مبتلایان به آنفلوانزای A، بهترین اهدا کنندگان خون

آخرین گزارش وزارت بهداشت از تعداد مبتلایان به آنفلوانزای نوع A در کشور حاکی از آن است که تا کنون بیش از دو هزار نفر به این بیماری مبتلا شده و بیش از 30 نفر فوت کرده اند.

مدیرعامل سازمان انتقال خون ایران از افراد مبتلا به ویروس آنفلوانزای نوع A به عنوان بهترین اهداکنندگان خون نام برد که می توانند بعد از دو هفته از مدت ابتلا، نسبت به اهدای خون اقدام کنند.

دکتر حسن ابوالقاسمی در گفتگو با مهر اظهار داشت: مردم باید بدانند افرادی که از بیماری آنفلوانزای نوع A بهبود می یابند، دو هفته بعد، بهترین اهدا کننده خون هستند.

بر اساس گزارش سازمان جهانی بهداشت، یکی از مشکلات کشورها در زمان همه گیری آنفلوانزای نوع A، کمبود خون است.

ابوالقاسمی با عنوان این مطلب که بعد از ابتلا به این بیماری مقدار زیادی آنتی بادی در بدن فرد ساخته می شود، افزود: خونی که از این فرد گرفته می شود می تواند چند نفر را در مقابل ابتلا به آنفلوانزا ایمن کند.

مدیرعامل سازمان انتقال خون ایران گفت: خون فرد مبتلا به آنفلوانزای نوع A بعد از دو هفته، برای بیماری های مزمن مثل تالاسمی، دیالیزی و نوزادان نارس و... بسیار مفید است که اگر استفاده شود، بدن این قبیل بیماران تا حدود زیادی در مقابل این بیماری ایمن می شود.

ابوالقاسمی در خصوص اهدای خون در زمان ابتلا به این بیماری نیز اظهار داشت: به هیچ وجه از مبتلایان خون گرفته نمی شود ولی در عین حال خون اهدایی این افراد هیچ عارضه ای ایجاد نمی کند؛ چون ویروس آنفلوانزای A از طریق تنفس ایجاد می شود و از طریق خون مشکلی ایجاد نمی کند.

غرق شدگي در دريا

كارشناس مسئول آموزش مركز مديريت فوريت و حوادث پزشكي وزارت بهداشت، با هشدار به هموطنان مبني بر استفاده نكردن از وسايل غيراستاندارد مانند تيوپ لاستيك اتومبيل حين شنا گفت:‌ شنا در محل ‌هايي با سرعت زياد آب حتي در حد زانو، خطر غرق شدگي و مرگ را به همراه دارد.

دكتر صفيه عشوري مقدم، در گفتگو با خبرنگار بهداشت و درمان خبرگزاري ايسنا، با توصيه به شناگران مبني بر آشنايي با ميزان عمق محل شنا اظهار كرد: حتي با جليقه ‌هاي غريق نجات هم نبايد وارد مناطقي با عمق زياد شد.

وي، جليقه‌هاي غريق نجات را براي كودكان ناآشنا به شنا و در مناطق آرام ساحلي ضروري برشمرد و افزود: ميزان ايمني استاندارد و حفاظت شخصي اين جليقه‌ ها نامشخص است؛ از اين رو حتي در صورت پوشيدن اين جليقه‌ ها بايد از ورود به آب ‌هاي عميق و خروشان خودداري شود.

كارشناس مسئول مركز مديريت فوريت‌ ها و حوادث پزشكي وزارت بهداشت، با تاكيد بر اين كه از ورود به مناطقي با درجه شيب نامشخص و يا سواحل سنگي بايد خودداري شود، گفت: حتي شناگران ماهر مي ‌توانند به علت عدم حفظ تعادل و حتي خطر ريزش سنگ بر اثر سُرخوردگي، به تروماهاي سر دچار شوند.

دكتر عشوري مقدم، در ادامه سواحل شني را سواحلي آرام و معمولا در محدوده مناطق حفاظت و سالم سازي شده ي دريا برشمرد و افزود: توصيه مي‌ شود از رفتن به سواحل سنگي با امواج سهمگين خودداري شود.

وي، با تاكيد بر نبودن امنيت كافي براي شناي فرد به تنهايي در آب دريا و رودخانه گفت‌: شنا در استخر متفاوت ‌تر از شنا در آب دريا و رودخانه است.

دكتر عشوري مقدم، وحشت زدگي، حركات دست و پا، گوش ها و لب‌ هاي سيانوتيك و خاكستري رنگ، پوست بدن سرد و بي ‌رنگ را از علايم غرق شدگي عنوان كرد و يادآور شد، گاهي به علت وجود مقادير فراوان آب، شكم فرد غرق شده دچار تورم مي‌ شود. همچنين احساس تهوع و استفراغ، خستگي، مجاري تنفسي درگير، خواب آلودگي و ناآرامي، قطع تنفس، سرفه به همراه خلط كف آلود خوني (به علت درگيري ريه ها) از ديگر علايم فرد غرق شده است.

وي، نخستين اقدام در امداد رساني به فرد غرق شده را قرارگيري در محلي ثابت با امكانات مربوطه نظير چوب و طناب پس از تثبيت موقعيت فرد امدادگر برشمرد و افزود: به علت احتمال خطر وارونگي قايق، غريق نجات بايد از خم شدن به خارج قايق خودداري كند.

كارشناس مسئول آموزش مركز مديريت فوريت‌ها و حوادث پزشكي وزارت بهداشت، با تاكيد بر اين كه در حمل و جابجايي فرد غرق شده بايد كمترين آسيب به ستون فقرات فرد مصدوم وارد شود، افزود: چون احتمال شكستگي سر و ستون فقرات وجود دارد، امدادگر بايد با حمايت و بي‌ حركت نگه داشتن سر و گردن، فرد مصدوم را جابه‌جا كند.

دكتر عشوري مقدم، مرحله بعد امدادرساني را احياي قلبي - تنفسي فرد غرق شده دانست و افزود: در احيا اوليه، باز کردن راه‌ هاي تنفسي و برقراري نبض مناسب الزامي است.

وي افزود: براي باز كردن راه‌هاي هوايي مي‌ توان با حركت جارويي انگشتان دست، زبان را خارج كرد و در صورت لزوم، تنفس دهان به دهان و سپس احيا تنفسي – قلبي را آغاز کرد.

كارشناس مسئول آموزش مركز مديريت فوريت‌ها و حوادث پزشكي وزارت بهداشت، گفت:‌ براي خروج آب از داخل معده ي فرد غرق شده، وي را به پهلو خوابانده و دهان بيمار را پاك مي‌ كنند.

دكتر عشوري مقدم، نخستين اقدام براي كودكان غرق شده را خارج كردن لباس ‌هاي خيس و پوشانيدن آن ها با پتو و ملحفه دانست و افزود: پس از انجام اقدامات اوليه، تماس با اورژانس 115 الزامي است.

وي، در پايان يادآور شد: حتي اگر احيا قلبي- تنفسي با موفقيت به انجام رسيده باشد، اما احتمال آسيب رساني آب و املاح موجود در ريه‌ ها همواره وجود دارد.

با شکستگي هاي استخواني چه کنيم؟

براي آشنايي با چگونگي برخورد با شکستگي هاي استخواني گفتگوي زير با دکتر حميد بهتاش، ارتوپد و عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشکي ايران را مطالعه نماييد.

اگر با فردي آسيب ‌ديده برخورد کرده و شک کنيم که استخوانش شکسته است، بايد چه کار کنيم؟

اگر به شکستگي فردي مظنون هستيد، بايد ناحيه صدمه ديده را از آسيب بيشتر در امان نگاه داريد و سعي نکنيد که استخوان شکسته را جا بيندازيد.

شکستگي، معمولا در نتيجه سقوط از ارتفاع يا سرخوردن اتفاق مي‌ افتد. در چنين شرايطي چه علايم و نشانه‌ هايي مي ‌تواند ما را به تشخيص شکستگي برساند؟

تورم يا خون ‌مردگي روي استخوان، بد شکل شدن اندام صدمه ديده، درد موضعي که با حرکت دادن يا فشار دادن ناحيه آسيب‌ ديده تشديد مي ‌گردد، فقدان عملکرد ناحيه آسيب‌ ديده و بيرون ‌زدگي استخوان شکسته از پوست، نشانه‌ هاي مهم شکستگي است.

براي جلوگيري از آسيب بيشتر ناحيه دچار شکستگي بايد چه‌ کار کنيم؟

ابتدا نبض شريان زير ناحيه آسيب ‌ديده را بگيريد و خاطر جمع شويد که نبض شرياني قابل لمس است. اين موضوع به شما کمک مي‌ کند تا مطمئن شويد که آيا هنوز خون‌ رساني به ناحيه بعد از شکستگي صورت مي‌ گيرد يا خير. اگر چنين نبود يعني نبضي احساس نشد، شخص آسيب ‌ديده در معرض خطر از دست دادن عضو دچار شکستگي خواهد بود بنابراين به سرعت او را به نزديک ‌ترين مرکز درماني منتقل کنيد.

اگر شکستگي از نوع باز بود و استخوان شکسته معلوم شده بود، چه کار کنيم؟

در اين صورت با اعمال فشار بر موضع، خون‌ ريزي را متوقف کنيد. با استفاده از يک گاز استريل، پارچه تميز يا حتي يک تکه لباس تميز، فشار مستقيمي بر زخم وارد کنيد.

اگر هيچ چيز دم دست نبود از دست خودتان استفاده کنيد و آن قدر فشار دهيد تا خون ‌ريزي متوقف شود. همچنين به منظور کاهش جريان خون به محل شکستگي، ناحيه آسيب ‌ديده را بالا نگه داريد.

يک نکته را نيز اضافه کنم که اگر شخص از حال رفته است، رنگش پريده يا تنفسش کم‌ عمق و سريع است بايد چنين فردي را روي زمين بخوابانيد به طوري که سرش اندکي پايين‌ تر از تنه و پاها قرار گيرد.

مي‌ گويند يکي از مهم‌ ترين مسايلي که هميشه بايد رعايت شود نقل و انتقال صحيح بيماراني است که دچار شکستگي شده‌اند، نظر شما چيست؟

اشاره درستي است. قبل از نقل و انتقال فردي که دچار شکستگي استخوان شده، براي جلوگيري از حرکت کردن استخوان، آن را آتل ‌بندي کنيد. مفاصل بالا و پايين ناحيه شکسته شده را ثابت کنيد. آتل مي‌ تواند با تثبيت ناحيه آسيب‌ ديده از حرکت استخوان شکسته و در نتيجه وخيم‌ تر شدن آسيب بافتي جلوگيري کند. به خاطر داشته باشيد که آتل ‌بندي صحيح مي ‌تواند درد را نيز کاهش دهد.

درباره آتل‌ بندي صحيح و بي ‌حرکت ساختن ناحيه شکستگي نيز توضيح مي‌ دهيد؟

بله، آتل مي ‌تواند از چوب، پلاستيک، فلز يا هر ماده سفت ديگري باشد. آتل را با گاز يا پارچه ديگري بپوشانيد و بعد آن را در طرفين اندام آسيب ‌ديده قرار دهيد. آتل بايد بلندتر از استخوان شکسته باشد و بالا و پايين ناحيه آسيب ‌ديده را بگيرد.

آتل را با استفاده از يک تکه پارچه، ريسمان يا هر چيز ديگري محکم به اندام ببنديد. براي بستن، پارچه يا ريسمان را روي اندام آسيب ‌ديده گذاشته و دو انتهاي آن را در طرف ديگر بدن گره بزنيد. اندام را با آتل محکم ببنديد تا حرکت نکند اما نه آن قدر تنگ که جريان خون‌ بند بيايد.

نحوه آتل ‌بندي بستگي به محل شکستگي دارد. شکستگي‌ هاي ناحيه ستون فقرات يا لگن را نمي ‌توان آتل‌ بندي کرد اما بايد به طريقي ثابت و بي ‌حرکت شوند.

شکستگي‌ ها اغلب در اندام فوقاني، تحتاني يا ستون فقرات اتفاق مي ‌افتد. براي هر کدام چه توصيه‌ اي داريد؟

در شکستگي ‌هاي اندام فوقاني، پيچاندن روزنامه يا مجله دور ساعد مي‌ تواند موثر واقع شود. براي تثبيت شکستگي ‌هاي آرنج مي ‌توان از يک گردن آويز و باندي دور تنه استفاده کرد.

در شکستگي پا، مي‌ توانيد کل اندام تحتاني را بين دو آتل قرار دهيد. اگر آتلي دم دست نداريد، مي ‌توان از پاي سالم فرد به عنوان آتل استفاده کرد تاحرکت پاي آسيب‌ ديده را محدود کند.

در شکستگي استخوان ران، بايد مفصل لگن را هم بي ‌حرکت نگاه داشت اما اگر به آسيب گردن يا ستون فقرات شک داريد، مصدوم را حرکت ندهيد. حرکت دادن شخصي که از ناحيه ستون فقرات مصدوم شده مي ‌تواند فلج دايم و عوارض جدي ديگري را در پي داشته باشد. در صورت حرکت دادن ستون فقرات شکسته ممکن است تصادفا موجب قطع نخاع شود.

به عوارض قطع نخاع اشاره کرديد، افراد عادي چطور مي ‌توانند حدس بزنند که فردي دچار آسيب نخاعي شده و نبايد به او دست بزنند؟

اگر با مصدومي مواجه شديد که شواهدي از ضربه مغزي دارد يا اين که ضربه محکمي به پشت يا گردن فرد خورده باشد يا اگر مصدوم درد شديدي در ناحيه گردن يا پشت دارد يا اين که از ضعف عضلاني، خواب‌ رفتگي، فلج يا عدم کنترل اندام، مثانه يا روده شکايت دارد يا اگر گردن يا پشت فرد، پيچ خورده يا در وضعيت غيرمعمول و عجيب و غريبي قرار گرفته است و يا فرد بي‌ هوش است و قادر به توصيف درد نيست فرض را بر اين بگذاريد که وي دچار آسيب نخاعي شده است. در اين حالت به اورژانس زنگ بزنيد. مصدوم را بي‌ حرکت نگاه داريد و او را تکان ندهيد، مگر اين که در حال خفگي يا در معرض يک خطر قريب ‌الوقوع باشد. اگر ناگزير به جابه‌جا کردن بيمار هستيد خيلي آرام او را روي يک تخته قرار دهيد. براي مثال تخته روي ميز يا در. چند نفر را براي کمک فرا بخوانيد و خاطر جمع شويد که سر و گردن و ستون فقرات بيمار در يک راستا روي تخته محکم شوند. گردن او را حتما بي‌ حرکت نگاه داريد، سر بيمار را با يک حوله يا روسري سنگين، يک کتاب جيبي يا هر چيز نرم و حجيم ثابت کنيد تا هنگام جابه‌جا کردن مصدوم نچرخد.

شکستگي ‌هاي لگن يا مفصل ران نيز در ميان سالخوردگان زياد مشاهده مي ‌شود؛ در اين مورد چه کار کنيم؟

شکستگي ‌هاي لگن يا مفصل ران معمولا در نتيجه سقوط يا تصادف روي مي ‌دهند. در افرادي که استخوان ‌هاي آن ها به دليل پوکي استخوان يا سرطان استخوان تضعيف شده، چنين شکستگي ‌هايي ممکن است به طور خود به‌خود اتفاق بيفتد. دقت کنيد که اگر بيمار از درد مفصل ران، کمر يا ناحيه کشاله ران شاکي است و يا اين که درد در اين نواحي با حرکت يک يا هر دو پا تشديد مي ‌شود، مي‌ توانيد به شکستگي لگن يا مفصل ران شک کنيد. در چنين مواردي همانند صدمات ستون فقرات، بيمار را تکان ندهيد و فورا به اورژانس اطلاع دهيد. اگر ناگزير به حرکت دادن مصدوم هستيد به آرامي او را روي يک قطعه فيبر يا تخته روميزي قرار دهيد، درست مانند همان کاري که در مورد آسيب ستون فقرات انجام مي ‌داديد. به ياد داشته باشيد که در اين مورد سعي نکنيد پا يا مفصل ران جابه‌جا شده يا کج شده را جا بيندازيد.

جلوگیری از برق گرفتگی

توصیه‌ های ایمنی برای کار با وسایل الکتریکی

برق‌گرفتگی یکی از حوادث خانگی است. رعایت نکات ایمنی در هنگام استفاده از وسایل برقی، مانع از خطر برق‌ گرفتگی و عواقب بعد از آن می ‌شود.

