زنان باردار به پهلوی چپ بخوابند

در بارداری، مجموعه ‌ای از مشکل‌ ها ممکن است خواب را مختل کند؛ از جمله تهوع، سوزش سردل، گرفتگی عضله‌ های ساق و خرخر کردن. برخی از این مشکل‌ ها البته اجتناب ‌ناپذیر است ولی ممکن است به علت عادت‌ های خوابی که یک زن از قبل از بارداری دارد نیز این مشکل‌ ها تشدید شوند.

اولین و مهم‌ ترین دلیل برای مشکل های خواب در دوران باداری، افزایش اندازه ی جنین است که یافتن وضعیتی راحت برای خوابیدن را برای زن باردار، مشکل می ‌کند.

مشکل ‌های جسمی که در دوران بارداری، خواب را مختل می ‌کنند نیز عبارت هستند از:

1- نیاز مکرر به ادرار کردن:

کلیه ‌ها در دوران بارداری برای تصفیه حجم خون اضافی(30 تا 50 درصد افزایش نسبت به پیش از بارداری) شدیدتر کار می ‌کنند و این فرآیند، تصفیه ادرار بیشتری ایجاد می‌ کند. همچنین جنین در حال رشد است و رحم بزرگ ‌تر می ‌‌شود و در نتیجه فشار بیشتری از بیرون روی مثانه وارد می ‌شود. این تغییرها باعث می ‌شود که مجبور شوید در روز و شب بیشتر به توالت بروید.

2- افزایش سرعت ضربان قلب:

ضربان قلب شما حین بارداری افزایش می ‌یابد و از آن جایی که بیشتر خون شما به سمت رحم می ‌رود، قلب شما باید سخت ‌تر کار کند تا خون را به بقیه بدن برساند.

3- تنگی نفس:

در ابتدا، تنفس شما ممکن است تحت تاثیر افزایش هورمون‌‌ های بارداری قرار گیرد، که باعث می ‌شوند تنفس‌ عمیق ‌تر شود. این وضعیت ممکن است این احساس را در شما ایجاد کند که برای تنفس هوا دارید تلاش بیشتری می ‌کنید. در ادامه بارداری با بزرگ شدن رحم که فضای بیشتری در لگن و شکم را به خود اختصاص می‌ دهد و بر دیافراگم (پرده ‌ای عضلانی میان ریه‌ ها و اندام‌ های شکم) فشار می ‌‌آورد، ممکن است احساس کنید تنفس برای تان مشکل ‌تر شده است.

4- گرفتگی عضله‌ های ساق پا و کمردرد:

درد در ساق پا و کمر تا حدی ناشی از وزن اضافی جنین و رحم است. بدن شما در طول بارداری، هورمونی به نام ریلکسین تولید می ‌کند که شما را آماده زایمان می‌ کند. یکی از آثار این هورمون آن است که رباط‌ ها را در سراسر بدن شل‌ تر می‌ کند و به این ترتیب، پایداری بدن شما کاهش می ‌یابد و آسیب ‌پذیری بیشتری نسبت به صدمه‌ ها، مخصوصا در کمرتان پیدا می ‌کنید.

5- سوزش سردل و یبوست:

بسیاری از زنان باردار دچار سوزش سر دل می‌ شوند که ناشی از بازگشت محتویات معده به درون مری است. فعالیت همه دستگاه گوارش در طول بارداری کند می ‌شود، غذا مدت بیشتری در معده و روده باقی می‌ ماند. هم سوزش سردل و هم یبوست ممکن است در ادامه بارداری بدتر شود، زیرا بزرگ ‌تر شدن رحم بر معده و روده بزرگ فشار می‌ آورد.

استرس هم ممکن است خواب را مختل کند. ممکن است در مورد سلامت جنین‌ تان هم نگران باشید و در مورد توانایی ‌تان به عنوان والد اضطراب داشته باشید و این شما را در طول یک شب بیدار نگه دارد.

بهترین وضعیت خواب در بارداری

از ابتدای بارداری باید سعی کنید به خوابیدن به پهلو عادت کنید. خوابیدن به پهلو و جمع کردن زانو احتمالا راحت‌ ترین وضعیت برای شما خواهد بود. این وضعیت همچنین کار قلب را راحت ‌تر می‌ کند، چرا که مانع می‌ شود وزن جنین روی ورید بزرگی (به نام ورید اجوف تحتانی) که خون را از پاهای شما به قلب باز می ‌گرداند، بیفتد. برخی از پزشکان به‌ طور خاص توصیه می‌ کنند زنان باردار روی پهلوی چپ بخوابند؛ زیرا کبد شما در سمت راست شکم شما قرار دارد و خوابیدن روی پهلوی چپ از فشار رحم روی کبد جلوگیری می‌ کند. خوابیدن روی پهلوی چپ همچنین گردش خون به قلب را هم تسهیل می ‌کند و بهترین وضعیت برای جریان خون برای جنین، رحم و کلیه‌ ها را فراهم می‌ آورد.

نگران نباشید که ممکن است حین خواب بغلتید و روی پشت ‌تان قرار بگیرید. غلتیدن در خواب بخشی طبیعی از خوابیدن است که تحت کنترل شما نیست. به هر حال به احتمال زیاد، در سه ‌ماهه‌ سوم بارداری غلتیدن در خواب و روی پشت قرار گرفتن متوقف می ‌شود، زیرا بسیار ناراحت‌ کننده است. اگر روی پشت ‌تان بغلتید و وزن جنین روی ورید اجوف تحتانی بیفتد، ناراحتی حاصل از آن، احتمالا شما را بیدار خواهد کرد. با دکترتان در این باره مشورت کنید. او ممکن است پیشنهاد کند که با استفاده از بالش بدن ‌تان را روی پهلوی ‌تان نگه ‌دارید. سعی کنید گذاشتن‌ بالش‌ را امتحان کنید تا بهترین وضعیت‌ برای خواب را پیدا کنید. برخی از زنان با گذاشتن بالش زیر شکم یا میان ساق پاهای ‌شان احساس راحتی می‌ کنند. همچنین گذاشتن بالش تا‌شده یا پتوی لوله‌ شده در گودی کمر ممکن است به کاهش فشار روی کمر کمک کند. در بازار نیز می‌ توانید "بالش ‌های بارداری" را پیدا کنید. اگر می ‌خواهید از این بالش‌ ها بخرید، اول با دکترتان مشورت کنید تا معلوم شود کدام یک از آن ها برای تان مناسب ‌تر است.

اگر باز هم نتوانستم بخوابم، چه؟

بله، مواردی پیش می ‌آید که با همه این کارها، باز خواب تان نمی ‌برد. در این موارد، به جای این که در تختخواب ‌تان غلت بزنید و ساعت ‌ها را بشمارید، باید از بستر برخیزید و کاری انجام دهید؛ کتابی بخوانید، موسیقی گوش کنید، تلویزیون تماشا کنید، نامه‌ ها یا ای‌ میل ‌های تان را مرور کنید یا هر فعالیت لذت ