گیاهان دارویی

گل راعی

گفته مي شود که گياه گل راعي نام انگليسي خود را از نام شواليه هاي سنت جان گرفته است که از آن در ميادين جنگ هاي صليبي براي مداواي زخم استفاده مي کردند. اين باور وجود داشت که اين گياه دافع ارواح خبيث است و به همين دليل ديوانگان را وادار به خوردن دمکرده آن مي کردند. به دليل رنگ زرد، آن را موافق مزاج صفراوي مي دانستند و براي درمان يرقان و هيستري به کار مي بردند.
اين گياه علاوه بر اين که از نظر خواص دارويي بسيار غني است، سر شاخه هاي گل دار آن نيز داراي اسانس نافذي است.

نام علمي: Hypericum perforatum
نام انگليسي: St Johns Wort
نام فارسي: علف چاي، گل راعي، هوفاريقون، گل شهناز

ريخت شناسي گياه:
گياهي است پايا، فاقدکرک، پايه چوبي، با ساقه ايستاده، در پايين چوبي، ارتفاع گياه بسته به شرايط محيطي تعيين مي شود. برگهاي تخم مرغي، دراز، پهن، در سطح زيرين کم رنگ، شامل نقاط شفاف سوراخ مانند با حاشيه اي سياه و به تعداد فراوان که در واقع کيسه هاي ترشحي مملو از اسانس هستند.
گل ها به رنگ زرد درخشان ،نسبتاً بزرگ و مجتمع در گل آذين وسيع پانيکولي، داراي پنج گلبرگ مي باشد.در گلبرگها نقاط ريز يا خطوط تيره که عبارتند از غده هاي ترشحي محتوي شيره قرمز مايل به قهوه اي ديده مي شود.
ميوه به صورت کپسول به ابعاد1-./5 ميلي متر و ريشه به طول 70سانتي متر مي باشد.(1)

محل رويش:
اين گياه در نقاط خشک، مرغزارها و مراتع آفتاب گير مي رويد. در بريتانيا به وفور به خصوص بر روي خاک هاي آهکي مي رويد.
گل راعي اگر چه در زمين هاي بلير و حاشيه جاده ها مي رويد ولي علف هرز اختصاصي مزارع چايي است.
ايران: اين گياه در نواحي مختلف البرز، کرج، راه چالوس، شمال ايران، گيلان، لاهيجان، طالش، خراسان، مغرب ايران، بروجرد، کوه الوند و نهاوند مي رويد.(2)

زمان گلدهي:
اواخر ارديبهشت تا اواخر مهرماه
زمان برداشت سر شاخه ها: خرداد تا تير ماه

قسمت مورد استفاده:
سرشاخه هاي گلدار تازه يا خشک شده گياه
سرشاخه ها را بايد در زمان گلدهي از گياه چيد. در اين هنگام طعم آن تلخ ،کمي قابض و به طورملايم شور است.
اگر در بين انگشتان فشرده و له شود ،بوي معطر و رزيني ازآن استشمام مي شود. براي منظورهاي درماني گل را بايد زماني از گياه جداکرد که در حال طراوت يعني قبل از پلاسيده شدن باشند.(1)

ترکيب هاي شيميايي :
داراي اسانس روغني فرار و در حدود 7./-.5./ درصد از يک نوع گلوکوزيد بنام هايپرين و يک ماده قرمز بنام هايپرسين بخصوص در بذرآن مشخص شده بعلاوه مقدار قابل ملاحظه اي از يک نوع تانن شبيه به تانن چاي در برگهاي آن وجود دارد در برگها در حدود 2./ روتين وجود دارد . در گلها 95 /.روتين و1./ کوئرستين وجود دارد مقدار تانن در ساقه هاي جوان گياه 8/3 درصد، دربرگها4/12درصد و درگلها 16/ درصد ميباشد اثر
فيزيولوژيکي گياه مربوط به وجود اسانس هايپرسين، کولين، تانن و نيکوتينيک اسيد مي باشد.(10)
گونه هاي ديگر اين تيره : 1.Hypericum androsaemum
داراي اثر درماني مسهل است و در بيماري هاي کليه و مثانه استفاده مي شود. 2.Hypericum lanceolatum
به عنوان يک گياه دارويي التيام دهنده با اثر مقوي استفاده مي شود. از پوست ساقه اين گياه نوعي گم رزين به رنگ زرد مايل به سبز به دست مي آيد. اين ماده با نام Baumeda fleursjaunes و با بويي نا مطبوع مي باشد.
3.Vismia guianensis
درخت خون که از آن نوعي شيره رزيني به دست مي آيد که اثر مسهل است.



4.Vismia acuminate
در آمريکاي جنوبي مي رويد .

5.Harongama dagascariensis
نوعي ماده رزيني از آن به دست مي آيد که از آن در نواحي محل رويش جهت درمان عفونت هاي زايماني استفاده مي شود.

3.Vismia guianensis
درخت خون که از آن نوعي شيره رزيني به دست مي آيد که اثر مسهل است.

4.Vismia acuminate
در آمريکاي جنوبي مي رويد .
5.Harongama dagascariensis
نوعي ماده رزيني از آن به دست مي آيد که از آن در نواحي محل رويش جهت درمان عفونت هاي زايماني استفاده مي شود.(1)
رقم توپاز يکي از معروفترين ارقام گل راعي در اروپا است که جهت توليد دارو در مقياس صنعتي از آن استفاده مي شود.در ايران نيز شرکت دارويي زردبند با تهيه بذر رقم توپاز و مطالعات متعددي که بر روي سازگاري و همچنين اثر شرايط اقليمي کشورمان بر روي آن انجام داده و به اين نتيجه رسيده که رقم توپاز را مي توان در مقياس وسيع جهت توليد دارو مورد استفاده قرار داد. (13)

گل راعي به عنوان داروي ضد افسردگي:
مشکلات و مسائل دنياي ماشيني باعث شده که روز به روز افسردگي در ميان افراد بيشتر شود. متاسفانه
اين پديده به صورت خفيف، متوسط و يا شديد در افراد مسن و ميان سال و در بسياري از جوانان نيز ديده مي شود. افسردگي مي تواند بسياري از عوامل زندگي از جمله فعاليت هاي روزانه، خوراک، لذت هاي زندگي تفکرات خوب ،تحرک، سلامت جسم وروان، تحصيلات و ... را تحت تاثير قرار دهد و در نتيجه فرد افسرده نمي تواند به خوبي از زندگي خود بهره مند شود، به طوري که افسردگي مي تواند از طريق اختلالات هورموني باعث يائسگي زودرس، مشکلات قاعدگي، چاقي، لاغري، مشکلات پوست، ريزش مو و ... شود.
خوشبختانه افسردگي قابل درمان بوده و شخص مي تواند با درمان هاي دارويي و غير دارويي درمان شده و به صورت فردي طبيعي، فعال وخوش بخت درآيد.
براي درمان انواع افسردگي ،ساليان درازي است که از انواع دارو هاي ضد افسردگي شيميايي استفاده مي شود ولي چون درمان افسردگي گاهي چندين ماه و يا چندين سال طول مي کشد، بنابراين مصرف کنندگان اين داروها هميشه از عوارض آن ناراضي و نگران هستند؛ به همين دليل در دو سه دهه گذشته تحقيقات وسيعي بر روي گياهان دارويي ضد افسردگي، آرام بخش و ضد درد صورت گرفته و تعدادي داروي موثر و داراي حد اقل اثرات جانبي به بازار هاي جهاني عرضه شده است که مي تواند در بسياري از موارد، جايگزين دارو هاي شيميايي ضد افسردگي شود.(12)

در حال حاضر يکي از بهترين دارو هاي گياهي ضد افسردگي که داراي خاصيت دارويي و خواص ارزنده ديگري نيز مي باشد در مرحله اول و طبق تجربه شربت سودا (عصاره مویز) میباشد که با مراجعه به لینک ذیل میتوانید از خواص آن با اطلاع شوید :

شربت سودا؛ عصاره مویز جهت درمان مشکلات روحی، افسردگی و آلزایمر

در مرحله دوم دارويي است که از عصاره گياه گل راعي به دست مي آيد.
قدمت مصرف اين گياه، بيش از دو هزار سال پيش است و نزد بيشتر اقوام و ملل جهان به عنوان بهترين داروي بيماري هاي عصبي مورد استفاده بوده تا اينکه در حدود يک قرن پيش، براي اولين بار در آلمان از آن فراورده صنعتي تهيه شده و سپس در حدود سه دهه قبل از بيشتر کشورهاي اروپايي و امريکا محصولات زيادي از آن به بازار آمد. در حال حاضر بيش از50 کار خانه دارو سازي جهان از گياه علف چاي، دارو هاي مختلف افسردگي تهيه مي کنند.
در ايران نيز براي اولين بار در سال 1378 از عصاره اين گياه دارويي به شکل قطره و با نام هايپيران، منطبق با استاندارد جهاني و با کيفيتي برابر با انواع خارجي تهيه و به عنوان داروي رسمي ايران شناخته شد.
با توجه به اين که به طور اساسي و به علت شرايط آب و هوايي، گياهان دارويي ايران داراي مرغوبيت خاصي مي باشند، لذا گل راعي ايران داراي بهترين کيفيت بوده و داروي ساخته شده از آن نيز از کيفيت و استاندارد بالايي بر خوردار است. (12)



مکانيسم اثر اين گياه در درمان افسردگي:
وجود آنزيم مونو آمينو اکسيداز سبب تجزيه هورمونهاي آدرنالين و نور آدر نالين در محل سيناپيس هاي عصبي مي شود.تجزيه هورمون هاي مذکورسبب ايجاد افسردگي(Depression) در افراد مي شود.هيپرسين سبب مهار اين آنزيم مي شود وبه اين وسيله افسردگي را درمان مي کند.
در اکثر مراجع علمي معتبر نظير Basic and clinical, Martindale, PDR, وکميسيونE اثر ضد افسردگي اين گياه مورد تائيد قرار گرفته است.(13)
تحقيقات نشان مي دهد که ماده شيميايي هايپرسين موجود در گل راعي ممکن است در ابعاد فعاليت مادهاي به نام MAO (Monoamine Oxidase) دخالت کرده و آن را به مهار کننده هاي MAO تبديل کند.
مهار کننده هاي MAO گروه مهمي از داروهاي ضد افسردگي مي باشند .در يک پژوهش کوچک در آلمان که پانزده نفر زن به منظور درمان افسردگي تحت معالجه قرار گر فته اند، پس از اين که به آن ها گل راعي داده شد به طور محسوس بهبود يافتند، اشتهاي آن ها زياد شد، به زندگي بسيار علاقه مند شدند، اعتماد به نفس خود را باز يافتند و خواب آن ها خوب شد.
اما بايد توجه داشت که اين گياه درمان فوري براي افسردگي نيست و شايد 2-3 ماه طول بکشد.(6)

