گیاهان دارویی

با سلام

در این تاپیک سعی بر این است تا گیاهان دارویی که خواص درمانی دارند قرار داده شود

تا جایی که من پیگیری کردم چنین تاپیکی در فروم نبود

شاید دوستان بطور پراکنده یکی دوتا از گیاهان دارویی را معرفی کرده باشن اما این تاپیک انشاء... جامعترین خواهد بود

خواض درمانی ترنجبین

ترنجبین

ترنجبین یا ترانگبین ماده شیرینی است که از گیاهی بنام خارشتر گرفته می شود خار شتر گیاهی است که به حالت خودرو یافت می شود که در کوهپایه های تمام ایران وجود دارد ساقه های این گیاه خاردار سخت و سبز رنگ بوده و گلهای آن کوچک و قرمز است با وجود اینکه خارشتر در همه جای ایران می روید ولی در همه جا ترنجبین از آن بدست نمی آید.
خواص درمانی در ترنجبین ماده صمغی وجود دارد که برای درمان سینه درد و سرقه مصرف می شود. ترنجبین دارای خاصیت ملینی است برای شیرین کردن دارو ها از ان استفاده می شود و در ضمن برای بیماری های عفونی مشکوک نیز بکار می رود.

پونه

پنیرک

خواص درمانی پنیرک

گیاهی است که به حالات خودرو در جنگلها و اراضی غیر مزروع می روید و از ارتفاع آن تا شصت سانتی متر میرسد. ریشه های آبدار و سفید رنگی دارد و ساقه آن استوانه ای شکل وراست است. برگهای آن بزرگ و دارای دم برگ است و گلهای ان به رنگ گلی مایل به بنفش و دارای خصوص تیره است این گلها پس از خشک شدن به رنگ آبی در می آیند در کاشان به این گیاه مولجه می گویند.
خواص درمانی: پنیرک حاوی موسیلاژ( لعاب نباتی) و ویتامین های a , b , c است از برگ و گل این گیاه در طب استفاده می شود پنیرک ضد سرفه و مرهم سینه است خاصیت مسهلی و نرم کننده دارد دم کرده آن برای کسانی که دچار یبوست و دارای معده و روده های تنبلی هستند توصیه می شود.
جوشانده آن باری عفونتهای مثانه و اسهال خونی و سرفه های شدید مفید و موثر است. برگ و ریشه پنیرک را اگر به شکل ضماد در آورید و روی دمل و یا کورک بگذارید فورا سر باز می کند چون خاصیت مسهلی دارد و برای ورم مجاری گوارش و ادرار مفید است.

پامچال

خواص درمانی پامچال

پامچال گیاه زیبایی است که بصورت علفی می باشد و خودرو است برگهای آن کرکدار پرچین و بیضی شکل است و گلهای آن افتاده و زرد رنگ است و در فصل بهار سبز می شود ریشه آن محکم است و زمانی که تازه می باشد بوی تندی از آن به مشام می رسد گلهای پامچال در ماههای اردیبهشت تا تیر ظاهر می شود پامچال در کنار جاده ها و چمن ها و جاهایی که علف می روید سبز می شود.
خواص درمانی: پامچال در طب به عنوان کرم کش و ضد تشنج استفاده می شود و در بیماریهای عصبی هیستری و تشنجات اطفال مصرف می شود گلهای پامچال داروی موثری برای برونشیت زکام های مغزی و سرفه های مزمن است و اگر کسی به گریپ مبتلا شود می تواند از دم کرده گل پامچال استفاده کند زیرا با اثر بخشی سریع ان خیلی زود از این ناراحتی خلاص می شود همچنین این دم کرده برای کسانی که مبتلا به سر دردهای شدید و میگرن و دل بهم خورده هستند مفیت است.
گل پامچال مقوی و تب بر است .ریشه پامچال را به مقدار 20 تا 30 گرم در یک لیتر آب بجوشانید و برای درمان سیاه سرفه سینه پهلو برونشیت و امراض مربوط به مجاری ادراری مصثرف کنید برای درمان و معالجه ورم کوفتگی که در اثر ضربه وارد می شود و ایجاد خون مردگی در آن ناحیه می کند ریشه پامچال را در یک لیتر آب بجوشانید و بعد پارچه ای را در آن خیس کنید و روی ورم بگذارید و محل ضرب دیدگی را کمپرس کنید.

بلوط

درختی است جنگلی که بیشتر در مناطق کوهستانی و همچنین نقاط گرمسیری می روید از برگ و پوست آن استفاده می کنند از پیوند زدن با بلوط معمولی شاه بلوط به دست می آید که از لحاظ ظاهری فرق با بلوط های معمولی ندارد این درخت خیلی زود مورد حمله کرم ها قرار می گیرد و میوه آن شبیه بادام است و در بعضی مناطق از آرد آن نان درست می کنند.
خواص درمانی: برای درمان بواسیر و واریس بسیار مفید است زیرا دارای تانن است اگر میوه بلوط را ساییده و به صورت پودر در آورید و با مقداری کمی آب مخلوط کنید برای درمان اسهال مفید است و در درمان انواع ناراحتی ها مثل انژین و ورم لوزه احتقان پروستات و گرفتگی صدا موثر است هسته ان برای درمان بواسیر و واریس مفید می باشد بلوط بسیار مقوی و نیرو بخش است.
بلوط هندی یا شاه بلوط در طب استفاده های زیادی دارد شاه بلوط هندی برای درمان سیاتیک و دردهای سیاتیکی موثر و تسکین دهنده است پماد آن در بیماری های پوستی و ضد سرما زدگی بکار میرود بلوط خیلی زود کرم می زند وبرای جلوگیری از این عارضه می توانید آن را در آب نمک بگذارید.

برغست(قنابری)

مزاج :گرم است .
خاصيت :لطيف ،زداينده ، تکه کننده
آرايش :لکه هاي سياه و بهک را مي زدايد و بدون شک خوردنش يا ضماد گذاشتنش بهترين برنده وضح (لکه هاي سپيد صورت )است ، که در ظرف چند روز اين کار را مي کند .اين دارو را عرب ها مي شناسند .
زخم و قرحه :ضماد برگش زخمهاي چرکي پستان را علاج است .
سر :آبش را به بيني بکشند رطوبت هاي غليظ را علاج مي کند .
نفس کش :شش را مي پالايد و راه بندان ها را باز مي کند .
اندام هاي غذا :راه بندان هاي کبد و طحال را باز مي نمايد .
اندام هاي راننده :آبش شکم را روان مي سازد ،ضماد برغست بواسير و درد و پيچش روده را باز مي دارد و سفتي زهدان را نرم مي کند و کيموس هاي غليظ را بيرون مي راند .
زهرها :برغست پادزهر همه حشرات موذي است . خوراکی، موضعی

برباله

اين گياه داراي ساقه بزرگ و گره دار و ناصاف و شبيه فريز است .
تخم زيادي دارد .
خوشبو است و زبان را مي خارد .
اين گياه در ميان برگهايش و نزديک ساقه گل هاي بنفش رنگي توليد مي کند که شبيه گل بنگ است هرچه خوشبوتر باشد بهتر است .
ساقه هاي آن از اجزاي ديگرش مفيدترند .
قوت آن با قوت سوسن زرد برابر و از اذخر قوي تر است .
مزاج :اين گياه گرم و خشک است و شهرت دارد که گرمي آن بيشتر از خشکي است .
خواص درماني : تمامي اجزاي اين گياه در باز کردن و تسکين دردهاي دروني مفيد است به ويژه خيسانده آن .
مفاصل : اسارون و به ويژه خيسانده آن در مورد بيماري اعصاب (سياتيک) درد مزمن سرين بسيار مؤثر است .
چشم : اين گياه در معالجه ستبري قرنيه مفيد است .
اندام هاي تغذيه : بر باله در معالجه بند آمدگي هاي کبد و سخت شدن اين عضو بسيار مفيد و در مداواي يرقان نيز مفيد است .
اندام هاي دفعي : برباله با تقويت مثانه و کليه به دفع بول کمک مي کند .
داراي خاصيت مسهل است . خوراکی

