیكی را به صورت خانگی تهیه كنید. كنار خیابان و مراكز پر رفت و آمد مكان مناسبی برای طبخ ذرت مكزیكی نیست. این مكان‌ها مملو از آلودگی‌ها و میكروب‌های بیماری‌زایی هستند كه در صورت نفوذ به ماده غذایی می‌توانند برای مصرف‌كنندگان خصوصا كودكان بسیار مخاطره‌آمیز باشند.

 چند فایده مفید از کنگر

یك متخصص تغذیه گفت: مصرف «كنگر» موجب كاهش كلسترول خون می‌شود.

مرتضی صفوی افزود: كنگر سرشار از ویتامین‌های A، B، E و املاح معدنی است. مصرف برگ‌‌های این سبزی افزایش‌‌دهنده ادرار و محرك كلیه‌‌ها و كبد است و به ترشح صفرا كمك می‌كند.

وی گفت: این سبزی را معمولاً به صورت خورش مصرف می‌‌كنند. مصرف این سبزی موجب كاهش كلسترول و تری‌ گلیسیرید خون می‌‌شود و به دلیل داشتن پتاسیم موجب كاهش فشار خون می‌شود.

این متخصص تغذیه اضافه كرد: این سبزی به دلیل مواد فیبری، قابلیت هضم كم و خاصیت مسهلی و ملینی دارد و میزان كالری آن بسیار محدود است.

صفوی گفت: این سبزی چون اینولین دارد، موجب افزایش باكتری‌‌های مفید روده می‌‌شود و در كل به حفظ سلامت روده بزرگ كمك می‌كند و خطر ابتلا به سرطان را كاهش می‌دهد.
وی افزود: این سبزی حاوی سدیم است و برای تهیه غذا از این سبزی از مصرف نمك خودداری كنند و برای مزه‌‌دار كردن آن از آبلیمو كمك بگیرند. آبلیمو سرشار از پتاسیم است و می‌‌تواند اثر نامطلوب سدیم را كاهش دهد و جایگزین نمك شود.

شاهی (تره تیزک) Garden Cress  از خانواده چلیپاییان با نام علمی Lepidium sativum  می باشد. شاهی گیاه بومی مدیترانه شرقی است.

  شاهی گیاهی یک ساله به ارتفاع ۲۰تا ۳۰ سانتی متر است که در نواحی مختلف ایران پرورش می یابد. این گیاه دارای نشاسته و روغن فرار است. این گیاه با فرا رسیدن بهار در دسترس ما قرار می گیرد و به عنوان غذا و دارو مصرف می شود.

شاهی به عنوان غذا و دارو مصرف می شود.

سبزی شاهی را خیلی راحت می توان کاشت و خیلی راحت و سریع آماده برداشت می شود.

این گیاه برای روش هیدروپونیک (رشد و نمو گیاه در آب) نیز مناسب است.

قسمت های قابل استفاده شاهی شامل ریشه ها، برگ ها و تخم شاهی می باشد.

ریشه شاهی
ریشه شاهی نیز مزه تند و تلخی دارد. این ریشه برای درمان سیفیلیس و ناتوانی در ادارار کردن مفید است.

برگ شاهی
برگ های شاهی، محرک ، ادرارآور و ضد باکتری می باشند.

این برگ ها برای درمان بیماری اسکوربوت و بیماری های کبدی مفید می باشند.

شاهی به عنوان یک پماد بر روی جاهایی که درد می کند و یا آسیب دیده است، نیز به کار می رود.

تخم شاهی
تخم شاهی مزه ی تند و تلخی دارد. این ماده خاصیت چربی سوزی ، تصفیه کنندگی خون، شیرافزایی، قاعدگی آور، مقوی (نیروبخش) و ادرارآور دارد.

 دارویی برای چشم درد است. تخم شاهی قوای جنسی را تقویت می کند.

تخم شاهی برای مرض جذام، بیماری های پوستی، اسهال خونی ، اسهال، سوء هاضمه، بیماری های چشمی، اسکوربوت، آسم و سرفه مفید است.

تخم شاهی خاصیت سقط کنندگی جنین دارد. در ضمن تخم شاهی خاصیت ملینی نیز دارد.