گل راعي براي درمان ايدز:
از اوايل دهه 90 آزمايشات باليني در خصوص تاثير هيپرسين در درمان بيماري هاي ايجاد شده توسط ويروس ها
صورت پذيرفت و در نتيجه از اين گياه به عنوان يک کانديداي مناسب براي کنترل بيماري ايدز ياد شده است.
آزمايشات در اين زمينه نشان مي دهد که گياه با سميت کم ،آثار قابل ملاحظه اي بر ضد ويروس هاي مشابه HIV دارد. دراين آزمايش ابتدا موش هاي آزمايشگاهي با ويروس هايي که ايجاد بيماري لوکيما مي کنند تزريق شده و سپس يک تزريق از عصاره گل راعي انجام شد و اين تزريق صد در صد از بروز بيماري در موش جلو گيري کرد.
همچنين در آزمايش هايي که عصاره از راه دهان به موش داده شد نيز همين آثار جالب ديده شد.
پژوهش ها نشان مي دهد که عصاره گياه از سد خوني مغز عبور مي کند که اين خاصيت براي درمان ايدز بسيار مهم است. زيرا ويروس ايدز اغلب به مغز حمله مي کند.
اين روش بر روي انسان هاي مبتلا به ايدز نيز استفاده شده است و نتايج اوليه پژوهش ها که در نشريه اخبار درمان ايدز منتشر شده نشان مي دهد که تا به حال آثار مثبتي بر ضد ويروس ايدز ديده شده و بيماران بهبودي محسوسي يافته اند؛ به اين معني که فعاليت سيستم دفاعي آن ها افزايش يافته، وزن آن ها زياد شده و انرژي بيشتري يافته اند.(6)

بررسي تاثير گل راعي در درمان سندرم پيش از قاعدگي:
در تحقيقي که بر روي 70 نفر از دانشجويان دانشگاه تهران که مبتلا به سندرم پيش از قاعدگي بودند انجام شد،شرکت کنندگان براي دو سيکل متوالي فرم ثبت وضعيت روزانه را تکميل کردند و پس از تائيد سلامت جسمي و رواني به طور تصادفي به دو گروه 35 نفري تقسيم شدند و به مدت دو سيکل متوالي با 30 قطره هايپيران دو بار در روز حداقل هفت روز قبل از قاعدگي تحت درمان قرار گرفتند.
ميزان کاهش شدت علايم سندرم پيش از قاعدگي بعد از مصرف هايپيران 45/46 درصد بود. (17)

بهداشت پوست:
اثر قابض و ضد عفوني کننده گياه موجب گرديده که از آن در درمان عوارض پوست هاي چرب استفاده شود.
معمولاًپوست صورت اگر چرب باشد، پس از پاک کردن از مواد آرايشي بقاياي آن در منافذ پوست که حالت باز شده دارند، باقي مي ماند وآن ها را مسدود مي کند. براي نظافت کامل اين گونه پوست ها، جوشانده 50 گرم
سر شاخه ها ي گياه رادر يک ليتر آب تهيه کرده و بر روي پوست صورت اثر مي دهند و آن را پاک مي کنند.
جوشانده مذکور از پيدايش چين در پوست صورت جلوگيري مي نمايد و باعث طراوت آن مي شود.(1)

دارو هاي تهيه شده از گل راعي:
1.قرص پرفوران:Perforan coated tablet
قرص روکش دار که هر قرص حاوي حدود 160 ميلي گرم عصاره خشک گياه علف چاي يا هوفاريقون و معادل 300 ميکرو گرم هايپريسين مي باشد.
مواد موثره: مهمترين ماده موثره آن هيپريسين پسود و هيپريسين است .ساير مواد موجود در آن عبارتند از :فلاونوئيد،گزانتون ها، اسيد هاي کربو کسيليک، فنوليک.

آثار فارما کولوژي:
در مطالعات اوليه نشان داده شده است که عصاره گياه علف چاي انواع ايزو آنزيم A,B آنزيم مونو آمينو اکسيداز (MAO) را مهار مي نمايد. در نتيجه اين اثر ميزان واسطه هاي شيميايي سروتنين، نوراپي نفرينو دوپامين در هسته هاي مغزي افزايش يافته، موجب بهتر شدن خلق و بر طرف شدن افسردگي مي شود.
حداقل دو مکانيسم براي اثر ضد افسردگي گل راعي پيشنهاد شده است که عبارتند از : تعديل فعاليت اينتر لوکين و وقفه برگشت سروتونين به عصب.


مطالعات باليني:
در يک مطالعه باليني بر روي شش زن افسرده 55-65 سال عصاره علف چاي که ميزان 14/.% استاندارد شده بود به کار گرفته شد و معلوم شد که اين عصاره ميزان متابوليت هاي نور آدرنالين و دوپامين ادرار بيماران تحت درمان را افزايش مي دهد.
همچنين محققان دريافته اند که افزايش قابل ملاحظه اي در ميزان متابوليت هاي کاتکو لا مين ها، متوکسي
هيدروکسي فنيل گليکول که عامل مشخص کننده اثر بخشي در درمان ضد افسردگي است در ادرار اين بيماران يافت شده است.
مطالعات ادامه دار همين محققين بر روي 22 بيمار ديگر نشان داد که عصاره علف چاي به طور قابل ملاحظه اي
علائم اضطراب، بي تفاوتي، خواب زباد، بي خوابي، بي اشتهايي، کندي فعاليت حرکتي وافسردگي را بر طرف مي کند و ضمنا ًآثار جانبي مشاهده نگرديد.

موارد منع مصرف و نکات قابل توصيه:
در بيماران حساس به گياهان دارويي توصيه نمي شود.

عوارض جانبي:
عوارض آلرژيک و فتو درماتيت در بعضي بيماران گزارش شده است.

مقدار مصرف ونحوه استعمال:
روزي سه مرتبه هر بار يک قرص با يک ليوان آب ميل شود.

مصرف در حاملگي و شير دهي:
در موارد حاملگي و شير دهي توصيه نمي شود. (7)

2. قطره هايپيران:
اين فرآورده از عصاره هيدرو الکلي گياه علف چاي به دست مي آيد و به شکل قطره در دارو خانه ها موجود است.

اثرات درماني:
آرام بخش، مسکن، ضد اضطراب، مفيد در بيماري هاي ميگرن، پرخوابي، مشکلات و دردهاي دوران قاعدگي، ترس و دلهره، شب ادراري کودکان مي باشد.
عصاره اين گياه مي تواند ميزان اکسيژن سلولي را افزايش مي دهد.
در دوران قبل از قاعدگي به دليل بروز تغييرات هورموني، نوساناتي چون خلق و خو، دردهاي ناحيه کمر، دل درد، اسپاسم و سردرد بروز مي کند. استرس و اضطراب از جمله عوامل تشديد کننده اين عوارض است.
شربت گياهي هايپيران داروي مناسبي براي کاهش هيجانات روحي و تغييرات خلق و خوست.
نکاتي که در مورد اثرات ايده آل اين دارو واکثر دارو هاي گياهي بايد در نظر داشت اين است که حداقل 2-3 هفته پس از مصرف نبايد انتظار اثر داشت چون دارو هاي گياهي دير اثر بوده و اثر آن ها به طور اصولي پس از يک ماه ظاهر مي شود و به تدريج به حداکثر مي رسد، به علاوه مقادير مصرف نوشته شده در راهنماي داروهاي گياهي، بايد به دقت رعايت شود و همچنين داروهاي گياهي را بايد به طور منظم و مرتب مصرف کرد، چرا که
مسئله مقدار، مدت مصرف و نظم در مصرف دارو از شرايط اصلي اثر بخشي داروهاي گياهي است.
آمارهاي تحقيقات کلينيکي نشان داده که رعايت مصرف صحيح هايپيران ،بيش از 90 درصد اثرات ايده آل و مثبت به جاي گذاشته است.با توجه به بي ضرري هايپيران وداروهاي مشابه آن اين دارو در ليست داروهاي OTC (بدون احتياج به نسخه) قرار گرفته و در همه جاي دنيا مي توان آن را از داروخانه ها خريداري کرد.
همچنين مصرف طولاني هايپيران بدون مشکل است.(16)



3. پماد و کرم هيپريکوم پرفوراتوم:
عصاره گياه گل راعي از سرشاخه گل خشک شده و پودر شده وبا استفاده از دستگاه سوکسله و حلال متانول
تهيه مي شود.
براي بررسي اثر اين پماد به عنوان ضد التهاب و التيام بخش، پمادهايي با غلظت عصاره 5-3 درصد انتخاب و پس از مشخص نمودن روش تعيين مقدار عصاره در فرآورده ها جهت بررسي اثر آن تعداد 20 موش ماده
با محدوده وزني 250-200 گرم انتخاب شد. دو روز پيش از ايجاد سوختگي موي ناحيه پشت نمونه ها تراشيده شد.اين نمونه ها به چهار گروه پنج عضوي تقسيم شدند.
گروه اول تحت درمان با پماد 3 درصد گروه دوم پماد 5 درصد گروه سوم به عنوان شاهد تحت درمان با پلاسيبور گروه چهارم به عنوان مقايسه استاندارد تحت درمان با کرم فني توئين 1درصد قرار گرفتند. جهت ايجاد سوختگي پس از بيهوشي ناحيه تراشيده شده پنج ثانيه در آب جوش 965 درجه به صورت معلق قرار گرفت که باعث ايجاد سوختگي درجه سه شد .درمان در دو دوره و هر يک در يک هفته صورت گرفت.
در هفته نخست هر روز نمونه ها در دو نوبت و در هفته دوم در يک نوبت دارو دريافت کردند.نمونه هاي شاهد داراي افزايش تدريجي شدت التهاب ،نکروز، لاغر شدن شديد، عطش فراوان، بي حرکتي، گسترده شدن مناطق آسيب ديده و عفونت بودند. درنهايت به مرگ ان ها در روز دوازدهم منجر شد.
ساير نمونه ها به تدريج با کاهش التهاب والتيام مناطق آسيب ديده، سير بهبودي را طي کردند.در اين پژوهش نشان داده شد که پماد گل راعي با غلظت 3 درصد تا حدودي بهتر از غلظت 5 درصد عمل مي کند؛ که اين امر از نظر اقتصادي داراي اهميت بسيار است.
همچنين اختلاف معني داري بين اثرات التيام بخش پماد 3 درصد و کرم 1 درصد فني توئين ديده نشد.(14)