آس

مزه تلخ آميخته با گسي و شيريني دارد و گسي آن سبب سردي آن شده است .
برساقه آن برجستگي هايي است که به اندازه ي کف دست و همرنگ ساقه است.اين برجستگي ها از بخش ديگر آس قوي تر است .
گسي آن در هنگام مکيدن آنقدر محسوس است که زبان را نيشگون مي گيرد . اين برجستگي ها داراي گوهر خاکي و کمي گوهر لطيف است .
بهترين نوع آن به منظور استفاده درماني گونه اي است که رنگش به سياهي مي زند ،به ويژه «آس خسرواني »که در کوهساران مي رويد .
بهترين نوع گل آن از نظر طبي گلهاي سپيد رنگ است .
افشره ي برگ و ميوه آس بهترين ماده درماني است . چنانچه افشره اش کهنه شود ناتوان مي گردد و کفک بر آن مي نشيند .
مزاج :داراي گرمي لطيف و سردي بر آن غالب و گيرندگي آن بيشتر از سردي است .
خاصيت درماني :اسهال ، عرق و هر نوع خونريزي و هر نوع سيلاني را بسوي اندام ها بند مي آورد . اگر تن را در گرمابه با آس مالش دهند تن را توان مي بخشد و رطوبت هاي زياد پوست را بر مي کند .
پخته آن استخوان شکسته را به هم جوش مي دهد .
سوخته آن را مي توان به جاي توتيا در خوشبو کردن بدن بکار برد .
مرهم ،ضماد ، شربت و رب ميوه آس براي جلوگيري از نوع خونريزي ( نزيف )مفيد است .
گيرندگي آس قوي تر از سردي بخشي آن است .
ارزش غذايي آن اندک است .
در بين شربت هاي دارويي جهت بند آوردن شکم ،درد شش و سرفه ، شربتي چون آس وجود ندارد .
آرايش :روغن ،افشره ، پخته شده آس و به ويژه دانه آس ريشه موها را تقويت مي کند ،از ريزش باز مي دارد و سبب بلندي و سياهي مو مي گردد .
دانه آس را اگر در کره بپزند بازدارنده عرق است و خراش ناشي از عرق را اصلاح مي کند .برگ خشکيده آس بوي بد زير بغل و پيچ و خم هاي بدن را از بين مي برد .
خاکستر آس کار توتيا را مي کند و لکه و کک و مک را مي زدايد .
ورم و جوش :ورم هاي گرم و باد سرخ و مورچه و جوش و زخمها و هر نوع زخمي که بر کف دست آيد و انواع سوختگي با آتش چاره شان آس مخلوط با روغن زيتون است .
مفاصل :اگر ميوه آس را در آب انگور کهنه بپزند و ضماد کنند سستي مفاصل را از بين مي برد .
اندام هاي سر :خون دماغ را بند مي آورد . سبوسه را مي زدايد و زخمهاي سر را مي خشکاند . اگر آب آس را در گوشي که قرحه دارد يا چرکين است بچکانند خوب مي شود . شربت آس سستي لثه را از بين مي برد .
اندام هاي چشم :علاج درد و برآمدگي چشم است .
اندام هاي تنفسي و سينه:قلب را توان مي بخشد و خفقان را از بين مي برد.ميوه آن بوسيله ي شربتي که دارد علاج سرفه است و اسهال را باز مي دارد. ميوه و رب ميوه اش در خونريزي ها مفيد است .
اندام هاي تغذيه :مانع سوزش در مجراي بول و سوزش مثانه است .
افشره ميوه آن بول را ريزش مي دهد و در جلوگيري از ريزش زياد خون حيض مفيد است .
آب آس شکم را بند مي آورد .
آغشته کردن تن با آب آس مانع اسهال مراري و سودايي مي شود .
اگر ميوه اش پخته شود رطوبت هاي زهدان را از جريان باز مي دارد .
ضماد آن براي علاج بواسير و آماس بيضه ها مفيد است .
آس پخته شده از بيرون آمدن مقعد و زهدان جلوگيري مي کند .
زهرها :آس و ميوه آن را اگر با آب انگور کهنه بنوشند براي علاج نيش کژدم و رتيل مفيد است . خوراکی و موضعی

ارمال

چوبي است خوشبو و رنگش به رنگ قرفه است .
آرايش : دهان را خوشبو مي کند .
دمل و جوش :ضمادش در علاج ورم هاي گرم مفيد است .
زخم و قرحه :از زياد شدن زخم مانع و چرک را از بين مي برد ،مي خشکاند زيرا خشکاننده اي است که نمي گزد و نمي گذارد اندام ها متعفن شوند.
اندام هاي سر:مغز را توان مي بخشد ،لثه را محکم مي کند و ضد بيماري هاي دهان است .
چشم :خوردن آن در علاج رمد مؤثر است .
نفس کش و سينه :قلب و شايد درون را تقويت مي نمايد .
عموماً شکم را قبوضيت مي دهد .
منبع : راسخون خوراکی و موضعی

اسفرزه

اسفرزه

نام های دیگر: اسپرزه، اسبرزه، اسفیدش، اسفیوس، اسپغل، اسپغول، سفیدخوش، شکم پاره، قارنی یارخ، قارنی یاروق، بذر قطور، بذر قطونا، حشیشه، البراغیث، تبکو، برغوشی

فارسی : اسپرزه، اسفرزه عربی: بذر قطونا، حشیشه، البراغیث، اسپغول فرانسه: Psylle انگلیسی: Psylliom نام لاتین: Plantago pslliom، Plantago ovata

مشخصات
دانه گیاهی است از خانواده بارهنگ Plantaginaceae، که گونه های مختلفی دارد. گیاه آن یکساله علفی و کوتاه است و بلندی آن به 40 – 10 سانتی متر می رسد. این گیاه در نواحی گسترده‌ای در شمال ایران در دشت گرگان گیلان بین منجبیل و پاچنار در راه بین قزوین و رشت، در رودبار و بین چالوس و رشت و در لرستان، کردستان، بختیاری، اصفهان، ایلام، پشت کوه، مهران، شوش، در فارس: تخت جمشید و لار، در کرمان: نزدیک بم در مسجدسلیمان و بوشهر نیز دیده می شود. در هند در پنجاب و پیشاور می‌روید.

ترکیب شیمیایی
دانه های اسفرزه دارای 10 درصد موسیلاژ است که در اثر هیدرولیز تولید دگزیلوزان، آرابینوز، د – گالاکتوز، د – گالاکتورونیک اسید می نماید. همچنین دارای روغن ثابت، پروتئین و املاح معدنی می باشد. دانه های اسپرزه را در آب قرار دهند پوسته خارجی اپیدرم متورم می شود و تولید یک لایه موسیلاژی در اطراف هسته می نماید و از این رو آن را در درمان اسهال خونی (کمی بو داده استفاده می‌کنند) به کار می برند.