●  ترکیبات شیمیایی شاهی:
دانشمندان از تجزیه شیمیایی ۱۰۰ گرم شاهی به جز آب، مواد زیر را به دست آورده اند:
۱)پروتئین : ۳ گرم
۲)مواد قندی : ۱ گرم
۳)آهن : ۶/۱ گرم
۴)فسفر : ۵۲ میلی گرم
۵)کلسیم : ۲۲۰ میلی گرم
۶)ویتامین B : ۴۵ واحد بین المللی
۷)ویتامین c : ۴۵ واحد بین المللی
۸)ماده مهمی به نام تروپئولوزید
۹)ویتامین A : ۱۵۰۰ واحد بین المللی

●  فواید:
دانشمندان علم گیاه شناسی برای شاهی خواص و آثار متعددی بیان کرده اند که در زیر به بیان آنها می پردازیم:

لکه های سفید پوست را برطرف می کند.
شاهی سرشار از املاح معدنی و مانع از رشد سلولهای سرطانی است.
شاهی علاوه بر ویتامین «ث» دارای مقدار زیادی ویتامینهای A ـ B ـ B۲ است.
مصرف چکیده ترتیزک علاوه بر معالجه امراض دستگاه تنفسی، کرم کُش نیز هست.
املاح معدنی شاهی عبارتند از: آهن، کلسیم، فسفر، آرسنیک، منگنز، مس، روی و گوگرد.
شاهی برای اشخاص کم خون و مبتلایان به آسم فوق العاده مفید است. شاهی اشتها آور، نیرو بخش، تصفیه کننده خون و ادرار آور است و سنگینی معده و کبد را برطرف می کند.
مصرف شاهی به کسانی که شن و سنگ کلیه و مثانه دارند و یا درد گوش گرفته اند، توصیه شده است.
جویدن برگهای شاهی تازه لثه ها را محکم می کند و آنها را سالم نگه می دارد.
شاهی به علت داشتن ویتامین «ث» در معالجه بیماری قند و امراض پوستی فوق العاده مفید است.
شاهی دارای ید، آهن و فسفات است.
نوع دیگر شاهی، بولاغ اولی به معنای (بوته رودخانه) است، که دارای ید، فسفر وآهن است و جنبه غذایی و دارویی دارد که به طور خام و به صورت سالاد و پخته مصرف می شود. خنک کننده، ضد اسکوربوت بوده و ترشحات ریه را تغییر شکل می دهد و دارای گلوکزید است.
شاهی کک و مک را که معمولاً در صورت انسان به صورت لکه های قهوه ای ریزی پدیدار می شود، برطرف می کند. بدین منظور باید برگ شاهی را کوبیده و بر روی لکه ها بگذارند و یا تخم شاهی را کوبیده و در مقداری آب خیس نموده، شبانه روز یک مرتبه بر روی لکه ها بگذارند و آن قدر ادامه دهند تا لکه ها برطرف شود.
شاهی لکه های سفید پوست را برطرف می کند. به این منظور باید تخم شاهی را کوبیده با کمی عسل مخلوط نمایید و بر روی لکه ها قرار دهید و این عمل را روزی یک مرتبه تکرار کنید تا بهبودی کامل حاصل شود.
شاهی برای رفع بدبویی زیر بغل مفید است. برای این منظور باید صبح ناشتا مقداری شاهی و یا تخم شاهی تناول کرد و چند روز متوالی تکرار نمود.
شاهی انار ترش را به انار شیرین مبدل می کند. برای این منظور باید آب شاهی را گرفته، به دفعات مکرر مانند آب در پای درخت انارترش بریزید که مورد استفاده ریشه قرار گیرد. در این صورت میوه آن به انار شیرین تبدیل می شود.
شاهی که موجب تندرستی بدن است سرشار از ویتامین های آ ـ ب ـ ث (c ـ B ـ A) است.
شاهی از سبزیهای خنک است که مواد معدنی را به بدن می رساند.
یک فنجان کوچک آب شاهی را صبح ناشتا میل کنید زیرا آب شاهی کرم را از بین می برد و سموم بدن را دفع می کند.
برای التیام زخمهای چرکی، از مرهمی که از شاهی کوبیده و چند قطره روغن زیتون یا بادام به دست می آید، استفاده می شود.
برای رفع لکه های پوست سه قسمت آب شاهی را با یک قسمت عسل مخلوط کنید و آن را خوب به هم بزنید تا به صورت مایعی کامل درآید. سپس به کمک یک تکه پنبه هیدروفیله، صورت را با این محلول صبح و شب بشویید و بگذارید خودش خشک شود و بعد آن را با آب و صابون تمیز بشویید.
شاهی چون ضد نیکوتین است برای اشخاصی که سیگار می کشند مفید است.

