مجموعه فرهنگی تاریخی سعدآباد

مجموعهی سعدآباد شامل عمارتها و کاخهایی است که در درهی دربند، شمالیترین و خوش آبوهواترین نقطهی تهران، در زمینی به مساحت ۱۱۰ هکتار قرار دارند. عمارت سعدآباد از شمال به کوههای البرز، از جنوب با تجریش، از شرق به گلابدره و از غرب به ولنجک منتهی میشود و ۱۸۰ هکتار جنگل طبیعی، چشمهها، قناتها، باغها و گلخانهها را در بر میگیرد.
قدمت این بنا به دوران قاجار باز میگردد و شاهان این سلسله تابستانها در این کاخ اقامت میکردند. بعد از این که خاندان پهلوی به روی کار آمد، بناها و عمارتهای زیادی (بالغ بر ۱۸ کاخ) به این مجموعه اضافه کرد که هر کدام متعلق به یکی از افراد این خاندان بود. جدیدترین کاخ مجموعهی سعدآباد متعلق به لیلا پهلوی، کوچکترین فرزند محمدرضا پهلوی بود.
بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، مجموعهی سعدآباد را به موزه تبدیل کردند. کاخ ریاست جمهوری نیز در نزدیکی مجموعهی سعدآباد قرار دارد و از کاخ مادر برای پذیرایی از میهمانان خارجی استفاده میکنند. از بخشهای مختلف این مجموعه میتوان به کاخ بهمن، کاخ احمدشاهی، کاخ اختصاصی، کاخ ملکه مادر، کاخ سبز، کاخموزهی سفید، موزهی آب، موزهی استاد بهزاد، موزهی برادران امیدوار، موزهی چهرههای ماندگار، موزه خط و کتابت میرعماد، موزه ظروف سلطنتی (کاخ اشرف پهلوی)، موزه مردمشناسی، موزه مینیاتور استاد آبکار، موزه فرشچیان، موزهی نگارستان، موزهی هنرهای زیبا، موزه هنر ملل و موزه نظامی اشاره کرد.
مجموعهی سعدآباد در ۲۴ دیماه ۱۳۷۶ با شمارهی ۱۹۵۷ در فهرست اثار ملی ایران به ثبت رسیده است.