در آمریکا از آن داروهای ملینی چون Metamucil تهیه میگردد که ملین خوبی است دانه بسیار سختی است که تقریبا در غالب مناطق دنیا می روید و در ردیف مفیدترین، موثرترین و بی ضررترین و در عین حال ملایم ترین ملینهای گیاهی است که از قرنها پیش برای لینت مزاج تجویز شده است ولی تحقیقات جدید نشان می دهد که دانه های اسپرزه برای کاهش کلسترول و قند خون نیز موثر است.

شفابخشی با اسفرزه
در حدود 30 درصد پوشش دانه اسپرزه را یک ماده جاذب آب تشکیل می‌دهد که موسیلاژ نامیده می شود و پس از خیس شدن و جذب آب، لعاب می‌دهد و هر دانه 10 برابر حجم خودش متورم می‌شود و به شکل لعابی ژلاتینی درمی‌آید و این لعاب است که منشاء شفابخشی آن در موارد اسهال و یبوست می‌باشد. پژوهشهای دانشمندان نشان می‌دهد که یک قاشق مرباخوری تخم اسفرزه که 3 بار در روز خورده شود و هر بار اقلا دو لیوان آب ولرم با آن نوشیده شود، اثر محسوسی در تخلیه و رفع یبوست دارد.

طبق گزارشی اسفرزه در مورد کاهش درد و رفع خارش بیماریهای کولون و رکتوم و قطع خونریزی بواسیر نیز مفید است. و همچنین در کاهش کلسترول.

در مجله اتحادیه پزشکان آمریکا نقل شده که در مدت 12 هفته 5 درصد کلسترول را کاهش می دهد.

نکات احتیاط آمیز در مصرف اسفرزه

به عنوان ملین و کاهنده کلسترول و احتمالا پیشگیری سرطان، اسفرزه فی نفسه نقشی ندارد بلکه خاصیت ورم کردن و تولید لعاب زیاد آن است که این آثار را ایجاد می کند. پس اگر اسفرزه خورده شود و به قدر کافی آب زیاد خورده نشود، روده ها ورم کرده و چون آب مدفوع کاملا جذب می شود برعکس، انتظار خروج مدفوع متعسر می شود. پس فراموش نشود که با اسفرزه باید آب زیاد خورده شود.

بااینکه یبوست ناراحتی عمومی زنان باردار است ولی مع هذا زنان باردار باید از خوردن اسفرزه نظیر سایر ملین ها پرهیز کنند و برای رفع یبوست از سایر خوراکی های غنی از فایبر و الیاف گیاهی مانند سبزیها، دانه‌های غلات، نان سبوس دار و ... استفاده کنند. و همچنین برای کودکان زیر 2 سال نباید داده شود.

از دیدگاه حکمای طب سنتی ایران
طبیعت آن سرد و تر است، نوع سفید رنگ آن مرغوبتر و در آب ته نشین شود. دانه های لعاب زا و خوردن لعاب آن موجب تسکین حرارت و تشنگی می باشد و برای تبهای گرم، غلیان خون و ناراحتی و خشونت سینه و حلق و زبان و سردرد و زخم روده و رفع یبوست روده ها که منشاء آن علل صفراوی یا عوارض حاصله از خوردن داروهای گرم است بسیار مفید می باشد. در تمام موارد فوق لعاب آن به تنهایی و با مخلوط با روغن بادام شیرین خورده می شود. در استعمال خارجی ضماد لعاب اسفرزه مخلوط با سرکه و روغن گلسرخ برای تسکین درد مفاصل گرم، نقرس و نرم کردن ورمهای بخصوص ورمهای پشت گوش نافع است و ضماد کوبیده آن با گلاب برای تسکین سردرد و یا روغن بنفشه برای تسکین سردردهای گرم و رفع خشکی دماغ و اعصاب نافع است و همچنین برای رشد و نرم کردن مو و جلوگیری از دو تا شدن تارهای مو بسیار مفید است در مورد مو باید مالیدن ضماد چند روز پی در پی تکرار شود.

اگر 12 – 10 گرم تخم اسفرزه در آب گرم خیسانده شود که لعاب آن زود خارج شود و با شکر و با سکنجبین خورده شود برای لینت مراج بسیار مفید است و نوعی ملین است. دم کرده آن برای تسکین درد سینه نافع است.



