در سال 1996 در زمانی که پورشه به عنوان بزرگترین شرکت سازنده اتومبیلهای اسپرت، تنها کوپه 911 را تولید میکرد، تصمیم گرفت تا با مدل باکستر، طیف محصولات خود را گستردهترکند. باکستر با هدف ارائه نمونه کوچکتر و ضعیفتر 911 معرفی شد. باکستر پس از مدل 550 اسپایدرکه تولید آن در سال 1956 به پایان رسید، اولین رودستر پورشه بشمار میرود.پورشه باکستر از زمان معرفی در سال 1996 تا سال 2003 که شاسیبلند کاین را معرفی کرد، به عنوان پرفروشترین مدل پورشه به شمار میرفت. نام آن نیز از ترکیب دو کلمه «باکسر» که به موتور باکسر آن اشاره دارد و «رودستر» که بیانگر سبک طراحی بدنه بوده، بدست آمده است.
اولین نسل از باکستر در اواخر سال 1996 میلادی معرفی شد و از موتور 6 سیلندر تخت 2.5 لیتری بهره میبرد. در سال 2000، نسخه S به باکستر پایه اضافه شد که نیروی خود را از موتور قویتر و حجیمتر 3.2 لیتری دریافت میکرد و یک موتور قویتر 2.7 لیتری برای مدل پایه بکار رفت.پورشه در سال 2005، نسل دوم باکستر را با الهام از سوپراسپرت پورشه کاررا جی.تی طراحی کرد که از موتور قویتری بهره میبرد. قدرت موتور، مجددا در سال 2007 افزایش یافت زمانی که باکستر به موتورهای تازه نفس پورشه کِیمن مجهز شد. در سال 2009، اصلاحات مکانیکی و ظاهری روی باکستر اعمال شد که افزایش قدرت و بهبود هندلینگ را به همراه داشت. اخیرا پورشه، نسل سوم باکستر را با الهام از نسل جدید 911 و سوپراسپرت 918 معرفی کرده است.
در نوشتار زیر، مختصرا به بررسی مشخصات هریک از نسلهای باکستر میپردازیم تا پیرو آزمایش رانندگی با نسل دوم آن که در جزیره کیش انجام شده است، مطلبی جامع و کامل را به شما خوانندگان ارائه کنیم.
1St Gen 1996-2004
هریک از نسلهای مدل باکستر نیز همچون پورشه 911، دارای کدگذاری مشخصی بود. طراحی 986 را Harm Lagaay را بر عهده داشت که توانست پورشه را از مرگ نجات دهد.طراحی این پورشه به شدت تحت تاثیر مدلهای کلاسیک پورشه همچون 356 اسپایدر و 550 اسپایدر بوده است. در سالهای بحرانی که پورشه پشت سر گذاشت، طی مذاکراتی با تویوتا، به منظور کاهش قیمت، کیفیت قطعات را اندکی کاهش داد و تصمیم گرفت تا برای تولیداتش از قطعات مشترک استفادهکند. به همین جهت است که نسل اول باکستر شباهت بیانکاری با نسل چهارم 911 دارد زیراکه سپر، بالههای جلو و چراغهایی که پورشه آنها را تخممرغی مینامد بین این دو مدل مشترک بود. اما باید به یاد داشت که باکستر پیش از نسل چهارم 911 معرفی شدموتور 2.5 لیتری آن، ساختار مشابهی با موتور 3.4 لیتری نسل چهارم 911 داشت. این موتور 6 سیلندر خطی بصورت عرضی در جلو اکسلهای عقب نصب میشد برخلاف مدلهای 911 که موتور در پشت اکسل عقب نصب میشدند. این موتور با کد M96، اولین موتور خنک شونده بوسیله آب بود که در پورشهای با موتور در وسط استفاده شد. ترکیب موتور M96 و محل نصب آن باعث مرکز ثقل پایینتر، عملکرد نرمتر در دورهای میانی موتور، بهبود تقسیم وزن و عملکرد آرامتری نسبت به 911 شد. این موتور در ابتدا دارای نقصهای جزئی بود که با اصلاحات انجام شده بر روی آن در سال 2000، این نقصها رفع شدند.در سال 2003، فیس لیفت باکستر به بازار عرضه شد. بادشکن پلاستیکی عقب با یک نمونه کوچکتر شیشهای جایگزین شد. به کابین یک محفظه نگهداری دستکش اضافه شد. عملکرد فرمان بهتر شده بود و سیستم اگزوز و دریچههای ورودی مورد بازنگری قرار گرفتند. سپرها نیز اندکی تغییر کردند و رینگهای جدیدی برای باکستر تدارک دیده شد، تا ظاهری مدرنتر به خود بگیرد.