4.هايپر فورات :
اثرهايپرسين تغليظ شده در دي کلرو متان ومتانول در کاهش زخم معده تجربي حاصل از استيل سالسيليک اسيد واتيل الکل 96 درجه در معده موش صحرايي.
هايپريسين با مقادير مختلف به صورت وابسته به دوز جلوي ايجاد زخم توسط ايندو متاسين را مي گيرد ودر ثاني
در حيواناتي که قبلاًتوسط اين ماده پيش مداوا شدند وسپس در آن ها اقدام به ايجاد زخم گوارشي توسط ايندو متاسين مي شد تا حد قابل توجهي در برابر زخم گوارشي مقاومت نشان مي دادند.
پس اين ماده جلوي زخم زايي ايندو متاسين را مي گيرد و اين کار را با افزايش ترشح موکوس معدي انجام مي دهد. همچنين ممکن است اين دارو روي سنتز پروستا گلاتوسين ها و ميکروسيرکولاسيون مخاط معده تاثيراتي داشته باشد.(14)

فرآوري:
اسانس گل راعي:
در نقطه هاي روشن برگ غده هايي وجود دارد که مملو از شيره قرمز رنگ مايل به قهوه اي است.
در اروپا از اين شيره به عنوان موثرترين دارو براي التيام زخم ها، سوختگي و ماليدن به قسمت هايي که از بدن که پوست آن ها کنده شده است استفاده مي شود.( 15)



روغن گل راعي:
روغن گل راعي که يک روغن قرمز رنگ مي باشد از قرار دادن گل در در روغن آفتاب گردان، روغن گردو و يا روغن زيتون و با قرار دادن در برابر آفتاب به مدت چند هفته به دست مي آيد.
اين روغن را مي توان روي سوختگي، التهابات پوستي، عضلاني و بافت همبند ماليد و براي درمان نورالژي به کار برد. (8)

خشک کردن:
براي خشک کردن گياه بايد آن ها را به صورت دسته هاي مجزا در آورد و سپس بر روي طناب آويخت. يا اينکه سر شاخه ها را به صورت قشر نازکي بر روي سطح زمين در محل خشکي گستراند تا بدون فاسد شدن خشک شوند. اگر عمل خشک کردن با دقت و سرعت انجام شود، گل ها، رنگ زيبا و طعم خود را حفظ مي کنند. (11)
خشک کردن صنعتي گل راعي در دماي حداکثر 55 درجه و در تاريکي کامل انجام مي شود. (حتي چند ساعت نور مي تواند مقدار ماده شيميايي فعال را کاهش مي دهد.(3)

مقدار مصرف :
براي التيام زخم پس از اين که محل زخم با آب و صابون کاملاً تميز شد برگ ها و گل هاي تازه له شده گياه را روي زخم بگذاريد.
براي تهيه دمکرده براي معالجه افسردگي و احتمالاً تحريک سيستم دفاعي بدن يک تا دو قاشق مربا خوري گياه خشک را در يک ليوان آب جوش 15-10 دقيقه خيس کنيد و تا سه پيمانه در روز بخوريد.طعم آن ابتدا کمي شيرين وسپس تلخ و قابض است.
براي کودکان وافراد بالاي 65 سال بايد از مقدار کم شروع کرد و به تدريج اضافه کرد.

فاکتور هاي ايمني :
مهار کننده هاي MAO در تريک با بعضي خوراکي ها ممکن است در ابعاد خطرناکي فشار خون را بالا ببرد و علائم آن سردرد، سفتي گردن، آشفتگي و قي سردي پوست بدن مي باشد. البته قدرت تاثير گياه در مقدار مجاز به قدرت مهار کننده هاي دارويي تجاري نيست ولي توصيه مي شود اشخاصي که از اين گياه استفاده مي کنند نبايد از دارو هاي Amphetamines و مخدرها، و از اسيدهاي آمينه Tryptophan,Tyrosine وقرص هاي ضد بار داري بخور هاي ضد آسم، داروهاي سرما خوردگي استفاده نکنند.
در مواردي که چاي کوهي به به عنوان علوفه دارويي به دام ها داده مي شود ماده شيميايي هايپريسين زير پوست دام جمع مي شود و زير تابش اشعه آفتاب ايجاد سوختگي و تاول مي نمايد.حتي در مواردي که به جانوران آزمايشگاهي به مقدار زياد ماده شيميايي هايپيريسين تزريق شده وزير تابش اشعه آفتاب قرار داده شده اند ،
مرده اند. ولي تحقيقات دانشمندان نشان مي دهد مصرف اين گياه براي انسان در صورتيکه در حد مجاز توصيه شده ،مصرف شود ايجاد عوارض پوستي نمي کند،مگر در افرادي که داراي پوست هاي حساس باشند.به همين دليل اشخاصي که از اين گياه استفاده مي کنند،شبه به اشخاصي که از آنتي بيوتيک تترا سايکلين استفاده مي کنند بايد حتي الامکان دور از تابش اشعه آفتاب باشند. (6)

احتياط مصرف:
قرار گرفتن پوست در معرض آفتاب پس از مصرف خوراکي اين گياه، ممکن است منجر به درماتيت شود.
در هواي مرطوب و آفتابي هرس کردن گياه و چيدن برگ و گل باعث درماتيت تماسي مي شود.



تداخلات دارويي:
استفاده طولاني مدت اين گياه مي تواند فعاليت دارو هاي حياتي مانند مهار کننده هاي پروتئاز براي HIV و دارو هاي ضد وازنش پيوند را که بعد از پيوند اعضا مورد استفاده قرار مي گيرد ،بلوک نمايد.
در يک مطالعه بر روي 86 بيمار، بعد از در يافت گل راعي، در برخي از بيماران وازنش پيوند رخ داد و ساير بيماران مجبور شدند دوز اين داروي گران قيمت را افزايش دهند. (9)

ترکيب هاي موجود در گل راعي:
a-mujene

1
a-pinen

2
sammene

3
B-pomene

4
myrsen

5
a-terpenin

6
Limonene

7
ocimene

8
y-terpinene

9
terpinene

10-B-curpinene
منابع:
1.زرگري.ع،1362،گياهان دارويي.جلد اول،انتشارات دانشگاه تهران.
2.اميد بيگي.ر،1374، رهيافتهاي توليد وفرآوري گياهان دارويي،انتشارات فکرروز
3. يزداني.د،138، کاشت داشت وبرداشت گياهان دارويي،جهاد دانشگاهي
4.لباسچي.م،شريفي.ا،1380،تحقيق ات گياهان دارويي ومعطرايران،جلد11،انتشارات موسسه تحقيقات جنگل ها ومراتع
5.نقد آبادي.ح،ضيايي.ع،1383،فصلنامه گياهان دارويي،شماره11،پژوهشکده گياهان دارويي وفرآورده هاي طبيعي جهاد کشاورزي
6.مير حيدر.ح،1375،معارف گياهي،جلد سوم،انتشارات نشر اسلامي
7.لابراتور داروسازي گل دارو
8.ولاگ.ژ،استودولا.و،ترجمه زمان.س،1374،انتشارات ققنوس
9.واحد تحقيق وتوسعه باريج اسانس،1381،شماره 6
10.سفيد کن.ف،ميرزا.م،1377،تحقيقات گياهان دارويي ومعطر،جلد اول،
انتشارات جنگل ها ومراتع
11.صمصام شريعت.ه،1382،پرورش وتکثير گياهان دارويي،انتشارات ماني
www.zard band.html.12
www.doc.ir. 13
14سايت دانشگاه آزاد جويبار
www.sabziran.ir.15
www.Medicinal plant.com.16

انجیر

انجير در آسيا رويش مي کند. امروزه بيشتر از 600 نوع متفاوت انجير وجود دارد.

انجير خشک محتوي مقدار زيادي قند( در حدود 60 درصد) مي باشد. اين دليل خوبي است براي آن که ورزشکاران از انجير استفاده مي کردند.

رومي ها انجير تازه را به برده هايشان مي دادند، براي آن که آن ها بتوانند بهتر کار کنند. انجير خشک در آن زمان خيلي کم مصرف مي شد. انجير از درختي به نام فيکوس( Ficus) مي رويد.

انجير يک ميوه شيرين مي باشد. محتوي مقدار زيادي هسته است و غالبا خشک مصرف مي شود. انجير تازه بسيار خوشمزه مي باشد و از آن مربا و ترشي درست مي کنند.

پوست انجير بسيار نرم است و به همين خاطر نگهداري و انتقال آن بسيار مشکل مي باشد.

در کشورهاي گرمسير، انجير به صورت خشک صادر و ذخيره مي شوند.

انواع مختلف انجير، داراي برگ هاي متفاوتي مي باشد.

درخت انجير در حدود 6- 5 متر مي باشد. درخت انجير برگ هاي سبز و خاکستري رنگ دارد. ميوه درخت انجير، زرد رنگ مي باشد. درخت انجير تا 20 سال ميوه مي دهد.

بر طبق تحقيقات سازمان خواربار آمريکا، ايران دومين کشور بزرگ صادر کننده انجير مي باشد.

انجير تازه را از اوايل خرداد تا اوايل شهريور مي توان يافت. اما انجير خشک را در هر زمان که ميل داشتيد، مي توانيد پيدا کنيد.