خواص درمانی دیگر اسفرزه

1. آن را در آب بریزید و بگذارید بماند و دائم به جای آب خوردن از آب آن میل کنید، اگر دائم جرعه جرعه نوشیده شود گرفتگی صدا که از گرمی و حرارت باشد را برطرف می سازد، در موارد کاهش درد و رفع خارش و قطع خونریزی بواسیر نافع است.
2. آن را با عناب در آب بچسبانید و آب آن را صبح ناشتا بخورید و با آب آن بدن را هم بشویید خارش قسمتهای زنانه یا واژینال را برطرف می سازد.
3. آب دم کرده آن را بنوشید، مدر است و برای سوزاک مفید می باشد.
4. 20 گرم در یک لیوان آب جوشانده و 4 روز تکرار شود دافع سنگ کیسه صفرا است.
5. اگر اسفرزه را با تخم شربتی و خاکشیر (هر کدام 100 گرم) ترکیب کرده و هر روز یک قاشق سوپخوری آن را در 2 لیوان آب حل کرده و مصرف کنیم برای رفع خارش تن و تصفیه خون و باز شدن اشتها مفید است.
6. هر روز صبح، ظهر و شب هر بار یک قاشق شربت خوری از آن را در یک فنجان آبجوش بریزید بعد با نبات شیرین نموده بخورید، اسهال خونی را درمان میکند، از خونریزی زیاد و قاعدگی جلوگیری می نماید.
7. آن را بو دهید و هر روز بخورید. اسهالهای طولانی و مزمن را درمان میکند.
8. لعاب آن را دائم در گلو قرقره کنید و هم جرعه جرعه بخورید، گلودرد را درمان می کند و اگر آب آن را در دهان نگه دارید برفک و سوختگی و طاول و زخمهای دهان رادرمان می کند.
9. آن را بکوبید، بعد با سرکه خمیر نموده و هر روز صبح و شب روی محل ضماد بگذارید سالک را درمان می کند.
10. آن را با شیر مادر دختردار خمیر نموده و ضماد اندازید. خنازیر (غده‌های سخت که در گردن و زیرگلو پیدا می شود) را درمان می‌کند.
11. گل ختمی کوبیده را با لعاب آن مخلوط کنید و بر پیشانی بمالید. سردردی که از آفتاب باشد را تسکین می‌دهد.

تذکر مهم: توجه شود که در استعمال داخلی هیچگونه نباید تخم اسفرزه کوبیده شود، زیرا اگر کوبیده شود و خورده شود خطرناک است و خوردن در حدود 40 گرم تخم اسفرزه کوبیده شده موجب سرد شدن بدن و تخدیر و تنگی نفس و آشفتگی و سرانجام منجر به غش و توقف نبض و پس از مدتی احتمالامنجر به مرگ می شود. لذا در این حالت از داروهای قی آور گرم نظیر آب عسل و نمک و یا سایر داروها استفاده می شود.

به مثل بزر قطونا دل درویشان است تا درست است صفا ورشکنی سم گردد

و در نهایت خلاصه‌ای از خواص اسپرزه به قرار زیر است:

1- نرم کننده شکم
2- ضد زخم روده و معده
3- ضد حرارت و عطش
4- ضد اسهال ساده و خونی
5- ضد خونریزی سینه
6- نشاط آور
7- ضد تب و لرز
plant.metaarchivegroup.com خوراکی

افسنتین

گياهي است که برگ آن شبيه برگ مرزه و داراي تلخي و گيرندگي و سوزش است .
حنين گويد :«افسنتين چندين گونه است :خراساني ، مشرقي ، سوسي و طرسوسي ».
دانشمندان ديگر که قديمي تر از حنين هستند گفته اند :افسنتين نبطي ( خودرو )معطر است .
افسنتين عموماً داراي گوهر خاکي و لطيف است .با مزاج خاکي خود داراي گيرندگي ،با گوهر لطيفش اسهال مي دهد و باز کننده است .بهترين نوع افسنتين گونه سوسي و طرسوسي است که به رنگ عنبر است .
مزاج :گرم و خشک و افشره اش گرم تر است .
خاصيت درماني :افسنتين بازکننده و گيرنده است .
افسنتين لباس را از بيد و گزند حشرات نگاه مي دارد و اگر با مرکب ترکيب شود رنگ مرکب ثابت مي ماند ،تغيير رنگ نمي دهد و کاغذ را از موش خوردگي محفوظ مي دارد .
آرايش :افسنتين رنگ و رو را زيبا مي کند .براي موخوره و گري مفيد است .لکه هاي بنفش زير چشم را مي زدايد .
درزخم و دمل و جوش :ضماد و شربت آن براي گرفتگي هاي عروقي دروني مفيد است .درمداواي گوش :بخار پخته شده آن درد گوش را تسکين مي دهد و خوردن آن با عسل از سکته جلوگيري مي نمايد .
اندام هاي چشم :هرنوع و به ويژه خودرو آن اگر به صورت ضماد در آيد و به زير چشم ببندند براي معالجه هر نوع درد کهنه و تيرگي چشم مفيد است .
اندام هاي تنفسي : شربت آن کشيدگي زير سراشيبي هاي دنده هاي رو به شکم را معالجه مي کند .
اندام هاي تغذيه :اگر پخته و افشره افسنتين را به مدت 10 روز بنوشند در باز گردانيدن اشتها تأثير به سزايي دارد . شربت افسنتين معده را تقويت مي کند و در بسياري از حالت ها مفيد است . اگر کساني که يرقان دارند آن را به مدت 10 روز بخورند بسيار مفيد است و در مداواي طحال مؤثر است و اگر آن را با عدس يا برنج بپزند و بخورند کرم ها را از بين مي برد . افسنتين مخلوط با سنبل بادشکم و معده را چاره ساز است . اگر افسنتين را با روغن حنا مرهم کنند و بر تهيگاه بمالند درد تهيگاه تسکين مي يابد و اگر آن را با روغن گل محمدي مرهم کنند و يا با گل محمدي مخلوط کنند درد معده را از بين مي برد و سفتي آن را بر طرف مي نمايد .
اندام هاي دفعي :دربيرون راندن بول و روان کردن حيض بسيار مؤثراست .به ويژه اگر آن را با عسلاب بردارند .افسنتين مسهل صفرا است ولي در بلغم و آنچه در روده ها ماندگار است مؤثر نيست . علاوه بر آن شربت افسنتين در مداواي بواسير و بريدگي- خراش و زخم مقعد نيز مفيد است .
اگر آن را آب پز کنند و يا آن را با برنج بپزند و با عسل بخورند کرم را از بين مي برد و شخص به اسهالي سبک دچار مي شود . افسنتين با عدس سوخته نيز همين کار را انجام مي دهد .
تب ها :خود به خود در مداواي تب کهنه مفيد است .
سموم :با آب انگور کهنه پادزهر گزش نيش کژدم ، گزش راسو ، و سم شوکران است .اگر با سرکه باشد پادزهر قارچ سمي است و پاشيدن آن پشه را از بين مي برد .اگر آن را با مرکب مخلوط کنند صفحات کتاب از موش خوردگي به دور مي ماند .
منبع : راسخون خوراکی و موضعی