سریعترین نسخه باکستر، نسخه S آن با گیربکس دستی بود که به یاری 258 اسب بخار قدرت، میتوانست در 5.4 ثانیه از سکون به سرعت یکصد کیلومتر بر ساعت برسد. سریعترین نسخه آن نیز با نام 550S عرضه شد که با 266 اسب بخار میتوانست به حداکثر سرعت 266 کیلومتر بر ساعت برسد. از این مدل تنها 1953 دستگاه تولید شد و به مناسبت پنجاهمین سالگرد 550 اسپایدر معرفی شده بود.بسیاری بر این عقیدهاند که اشتراک برخی قطعات 911 و باکستر برای کاهش هزینههای تولید، باعث شد تا پورشه از اینکه تحت تملک اتومبیلساز دیگری قرار گیرد، نجات پیدا کند و به مقامی برسد که امروزه میتواند کل مجموعه فولکس واگن را زیر پر و بال خود بگیرد.
2St Gen 2011-2005
نسل دوم باکستر یا 987، در نمایشگاه اتومبیل پاریس در سال 2004، در کنار نسل جدید 911 (997) معرفی شد.از نظر ظاهری، باکستر جدید بسیار شبیه به نسل قبل بود با این تفاوت که بارزترین تغییر را میشد در چراغهای آن جستجو کرد و پروفیل کلی بدنه تحت تاثیر کاررا جی.تی طراحی شده بود. دریچههای هوای جانبی نسبت به نسل قبل بزرگتر شده بودند و میلههای افقی آن به رنگ متالیک رنگ آمیزی شده بود که جلوهای خاصی داشت. اما عمدهترین تغییرات 987، در کابین صورت گرفته بود. در کابین، اکثر ادوات و تجهیزات تم دوار به خود گرفته بودند که این مورد در مورد دریچههای سیستم تهویه کاملا مشهود است.طبق اعلام پورشه، تنها 20 درصد از قطعات 987 با 986 یکی بوده اگرچه از نظر ظاهری تفاوت چندانی نداشتند. موتور پایه 987، یک واحد 6 سیلندر تخت 2.7 لیتری بود که 240 اسب بخار تولید میکرد. حجم و قدرت موتور نسخه S آن به ترتیب 3.2 لیتر و 280 اسب بخار بود. برخلاف نسل قبل باکستر، اینبار پورشه کِیمن، موتورهای باکستر را به عاریت گرفت.در سال 2007، موتورهای باکستر دگرگون شد و با اصلاحات انجام شده روی موتور 2.7 لیتری پایه، 5 اسب بخار به قدرت آن افزوده شد ضمن اینکه حجم موتور نسخه S، از 3.2 به 3.4 لیتر افزایش یافت که 15 اسب بخار افزایش قدرت را به همراه داشت.در نمایشگاه لسآنجلس سال 2008، پورشه از مدل فیس لیفت 987 رونمایی کرد. نسخه پایه و S، قدرتمندتر از گذشته بودند زیراکه حجم موتور پایه افزایش یافته بود و در نسخه S از تکنولوژی تزریق مستقیم سوخت استفاده شده بود. گیربکس 6 سرعته دستی بطور استاندارد برای هردو نسخه عرضه میشد اما گیربکس دو کلاچه پورشه با نام PDK برای هردو قابل سفارش بود. حجم موتور پایه با 0.2 لیتر افزایش باعث شد تا قدرت موتور به 255 اسب بخار برسد. در نسخه S نیز به یاری تکنولوژی تزریق مستقیم سوخت، قدرت موتور به 310 اسب بخار افزایش یافت. تغییرات ظاهری مدل فیسلیفت شامل چراغهای جدید جلو و عقب، دریچههای هوای بزرگتر بر روی سپر جلو همراه با چراغ روز، و نصب دیفیوزر در عقب میشد. در کابین نیز یک صفحه نمایش لمسی نصب شد تا تعدا د دکمهها را کاهش دهد.