حال فوايد انجير را براي شما بيان مي کنيم:
1- کاهش فشار خون

انجير منبع خوب پتاسيم مي باشد و همان طور که مي دانيم، پتاسيم، عنصري است که براي کنترل فشار خون به کار مي رود. کمبود پتاسيم، مخصوصا وقتي که غذاها داراي مقدار زيادي سديم(نمک) باشند، مي تواند موجب بالا رفتن فشار خون شود.

2- کاهش وزن

انجير، منبع خوبي از فيبرهاي غذايي مي باشد. فيبر، اثر مفيدي بر کاهش وزن دارد و گرسنگي را به تاخير مي اندازد.

3- جلوگيري از سرطان سينه

به خاطر داشتن فيبر بالا، از ابتلا به سرطان سينه جلوگيري مي کند.

4- بالا برنده تراکم استخوان

انجير داراي مقدار زيادي کلسيم (79 ميلي گرم در 224 گرم انجير) مي باشد. تحقيقات نشان داده است که کلسيم در انجير به همان اندازه کلسيم موجود در شير مي باشد.

کلسيم، به عنوان بالا برنده تراکم استخوان شناخته شده است. به علاوه، پتاسيم موجود در انجير، دفع ادراري کلسيم را کاهش مي دهد. پس انجير يکي از بهترين ها براي افزايش تراکم استخوان مي باشد و از پوکي استخوان جلوگيري مي کند.

5- جلوگيري از ضعف عضلات

مطالعات نشان داده است که افرادي که روزانه 3 عدد يا بيشتر ميوه مصرف مي کنند، ضعف و انحطاط عضلاني کمتري دارند.

6- انجير منبع خوبي از منيزيم نيز مي باشد.

7- ملين و ضد يبوست است.

8- به بهبود سرفه و نفس کشيدن راحت کمک مي کند.

9- انجير تازه مقدار کمي ويتامين C دارد و بهترين منبع(نسبت به ديگر ميوه ها) ويتامين B6 مي باشد.

10- انجير براي هضم بهتر غذا بسيار مفيد است. براي کم خوني مفيد است.

11- انجير براي افراد داراي کلسترول بالا و اسيد اوريک بالا ، بسيار مفيد است.

12- تشنگي را از بين مي برد.

13- انجير به عنوان دارويي براي توليد انرژي و قوي شدن به کار مي رود.

14- انجير براي افرادي که رشد غير طبيعي دارند، بسيار مفيد مي باشد.

15- از سرطان روده جلوگيري مي کند. انجير جلوي رشد سلول هاي سرطاني را مي گيرد.

16- آنتي اکسيدان زيادي نسبت به ساير ميوه ها دارد.

17- امگا 3 و امگا 6 دارد. پس براي سيستم اعصاب، مغز و قلب بسيار مفيد مي باشد.

18- سديم کمي دارد.

19- انجير براي بهبود سردرد، دندان درد ، تهوع، تب، نقرس، گوش درد ، سوختگي، معده درد، ورم چرکي(آبسه) ، بيماري هاي ريوي و بيماري هاي مقاربتي مفيد است.


فوايد انجير خشک
1- انجير خشک درمان کننده نفخ و باد معده مي باشد.

2- انجير خشک نسبت به انجير تازه، 5 برابر بيشتر کالري دارد.

3- انجير خشک داراي مقدار زيادي آهن مي باشد.

فوايد شيره انجير
1- شيره انجير داروي خوبي براي افسردگي مي باشد.

2- شيره انجير، از بين برنده زگيل مي باشد.

فوايد برگ انجير
ممکن است با خودتان فکر کنيد که برگ انجير به چه دردي مي خورد. در بعضي از کشورها، برگ انجير، جزوي از غذا مي باشد.

1- برگ انجير براي ديابتي ها مفيد است و مقدار انسولين تزريقي مورد نياز براي شخص ديابتي را کم مي کند.

2- برگ انجير را به آب جوش اضافه مي کنند و به عنوان مرهم براي درد به کار مي برند.

3- برگ انجير به پايين آوردن تري گليسيريد خون کمک مي کند.

نعمات خداوند بسيار زياد است. به هر نعمتي نگاه کنيد، مي بينيد براي همه ما خوب و مفيد است. اما نبايد هيچ گاه اين اصل را فراموش کنيم که: "کم بخور، هميشه بخور".

مريم سجادپور- کارشناس تغذيه

بادام تلخ

اگرمقداري مغربادام تلخ را له کرده و با کمي سرکه کهنه مخلوط نماييد و به محل جوشهاي خشک صورت بماليد علاوه بررفع آنها در درمان ساير امراض پوستي نظير جرب و خارش پوست نيز مؤثر است.ماليدن روغن بادام تلخ به پوست هم مفيد است.
جهت رفع سردردهاي کهنه چند بادام تلخ را بکوبيد و آنرا با سرکه خمير کنيد و بر پيشاني و سر ضماد نماييد در صورت نبود بادام تلخ و سرکه مي توانيد چند قطره روغن بادام تلخ را در بيني بچکانيد.
ريشه ي درخت بادام تلخ داراي طبيعتي گرم و خشک است.چنانچه کسي مقداري از آن را نرم کوبيده و با روغن سرخه و سرکه خمير نمايد و بر محل لک و پيس پوست بمالد در رفع اينگونه لک ها و درمان بيماري برص موثر است.
چنانچه چند قطره از روغن بادام تلخ را در گوش کسي که به گوش درد دچار گشته بچکاند درد گوش راساکت کرده و در رفع سنگيني و برطرف کردن صداي گوش نيزمجرب است.
چنانچه 2 مثقال پوست فندق را سوزانده و با 1 مثقال از رنده شده پياز عنصل مخلوط کرده و با نصف استکان روغن بادام تلخ بياميزد و هرروز بمالد در تقويت پياز مو و جلوگيري ازريزش مو بسيار مفيد است.
منبع:خواص ميوه ها و گياهان در درمان بيماريها در ذیل خواهد آمد

غوره

نويسنده: حسين غفراني

غوره انگور فخري و عسکري از ساير غوره ها بهتر و مرغوب تر هستند. طبيعت غوره سرد است و به علت داشتن اسيدهاي آلي نظير اسيد اسکوربيک و اسيد تارتاريک و اسيدهاي آلي ديگر هم به صورت غذا و هم به عنوان دارو مصرف مي شود..غوره ضد صفرا و غلبه خون بوده،ترشح و دفع صفرا را آسان مي کند و ازغلبه خون در افراد مبتلا به اين ناراحتي جلوگيري مي نمايد.در اثر داشتن اسيد تارتاريک براي مداواي پادردهايي که جزء روماتيسم گرم مزاج مي باشند مفيد است و توليد گرماي زياد را در کبد نقصان مي دهد.آب غوره عطش را کم مي کند.افرادي که به زخم معده و زيادي اسيد معده مبتلا هستند و يا ششهاي آنها ناراحت است خوردن آب غوره براي آنها جايز نيست، غوره همانند انگور داراي ويتامينهاي C،B2،B1،A و مقدار فراواني کاني مي باشد.آب غوره تصفيه کننده بسيار خوب خون مي باشد. از دانه غوره و يا از پودر خشک شده آن نيز استفاده مي شود

خربزه درختی (پایایا)

اين ميوه گرمسيري بسيار مقوي است درون آن تو خالي و دانه هاي گرد سياه دارد.ازنظر شکل،رنگ تقريباً شبيه کدوي حلوايي است.پاپايا در بسياري از کشورهاي جهان افريقاي،امريکايي و بعضي کشورهاي آسيايي مثل هند،مالزي، سيلان و ...توليد مي شود.قسمت بيروني پوست خربزه درختي وقتي که رسيده باشد زرد يا نارنجي است و قسمت گوشتي آن نرم وشيرين است..پاپايا به جهت داشتن دو ماده فراوان مشهور است اين دو ماده پايين و آنزيمها هستند.پايين هضم کننده ي بسيار قوي پروتئين است.پاپايا وقتي رسيده باشد داراي مقدارزيادي شکرهاي طبيعي است که انرژي توليد مي کند.عصاره ي پاپايا خون سازي را تقويت مي کند،توانايي انعقاد خون را بالا مي برد.ملين بسيارخوبي است، اشتها را تحريک نموده و کليه ها،کبد،روده ها را شستشو مي دهد.جهت آب گيري خربزه هاي به رنگ طلايي تيره با نارنجي يا زرد که زياد نرم نشده باشد انتخاب شود. فقط قسمت گوشتي آن آب گرفته مي شود و پوست و دانه ي آن دور ريخته مي شود

الوئه ورا

گیاهی را که مشاهده می کنید آلوئه ورا یا صبر زرد نام دارد که علاوه بر اینکه خاصیت داروئی زیادی دارد.از ماده ژلاتینی که درون برگ این گیاه وجود داره برای مصارف بهداشتی آرایشی (ژل.کرم .شامپو و...)هم استفاده میشود. این گیاه به دلیل خواص داروییه خارق العاده ای که دارد در گروه گیاهان سحر آمیز دسته بندی میشود.

معرفی گیاه
مرور کلی خواص داروئی : صبر زرد از نظر طب قدیم ایران گرم و خشک است و شیرابه آن به مصرف طبی می رسد .
Aloe vera یک گیاه بادوام با گلهای زرد است. برگهای سخت آبدار و نیزه ای این گیاه به طول 20 اینچ رشد می کند و طول کل گیاه تا 4 پا می رسد. تنها برگهای این گیاه ارزش دارویی دارند، اما بخشهای مختلف برگها نیز برای اهداف گوناگونی مورد استفاده قرار می گیرند. ژله شفاف و سفتی از قسمتهای داخلی برگ تشرح میشود. بین این ژله و پوست بیرونی برگ سلولهای خاصی حاوی مایع زردرنگ تلخ قرار دارد. وقتی که این مایع خشک میشود، سبب تولید شیرة Aloe میشود.