انجدان(انگدان)

خاصيت درماني :لطافت زا است و بيخش بادآور . اگر تن را با آن و به ويژه با شيره آن ماساژ دهند در جذب کردن مواد به خارج بسيار مؤثر است .
آرايش :بوي تن را تغيير مي دهد ، ضماد آن که با روغن زيتون باشد لکه سياه خوني زير چشم را به کلي از بين مي برد .
دمل و جوش :در علاج زخم هاي دروني سودمند است ، اگر انگدان و بيخ آن را با مرهم ها مخلوط کنند خنازير را درمان مي کند .
مفاصل :انگدان مخلوط با روغن بنفشه يا روغن حنا درد مفاصل را درمان مي کند .
اندام هاي غذا :بيخ آن باد گلو مي آورد ، شکم را قبوضيت مي دهد ، دير هضم است و هاضم ،معده را گرمي مي بخشد ، تقويت مي کند اشتها بر مي انگيزد .
اندام هاي دفعي :اگر آن را با پوست انار و سرکه بپزند ، بواسير مقعد را از بين مي برد ، ادرارآور است و براي مثانه زيان آور .
زهرها :پادزهر هر سموم است .
منبع : راسخون دو نوع است سپيد و سياه .
انگدان سياه در غذاها داخل نمي شود .

الوا
افشره منعقد شده اي است به رنگ ميانه سرخي و زعفراني و چندين نوع دارد: اسقوطري ،عربي و سمنگاني . بعضي گويند گياهش همچون زنجفيل شامي است که اشتباه است . بهترينش اسقوطري است که آبش چون آب زعفران و بوي مر دارد .درخشنده ، زودشکن و بدون ريگ باشد .
مزاج :خشک و گرم .
خاصيت :گيرنده و خشکاننده بدن و خواب آور است .
آرايش :الوا و عسل علاج اثر ضربه و شفا بخش کژدمه چرکين است .

ورم و جوش :اگر با آب انگور کهنه يا عسل باشد در علاج ورم پس و پيش (مقعد و ذکر)و ورم ماهيچه هاي پهلوگير زبان بسيار مفيد است .
زخم و قرحه :قرحه هاي سر سخت را دوا مي کند بيني ،دهان يا ناصور باشند .
مفاصل :داروي درد مفاصل است .
سر :سر را زائده هاي صفرايي مي پالايد .الوا و روغن را بر پيشاني و گيجگاه بمالند سردرد را از بين مي برد .الوا و روغن گل در علاج قرحه بيني و دهان و کوفتگي گوش و آماس ماهيچه هاي پيرامون زبان خوب است . به شرطي که با آب انگور کهنه يا عسل باشد و بر پوست بمالند .
چشم :الوا در علاج قرحه و گري و درد چشم و خارش گوشه چشم و در خشکانيدن رطوبت چشم بسيار مفيد است .
اندام هاي غذا :خوردن دو قاشق الوا با آب سرد يا ولرم معده را از زائده هاي بلغمي و صفرايي پاک کرده و اشتهاي تباه و دروغين را رد مي کند .
سوزش و التهاب زبان کوچک که ناشي از گرمي زرداب معده باشد چاره اش با الوا است .
بندآمده هاي کبد را باز مي کند ليکن به زيان کبد است و از اسهالي که مي دهد داروي يرقان است .
اندام هاي راننده :خوردن آن با آب گرم اسهال مي آورد . اگر با آب عسل بخورند بلغم و صفرا را بيرون مي آورد .الوا با هر داروي مسهلي باشد معده را از زيان حفظ مي کند . بهترين و سالم ترين
مسهل براي معده است .الواي شسته کمتر اسهالي است اما براي معده سودآورتراست با عسل که باشد از قوتش مي کاهد و اسهالش از جذب کردن نيست بلکه با هر چه برخورد کند بيرون مي آورد .خالص که خورده شود اثرش از کبد خارج نمي شود و به معده نمي رسد .خوردن الواي عربي افسردگي مي آورد ،درد و پيچ روده و اسهال به دنبال دارد .در روزهاي سرد خوردن الوا خطرناک است .شايد اسهال خوني بدهد .مخلوط آن را با آب انگور کهنه شيرين بر بواسير برآورده و ترک هاي لبه پيزي بگذارند مفيد است.خونريزي پيزي را قطع مي کند .ورم مقعد را درمان مي کند .شفاي ورم ذکر است به شرطي که با آب انگور کهنه و عسل باشد و بر ورم بمالند . الوا و آب انگور کهنه را برسر بمالند از ريزش مو جلوگيري مي کند .