●  فواید شاهی برای سلامتی بدن
ضد سرطان

به دلیل وجود ویتامین C و E در شاهی این گیاه خاصیت آنتی اکسیدانی فوق العاده در جلوگیری از آسیب رادیکال های آزاد دارد. در نتیجه یک ماده ی ضد سرطانی می باشد.

شاهی مانع از رشد سلول های سرطانی می شود.

پروفسور “لئون بینه” عصاره شاهى را گرفت و به بدن موش هایى که به سرطان مبتلا بودند تزریق کرد و مشاهده کرد که این کار، رشد سلول هاى سرطانى را در این موش ها متوقف می کند.

درمان کم خونی

شاهی علاوه بر ویتامین C حاوی مقدار قابل ملاحظه ای آهن و اسید فولیک نیز می باشد، از این رو برای اشخاص کم خون مفید است.

کاهش چربی خون

در یک طرح تحقیقاتی در ایران که به منظور تعیین تاثیر سبزی شاهی بر چربی های خون‏‎‎‏، در کارکنان دانشکده پیراپزشکی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی انجام گرفت، مشخص شد که میزان کلسترول در گروه مورد بررسی کاهش یافته بود.

مفید برای آسم

شاهی حاوی مقدار قابل ملاحظه ای ویتامین A و روغن هاى فرار است. به همین دلیل برای مخاط دستگاه تنفسى و در نتیجه مبتلایان به آسم فوق العاده مفید است.

کسانى که برونشیت دارند یا سرفه هاى سختى مى کنند، هر روز ۶۰ تا ۱۵۰ گرم عصاره شاهی را مصرف نمایند.

مفید برای کلیه ها

شاهی مانند خیلی از سبزیجات گروه چلیپاییان مانند کلم، کلم بروکلی و کلم پیچ دارای گلوکوزیدها و روغن خردل (روغن تلخ) می باشد. این مواد، محرک فعالیت کلیه ها هستند و موجب تقویت معده و کیسه صفرا می شوند. از این رو مصرف شاهی به کسانی که سنگ کلیه و مثانه دارند، توصیه شده است.

●  دیگر فواید

* شاهی حاوی مقدار قابل ملاحظه ای کلسیم، آرسنیک، منگنز، مس، روی و گوگرد است. به همین دلیل اشتها آور نیز می باشد.

* شاهی خاصیت درمانی فوق العاده ای در اختلالات مفصلی و نقرس دارد.

* عصاره شاهی، کرم بدن را از بین می برد.

* جویدن برگ های شاهی تازه، لثه ها را محکم می کند و آن ها را سالم نگه می دارد.

* شاهی کک و مک را که معمولا در صورت انسان به صورت لکه های قهوه ای ریزی پدیدار می شود، برطرف می کند. بدین منظور باید برگ شاهی را کوبید و روی لکه ها گذاشت و یا تخم شاهی را کوبید و در مقداری آب خیس نمود و یک بار در روز

بر روی لکه ها گذاشت و آن قدر ادامه داد تا لکه ها برطرف شوند.

* شاهی لکه های سفید پوست را برطرف می کند. به این منظور باید تخم شاهی را کوبید و با کمی عسل مخلوط نمود و بر روی لکه ها قرار داد. این عمل را روزی یک مرتبه تکرار کنید تا بهبودی کامل حاصل شود.

شاهی در آشپزخانه
شاهی به طور معمول در ساندویچ های انگلیسی مانند ساندویچ تخم مرغ و شاهی (تهیه شده با تخم مرغ آب پز، مایونز، نمک و مقداری شاهی) استفاده می شود. اما در ایران بیشتر به صورت یک نوع سبزی خوردن استفاده می شود.

شاهی را در سبزی خوردن و یا به صورت سالاد باید خورد. کسانى که نمى توانند این سبزى را خام بخورند باید آب آن را بگیرند و بخورند.