بنابراین بهتر است قبل از استفاده از لوازم برقی با رعایت برخی نکات ساده، خانه ‌ای ایمن برای خود و افراد خانواده به خصوص کودکان دلبندمان ایجاد کنیم.

ماشین ‌لباس‌شویی

* هنگام خرید ماشین ‌لباس‌شویی توجه کنید که دارای سیستم اتوماتیک تعیین مقدار مناسب آب به ازای حجم لباس باشد.

* از قرار دادن ماشین لباسشویی در محل ‌هایی که به‌ طور مستقیم در معرض آفتاب یا بارندگی هستند، خودداری کنید.

* هیچ ‌گاه قسمت پشت و موتور ماشین لباس ‌شویی را با آب نشویید و حتی ‌المقدور آن را در جایی قرار دهید که آب به آن قسمت ها نریزد.

* بعد از توقف کامل موتور یا اتمام کار ماشین لباسشویی، در آن را باز کنید.

* هنگامی که موتور در حال کار و شستشوی لباس‌ها است، دست خود را داخل مخزن پُر آب نکنید.

* قبل از روشن شدن مطمئن شوید که شیر آب باز و برق در پریز موجود است.

* هنگام استفاده از خشک‌ کن هم توجه کنید که بعد از توقف کامل، لباس ‌ها را خارج کنید.

اجاق گاز

* امروزه اکثر اجاق‌ گازهای موجود در خانه دارای فندک هستند و به جریان برق متصل می‌ شوند، بنابراین هنگام کار با اجاق گاز توجه کنید که سیم اطمینان آن به زمین نصب شده است. * هرگز اجاق‌ گازی که به برق متصل است را با آب نشویید، زیرا آب ممکن است از طریق فندک نفوذ کرده و سبب برق گرفتگی شود.

* وقتی شعله اجاق گاز روشن است آن را تمیز نکنید ، زیرا جریان برق و وجود گاز در محیط ،خطر را چند برابر می‌ کند.

جاروبرقی

* هنگام کار با جاروبرقی ابتدا از سالم بودن سیم آن مطمئن شوید.

* جاروبرقی نباید بیش از 10 تا 15 دقیقه روشن باشد و بعد از این مدت جارو را خاموش کنید. کمی به آن استراحت دهید و مجددا آن را روشن نمایید.

* جسم سنگین، روی جاروبرقی نگذارید.

* برای انتقال جاروبرقی از یک اتاق به اتاق دیگر، آن را با دسته ‌اش بلند کنید نه این که آن را بکشید.

* از کیسه‌ های پلاستیکی به جای پاکت اصلی جارو استفاده نکنید.

* زباله‌های خیس و آبدار را با جاروبرقی پاک نکنید.

پلوپز برقی

* پلوپز برقی را کاملا داخل آب نکنید، زیرا به قسمت های الکتریکی آن مانند کلید، گرمکن و عایق گرمکن آسیب می ‌رسد.

* هنگامی که پلوپز کار می‌ کند، آن را تکان ندهید.

* هیچ شی خارجی را بین دیگ و صفحه گرم ‌کننده قرار ندهید.

* دیگ را هنگامی که خیس و مرطوب است، در دستگاه اصلی قرار ندهید.

توصیه ‌های کلی

* تعمیرات وسایل الکتریکی را به افراد ماهر و متخصص بسپارید.

* در صورت آتش‌ سوزی وسایل الکتریکی از آب استفاده نکنید و قبل از شروع اطفای حریق، جریان برق را قطع کنید.

* در صورتی که چند وسیله الکتریکی کنار هم هستند، سیم ‌های رابط هر یک را جدا از هم قرار دهید تا از قرارگیری سیم‌ ها روی هم جلوگیری شود.

* در حمام از وسایل برقی استفاده نکرده و از نصب کلید و پریز خودداری کنید.

* هر چند وقت یک‌ بار همه سیم‌ های وسایل الکتریکی را کنترل کنید. در صورت وجود نقص، آن ها را تعمیر کنید.

*استفاده از وسایل برقی فاقد دو شاخه، بسیار خطرناک و حادثه‌ ساز است.

* از یک پریز برای روشن کردن هم‌ زمان چند وسیله ی برقی استفاده نکنید.

* برای جلوگیری از برق گرفتگی در آشپزخانه، بدنه فلزی تمام وسایل الکتریکی مانند یخچال، فریزر و ماشین ‌لباسشویی را با نظر متخصص مربوطه به زمین حفاظتی متصل کنید.

* هنگام خرید تجهیزات الکتریکی از استاندارد بودن آن ها مطمئن شوید.

* هنگام شستشوی آشپزخانه، وسایل برقی را از برق جدا کنید.

* وسایل الکتریکی را پس از استفاده، از برق جدا کنید و دور از دسترس کودکان قرار دهید.

* در صورتی که می‌ خواهید وسایل الکتریکی مثل چای‌ ساز، پلوپز و ... را تمیز کنید، ابتدا آن را از پریز جدا کنید و سپس از خشک بودن کامل آن ها مطمئن شوید.

* کودکان بسیار کنجکاوند و وسایل برقی برای آن ها بسیار جالب است. این وسایل را از دسترس آن ها دور نگه‌ دارید.

* حتما از درپوش برای پوشاندن پریزهایی که نزدیک کف زمین قرار دارند، استفاده کنید.

* از داخل کردن جسم فلزی به داخل وسایل برقی مثل توستر، اجاق برقی و پریز برق خودداری کنید.

* از قرار دادن اشیای سنگین و برنده روی سیم‌ ها خودداری کنید.

* سیم‌ های سیار را بلافاصله پس از استفاده جمع کنید.

چطور تراشه را از پوست بیرون آوریم؟

یک تراشه ممکن است در ابتدا تنها یک عامل آزار دهنده باشد، اما اگر آن را از پوست‌تان خارج نکنید، احتمال دارد باعث درد و عفونت شود.

عمل به  توصیه‌های زیر به خارج کردن تراشه از پوست کمک می‌کند:

قبل از شروع به کار، دست‌های‌تان را به طور کامل با آب و صابون بشویید.

با یک موچین تمیز، ته تراشه را بگیرید، و به آرامی آن را با همان زاویه‌ای که وارد پوست شده است، بیرون بکشید.

در مورد تراشه‌هایی که دسترسی به آنها مشکل است، اگر خیلی عمیق وارد پوست نشده‌اند، به آرامی پوست روی تراشه را با استفاده از یک پونز یا سوزنی که با شعله یا الکل ضدعفونی شده است، بردارید. سپس با موچین، تراشه را خارج کنید.

دست‌های‌تان را دوباره به طور کامل بشویید، و به آرامی ناحیه مزبور را با تکان دادن خشک کنید (از مالیدن دست روی ناحیه پرهیز کنید). سپس روی آن پماد آنتی‌بیوتیک بمالید.

اگر احتمال می‌دهید که ناحیه آسیب‌دیده آلوده شود، روی آن را پانسمان کنید. در غیر این صورت بهتر است روی آن را باز بگذارید.

در چه صورت به پزشک مراجعه کنیم؟

اگر تراشه‌ خیلی عمیق وارد پوست شده است، یا نزدیک چشم قرار دارد، یا ملتهب شده‌ یا چرک کرده است، باید بوسیله پزشک هر چه زودتر درمان شود.

کمپرس سرد کی، کجا و چگونه؟

گاهی اتفاقاتی رخ می‌دهد که نیازمند کمک فوری نیست، ولی به خاطر درد و تورم ناحیه ی آسیب دیده، با خود می‌گوییم ای کاش می‌توانستم کار مفیدی انجام دهم.

یکی از این موارد وقتی است که فردی از اعضای خانواده، به خصوص کودکی دچار ضربه می‌شود و مثلا دست یا پاهایش بعد از افتادن، کبود و متورم می‌شود.

شما برای کاهش ورم و درد چه کاری می‌توانید انجام دهید؟

اگر آسیب‌دیدگی در دست باشد، با آویزان کردن آن، ورم و کبودی کاهش می‌یابد. اگر هم پای فرد، دچار آسیب شده او را بنشانید و ناحیه آسیب دیده را بلند کنید و چند بالش زیر پایش بگذارید. سپس به سرعت با کمک کمپرس سرد سعی کنید، درد و تورم منطقه ی آسیب‌دیده را کاهش دهید.