مامیران کبیر

مامیران یا "مامیزان کبیر" گیاهی داروئی از تیره "خشخاش Papaveraceae" است که نام علمی آن"Chelidonium Majus"می باشد .مامیران ،" گیاه پرستو " میز نامیده میشود.

گیاهی است علفی، چندساله با شیره نارنجی رنگ، منشعب به رنگ سبز تیره، واجد كرك های پراكنده و دارای بن ساقه ای پوشیده از قاعده های پایای برگ ها و ساقه ای منشعب به ارتفاع ۹۰- ۳۰ سانتیمتر. برگ ها شانه ای دارای ۷-۵ برگچه تخم مرغی تا مستطیلی شكل. گل آذین چتر مانند آن دارای ۶-۲ گل، گل با دو كاسبرگ آزاد و ریزان و چهار گلبرگ كامل زرد رنگ، واژ تخم مرغی است. پرچم ها زرد رنگ، میوه به شكل كپسول كشیده، كمابیش مستقیم و فاقد كرك است.

دانه های آن سیاه رنگ هستند. اندام دارویی مامیران قسمت هوایی گیاه است كه در هنگام گل دادن جمع آوری می شوند. از مامیران به صورت خوراكی به عنوان صفراآور، ضداسپاسم، مسكن (ضعیف) و مدر و به صورت موضعی در درمان زگیل استفاده می شود. در طب گذشته از تمام قسمت های گیاه مامیران به ویژه شیرابه و ریشه آن در درمان ناراحتی های پوستی به ویژه برص، درد دندان و نیز به عنوان صفراآور استفاده می كردند.

سرشاخه هوایی مامیران دارای ۱-۱/۰ درصد آلكالوئید با بیش از ۲۰ آلكالوئید است. این گیاه در زمین های بایر به صورت خودرو رشد می كند و به صورت وسیعی در اروپا و آسیای شمالی و مركزی می روید.

اندام دارويى ماميران قسمت هوايى گياه است كه در هنگام گل دادن جمع آورى مى شوند. از ماميران به صورت خوراكى به عنوان صفراآور، ضداسپاسم، مسكن (ضعيف) و مدر و به صورت موضعى در درمان زگيل استفاده مى شود. در طب گذشته از تمام قسمت هاى گياه ماميران به ويژه شيرابه و ريشه آن در درمان ناراحتى هاى پوستى به ويژه برص، درد دندان و نيز به عنوان صفرا آور استفاده مى كردند. سرشاخه هوايى ماميران داراى ۱-۱/۰ درصد آلكالوئيد با بيش از ۲۰ آلكالوئيد است.

تركيبات شيميايي:
اين گياه سمي است و استفاده زياد از آن باعث مي شود .
ماميران كبير داراي آلكالوئيد هاي مختلفي مانند چليدونين ، هيموچليدونين ، كلريتين ، پروتوپين ، آليكري توپين ، هربرين و اسپارتئين مي باشد . در ماميران كبير همچنين نمك هاي كلسيم ، منيزيوم و آلمينويم ، مواد رزيني و موسيلاژ موجود است .

خواص داروئي:
تمام قسمت هاي اين گياه و شيره آن مصرف دارويي دارند البته ريشه آن قوي تر از بقيه قسمت هاي آن است

1)جوشانده و يا دم كرده ماميران براي درمان سرطان معده بكار مي رود

2 )در معالجه آسم اثر مفيد درد

3) تشنج را برطرف مي كند

4)فشار خون را پائين مي آورد

5)ادرار آور و ملين است

6)درمان كننده تصلب شرائين است

7)دردهاي سرطاني را ساكت مي كند

8)براي معالجه آنژين دپواترين از آن استفاده مي كنند

9)براي درمان آب آوردن بدن مفيد است

10)سنگ كليه را خرد كرده و دفع مي كند

11)براي معالجه نقرس مفيد است

12)داروي خوبي براي برطرف كردن بيماريهاي كبدي است

13) براي درمان زخم ها ي چركين ، ريشه له شده ماميران را مانند ضماد روي اينگونه زخم ها بگذاريد

14)شيره ماميران داروي موثري براي از بين بردن زگيل و يا ميخچه است . اين شيره را با گليسرين به سنبت مساوي مخلوط 0

دیگر خواص این گیاه :
اختلالات قلبی وعروقی
جوشانده ریشه مامیران ،تصلب شرائین وفشار خون را درمان نموده و از بروز سکته قلبی جلوگیری می نماید.