در کنار دو نسخه RS60 اسپایدر و پورشه دیزاین ادیشن 2، نسخه اسپایدر با 1275 کیلوگرم وزن، به عنوان سبکترین پورشه تولیدی، نسخههای تولید محدود 987 بشمار میرفتند. در نسخه اسپایدر حذف سقف پارچهای، سیستم صوتی، سیستم تهویه و صندوق بار، دستگیرهها، جالیوانیها در کنسول میانی، و چراغهای روز باعث شد تا 80 کیلوگرم سبکتر از باکستر S باشد. البته برخی از موارد حذف شده را به عنوان آپشن میشد مجددا برای اسپایدر سفارش داد. موتور آن با اصلاحات انجام شده میتوانست 325 اسب بخار تولید کند.
3St Gen 2012
در تاریخ 12 ژانویه 2012، پورشه رسما از نسل جدید باکستر رونمایی کرد. این باکستر، همچون دیگر محصولات جدید پورشه دستخوش دگرگونیهای اساسی شده است. فرم چراغها و بدنه تا حدودی دگرگون شده اند بطوریکه نمیتوان از آنها با عنوان یک پورشه کلاسیک یاد کرد. بدنه و شاسی سبک وزن جدید باکستر در کنار فاصله بیشتر اکسلها، عرض بیشتر و تایرهای بزرگتر، هندلینگ بهتری را به راننده ارزانی میدارد.
در باکستر جدید، سه تغییر نسبت به گذشته کاملا مشهود است. چراغهای کاملا دگرگون شده در جلو و عقب، خطوط تیز بدنه، جلوتر آمدن شیشه جلو، سپر جلو و پیش آمدگی (overhang) جلو و عقب. کابین نیز همچون بدنه، از زبان طراحی جدید پورشه بهره میبرد که در کاین، 911 جدید و پانامرا هم نمود پیدا کرده است. این سبک که ریشه در سوپراسپرت کاررا جی.تی دارد، بطور قابل توجهی ارگونومی را افزایش میدهد.
هر دو نسخه پایه و S باکستر جدید، دارای موتور 6 سیلندر تخت با سیستم تزریق مستقیم سوخت هستند که به یاری اصلاحت سیستمهای الکتریکی و نصب سیستم روشن خاموش موتور، مصرف سوخت به میزان 15 درصد کاهش یافته است.
موتور پایه 981، با 2.7 لیتر حجم، 265 اسب بخار تولید میکند که 10 واحد بیشتر از نسل پیشین است. درحالیکه موتور باکستر S، با 3.4 لیتر، 315 اسب بخار تولید میکند که 5 اسب بخار نسبت به گذشته افزایش نشان میدهد. همچون نسل پیشین، گیربکس 6 سرعته دستی بصورت استاندارد و گیربکس 7 سرعته PDK به عنوان آپشن برای 981 تدارک دیده شده است.باکستر پایه و S به ترتیب در 5.7 ثانیه و 5 ثانیه از حالت سکون به سرعت یکصد کیلومتر بر ساعت میرسند در حالیکه مصرف سوخت آنها 7.7 و 8 لیتر در یکصد کیلومتر است. البته این ارقام با گیربکس PDK بدست میآید.باکستر پایه در آمریکا، 49 هزار و 500 دلار و نسخه S آن، 60 هزار و 900 دلار قیمتگذاری شده است. پورشه باکستر جدید در تاسیسات Zuffenhausen در اشتوتگارت ساخته میشود و از آوریل سال جاری آماده فروش است.