تاریخچه :
آلوئه ورا سابقه ای بسیار طولانی و درخشان دارد. اولین گزارش مکتوب که در آن به آلوئه ورا اشاره شده است متعلق به چهار هزار سال پیش از میلاد مسیح است و در غارنوشته ها و کنده کاری های روی ظروف در معابد باستانی مصر کشف شده است. در افسانه های به جای مانده از مصر باستان آمده است که آلوئه گیاهی چنان گرامی بوده که افراد برای حضور در مراسم پس از مرگ یک فرعون باید تحفه ای از برگ های آلوئه ورا تقدیم می کردند.داستان هایی نیز درباره استفاده کلئوپاترا از آلوئه ورا، عسل و شیر برای حفظ زیبایی افسانه ای شان گفته می شود.کلئوپاترا ملکه مصر پوست خود را هر روزه با آن ماساژ می داد که از شر آفتاب مصر در امان باشد وحتی مصریان آنرا برای مومیائی مردگان خود بکار می بردند .در کتاب مقدس نام این گیاه به کرات آمده است . اما مصریان باستان تنها ملتى نبودند که آلوئه ورا را مى شناختند براساس منابع قدیمى ارسطو یکى از طرفداران بسیار معتقد خواص آلوئه ورا بوده است.او رایزن الکساندر کبیر نیز بوده است.قدر و ارزشی که او برای آلوئه ورا قائل بود چنان بوده است که در سال ۳۳۳ قبل از میلاد الکساندر را متقاعد کرد جزیره سوکوترا در اقیانوس هند را تصرف کند. این جزیره به دلیل رویش آلوئه در آن شهرت داشت و در آن زمان برای درمان زخم های سربازان در سپاه الکساندر از آلوئه ورا استفاده می شد.

گونه شناسی:
گیاه «آلوئه ورا»گیاهی است که به طور عمده در مناطق خشک رشد می کند. آلوئه ورا با اینکه به خانواده زنبق تعلق دارد اما در ظاهر شباهت بسیار زیادی به کاکتوس دارد.در بین بیش از ۲۴۰ گونه آلوئه ورا چهار نمونه آلوئه ورا تشخیص داده شده که دارای ارزش غذایی هستند.

نام آلوئه ورا در لغت به معنای «ماده تلخ درخشان» که از کلمه عربی «آلوئه» گرفته شده است. آلوئه از خانواده سوسن است این گیاه با ظاهری شبیه به کاکتوس، گیاهی دائمی، گوشتی و آبدار است که حداکثر حدود دو متر ارتفاع دارد با برگ های پهن تیغ دار. اگر تیغ هایی را که در لبه برگ ها قرار دارند جدا کنیم از جای خالی آنها ژلی ترشح می شود که تمام خواص گیاه در آن نهفته است.از آلوئه که امروز در تمام دنیا کاشته می شود برای درمان گستره وسیعی از بیماری ها از انواع میگرن گرفته تا سوءهاضمه، درمان جوش و سوختگی استفاده می شود.
آلوئه ورا در طب سنتی ۵ هزار ساله هندی، آیورودا نیز به همین ترتیب ارزشمند شمرده می شود. تمدن های یونانی، رومی، آفریقایی، مایایی، سرخپوستان آمریکایی و چینی نیز آلوئه ورا را گرامی می داشتند و مسلمانان هنوز هم در بسیاری از نقاط جهان در بازگشت در سفر حج برگ های آلوئه ورا را بالای در خانه هایشان آویزان می کنند.

ترکیب شگفت آور این گیاه چیست؟
باید گفت در کمال شگفتی ۹۶ درصد ساختمان ژل آلوئه ورا از آب تشکیل شده است. ۴ درصد باقی مانده اما حاوی مواد فراوانی است که ۷۵ نوع آن شناخته شده اند.ترکیباتی که در ژل آلوئه یافت شده اند از پلی ساکاریدها هستند که قادر به کاهش و ترمیم التهاب هستند.این ترکیب همچنین دارای ویژگی آنتی باکتریال و ضدمیکروب است.آنتی اکسیدان هایی در قالب ویتامین های آ، ب، ث، ای، آمینواسیدهای روی و اسیدهای چرب ضروری نیز در این ترکیب یافت می شوند.کلسیم و آلوئین نیز در آلوئه ورا موجود هستند، آلوئین ملینی بسیار قوی است.

حدود ۹۶ درصد از وزن آن را آب تشکیل داده است و مابقى شامل چربى هاى ضرورى آمینواسیدها، ویتامین ها، املاح، آنزیم وگلیکوپروتئین است!

این گیاه حداقل داراى ۳ اسید چرب با خاصیت ضدالتهابى است که براى معده ، روده کوچک و روده بزرگ مفید است.

ویتامین هاى تشکیل دهنده آن عبارتند از ویتامین C ، B۱۲ ، B۶ ،B۲ ، B۱ ، A و E. «آلوئه ورا» با خاصیت اعجاب انگیز خود مى تواند تمام اسید آمینه هاى ضرورى بدن را در اختیار شخص مصرف کننده قرار دهد.

هیچ چیز این گیاه به تنهایى شگفت انگیز و خارق العاده نیست.بلکه همراهى و یک جا جمع شدن تمام مواد مورد نیاز بدن از گروههاى مختلف غذایى است که آن را منحصر به فرد کرده است.

ژل Aloeحاوی گلیکوپروتئین است که از تورم و درد جلوگیری و روند بهبود را تسریع می کند و همچنین حاوی پلی ساکارید است که رشد و ترمیم پوست را تحریک می کند. “آنتراکوئین” موجود در شیرة Aloe به عنوان مسهل مؤثر عمل می کند.این مواد شیمیایی در مقادیر کم، می توانند از تشکیل سنگ کلیه جلوگیری کنند.از ژل Aloeبرای درمان زخمهای درونی و بیرونی نیز می تواند استفاده کرد.این ماده روند درمان بسیاری از جراحات پوستی از جمله زخمها، سوختگیها و یخ زدگی را تسریع می کند.



شیره ‌این گیاه مسهل مفیدی است، اما چون می تواند سبب گرفتگی دردناک عضلات شود، غالباً استفاده نمیشود. با میزان مصرف کمتر، شیرة Aloe می تواند از سنگ کلیه پیشگیری یا اندازة سنگ را کوچکتر کند. این ماده به عنوان تسهیل کننده دفع مدفوع به ویژه در افرادی که مبتلا به وبواسیر هستند ماده مفیدی است.

عصارة Aloe شکل ژل این گیاه است که مصارف داخلی دارد و چون دارای خواص ضد میکروبی است، از آن برای درمان عفونتهای میکروبی مجاری معده ای-روده ای نیز می توان استفاه کرد.چون این ماده اسیدهای معده را که سبب تشدید زخمها میشود کاهش می دهد برای درمان زخمهای معده نیز مؤثر است.تحقیقات اخیر نشان داده که “مانوز استیله” به عنوان یک ترکیب ضد ویروسی، دارای خواص درمانی ضد ویروس ایدز است.مانور استیله خود ویروس را مورد حمله قرار می دهد اما مهمتر اینکه، میزان تأثیر AZT را (یک داروی مؤثر در درمان عفونت ویروس HIV)تا حد زیادی بالا میربرد.اگر این ترکیب دارویی با Aloe مصرف شود، میزان AZT مورد استفاده برای HIV را می توان تا ۹۰% تقلیل داد که این امر از هزینه ها و عوارض جانبی AZT تا حد زیادی خواهد کاست.

ژل خوراکی آلوئه ورا شامل بیش از ۷۵ مواد مغذی از لحاظ غذایی و ۲۰۰ ترکیب فعال، ۲۰ نوع ماده معدنی، ۱۸ آمینو اسید و ۱۲ نوع ویتامین است. این ژل بی نهایت مطبوع است.

در منابع دارویی فهرست مصارف آلوئه ورا تقریباً به اندازه فهرست مواد تشکیل دهنده آن طویل است.از بارزترین خواص آلوئه ورا جلوگیری از ضایعات پوستی و ترمیم آنها است.مصرف خوراکی آلوئه ورا نیز به گوارش غذا کمک می کند، سلامتی قلب و عملکرد کبد را بهبود می بخشد، قند و کلسترول خون را کنترل می کند، تولید انرژی را افزایش داده، درد مفاصل را تسکین می دهد، شش ها را پاک می سازد، سیستم ایمنی بدن را تقویت می کند و زخم ها و جراحات را ترمیم می نماید.

خواص درمانی گیاه صبر زرد :
قرنهاست که برگ‌های گیاه صبر زرد به طور گسترده‌ای در کشورهای مختلف به عنوان دارو مصرف می‌شود اثرات درمانی مختلفی که برای این گیاه عنوان شده غالبا بر اساس سابقه طب سنتی است اما مطالعات بالینی نیز در سالهای اخیر روی آن صورت گرفته است.

در یک مطالعه گسترده استفاده موضعی از ژل این گیاه موجب التیام زخم‌های به جا مانده از آکنه روی صورت شد.

این گیاه دارویی در درمان آرتریت، آسم، سندرم خستگی مزمن، سوء هاضمه و اختلالات روده‌ای، اختلالات پوستی، آسیب‌های ورزشی و زخم‌های داخلی و خارجی اثر بخش است.

ژل گیاه صبر زرد بصورت موضعی برای درمان سوختگی‌های خفیف، آفتاب سوختگی، بریدگی ها، آکنه و التهاب مخاط دهان کاربرد دارد.

کاربرد موضعی الوئه ورا بر روی زخم‌های جراحی مجاز نیست زیرا بهبود زخم‌ها را به تاخیر می‌اندازد.

برگ بوته‌های گیاه دارویی صبر زرد یا آلوئه ورا معمولا بعد از گذشت دو سال از زمان کاشت و هنگامی که بوته‌ها به اندازه کافی رشد کردند برداشت می‌شود.

جزیره قشم به دلیل قرار گرفتن در منطقه گرمسیری یکی از مکانهای مناسب و دارای پتانسیل بالا برای تولید گیاه معجزه‌آسای “آلوئه‌ورا” است.

آلوئه ورا از جمله گیاهانی است که در صفر درجه می‌میرد و محیط رشد آن معمولا باید بالاتر از دو درجه باشد و به‌همین دلیل‌مناطق جنوبی کشور که درجه حرارت دراین مناطق به صفر درجه‌نمی‌رسد از مناطق مستعد برای تولید این گیاه محسوب می‌شوند.

این گیاه از جمله گیاهانی است که یک سال کاشته می‌شود و تا شش سال مورد استفاده قرار می‌گیرد، بیماری این گیاه نسبت به دیگر گیاهان بسیار کم است و آب بسیار ناچیزی مصرف می‌کند.