کمپرس سرد چیست؟

می‌توانید چند تکه یخ را داخل کیسه‌ای بریزید و کمی نمک روی آن بریزید تا به آب شدن بهتر یخ‌ها کمک کند و یا حوله یا پارچه‌ای را در‌ آب سرد فرو ببرید و هر چند دقیقه آن را عوض کنید. حتی می‌توانید یک بسته لوبیای منجمد شده از داخل فریزر بردارید و به عنوان کمپرس سرد استفاده کنید.

یادتان باشد به ناحیه آسیب‌دیده‌ فشار نیاورید و مدت 30 دقیقه کمپرس سرد را روی محل بگذارید. با این کار سرعت جریان خون به ناحیه آسیب‌دیده کم شده و در نتیجه درد و ورم کاهش می یابد.

کاهش خطرات زلزله در مدرسه

اگر حین وقوع زلزله در مدرسه یا مراکز آموزشی هستید، در حالی که آرامش خود را حفظ نموده و توصیه های ایمنی را نظر دارید، در سریع ترین زمان ممکن، بهترین و مناسب ترین عکس العمل را نشان دهید.

- قبل از هر چیز آرامش خود را حفظ کنید، ترس و وحشت، از سرعت و صحت کارهای شما می کاهد، پس نکات ایمنی را با اعتماد به نفس انجام دهید. همچنین دیگران را به آرامش دعوت نمایید.

- به محض اینکه وقوع زلزله را احساس نمودید، در صورتی که در ساختمانی یک طبقه و نزدیک درب خروجی هستید، تا آنجا که ممکن است بی درنگ ساختمان را ترک کنید و به خارج از آن بروید.

- اگر هنگام وقوع زلزله در ساختمان بلندی هستید، سعی نکنید که با استفاده از پله ها یا آسانسور بیرون بروید.

- در کلاس های درس که دانش آموزان نمی توانند یک جا و در یک لحظه با هم از آنجا خارج شوند، ممکن است به همدیگر آسیب برسانند.

بنابراین می بایست ایمن ترین محل را در داخل مدرسه انتخاب نموده و تا پایان تکان های ناشی از زلزله در آن پناه بگیرید.

برای انتخاب محل های ایمن از دستورات زیر پیروی کنید:

- از پنجره ها و درب ها دور شوید.

- از اشیایی که ممکن است بر روی شما سقوط کنند و یا به سمت شما پرت شوند، دوری کنید.

- زیر میز، محل مطمئنی برای پناه گرفتن است. زیر میز خود در کلاس پناه بگیرید و پایه های آن را محکم با دست بگیرید تا از حرکت آن جلوگیری کنید.

- میان چهارچوب درب ها محلی مطمئن برای پناه گرفتن است.

چهارچوب درب را با دستانتان محکم بگیرید و مراقب بسته شدن درب ها باشید.

- اگر در محلی مانند راهرو هستید و به میز یا چهارچوب درب ها دسترسی ندارید، از اشیایی که ممکن است بر روی شما سقوط کنند دور شوید، نزدیک دیوار بروید و یا کنار آن بنشینید و سر خود را بر روی زانوهایتان خم نموده و ضمن اینکه با دست ها، پشت سر خود را گرفته اید، با بازوهایتان از سر خود محافظت کنید.

- اگر در کتابخانه، آزمایشگاه یا کارگاه هستید و به خاطر تجمع مقابل درب ها قادر به خارج شدن نیستید، از قفسه ها دور شده و به دنبال پناهگاه باشید.

- اگر هنگام وقوع زلزله در راه پله هستید، به سمت بالا یا پایین نروید، بنشینید و سر و گردن خود را توسط دست هایتان بپوشانید.

- اگر در حیاط مدرسه هستید، از ساختمان، دیوار، سازه های بلند فولادی یا چوبی و از سبد های بسکتبال دور شوید.

اگر هنگام زلزله در اداره بودید...

در صورتی که ساختمان اداری شما مقاومت لازم را در مقابل زلزله های شدید ندارد، با همکاری مشاوران و افراد خبره برای مقاوم سازی آن اقدام نمایید.

توصیه های ایمنی قبل از وقوع زلزله

* قطعات دکوراسیون در سقف اتاق ها را مورد بررسی قرار دهید و در صورت نیاز آنها را تعمیر کنید.

* لامپ های مهتابی را در سقف اتاق در محل خود کاملا محکم ببندید و توسط دو سیم در دو انتها مهار کنید.

* چراغ ها را به صورت کاملا مطمئن به سقف متصل کنید.

* برای جلوگیری از افتادن کانال های تهویه هوا، این قطعات را در محل خود به طرز صحیحی مهار کنید.

* بلندگوها را که در قسمت های مختلف راهروها نصب شده اند، محکم ببندید تا تکان های آنها به هنگام زلزله کاهش یابد، زیرا وجود آنها در ساختمان ضروری است. ( برای ارسال پیام های ضروری)

* محل قرار دادن سیستم های مخابراتی و ارتباطی را به دقت بررسی کنید و از ایمنی آنها مطمئن شوید.

* برای برقراری ارتباط در داخل ساختمان از تلفن های بی سیم و قابل حمل استفاده کنید، زیرا این کار، جمع آوری اطلاعات از افراد و وضعیت محل را به راحتی امکان پذیر می سازد.

* کپسول های آتش نشانی به همراه راهنمای استفاده از آنها در فواصل معینی قرار دهید و کارمندان را از محل آن ها آگاه سازید.

* مکان های آسیب پذیر داخل ساختمان از قبیل آزمایشگاه ها و کارگاه ها را شناسایی کرده و آنها را ایمن نموده و اشیا را در محل خود ثابت نمایید.

* در تمام طبقات و اتاق ها لیست اسامی کارمندان را تهیه نمایید.

* نقشه ای از تمام مکان های مهم، اتاق ها، راهروها، راه پله ها و موقعیت انبارها تهیه نمایید.

* لیستی از تمام دارایی ها و وسایل قسمت های مختلف برای برآورد خرابی های احتمالی پس از زلزله تهیه نمایید.

* لیستی از شماره تلفن های ضروری شامل آتش نشانی، بیمارستان ها و درمانگاه ها تهیه نمایید.

* با همکاری کارمندان در بخش های مختلف، تجهیزات اداری حجیم مانند کامپیوترها و دستگاه های کپی را با بست های فلزی و یا کمربند ببندید، چرا که احتمال جابجایی آنها به هنگام زلزله وجود دارد و ممکن است باعث انسداد درب ها و راه های خروجی شوند.

* از کارمندان بخواهید که میزهای کار خود را در کنار پنجره ها و یا زیر لامپ ها و اشیای آویزان قرار ندهند.

* پارتیشن ها را در مکان خود با بست فلزی ببندید.

* مطمئن شوید که کارمندان درب فایل ها را در صورت استفاده نکردن، قفل می کنند.

* با همکاری هم اشیایی مانند گرم کن را که احتمال اشتعال آنها وجود دارد، کنترل نمایید.

* بایگانی و انبار به دلیل داشتن اشیای قابل اشتعال، مستعد آتش سوزی بعد از زلزله شدید هستند.

* سعی نمایید مواد قابل اشتعال مانند روغن و گاز را از وسایلی مانند کاغذ، کیسه پلاستیکی و کارتن ها دور نگه دارید و اقدامات احتیاطی در مقابل آتش سوزی را در این مکان ها انجام دهید و نیز تجهیزات اطفای حریق را در آنها نصب نمایید.

* از آنجا که آزمایشگاه محل نگهداری مواد خطرناک و قابل اشتعال است، لازم است که توصیه های ایمنی را مانند بایگانی ها و انبارها در آزمایشگاه هم در نظر بگیرید. همچنین حتما مواد آزمایشگاهی خطرناک و قابل اشتعال را در ظروف پلاستیکی و نشکن قرار دهید.

* با همکاری کارمندان قفسه ها، فایل ها و کتابخانه ها را به صورت مناسبی به دیوار متصل نمایید.

* اشیای سنگین را در قفسه های بایگانی قرار ندهید، چرا که احتمال سقوط آنها وجود دارد.

همه کارمندان باید: 

- طراحی راه های فرار ساختمان خود را مطالعه کنند.

- وقتی که وارد اتاقی می شوند، باید تمامی راه های فرار، محل کپسول آتش خاموش کن و همچنین جعبه کمک های اولیه را کاملا بشناسند.