هندلینگ
مورد قابل توجه دیگر در مورد باکستر S، پایداری بینظیر بود. در تمام شرایط، باکستر S به زمین چسبیده است و گویی نیروی جاذبه تمام جاذبه خود را بر روی باکستر S اعمال کرده است. با وجود اینکه نیرو به چرخهای عقب منتقل میشود، سر پیچها امکان ندارد بتوانید باکستر S را منحرف کنید. یکی از دلایل پایداری بینظیر آنرا باید در تایرهای پهن و بزرگ میشلین پایلوت اسپرت بود که دارای ابعادی برابر با 235/40 ZR 18 در جلو و 265/40 ZR 18 در عقب هستند. البته در باکستر S مورد آزمایش، چرخهای عقب با بریدجستون تعویض شده بودند.
ترمزهای آن نیز با 318 میلی متر قطر در جلو و 4 پیستون و 299 میلیمتر در عقب با ضخامت 24 میلیمتر و 4 پیستون، قدرت ایستایی کم نظیری را ارائه میکند بطوریکه این دیسکها، باکستر S را در زمان 0.9 ثانیه از سرعت 60 کیلومتر بر ساعت کاملا متوقف کرد.
قيمت
این باکستر S، بصورت دست دوم با قیمت 50 میلیون تومان خریداری شده است. با این مبلغ، میتوان فورد موستانگ GT، شورلت کامارو و حتی کوروت C6 دست دوم هم خریداری کرد که مسلما در مسیر باز و خلوتی همچون مسیر آزمایش، لذتی غیر قابل مقایسه با باکستر S دارد. براحتی میتوانید با آنها دور در جا بزنید و آدرنالین خونتان را بالا ببرید. اما به یاد داشته باشید که شما همیشه نمیتوانید در پیست یا مسیری خلوت با اتومبیلتان رانندگی کنید بلکه ممکن است برای تفریح هفته یا ماهی چند ساعت را اینچنین بگذرانید. بنابراین در معابر شهری، پورشه یکه تاز است زیراکه قابلیت اطمینان، راحتی، مصرف سوخت مناسب (9 لیتر در 100 کیلومتر)، پایداری و کیفیت و رضایت را یکجا ارائه می کند. بخصوص با دانستن آنکه باکستر S مورد آزمایش در جزیره کیش با قیمت 50 میلیون تومان برای مدل دست دوم خریداری شده است، متوجه میشوید که هیچ کوپه و رودستر اسپرت دیگری با باکستر S قابل مقایسه نیست. باکستر S توانست تا حدودی نظرم را به پورشه عوضکند. در قابلیتهای فنی و عملکرد آن شکی نیست که در صدر جدول رودسترها قرار میگیرد اما هنوز هم با کمی تغییر در ظاهر و بیرون آمدن از سادگی افراطی طراحی بدنه، موافقم که این مسئله نیز تا حدودی در نسل سوم باکستر که به تازگی رونمایی شده، رعایت شده است.