براساس مطالبی که توسط دانشگاه فلوریدا منتشر شده ، منشاء این گیاه که به علت رویش آن در مناطق بیابانی به ” لاله بیابان ” مشهور است آفریقا بوده و در ایران باستان از آن استفاده می‌شد.

در کشورهای کارائیب آلوئه‌ورا فقط به‌صورت برگ فروخته می‌شود و در خانه‌ها مردم به عنوان کمکهای اولیه از آن نگهداری می‌کنند.

یکی از دلایلی که این گیاه از آفریقا به مناطق دیگر جهان منتقل شده است موثر بودن آن در درمان برخی بیماریها بود و مسافرانی که با لنجها به سفر دریایی می‌پرداختند این گیاه را به‌ عنوان کمکهای ‌اولیه به‌همراه خود می‌بردند.

آلوئه ورا دارای هورمونها و ترکیباتی است که بلافاصله زخم را ترمیم می کند و برای بیماریهای گوارشی از جمله زخم معده موثر است.

همچنین اشخاص مبتلا به سرطان که مشغول شیمى درمانى هستند، ادعا مى کنند مصرف این گیاه تهوع و سایر مشکلات مربوط به این درمان را مى کاهد.

هم اینک ‪ ۲۰۰ماده دارویی از گیاه آلوئه‌ورا تولید شده است و از پوست آن نیز مواد آنتی کانسر جدا شده است.

به‌گفته برخی اساتید و متخصصان از این گیاه به عنوان یک داروخانه در یک گیاه نام برده می‌شود و به همین دلیل است که این گیاه تا این اندازه اهمیت پیدا کرده است.

هم‌اینک کمپانیهای بسیاری در جهان از آلوئه‌ورا در تولید صنایع غذایی،مربا، نوشابه‌ها، کنسرو، ماست و دوغ، ژله، مارمالاد، سوپهای آلوئه‌ورا، بستنی، عسل، ترشی، تافی، نان، ماکارونی، برنج و چای استفاده می‌کنند.

از محصولات آلوئه‌ورا در صنایع بهداشتی از جمله تولید دستمال کاغذی و پوشک بچه به علت حساس بودن پوست بچه‌ها و ترمیم سریع پوست آنها ، استفاده می‌شود.

برای استفاده تجاری‌از این گیاه باید مسیر درست کار کردن آن را بدانیم یعنی به عنوان یک سرمایه‌گذار باید ببینیم که‌در چه مناطقی چه محصولاتی و چگونه باید تولید کنیم و برای کشت تجاری نیز باید کشاورزانی که خواستار فعالیت در این زمینه هستند، آموزشهای لازم را طی کنند.

مرکز پژوهشهای بیوتکنولوژی خلیج فارس در جزیره قشم ایران ، تنها عضو منطقه خاورمیانه این انجمن است که مقر آن در تکزاس آمریکا می‌باشد.

دانشمندان اسپانیایی از گیاه آلوئه ورا ژلی ساخته‌اند که می‌تواند عمر نگهداری میوه‌ها را طولانی‌تر کند.

محققان اسپانیایی می‌گویند با استفاده از این ژل خوردنی می‌توان میوه‌ها را تازه نگه داشت.

این ژل که طعم و ظاهر غذاها را تغییر نمی‌دهد می‌تواند به صورت یک پوشش کاملا طبیعی و بی‌ضرر جایگزین مواد نگهدارنده مصنوعی شود که بعد از برداشت میوه‌ها به آنها اضافه می‌شود.

۵ دلیل عمده برای مصرف ژل آلوئه ورا:
۱) قالب های ساختاری بدن: آمینواسیدها، اجزا و قالب های ساختار بدن ما هستند. هشت آمینو اسید ضروری وجود دارد که در بدن ما ساخته نمی شود. نوشیدن مداوم و منظم آلوئه ورا به شما اجازه می دهد به واسطه تأمین طبیعی آمینو اسید های ضروری بدن، سلامتی خود را حفظ کنید. آلوئه ورا تنها گیاهی است که آمینو اسید های مشابه و ضروری بدن را می سازد.

۲) ضدالتهاب و عصبانیت: ژل آلوئه ورا دارای ۱۲ ماده اصلی است و بررسی ها نشان داده که بدون هیچ عارضه ای از عصبانیت و التهاب جلوگیری می کند و همچنین آلوئه ورا سبب تحرک ماهیچه ها و صحت کارکرد مفاصل می شود.

۳) ویتامین هاى تشکیل دهنده آن عبارتند از ویتامین C ، B۱۲ ، B۶ ،B۲ ، B۱ ، A و E. «آلوئه ورا» با خاصیت اعجاب انگیز خود مى تواند تمام اسید آمینه هاى ضرورى بدن را در اختیار شخص مصرف کننده قرار دهد، بنابراین نیاز داریم که در رژیم غذایی خود همواره این ویتامین ها را به طور مکمل بگنجانیم.

۴) میزان مواد معدنی: بعضی از مواد معدنی در آلوئه ورا یافت شده است که شامل کلسیم، سدیم، آهن، پتاسیم، کلر، منگنز، مس و روی است.نوشیدن ژل آلوئه ورا یک راه طبیعی و سالم برای تأمین نیازمندی های بدن است.

۵) بهداشت و سلامت دندان : آلوئه ورا با وجود موادی که در خود دارد بی نهایت برای سلامت دهان و لثه مفید است. دندانپزشکان بر اثرات آلوئه ورا بر دهان و لثه و استفاده از آن بسیار توصیه می کنند

اشکال موجود
در حال حاضر محصولات مختلفی از این گیاه در صنایع مختلف غذایی، آرایشی و بهداشتی دارویی در دنیا تولید و عرضه می‌شود.

در حال حاضر این گیاه دارویی در صنایع مختلف غذایی شامل انواع نوشابه‌ها، کمپوت، دوغ و غیره و همچنین در صنایع آرایشی و بهداشتی شامل انواع کرم‌ها، لوسیون‌ها، شامپوها، صابون‌ها، شوینده‌ها و در صنایع دارویی در کپسول ها، قرص‌های جوشان و غیره مورد استفاده قرار می‌گیرد.

اندام مورد استفاده این گیاه دارویی برگهای آن است.

ژل آلوئه برای درمان اگزما و ترمیم جای عمل سزارین، هموروئید و انواع دیابت کاربرد دارد.

ژل Aloeبه شکل تازه که از گیاه Aloeگرفته شده باشد بهترین ماده است، اما این ماده به صورت تجاری در شکل ژله ثابت شده نیز موجود است. پودر شیرة Aloe نیز به شکل کپسولهای 500 میلی گرمی به عنوان داروی مسهل موجود است. عصاره Aloe در واقع شکل مایع ژل است.

اگرچه آلوئه ورا هزاران سال است که نقش مهمی را در پزشکی سنتی ایفا می کند اما از کشف خواص بی بدیل آن توسط طب مدرن امروزی زمان زیادی نمی گذرد.اغلب مردم به عنوان یکی از مواد سازنده محصولات آرایشی مثل ضدآفتاب ها، مرطوب کننده ها و کرم های سوختگی با آلوئه ورا آشنا هستند.اما امروزه حضور رو به فزونی آلوئه در محصولات متعدد و متنوعی را شاهد هستیم.تولیدکنندگان شامپو مدعی هستند که اسیدیته گیاه آن را برای ساخت انواع شامپو و نرم کننده ایده آل کرده است. در حالی که متخصصین تغذیه نیز مصارف خوراکی آلوئه ورا را به اندازه مصارف خارجی آن مفید و متعدد می دانند و آن را به اشکال مختلف از جمله عصاره، ژل، کپسول و پودر عرضه می کنند.

نحوه مصرف
بسیاری از افراد این گیاه را برای درمان سوختگیها و بریدگیهای جزئی در آشپزخانه خود نگه می دارند. این گیاه برای درمان کهیر و پیچک سمی نیز می تواند مؤثر واقع شود.

به منظور استفاده از ژل Aloe، برگ آنرا به صورت طولی برش دهید و ژل داخل آنرا خارج سازید. سپس آنرا به صورت آزاد روی قسمت آسیب دیده بمالید.

شیره Aloe از قدیم به عنوان مسهل مورد استفاده بوده است، اما در ایالات متحده مصرف چندانی ندارد. چون این ماده سبب بروز گرفتگیهای دردناک عضلات می گردد، لذا ابتدا مصرف سایر مسهل های گیاهی نظیر "کاسکارا و فلوس" توصیه میشود.

برای درمان سنگهای کلیه و به عنوان مسهل شیرة Aloe خشک را مصرف کنید. برای درمان HIV، روزانه به میزان 800 الی 1600 میلی گرم مانوز استیله مصرف کنید. این میزان از مادة مزبور، برابر با نیم تا یک لیتر آب Aloe است، هر چند میزان مانوز استیله می تواند در فرآورده های مختلف متفاوت باشد.

نکات احتیاطی
با وجود خواص بسیار آلوئه ورا و با آنکه تاکنون هیچ عوارضی از مصرف آن گزارش نشده است پزشکان مصرف خوراکی آن در طول دوران بارداری و شیردهی را برای خانم ها منع می کنند.آلوئه ورا چنان خواص چشمگیر و متعددی دارد که نام ها و القاب زیادی برای خود کسب کرده است از جمله:گیاه درمانگر، گیاه سوختگی، دکتر گلدانی و گرز بهشتی

ژل Aloe برای استعمال خارجی مادة بی خطری است، اما در موارد نادری سبب واکنش آلرژیک میشود. اگر پوست شما تحریک می شود مصرف آنرا ادامه ندهید.

ژل Aloe برای درمان زخمهای عمیق مؤثر نیست. شیرة آن می تواند سبب گرفتگی یا اسهال روده ای شدید گردد، زنان باردار یا شیرده نباید این ماده را مصرف کنند زیرا ممکن است سبب انقباضهای رحمی گردیده و سقط جنین را تحریک کند.مصرف مسهل Aloe برای درمان بیماریهای معده ای- روده ای، انسداد روده ای، آپاندیسیت یا درد معده مبهم تجویز میشود.مصرف زیاد این ماده ممکن است سبب تشدید اولسرها، بواسیر، دیورتیکولوز، التهاب دیورتیکول، کولیت یا سندرم روده تحریک پذیر (IBS) گردد.