- وقتی از یک بخش به بخش دیگری منتقل می شوند، باید پله ها و پله های اضطراری را بشناسند.

- وسایل شخصی و ضروری خود را به همراه یک جفت کفش در یک جعبه جداگانه، در داخل کمد خود قرار دهند تا به آسانی به آن دسترسی داشته باشند.

- تمام شماره تلفن های ضروری را روی یک کارت همواره در کیف پول خود داشته باشند.

- زیر میز همیشه باید یک مکان مشخص (180 سانتیمتر مربع) برای لحظه خطر وجود داشته باشد.

- نکات زیر بسیار مهم هستند:

آموزش کمک های اولیه ضروری با همکاری هلال احمر

 تشویق کارمندان به شناخت دقیق کلیه مکان های ساختمان، مخصوصا مکان های ناامن و راه های اضطراری

 آموزش استفاده از آتش خاموش کن به کارمندان و نحوه خاموش کردن آتش با آنها

 آگاه کردن کارمندان از محل تجهیزات آب، گاز و برق برای قطع جریان آنها در مواقع ضروری.

توصیه های ایمنی حین وقوع زلزله

اگر هنگام وقوع زلزله در محل کار خود هستید، با یادآوری و استفاده از آموزش های ایمنی، می توانید جان خود و همکارانتان را نجات دهید.

کارمندان می بایست بدانند که در چنین مواردی:

* اعتماد به نفس داشته و آرامش خود را حفظ کنند.

* از پنجره ها و فایل هایی (کمدهایی) که در محل خود محکم نشده اند، دور شوند.

* از منابع تامین برق (پست های الکتریکی یا کابل های فشار قوی) که احتمال حرکت، تخریب یا سقوط آنها وجود دارد، دور شوند.

* از منابع خطر یا محل های قابل اشتعال دور شوند.

* به سمت راهروها یا خروجی های اضطراری هجوم نبرند.

* از پله ها یا آسانسور استفاده نکنند.

* سریعا در مکان های ایمن ساختمان از جمله چارچوب درب ها و یا زیر میزهای کار، پناه بگیرند.

مقابله با زلزله در منزل

با يادگيري توصيه هاي ايمني و به کار گيري آنها، هر شخصي قادر است که زندگي خود و خويشاوندانش را در برابر خطرات زلزله حفظ نمايد.

توصيه هاي ايمني قبل از وقوع زلزله

* آسيب پذيري منزل خود را در برابر زلزله برآورد نماييد. آتش سوزي ناشي از زلزله، مي تواند در اثر شکستگي لوله هاي روغن و گاز و يا جدايي اتصالات آنها اتفاق بيفتد. بنابراين بايد گرم کن و ساير تجهيزات نفت سوز و گازسوز را محکم در جايشان ببنديد و در صورت امکان از اتصالات انعطاف پذير استفاده کنيد.

* شما بايد اشياي سنگين مانند کتابخانه ها، گل هاي آويز و چراغ ها را در جاي خود محکم کنيد.

* اشياي سنگين و بزرگ را در رديف هاي پايين قفسه ها قرار دهيد و وسايل را بر اساس آيين نامه هاي ايمني به ديوار متصل نماييد. (البته در ايران براي اين گونه موارد آيين نامه اي وجود ندارد و معمولا بر اساس تجربه صنعتکاران انجام مي شود. لذا در صورت امکان بايد از آيين نامه ي ساير کشورها استفاده شود.)

* لوازم سنگين و بلند منزل مانند يخچال و فريزر، کمدهاي ديواري بلند و قفسه هاي کتاب به عنوان اشياي غير ايمن به حساب مي آيند که بايد آنها را در محل خود محکم ببنديد. در غير اين صورت بايد هنگام زلزله از آنها دور شويد.

* لوله هاي آبگرمکن و سقف هاي شيرواني را چک کنيد تا احتمال افتادن آنها را به هنگام زلزله کاهش دهيد. بايد مواظب اشياي موجود در قسمت هاي خارجي ساختمان مانند کولر و گياهان آويزان در کنار پنجره ها باشيد و آنها را کاملا ايمن نماييد يا به جاي ديگري منتقل کنيد.

* در امر ساخت و ساز و همچنين بازسازي ساختمان هاي قديمي، براي کاهش خطرات زلزله بايد بر اساس آيين نامه هاي ساختماني عمل نماييد.

* براي شناسايي مکان هاي ايمن، راه هاي خروجي و شيرهاي اصلي آب و گاز و سويچ اصلي برق، يک نقشه از منزل خود تهيه نماييد.

* کيف حاوي وسايل ضروري را در مکاني مطمئن که دسترسي به آن آسان باشد، قرار دهيد و محل نگهداري آن را به ساير اعضاي خانواده نيز اطلاع دهيد.

افراد خانواده بايد:

- نحوه قطع جريان برق يا بستن فلکه اصلي آب، گاز و ... را ياد بگيرند.

- تا آنجا که ممکن است کمک هاي اوليه را ياد بگيرند، براي اينکه بعد از يک زلزله شديد، درمانگاه ها و بيمارستان ها به شدت شلوغ خواهند شد، بنابراين دسترسي به امکانات پزشکي بسيار دشوار مي گردد.

- هر از چندي با فرض يک زلزله در منزل، به تمرين عمليات ايمني و پيشگيري در مقابل آن بپردازند.

- اتفاقات ناگوار احتمالي که ممکن است در اثر زلزله در منزل روي دهند را از بين ببرند، براي مثال ممکن است مجبور شوند که محل خواب خود را از کنار پنجره ها دور کنند. خروجي ها و راهروها را چک کنند و اشيايي را که ممکن است باعث مسدود شدن آنها شوند، به محل ديگري منتقل نمايند.

- محل درب هاي خروج اضطراري، زنگ هاي اعلام خطر و کپسول آتش نشاني را بدانند تا در زمان مناسب از آنها استفاده کنند.

- از مهارت همسايگان خود اطلاع داشته باشند، چرا که اين امر مي تواند تعداد روزهاي زنده ماندن آنها را تا رسيدن نيروهاي امداد افزايش دهد.

- هر از چند گاهي بايد بحث زلزله و ساير خطرات طبيعي را در خانواده مطرح و توصيه هاي لازم را يادآوري کنند.

توصيه هاي ايمني حين وقوع زلزله

اگر هنگام وقوع زلزله در خانه هستيد، مي توانيد جان خود و بستگانتان را با داشتن آگاهي در مورد پناه گرفتن و انجام عکس العمل سريع و مناسب نجات دهيد. بنابراين لازم است که نکات ذيل را مد نظر داشته باشيد:

*از پنجره ها و کمدهاي بلند و همچنين اشيايي که ممکن است بر روي شما سقوط کنند، دور شويد.

* در زير ميز ناهارخوري يا ميز تحرير و يا تخت خواب پناه بگيريد و چنانچه در اثر زلزله حرکت کردند، پايه هاي آنها را با دستانتان محکم بگيريد.

* در کنج ديوارها پناه بگيريد و در حالي که سر خود را با بازوهايتان گرفته ايد، حرکت کنيد.

* از پله ها يا آسانسور استفاده نکنيد.

* اگر محل ايمن وجود ندارد و شما در راهرو هستيد، به کنار ديوار رفته و در حالي که نشسته ايد سر خود را بر روي زانوها خم نموده و ضمن اينکه با کف دست ها، پشت سر خود را گرفته ايد، با کمک بازوها از سر خود محافظت کنيد.

وسایل ضروری برای زلزله 

به کارهایی که هنگام زلزله باید انجام دهید، کاملا فکر کنید.

ممکن است در منزل، یا در سالن اجتماعات، در حال تماشای تئاتر، در استادیوم، با دوستانتان، در حال رانندگی و یا مشغول انجام سایر کارهای روزمره باشید.

برنامه ریزی و آمادگی باعث می شود که شما هنگام زلزله، فردی خونسرد و آرام، ولی موثر باشید.

باید نزدیک ترین مراکز امداد و نجات مانند کلینیک ها، آتش نشانی و مراکز پلیس را بشناسید.

یک کیف شامل ضروری ترین وسایل را آماده کرده و در یک مکان امن و قابل دسترس قرار دهید تا بعد از زلزله مورد استفاده قرار دهید.

مهم ترین نیازها بعد از زلزله عبارتند از:

تغذیه، بهداشت، عملیات نجات و کمک به دیگران که برای این عملیات نیاز به تجهیزاتی داریم که جمع آوری آنها بعد از زلزله می تواند غیر ممکن باشد. پس بهتر است قبل از وقوع زلزله آنها را آماده کنید و در یک کیسه و در یک مکان امن قرار دهید.

با این تجهیزات می توانید خود و خانواده خود را بعد از زلزله تا رسیدن نیروهای امداد و نجات تا 72 ساعت و یا بیشتر در خانه، محل کار یا اتومبیل خود حفظ کنید.

شما باید مایحتاج خود را بر اساس تشخیص خود در منزل، محل کار و در اتومبیل شخصیتان آماده نمایید.

وسایل ضروری 

1. جعبه کمک های اولیه شامل باند و گاز، ابزار استریل، پماد سوختگی، آنتی بیوتیک، آسپیرین، یک قیچی کوچک، قطره چشمی، و داروهای مورد نیاز که هر کدام از اعضای خانواده به طور معمول از آن استفاده می کنند.

2. یک دفتر یادداشت شامل شماره تلفن های ضروری مراکز امداد و نجات، چراغ قوه و باتری های نو

3. رادیوی ترازیستوری با باتری های شارژ شده

4. یک کپسول کوچک آتش خاموش کن

5. دستکش ضخیم و کفش سبک

6. وسایل بهداشت فردی مانند حوله، صابون، مسواک، خمیر دندان، پودر شوینده و دستمال

7. انبردست و پیچ گوشتی، بیل و یک کلنگ کوچک

8. حداقل 4 لیتر آب برای هر کدام از افراد در یک ظرف بزرگ ذخیره کنید. ظرف ها باید به طور مرتب از نظر تازگی و سلامت کنترل شده و تعویض شوند.

9. مواد غذایی برای سه روز بر اساس تعداد اعضای خانواده، مانند غذاهای کنسروی، کمپوت، بیسکوییت، آب نبات و ... .

روی محل سوختگی خمیردندان نمالید

در حال آشپزی هستید و بسیار باعجله کار می‌‌کنید که ناگهان بخار آب دستتان را می‌سوزاند و یا در اثر تماس با یک تابه داغ دچار سوختگی می‌شوید. بهترین کار در چنین مواقعی چیست؟

حتما شنیده‌اید که بعضی‌ها می‌گویند سریع روی محل سوختگی خمیر دندان بمالید، یا بعضی دیگر معتقدند مالیدن روغن جامد یا قرار دادن دست سوخته در ظرف نمک موجب می‌شود پوست تاول نزند.

اما علمی‌ترین روش در چنین مواقعی این است که بلافاصله با استفاده از آب سرد یا یخ محل سوختگی را خنک کنید.

پس سریع در یخچال را باز کنید. آب سرد روی دستتان بریزید تا خنک شود. استفاده از پماد سوختگی مانند پماد آلفا و پماد "سیلور سولفات" هم بسیار مفید است.

اگر سوزش و درد اذیت‌تان می‌کند، می‌توانید قرص استامینوفن بخورید.

پزشکان معتقدند چون مواد موجود در خمیر دندان کنترل نشده هستند، می‌توانند موجب آسیب پوستی شوند، هر چند که خمیر دندان نیز احساس خنکی در محل سوختگی می‌دهد، اما بهتر است به منظور پیشگیری از آسیب‌های پوستی به همان آب سرد اکتفا کنید.

استفاده از پمادهای سوختگی موجود که استاندارد و مخصوص رفع این مشکل هستند، پس از خنک کردن فوری محل سوختگی می‌تواند کمک‌کننده باشد.

استفاده از یخ و آب سرد را بعد از سوختگی، به همه کسانی که هنوز باورهای غلط را قبول دارند، توصیه کنید.

چطور مانع آتش‌سوزی شویم؟

چند اقدام احتیاطی ساده می‌تواند خطر آتش سوزی را در خانه کاهش دهد.

در بدترین حالت و هنگام رخ‌دادن آتش‌سوزی، یک طرح فرار کاملا تمرین‌شده می‌تواند به پیشگیری از آسیب‌ها و مرگ کمک کند.

برای پیشگیری از بروز آتش‌سوزی این نکات را رعایت کنید:

* در خانه شناساگرهای دود نصب کنید و  آنها را به طور مکرر آزمایش نمایید.

* باتری‌های این دستگاه‌ها را هر شش ماه یک بار تعویض کنید.

* دست کم هر ده سال یک بار، از یک متخصص برق بخواهید سیستم سیم‌کشی ساختمان را بررسی کند.

* چند کپسول آتش‌نشانی را در نقاط مختلف خانه نگه دارید و مطمئن شوید که طرز استفاده از آنها را می‌دانید.

* طرح فرار از خانه را در هنگام آتش‌سوزی تمرین کنید.

شرايط اهداي خون در موارد خاص

آندوسکوپي

يک سال پس از انجام آندوسکوپي با دستگاه قابل انعطاف(Flexible) همراه با بيوپسي، مي توان خون اهدا کرد.

بارداري

خانم هاي باردار حداقل شش هفته پس از زايمان مي توانند خون اهدا نمايند.

پيوند اعضا

پس از پيوند عضو(خصوصا قرنيه) فرد از اهداي خون معاف مي باشد.

تزريق خون و فرآورده هاي آن

اگر طي 12 ماه گذشته خون يا فرآورده هاي خوني به شما تزريق نشده است، مي توانيد خون اهدا نماييد.

حجامت

يک سال پس از حجامت مي توانيد خون اهدا کنيد.

خال کوبي

يک سال پس از خال کوبي مي توانيد خون اهدا کنيد.

سن

افراد بين سنين 17 تا 65 سال مي توانند خون اهدا نمايند.

سقط جنين

خانم باردار يک سال پس از سقط جنين مي تواند خون اهدا نمايد.

سوراخ کردن گوش

يک سال پس از سوراخ کردن گوش فرد مجاز به اهداي خون مي باشد.

شيردهي

پس از پايان دوران شيردهي فرد مي تواند خون اهدا نمايد.

وزن

اگر وزن شما بالاتر از 50 کيلوگرم باشد، مي توانيد خون اهدا نماييد.

قاعدگي

اگر قاعدگي شما شديد، دردناک و همراه با خونريزي زياد نمي باشد و احساس مي کنيد که حالتان خوب است، مي توانيد خون بدهيد.

فواصل اهداي خون

فاصله بين دو اهداي خون حداقل 8 هفته مي باشد، به شرطي که بيش از 4 بار در سال براي آقايان و 3 بار در سال براي خانم ها نشود. فاصله بين دو اهداي پلاکت خون، 3 روز مي باشد.

مواد مخدر

در صورت مصرف کوکائين يا هر گونه مواد مخدر استنشاقي ديگر و يا داشتن سابقه تزريق مواد مخدر(حتي براي يک بار)، تا آخر عمر از اهداي خون معاف مي باشيد.

هورمون درماني

خانم هايي که از هورمون هاي جايگزين(استروژن و پروژسترون يا قرص هاي ضد بارداري خوراکي) استفاده مي کنند، مي توانند خون اهدا نمايند.

سابقه استفاده از هورمون رشد، باعث معافيت دائم فرد از اهداي خون مي گردد.

هموگلوبين و هماتوکريت

اگر هموگلوبين شما بالاتر از 12 باشد، مي توانيد خون اهدا نماييد.

اگر هماتوکريت شما 38 تا 54  درصد(براي آقايان) و 38 تا 48 درصد(براي خانم ها) باشد، مي توانيد خون خود را اهدا نماييد.

دندانپزشکي

اعمال ساده دندانپزشکي مثل پُر کردن درجه 1 و 2 دندان، در صورتي که همراه با تزريق داروي بي حسي نباشد، مانع اهداي خون نمي گردد.

در صورت داشتن تزريق داروي بي حسي و يا جرم گيري، سه روز بعد و در صورت کشيدن دندان يک هفته بعد مي توانيد جهت اهدا خون اقدام نماييد.

عمل جراحي

5/1 تا 2 ماه بعد از عمل جراحي کوچک مثل برداشتن آپانديس، هموروئيد، جا انداختن شکستگي هاي کوچک، فتق، لوزه و ... و همچنين 6 ماه بعد از اعمال جراحي بزرگ مثل برداشتن کيسه صفرا، برداشتن رحم، برداشتن تيروئيد، لاپاراتومي(شکافتن شکم براي پي بردن به بيماري) و ...(به شرطي که حين عمل خون تزريق نکرده باشيد) مي توانيد خون اهدا نماييد.