به عقیده جرمی کلارکسون، مجری برنامه تخت گاز، طراحان پورشه تنبلترین طراحان دنیا هستند و بهنظر این گفته صحت دارد. اتومبیلسازی چون مرسدس بنز را در نظر بگیرید. نسل به نسل هریک از مدلهایش با نسل پیشین کاملا متفاوت بوده اگرچه اصالت یک مرسدس بنز را حفظ کرده است. این کار مسلما مطالعه و هزینه زیادی را در بر دارد زیرا در صورت تغییر ظاهری نامرتبط با گذشته و اصالت کمپانی، نه تنها به موفقیت مدل لطمه میخورد بلکه از سود کمپانی میکاهد. امروزه این ایراد را میتوان به نسل جدید SL گرفت. اما پورشه که برای سالیان سال، 911 را به عنوان مدل اصلی خود تولید میکرد، جزئیترین تغییرات ظاهری را در آن اعمال کرد. همان چراغ بیضی شکل در دهه 90 به دیگر مدلهای جدید پورشه راه یافت و امروزه 911، باکستر، و کِیمن از چراغها و فرمی مشابه بهره میبرند به علاوه اینکه برجستگی اطراف کاپوت و امتداد چراغها تا ستون A، در تمامی تولیدات این اتومبیلساز حتی کاین و پانامرا هم به چشم میخورد. استفاده از فرمی مشابه برای 5 مدل در کلاس متفاوت مسلما هزینهای کمتر از دیگر اتومبیلسازان را برای پورشه به همراه دارد.در یک مورد دیگر هم با پورشه مخالف هستم که اگرچه یک نظر شخصی است اما شاید بسیاری موافق باشند و آن ایناست که پورشه با رفتن به سراغ ساخت یک شاسی بلند به قیمت افزایش سوددهی به اصالت خود لطمه زد. پورشه به عنوان یک سوپراسپرتساز شناخته میشود نه یک سازنده شاسیبلند. این مسئله درست مثل آناست که لندروور سعی کند یک کوپه اسپرت بسازد. هیچگاه لندروور تجربه کمپانی که موهایش را در آسیاب ساختن اتومبیلهای اسپرت سفید کرده است، نخواهد داشت. به هر حال، کاین موفقیت چشمگیری کسب کرد تا جایی که فراری، لامبورگینی، مزراتی و آستون مارتین را تحریک کرد تا یک شاسی بلند را به طیف محصولات خود بیفزایند.به دو دلیل فوق، علاقه چندانی به پورشه نداشتم و مدتها بود که در انتظار آزمایش یک دستگاه پورشه بودم تا ببینم میتوانم، نگاهم را به پورشه عوض کنم یا نه. بالاخره به یاری همکارم، سعید رهنما این موقعیت میسر شد تا تنها پورشه باکستر جزیره را که نسخه S بوده و ساخت سال 2009 است را مورد آزمایش قرار دهم.
کیفیت
اولین چیزی که باکستر نظر شما را به خود جلب میکند، ظاهر آن نیست بلکه کیفیت آناست. تمامی درزها، قطعات، و جزئیات به دقت و کاملا روی اصول کنار یکدیگر کنار یکدیگر قرار گرفتهاند و مشخص است که همه چیز در این پورشه، وظیفه خاصی را بر عهده دارد و صرفا جنبه تزیینی ندارد.
برای اثبات این موضوع باید به دریچههای هوای روی سپر جلو اشاره کرد که پشت آنها رادیاتور قرار گرفته و برخلاف اغلب کوپهها فقط برای زیبایی بر روی سپر قرار نگرفتهاند. اینکه میگویند محصولات آلمانی over engineered (ماورا مهندسی سازی) هستند، کاملا در پورشه نمود پیدا میکند.
ظاهر
مورد بعدی که در باکستر نظرم را به خود جلب کرد، ظاهر جالب توجه و متفاوت آن در عین سادگی بود. پس از ملاقات آن، متوجه شدم که پورشه از آن دسته اتومبیلهایی است که چهره واقعی خود را زمانی نشان میدهد که آنرا از نزدیک مشاهده کنید نه در تصاویر. برجستگیهای امتداد چراغها تا ستون A، دو ورودی هوای روی سپر، چراغهای جلو و عقب، دریچه هوای جلو گلگیرهای عقب، و برجستگی امتداد چراغهای عقب تا ستون C که شدت آن کمتر از برجستگی جلو است، تمام بدنه را تشکیل میدهد. حتی گلگیرها فاقد برجستگی هستند. اما با وجود چنین سادگی و فقدان جزئیات، باکستر ظاهر دوست داشتنی و جالب توجهی دارد اما نمیتوان به آن صفت زیبا داد (البته به عقیده بنده). این سادگی به قدری احساس میشود، که دریچههای هوای جانبی با 4 محور افقی، بیشترین تمرکز بصری را در نمای جانبی ایجاد میکند. شاید بیشترین پیچیدگی فرمی را در ظاهر باکستر بتوان در آینههای جانبی آن مشاهده کرد. باکستر در مقایسه با رودسترهای همکلاسش که ب.ام.و Z4، آئودی TT و مرسدس SLK را شامل میشود، ظاهر بسیار سادهتری با جزئیات کمتر دارد اما با این وجود نمیتوان گفت که ظاهر سه رقیب از باکستر بهتر است.