مصرف طولانی مدت این ماده سبب وابستگی به آن میشود یا تعادل الکترولیتی را مختل می سازد. این ماده ممکن است سبب تغییر رنگ ادرار به رنگ قرمز بی ضرر گردد. کودکان زیر 12 سال نباید گیاه Aloe مصرف کنند.

تداخل های احتمالی
مصرف طولانی و مزمن شیرة Aloeمی تواند سبب کمبود پتاسیم گردد که می تواند با پاره ای معالجات قلبی تداخل کند. احتمال کمبود پتاسیم در بدن در صورتی که شیرة Aloe را با ادرار آورهای (مدرهای) تیازید، شیرین بیان یا کورتیکو استروئید مصرف کنید، بیشتر است.

«صبرزرد» در جزیره قشم :

«صبر» نام فارسی آن است و صرفنظر از مصارف درمانی آن توسط افراد بومی، آن را روی قبرها می کارند و نشانه ای از محل خاکسپاری کسی است که فوت شده است .برگزیدن نام صبر برای این گیاه نیز احتمالاً ایجاد آرامش و صبر برای بازماندگان است.در جزیره قشم تراکم بسیار زیاد گیاه را در قبرستان قدیم شهر «سوزا»به صورت چند هکتار فشرده که عملاً قبرها را کاملاً در بر گرفته است، می توان مشاهده کرد.

آلوئه و را گیاهی است که برای ماندن و رشد به حداقل آب نیاز دارد و در خاک های شور و ساحلی به آسانی رشد و پرورش می یابد و نسبت به آفات و بیماری ها مقاوم است.بر اساس تجارب پژوهشی، مرکز پژوهشی های بیوتکنولوژی خلیج فارس منطقه آزاد قشم، کارخانه تولید صنعتی آن را با ظرفیت سالانه ۲۰۰ تن ژل و پودر آلوئه طراحی و تدوین و دانش فنی آن را به یک شرکت خصوصی واگذار کرده است.

پشتوانه این واحد صنعتی ، کشت و پرورش آلوئه به مساحت ۵۰ هکتار است که ۵ هکتارتوسط «منطقه آزاد قشم کاشته شده و ۱۵ هکتار آن توسط شرکت خریدار دانش فنی در دست آماده سازی برای کاشت است و لازم است ، ۳۰ هکتار دیگر نیز توسط مردم جزیره کاشته می شود. تکثیر آلوئه ورا به صورت تولید پاجوش و کاشت بذر است. در بسیاری از موارد هر بوته تا ده پاجوش تولید می کند.

این گیاه پایدار و چند ساله است و هر سه ماه یک بار می توان از هر بوته ۳ تا ۴ برگ کناری برداشت و برای استخراج محصول در کارخانه مورد استفاده قرار دارد.توسعه کاشت «آلوئه ورا»توسط مردم جزیره قشم صرفنظر از تأمین ماده اولیه کارخانه در دست احداث، زمینه ای مناسب برای ایجاد اشتغال بومی، ایجاد فضا سبز (در زمین های ساحلی و غیر قابل استفاده کشاورزی و بی نیازی آن به آب شیرین و آبیاری دایم) است. خواص متعدد دارویی شناخته شده در «آلوئه ورا» باعث شده است که آن را گیاه قرن بیستم بنامند.

بسیاری از محققان بر این اعتقاد هستند که خواص آلوئه و نقش دارویی آن در تحولات صنایع دارویی مشابه با شناخت آسپرین در قرن نوزدهم و مصرف آن توسط میلیون ها انسان برای کاهش تب، درد و تورم در سراسر جهان است. هزاران بیمار قلبی از آسپرین به عنوان ماده ممانعت کننده از بروز لخته خون استفاده می کنند.

مطالعات نشان داده است، آلوئه دارای حدود ۲۰۰ ماده مؤثر است.مواد آرایشی، بهداشتی، غذایی و نوشابه ها بزرگترین بازار بین المللی مصرف آلوئه به شمار می روند.کشورهای کره و ژاپن قدیمی ترین مصرف کننده گان آلوئه در طب سنتی خود هستند.در کره، ژل آلوئه در نوشابه ها با غلظت ۹۹ درصد مصرف می شود. این وضعیت در سنگاپور و مالزی نیز گسترش یافته است.استرالیا بالاترین مصرف آلوئه را دارد و با حضور ژاپنی ها در استرالیا بازار مصرف نوشابه های آلوئه نیز توسعه یافته است.مواد آرایشی طبیعی ۴درصد از ۱۶ میلیارد دلار بازار مواد آرایشی، بهداشتی را در اختیار دارد.تولید آنها سالانه ۱۲ تا ۱۵ درصد افزایش می یابد که سه برابر رشد توسعه سایر صنایع است.

نوشابه های حاوی ژل آلوئه در فروشگاههای عرصه کننده Helt food ارائه می شود که با طعم و رنگ های متفاوت وجود دارد.

مرور کلی خواص داروئی :

صبر زرد از نظر طب قدیم ایران گرم و خشک است و شیرابه آن به مصرف طبی می رسد .
تقویت کننده بدن است
یبوست را برطرف می کند و روده ها را تمیز می کند
برای معالجه آسم مفید است
سوء هاضمه را برطرف می کند
در معالجه صرع مفید است
اثر ضد کمر درد
خون را تصفیه می کند
برای برطرف کردن خارش ناشی از گزیدگی حشرات شیرابه آنرا روی پوست بمالید
اگزما را درمان می کند
برای معالجه اسهال خونی مفید است
برای رفع ریزش مو ، شیرابه آنرا به سر مالیده و موها را با آن ماساژ دهید
گرفتگی کبدی را برطرف می کند
برای التیام زخم ها شیرابه آنرا روی زخم بمالید
صبر زرد بهترین کرم مرطوب کننده است برگها را بشکنید و ژله آنرا به پوست بمالید
مبتلایان به بیماری قند می توانند با مصرف این گیاه قند خون خود را کنترل کنند
برای شستن چشم و زخم ها شیرابه صبر زرد را با آب مخلوط کرده و استفاده کنید

اسامى گوناگون صبر زرد
در مـازنـدران بـه گـیـاه صـبـر انجیر بغدادى مى گویند .درگویش اصفهانى به صبر، چدروا مى گویند .صباده ، صبره ، آلوئه ، آلوئس و ازوا از اسامى دیگر صبر زرد است .


صـبـر زرد در زبان عربى : الوه ، الصبر و صباره

در زبان لاتین : Aloe vera

در زبـان انـگـلیـسـى بـه aloe

در زبـان آلمـانـى بـه aloe

در زبـان فرانسه به officinale aloes شهرت دارد .

گونه هاى مختلف گیاه صبر زرد
گیاه صبر زرد 5 گونه اصلى دارد که عبارتند از:
1 - صبر زرد، صبر، صبرهندى ، داربو - عود Aloe vera
2 - شاخ بزى Aloe verrucosa
3 - خرخ Aloe vaccillans
4 - صبر فارسى ، صبر سیاه Aloe caballin
5 - صبر سقوطرى Aloe socotrin بسیاری از افراد این گیاه را برای درمان سوختگیها و بریدگیهای جزئی در آشپزخانه خود نگه می دارند. این گیاه برای درمان کهیر و پیچک سمی نیز می تواند مؤثر واقع شود.
به منظور استفاده از ژل Aloe، برگ آنرا به صورت طولی برش دهید و ژل داخل آنرا خارج سازید. سپس آنرا به صورت آزاد روی قسمت آسیب دیده بمالید

عناب

عناب درختچه اي است متوسط با برگ های کشیده و ریز كه در زمستان برگريز مي شود. منشا این گیاه به چين و آسيا بر می گردد، گرچه بعد ها به طور نامعلومی پراكنده شده و امروز در بخش های گسترده ای از نقاط مختلف زمین دیده می شود .

ويژگيهاي ميوهً عناب
ميوه گياه که همان عناب ناميده مي شود خوراكي است.عناب درشكل ظاهر بيش از 2 يا 3 سانتيمتر درطول است.وقتي ميوه عناب نارس است لغزان وسبز است و طعمی شبیه سیب دارد . هسته آن نیز سخت و مخروطي شكل است.

هنگامي كه ميوه مي رسد به رنگ زنگ زدگي يعني قرمز تيره برمي گردد.و سپس چروكيده مي شود.اين ميوه در ظاهر شبيه به خرماست بنابراين عناب خرماي قرمز نيز ناميده مي شود. عناب ( خرماي چيني ) نيز ناميده مي شود .

كشت گياه عناب
گياه عناب بيش از 4000 سال است كه براي ميوه وخواص دارويي آن كشت شده است.گياه در دامنه تغييرات درجه حرارتي وسيع و سطح بارش متفاوت مي تواند رشد كند.گرچه درماههاي تابستان تحت شرايط مناسب و آبياري كافي بهترين رشد را دارد.بطور شگفت آوري در درجه حرارتهاي بالاي 10 تا15 درجه و متفاوت از انواع مختلف گياهان مي تواند زنده بماند. اين اجازه مي دهد كه گياه در شرايط بياباني رشد كند جايي كه درجه حرارت روز وشب نيز متغير است.عناب مي تواند در گرما و سرما شديد زنده بماند. يك درخت عناب در منطقه بيش از 300 سال باقي مي ماند.

خواص دارویی عناب
خواص دارويي عناب مدتها ي طولاني است كه شناخته شده است. مردمان كشورهايي مانند چين و كره عناب را به عنوان داروي سنتي كه مبناي گياهي دارد بكار مي برند. اين ميوه با خواص تخفيف استرس مطرح شده است.

پودر ميوه عناب براي آرامش اعصاب و اضطراب به كار برده مي شود. ميوه عناب خون را تصفيه وسموم را از سيستم بدن دفع مي كند.عناب پوست را روشن ميكند ، مانع مشكلات قلبي مي شود و احساس آرامش مي دهد.خواص آنتي اكسيدان عناب همچنين به جلوگيري از سرطان كمك مي كند.

البته به یاد داشته باشید که این میوه علاوه بر اینکه خون را تصفیه میکند موجب ازدیاد ویتامین k میشود یعنی خون را سفت میکند و مصرف زیاد آن برای افرادی که دچاز غلظت خون هستند توصیه نمیشود.