داروها

مصرف برخي داروها، تداخلي با اهداي خون ندارد، ولي برخي از داروها در هنگام مصرف و حتي تا مدتي پس از قطع مصرف، موجب بروز اختلالاتي در خون مي گردند که در اين مدت نبايد خون اهدا نمود.

الف) هنگام مصرف داروهاي زير مي توانيد خون اهدا کنيد:

ويتامين ها، داروهاي ضد بارداري خوراکي ، داروهاي ضد احتقان(دکونژستان ها)، آرام بخش هاي خوراکي ضعيف، سايمتيدين، فنوباربيتال، متيل دوپا(آلدومت)

ب) پس از قطع مصرف داروهاي زير، مي توانيد خون اهدا نماييد:

انسولين، کورتون هاي موضعي(در محل خونگيري)، پروپرانول(ايندرال)

ج) در مورد داروهاي زير، پس از طي مدت ذکر شده براي هر دارو، مي توانيد خون اهدا نماييد:

- آنتي بيوتيک هاي خوراکي، 2 روز پس از قطع دارو

- آنتي بيوتيک هاي تزريقي، 4 هفته پس از قطع دارو

- پيروکسيکام، 3 روز پس از قطع دارو

- آسپيرين، 3 روز پس از قطع دارو

- پماد ترتينوئين (رتين A)، يک هفته پس از قطع دارو

- داروهاي کورتوني، يک هفته پس از قطع دارو

- فنسترايد(پروسکار، پروپشيا)، يک ماه پس از قطع دارو

- ايزوترتينوئين(راکوتان ، آکوتان)، يک ماه پس از قطع دارو

- کلوميفن، 3 ماه پس از قطع دارو

واکسيناسيون

الف) تزريق واکسن هاي زير مانعي جهت اهداي خون نمي باشد:

کزاز، آنفلوآنزا، هاري(جهت پيشگيري)، ديفتري، هپاتيت A، سياه سرفه، سياه زخم، فلج اطفال(تزريقي)، تيفوئيد(تزريقي)، طاعون، وبا، پنوموکوک، هپاتيت B

ب) دو هفته بعد از تزريق واکسن هاي زير مي توانيد خون اهدا نماييد:

سرخک، اريون، فلج اطفال(خوراکي)، تب زرد ، تيفوئيد(خوراکي)

ج) چهار هفته بعد از تزريق واکسن هاي زير مي توانيد خون اهدا نماييد:

سرخجه، آبله مرغان ، MMR

د) يک سال پس از تزريق واکسن هاي زير مي توانيد خون اهدا نماييد:

هاري(به صورت درماني پس از گزيدگي توسط حيوان)، ايمونوگلوبين هپاتيت B

شرايط اهداي خون در برخي بيماري ها

آسم

بيمار اگر آسم شديد داشته باشد و دارو، خصوصا داروهاي کورتوني مصرف کند، از اهداي خون معاف است. ولي اگر آسم خفيف داشته باشد و در فواصل طولاني دچار حملات خفيف آسم شود، زماني که حالش خوب است مي تواند خون اهدا نمايد.

آلرژي(حساسيت)

کساني که سابقه حساسيت هاي شديد، به خصوص حساسيت هاي تنفسي مثل آسم شديد يا تب يونجه و Allergic Rhinitis دارند، از اهداي خون به طور دائم معاف اند.

ساير افراد دچار آلرژي، هنگامي که حال شان خوب باشد، مي توانند اهدا خون نمايند.

بيماري هاي انعقادي خون

اگر فردي سابقه ابتلا به بيماري هاي انعقادي مانند هموفيلي را دارد، از اهدا خون معاف مي باشد.

بيماري هاي جنسي

يک سال پس از درمان بيماري هاي جنسي(مقاربتي) فرد مي تواند خون اهدا نمايد.

تب خال

تب خال مانع اهدا خون نيست.

ديابت

اگر ديابت بيمار از نوع وابسته به انسولين نباشد(NIDDM) و قند بيمار خوب کنترل شده باشد، مي تواند خون اهدا نمايد.

سرماخوردگي و آنفلوآنزا

اگر طي هفته گذشته دچار سرماخوردگي يا طي دو هفته گذشته دچار آنفلوآنزا بوديد، نبايد خون اهدا نماييد.

کلسترول و تري گليسيريد بالا

کلسترول و تري گليسيريد بالا، مانع از اهداي خون نمي شود.

مالاريا

اگر طي سه سال گذشته مبتلا به مالاريا نبوده ايد يا داروهاي ضد مالاريا(جهت درمان يا براي پيشگيري) مصرف نکرده ايد، مي توانيد خون اهدا نماييد.

يک سال پس از مسافرت به مناطق مالاريا خيز در صورتي که فرد علامتي از ابتلا به مالاريا نداشته باشد، مي تواند خون اهدا نمايد.

مونونوکلئوز عفوني*

6 ماه پس از بهبودي کامل، بيمار مي تواند خون اهدا نمايد.

ايدز

اگر سابقه آلودگي به ويروس HIV داشته ايد، يعني مبتلا به بيماري ايدز بوده ايد، از اهداي خون به طور دائم معاف هستيد. اگر خود را در معرض ابتلا به ايدز مي دانيد، به خصوص تماس جنسي مشکوک داشته ايد، تا 12 ماه و انجام آزمايشات لازم براي اطمينان از سلامت خود، از اهداي خون خودداري کنيد.

بيماري هاي قلبي

سابقه ابتلا به بيماري هاي قلبي خصوصا عروق کرونر، که منجر به استفاده مکرر از دارو مي گردد، شما را از اهداي خون معاف مي کند. سابقه بيماري هاي ساده دريچه اي قلب مانند پرولاپس دريچه ميترال اگر همراه با نارسايي يا علائم قلبي شديد نباشد، مانعي جهت اهداي خون نمي باشد.

بيماري هاي نقص ايمني

اگر سابقه بيماري هاي خود ايمني مثل پُرکاري تيروئيد، بيماري هاي روماتيسمي ، لوپوس اريتماتوز و ... داريد، از اهداي خون به طور دائم معاف مي باشيد.

افسردگي و اضطراب

اگر در حال اهداي خون، حال شما خوب باشد و احساس کسالت روحي و يا اضطراب شديد نداشته باشيد و فقط از آرام بخش هاي ساده و مسکن استفاده کرده باشيد، مي توانيد خون اهدا نماييد.

بيماري هاي پوستي

جوش هاي ريز پوستي و آکنه(جوش غرور جواني) خفيف تا متوسط(به شرط عدم استفاده از دارو) مانع از اهداي خون نمي گردد. در مورد عفونت قارچي سطحي در محل خون گيري و يا عفونت هاي قارچي در ديگر نقاط پوست، مو يا ناخن( به شرط استفاده از داروي ضد قارچ) و نيز کهير، آکنه کيستيک شديد، تاول، زخم چرکي، کورک يا عفونت پوستي شديد پس از درمان و بهبودي کامل قادر به اهداي خون خواهيد بود.

تيروئيد

گواتر ساده(بدون تغييرات هورموني) و نيز کم کاري غده تيروئيد ، اگر علت آن اتوايمون(نقص ايمني) نباشد، مانع اهداي خون نمي گردد.

پُرکاري غده تيروئيد و نيز کم کاري تيروئيد از نوع اتوايمون باعث معافيت دائم از اهداي خون مي گردند.

هپاتيت

اگر بعد ازسن 10 سالگي سابقه ابتلا به هپاتيت عفوني(ويروسي) داشته ايد، از اهداي خون به طور دائم معاف هستيد. ولي اگر علت هپاتيت شما چيز ديگري باشد(مصرف دارو، بيماري ژيلبرت، مصرف الکل، ضربه، سنگ کيسه صفرا) با شرايط خاص مي توانيد خون اهدا کنيد.

همچنين اگر با کسي که مبتلا به هپاتيت عفوني(ويروسي) مي باشد، تماس نزديک داشته ايد(تماس جنسي، زندگي در يک خانه، استفاده مشترک از آشپزخانه و دستشويي) تا 12 ماه بعد از آخرين تماس، نمي توانيد خون بدهيد.