اختلالات عصبی
جوشانده ریشه مامیران،تسکین دهنده دردهای عصبی ،خواب آور وآرام بخش است.

اختلالات پوستی
عصاره مامیران ،زخمها ،زوائد گوشتی و زگیل و دیگر اختلالات پوستی را برطرف می سازد.

اختلالات کلیوی
جوشانده مامیران،محرک کلیه،فزونی دهنده حجم ادرار،دفع کننده سموم بدن و درمان کننده عفونتهای کلیه و مثانه ومجاری ادرار است.

اختلالات چشمی
شست و شوی چشم با عرق مامیران ،درد و ورم و عفونتهای چشم را التیام میبخشد
خلاصه آنکه مامیران،گیاهی مدر و مخدر و درمان کننده اختلالات قلبی و عروقی،عصبیريالپ.ستی کلیوی و چشمی است.مامیران تصفیه کننده خون درمان کننده عفونتهای سفیلیسی ،تنگی نفس ،آسم و بواسیر است

طرز استفاده:

جوشانده :
مقدر 20 گرم برگ خشك و يا ريشه ماميران را در يك ليتر آب حل كنيد . مقدر مصرف آن يك فنجان سه بار در روز است .

دم كرده ماميران :
30 گرم برگ خشك ماميران را در يك ليتر آب جوش ريخته و بگذاريد براي مدت ده دقيقه دم بكشد . سپس صاف كرده و مصرف كنيد .

تنطور ماميران :
اين تنطور را مي توانيد از فروشگاههاي گياهان دارويي و يا برخي از داروخانه ها خريدري كنيد و يا اينكه مقدر 100 گرم برگ خشك يا ريشه ماميران را در 500 گرم الكل سفيد خيس كرده بگذاريد براي مدت دو هفته بماند . البته هر روز آنرا تكان دهيد پس از اين مدت آنرا صاف كرده و در شيشه دربست نگاهدري كنيد . مقدر مصرف آن 10-15 قطره سه بار در روز است .

شيره ماميران :
براي استفاده از شيره ماميران آنرا با عسل مخلوط كرده و استفاده كنيد .

موارد منع مصرف :
همانطور كه گفته شد مصرف زياد ماميران كبير توليد مسموميت مي كند و حتي استفاده زياد آن
بصورت له شده روي رخم ها نيز همين خطر را د ارد زيرا از راه پوست جذب بدن مي شود .
این گیاه سمی است و مقدار زیاد آن در مصارف داخلی ممكن است موجب تشنج و حتی مرگ شود.
مصرف این گیاه در دوران بارداری ممنوع است.
بنابراين بايد مصرف آن در حد گفته شده باشد و تحت نظر متخصص مصرف شود.



پرورش گیاه
پرورش این گیاه از طریق دانه صورت می گیرد و زمین زراعتی باید سایه دار و نسبتاً مرطوب, ماسه ای و نرم با خاک پوسیده باشد. بذر آنرا در گلخانه در اویل اسفند و یا مستقیماً در زمین شخم خورده در ردیفهایی به عرض 50 سانتی متر در طول فروردین ماه می کارند میزان بذر مورد نیاز گلخانه هر هکتار 200 گرم و میزان آن در زمین اصلی 2 کیلو گرم د رهکتار می باشد.
ماههای اردیبهشت و خرداد نهالها را در کرتهای 20*50 سانتی متر نشاء می کنند.جهت تقویت زمین مقدار 150 تا 75 کیلو گرم کود ازت خالص ( نیترات آمونیوم و کلسیم سیانید ) در هر هکتار اضافه می کنند. برای مبارزه با علفهای هرز یک تا دوبار چنگک با دیسک ماشینی زده می شود.

برداشت
قسمت هوایی گیاه را در فروردین تا شهریور و ریشه ها را از مهر تا آبان یا اسفند تا فروردین قبل از جوانه زدن محصول برداری می کنند ( از دومین سال کشت چین اول گیاه را در ماه اسفند و فروردین و چین دوم آنرا در شهریور یا مهر با علف چین و ریشه ها را در مهر و آبان و اسفند و یا فروردین برداشت می نمایند).پس از برداشت محصول و تمیز کردن آن قسمت هوایی را در حرارت 50 تا 60 درجه سانتی گراد و ریشه را در حرارت 60تا 80 درجه سانتی گراد خشک می نمایند. با شرایط فوق الذکر بازدهی هر هکتار 6/3 تن محصول خشک به صورت گیاه کامل و 8/2 تن ریشه است.

دامنه انتشار
نواحی شمال ایران مانند گیلان: اطراف رشت, رودبار, عمارلو ( کبوتر چاک و زرد چین ) , گرگان: بندر گز, مازندران.

منابع :
مامیران http://aftab.ir
ماميران Greater celandine http://www.farstak.com
Greater celandine ماميران كبير http://www.golestantalk.com
گیاه مامیران http://daneshnameh.roshd.ir
ماميران Greater celandine http://www.aghlam.com
خواص دارويى ماميران http://www.mprn.ir __________________