جوشانده برگ عناب اغلب براي تسكين وعصاره آن براي درمان گلودرد به كار مي رود.

استفاده از مغز ميوه در بريدگي ها وزخمها موجب تسریع در بهبودی آنها می شود .

مخلوط عناب با فلفل و نمك در بیماران مبتلا به سوءهاضمه و حتي بیماری های صفراوي سودمند است . عناب خشك رسيده به عنوان ملين عمل مي كند.دانه عناب خاصيت داروي مسكن رادارد . اگر با كره خورده شود از حالت تهوع واستفراغ جلوگيري مي كند. مصرف آن در دوران بارداري به كاهش دردهاي شكمي معروف است. ضمن اینکه در کاهش دردهای روماتیسمی نیز مفید است . عناب به شکل گلچين شده ، خشك شده و آب نباتهايي با اسانس عناب و به عنوان خوراكی يا همراه با چاي عصرانه در بريتانيا صرف مي شود. در رنگهاي سياه و قرمز موجود است .شكل دود داده عناب طعم آن را افزايش مي دهد. شربت شيرين ميوه عناب دركشورهاي كره ، تايوان و چين به طور عموم در دسترس مردم است.عناب كنسرو شده و همچنين چاي با طعم عناب به طرز گسترده اي مورد استفاده قرار می گیرد.

در برخی مناطق نیز ميوه عناب براي تهیه سركه نيز کاربرد دارد. دربرخي قسمتهاي جهان مردم شربت عناب را نيز مي نوشند. ضمن اینکه در آفريقا از اين ميوه در تهیه كيك استفاده مي شود. اما كاربرد عناب در ايران ، هندوستان و پاكستان بیشتر به صورت میوه خشک شده است .

مشک طرامشير ( طرا مشیع )

مزاج :گرم و خشک
اندام هاي تنفسي :رطوبت هاي لزج را از سينه و شش بيرون مي راند .
اندام هاي غذا :خوردنش در غش کردن و افسردگي سودمند است .
اندام هاي دفعي :در ريزش دادن بول و حيض بسيار کاري است . گاهي از اثر آن خون ادرار مي کنند .شربت از اين گياه خون بعد از زايمان را بيرون مي دهد .
شاخه هايي دارد که به شاخه ريحان سبز شبيه است . خشکيده آن نخست هيچ مزه اي ندارد و بويش آن قدرها نيست .ليکن بعد مزه آن تلخ و تند مي شود .
اگر گله از اين گياه بچرد ادرارش خوني مي شود .در تأثير درماني کار پونه را انجام مي دهد و از پونه بسيار قوي تر است .

مشک زمين آرايش

رنگ را زيبا و بوي دهان را خوش مي کند و چنانکه مي گويند هندي اش مو را مي سترد .
ورم و جوش :دمل هاي صعب العلاج را علاج مي کند ، در معالجه ورم هاي اليافي و خوره مفيد است .
مفاصل :با روغن دانه بن (ميوه درخت سقز )داروي پهلو درد است و پشت را محکم مي کند . زياد به کار بردنش جذام مي آورد .
سر :در علاج گنديدگي بيني ، دهان ، زخم ، جوش هاي دهان و سستي لثه مفيد است و زخم هاي خوره اي دهان را مداوا مي کند .
براي تقويت هوش بسيار خوب است . سنگ را از بين مي برد . در چکميزک سودمند است .در علاج بواسير و بهم آمدن دهانه زهدان و استسقا مفيد است .
تب ها :در تب هاي کهنه داروي خوبي است .
زهرها :پادزهر نيش عقرب و حشرات است .
ديسقوريدوس گويد :بين گياهي است که برگ هايش به رنگ گندنا شبيه ليکن از آن بلندتر و نازک تر و سفت تر است .بوي خوش دارد و به تلخ مزگي مي زند .بهترينش آن است که متراکم ، سنگين ، در کوبيدن سخت ، خوشبو و کوتاه شاخه باشد که بسيار تندمزه و در مرهم ها وارد است __________________

مشک چوپان

خاصيت :لطيف و تلخ است .
آرايش : سوخته مشک چوپان که با روغن کرچک يا روغن ترب يا روغن زيتون باشد علاج ، کم مويي است . در زود بر آوردن موي ريش مفيد است . لثه سست را محکم مي کند .
ورم و جوش :ورم بلغمي را نرم مي کند . اگر با به بپزند ورم بسيار سرسخت را تحليل مي برد .
زخم و قرحه :تا سبز است براي زخم خوب نيست و سوزش دارد .
مفاصل : آب پزش داروي گسستگي در ماهيچه است و عرق النساي وخيم و کهنه را شفا دهد .
سر :با روغن زيتون بپزد سر را گرم مي کند و سردي را از سر مي زدايد. اندام هاي راننده :حيض را ريزش مي دهد . سنگ گرده و آبدان را خرد مي کند .
زهرها :چون فرش زير انداز باشد حشرات را مي گريزاند .
مزاج :گرم و خشک

مشک

مزاج :گرم و خشک
خاصيت :لطيف و توان بخش است .
چشم :ديده را نيرو مي دهد . رطوبت هاي چشم را از بين مي برد و سپيدي نازک چشم را مي برد .
نفس کش و سينه :شادي آور و توان بخش دل است . ضد تپش و بيماري ترس است .
زهرها :پادزهر است و به ويژه گزند «بيش »را خنثي مي کند .
نافه حيواني است که به آهو شبيه است يا خود نوعي از آهو است که دو دندان پيشينش به سوي داخل خم شده اند و به دو شاخ شبيه هستند .
مشک آهوي تبت خوب است و مي گويند مشک آهوي چين و جرجير اول است و در درجه ي دوم مشک آهوي هندي است .
مشک آهويي بسيار خوب است که از گياه بهمنين و سنبل بخورد و در درجه ي دوم مشکي است که آهوي آن مر خورده باشد .از حيث رنگ و بو زرد شکوفه آسا بهترين است .

مشو

مزاج :معتدل و مايل به خشکي است .
خاصيت :همچون عدس قبض است و سبب سودا مي شود .
مفاصل :براي مفاصل خوب است و ضماد آن فتق و آب در بيضه آمدن کودک را شفا مي دهد .
اندام هاي دفعي :قبوضيت مي آورد .
در دارويي بودن به عدس شبيه و از عدس دير هضم تر است

مرزنگوش

مزاج :گرم و خشک است .
خاصيت :لطيف ، بازکن و گدازنده .روغن مرزنگوش گرمي مي دهد و مسهل است و تند مزاج .
آرايش:آب مرزنگوش را در ابزار حجامت مي ريزند و بعد از حجامت بر پوست مي مالند سپيدي هايي که از برش تيغ حجامت بوجود آمده از بين مي رود .
خشکيده مرزنگوش را با عسل مخلوط کنند و بر پوست بمالند لکه هاي سياه خوني و لکه هاي سبز رنگ خوني را بر مي دارد و به ويژه براي زدودن لکه هاي خوني زير چشم بسيار مفيد است .
ورم و جوش :بر ورم بلغمي بمالند مفيد است .
مفاصل :در مرهم موم و روغن گل مفيد است و پيچش مفاصل را علاج مي کند .درد پشت و بيخ ران را تسکين مي دهد .با عسل علاج خستگي است.
روغن مرزنگوش فلج را چه آن فلجي که گردن را به سوي عقب کج مي کند و چه غير آن باشد مداوا مي کند .
سر :راه بندان مغز را باز مي کند ، سردرد عادي يا سودايي ، رطوبت باد متراکم ، چاره اش با مرزنگوش است .
قطره هايي از آن را در گوش بچکانند درد گوش آرام مي گيرد . فتيله را به روغن آن آغشته کنند و در گوش بمالند گوش را از گرفتگي مي رهاند .
اندام هاي غذا :آب پز مرزنگوش در علاج استسقا سودمند است .
اندام هاي دفعي :آب پز آن داروي بي اختياري ادرار و پيچش و درد روده است . روغنش گرمي بخش و نرمي بخش است و در بهم آمدن دهانه زهدان که در راه حقنه شدن است مفيد است .
زهرها :با سرکه باشد پادزهر نيش کژدم است .
مزاج :گرم و خشک است

مريم نخودي

مزاج :گرم و خشک
خاصيت :بازکننده ، تکه کننده ، لطافت بخش و گرمي رسان است .
زخم و قرحه :همراه عسل زخم هاي مزمن را پاک مي نمايد .
مفاصل :سبز يا آب پز را بخورند در گسستگي ماهيچه مفيد و شربت آن ترنجيدگي را سر حال مي آورد و تا کهنه تر گردد مفيدتر است .
چشم :حب از آن مي سازند و مي خشکانند و براي مداواي زخم چشم به کار مي برند .اين دارو را در روغن زيتون بجوشانند يا بسايند و گردش را در چشم بکشند آب ريزي هميشگي چشم را درمان مي نمايد .
سينه :سرفه مزمن را چاره مي کند .
اندام هاي غذا :کلفتي طحال را لاغر مي کند .داروي يرقان سودايي است .شربت آن براي رفع سوء هضم بهترين دارو است .
استسقا را در اولين مرحله علاج مي نمايد و تا کهنه تر باشد مؤثرتر است .
اندام هاي دفعي :بول و حيض را ريزش مي دهد .
زهرها :ضمادش پادزهر حشرات سمي است .

شاخه هايش با برگهاي به زمين نزديک و به ستبري ريحان و بزرگتر است .
رنگش سبز و يونانيان اين گياه را بلوط زميني مي گويند . زيرا برگهاي ريزش به برگ بلوط شبيه است و تلخ مزه اند .بيخ اين گياه به رنگ ارغواني مي زند .بايد همين که تخم در آن پيدا شد چيده شود

ماه پروین

قوت ماه پروين چون قوت گياه درونه و از درونه ناتوان تر است .
زهرها :پادزهر همه سم ها است . از مار گرفته تا بيش و غيره .
تکه هايي است شبيه زراوند و از آن باريک تر است . در تأثير بعضي همانند زراوند و از آن قوي تر است . با بيش هم رستنگاه است و بيش در همسايگي آن قوت خود را بسيار از دست مي دهد