سرطان

اگر سابقه ابتلا به سرطان داريد، از اهداي خون به طور دائم معاف مي باشيد، به جز سه مورد:

* سرطان دهانه رحم

* سرطان پاپيلري تيروئيد

* سرطان هاي محدود پوستي مانند BCC و SCC

به شرطي که با عمل جراحي کاملا برداشته شده باشند و شخص به طور کامل درمان شده باشد.

سل

دو سال پس از بهبود کامل و قطع کليه داروها، مي توانيد خون اهدا نماييد.

صرع – تشنج

در صورت داشتن سابقه صرع و تشنج از اهداي خون معاف مي باشيد، مگر اين که در سه سال گذشته، بدون استفاده از دارو، دچار حملات صرع و تشنج نشده باشيد، در اين صورت مي توانيد خون اهدا کنيد.

عفونت ها

تا وقتي که داراي علائم فعال عفونت و تب مي باشيد، از اهداي خون خودداري نماييد. سابقه ابتلا به بعضي از عفونت ها مثل هپاتيتC ، ايدز ، هپاتيت B ، شاگاس، بابزيوسيس ، ليشمانيوز احشايي، تب Q و جذام باعث معافيت دائم از اهداي خون مي گردد.

فشار خون

براي اهدا خون فشار سيستوليک بايد بين 90 تا 180 ميلي متر جيوه و فشار دياستوليک بين 50 تا 100 ميلي متر جيوه باشد. سابقه فشار خون بالا يا پايين به تنهايي نمي تواند منعي براي اهداي خون باشد.

پي نوشت:

*مونونوکلئوز عفوني: اين بيماري بين نوجوانان و جوانان شايع است، در کودکان به ندرت مشاهده مي شود و ابتلاي به آن قبل از سه سالگي امري استثنايي است. عامل آن نوعي ويروس است و اصولا از طريق بزاق منتقل مي گردد. علائم باليني آن شامل: خستگي شديد و تب، گلو درد و برجستگي غدد لنفاوي در گردن، گاهي نيز تراوشات پوستي است.

اهداي خون را فراموش نکنيد

خون سالم، نجات دهنده زندگي است. همه روزه، در سراسر جهان بسياري از افراد به خون و فرآورده هاي خوني نياز پيدا مي کنند، به طوري که از هر سه نفر، يک نفر در طول زندگي احتياج به تزريق خون و فرآورده هاي خوني دارد.

بارزترين مثال براي موقعيت هايي که در آن نياز مبرم به خون پيدا مي شود عبارت است از زمان بروز حوادث و سوانح گوناگون نظير تصادفات رانندگي، سوختگي ها و اعمال جراحي.

همچنين خانم هاي باردار در حين زايمان و نوزادان، به خصوص نوزادان نارسي که به زردي دچار مي شوند، از ديگر نيازمندان به خون مي باشند. بيماران سرطاني که تحت شيمي درماني يا اشعه درماني قرار دارند هم از مصرف کنندگان خون و فرآورده هاي آن هستند و بسياري از بيماران ديگر مانند بيماران تالاسمي و هموفيلي نيز ناگزيرند براي بهره مندي از يک زندگي نسبتا طبيعي، براي تمامي عمر خون يا فرآورده هاي خوني به طور منظم دريافت نمايند.

در حال حاضر، با وجود پيشرفت هاي چشمگير در زمينه علم پزشکي، هنوز هيچ گونه جايگزين مصنوعي براي خون ساخته نشده است و فقط خوني که توسط انسان هاي نيکوکار اهدا مي شود، مي تواند جان انسان هاي ديگر را از مرگ نجات بخشد.

عدم وجود جايگزين مناسب براي خون، محدود بودن مدت زمان نگهداري خون و فرآورده هاي خوني، و نياز هميشگي به خون و فرآورده هاي آن سبب شده تا اهداي خون از اهميت و جايگاه ويژه اي برخوردار شود.

شما ممکن است در تعطيلات نوروزي يا تعطيلات تابستاني آن قدر مشغول برنامه ريزي براي اوقات فراغت خود و ترتيب دادن مسافرت ها و برنامه هاي تفريحي شويد که در آن روزها از اهداي خون غافل شويد، اما هيچ گاه نبايد فراموش کنيد که بيماري، سوانح و تصادفات هرگز تعطيل پذير نيستند و مطمئن باشيد که سازمان انتقال خون، در همه اين روزها، بي صبرانه منتظر حضور شما خواهد بود.

شرايط اهداي خون

- چه کساني مي توانند خون اهدا نمايند؟

- چه کساني اجازه ندارند خون اهدا نمايند؟

- آيا من هم مي توانم خون خود را اهدا نمايم؟

- آيا اهداي خون براي من ضرري ندارد؟

اين ها پرسش هايي هستند که شايد تا کنون در زمينه اهداي خون به ذهن بسياري از شما رسيده باشند.

وقتي سخن از سلامت خون به ميان مي آيد، به اين معناست که ما مي خواهيم اطمينان يابيم با تزريق خون به بيمار، صدمه اي به او نمي زنيم و در عين حال سلامت اهدا کننده خون را نيز به خطر نمي اندازيم. از اين رو تمامي مراکز اهداي خون براي اهداي خون شرايطي را در نظر مي گيرند. بعضي از اين شرايط به خاطر حفظ سلامت فرد اهدا کننده خون و برخي ديگر به منظور حفظ سلامت گيرنده خون در نظر گرفته شده اند.

پزشک اهدا کنندگان پيش از اهداي خون، داوطلبين را بررسي مي کند. اين بررسي شامل مصاحبه پزشکي درباره سوابق پزشکي و رفتارهاي فردي و انجام يک معاينه مختصر مي باشد. در صورتي که فرد تمامي شرايط لازم براي اهداي خون را داشته باشد مي تواند خون اهدا كند.

برخي شرايط عمومي اهداي خون

* سن بين 17 تا 65 سال

* حداقل وزن 50 کيلوگرم

* تعداد نبض بين 50 تا 100 ضربه در دقيقه

* فشار خون بين 90 تا 180 ميلي متر جيوه

* حداقل هموگلوبين خون 5/12 گرم در دسي ليتر

* حداقل فاصله بين دو اهدا 8 هفته کامل

* بيشترين تعداد اهداي خون براي آقايان 4 بار در سال وخانم ها 3 بار در سال

* درجه حرارت بدن نبايد بيشتر از 5/37 درجه سانتي گراد باشد.

* ناشتا نباشند.

* دچار ضعف يا خستگي مفرط نباشند.

توصيه هاي پس از اهداي خون

* توصيه مي شود پس از اهداي خون به مدت 15 دقيقه در محل خونگيري استراحت نماييد و نوشيدني و مواد خوراکي را که در اختيار شما قرار مي گيرد، ميل نماييد.

* مراقب محل خونگيري روي بازوي خود باشيد و حداقل تا 4 ساعت به پوششي که خونگير بر روي بازوي شما قرار داده، دست نزنيد.

* به دستي که از آن خون گرفته شده است فشار وارد نکنيد و و حداقل تا 4 ساعت پس از خون دهي، با آن دست بار سنگين بلند نکنيد.

* روزتان را به آرامي بگذرانيد. شما مي توانيد به فعاليت هاي روزمره خود بپردازيد، اما فعاليت اضافه انجام ندهيد و از انجام کارها و فعاليت هاي ورزشي سنگين در آن روز  بپرهيزيد.

* حداقل تا يک ساعت پس از اهداي خون از استعمال دخانيات بپرهيزيد.

* چنانچه پس از اهداي خون، دچار سرگيجه شديد و يا آن که احساس ضعف کرديد، سريعا روي زمين دراز بکشيد و پاهايتان را بالا قرار دهيد.

* ممکن است پس از اهداي خون، کبودي مختصري در ناحيه ورود سوزن ايجاد شود که به علت جمع شدن کمي خون در بافت هاي اطراف محل خونگيري است. اين کبودي ظرف يکي دو روز آينده برطرف مي شود و جاي هيچ گونه نگراني ندارد.

* براي جبران خوني که اهدا کرده ايد، مقدار بيشتري نوشيدني ميل کنيد و غذايي کامل بخوريد. سعي کنيد از غذاهاي مغذي و غني از آهن، بيشتر استفاده کنيد؛ غذاهايي مانند انواع گوشت قرمز، مرغ و ماهي، حبوبات و غيره.

براي کسب اطلاعات بيشتر در اين زمينه، مي توانيد به سايت "سازمان انتقال خون ايران" با آدرس www.ibto.ir مراجعه نماييد.