طراحی داخلی
با باز کردن دستگیرههای در که به جلو و بالا حرکت میکنند، با محیطی روبرو میشوید که اولویت آن اول با لوکس بودن است و در درجه دوم اسپرت بودن. کنسول میانی و مرکزی، داشبورد، پنل درها، فرمان و صندلیها بطور کلی از چرم روکش شدهاند. کف کابین تا دیوارهها و زیر داشبورد، بخش پایینی درها و پشت صندلیها نیز از موکت نرمی پوشیده شده است. رگههایی از آلومینیوم مات نیز در کنسول مرکزی، دستگیره درها، اهرم تعویض دنده و فرمان به چشم میخورد. راحتی، فضای خوب، دید مناسب به بیرون، نظم قرارگیری ادوات و راحتی کار با آنها و ارگونومی خوب، کابینی کامل و بی نقص از باکستر پدید آورده است که هیچ ایرادی نمیتوان از آن گرفت. یکی از مشخصات جالب کابین باکستر S، وجود یک ساعت/کرونومتر عقربهای بر فراز کنسول مرکزی بود که از دو صفحه دوار تشکیل شده است. برای کرونومتر، عقربه صفحه بزرگتر، ثانیه را نشان میدهد و پشت آن نیز بصورت دیجیتالی زمان گرفته شده نمایش داده میشود و در حالت عادی، صفحه کوچک، ساعت و صفحه بزرگ، دقیقه را نشان میدهد.
موتور
با چرخاندن سوئیچ، موتور 6 سیلندر تخت باکستر S، 310 اسب بخار را آزاد میکند. شاید 310 اسب بخار برای رودستری با 1355 کیلوگرم چندان بهنظر نرسد اما جالب است که این قدرت، از دل موتوری بیرون میآید که کمترین فضای ممکن را اشغال کرده است. این موتور در حد فاصل پشت صندلیها و اکسل عقب نصب شده است. این موتور بیشینه قدرت را در دور 6400 و 360 نیوتونمتر گشتاور را در دور 4400 تا 5500 ارائه میدهد. باید به یاد داشت که 310 اسب بخار، وظیفه جابجایی 1355 کیلوگرم را بر عهده دارد یعنی 4.4 کیلوگرم به ازای هر اسب بخار.
شتاب صفر تا صد باکستر S، بطور رسمی 5.2 ثانیه توسط پورشه اعلام شده است. البته زمانهای اعلام شده توسط پورشه، معمولا زمانهایی هستند که در شرایط عادی و توسط افراد معمولی هم میتواند بدست آید. برخلاف بسیاری از کمپانیها که بهترین شرایط هم شاید نتوان به زمان رسمی دست یافت. پس از بارها آزمایش صفر تا صد، بهترین زمان ثبت شده برای باکستر S، زمان 5.5 ثانیه بود. باکستر S، این زمان را باید تا حدود زیادی مدیون گیربکس دو کلاچه پورشه یعنی PDK باشد. البته این زمان با سقف بسته بدست آمد اما متاسفانه دکمه اسپرت که واکنش پدال گاز و ترمز را سریعتر، فرمان را تیز تر و کمک فنرها را خشکتر میکند، خراب بود و این زمان با خاموش بودن حالت «اسپرت» بدست آمد. در بحث حداکثر سرعت نیز، باکستر S توانست به حداکثر سرعت 213 کیلومتر بر ساعت (با سقف بسته دست یابد) که رقم قابل توجهی بود. در سرعت بالای 160 کیلومتر بر ساعت، صدای باد به شدت درون کابین میپیچید و فرمان با کوچکترین ناهمواری سطح مسیر، به شدت واکنش میداد، اگرچه این فرمان باکستر S سفت و خشک بود.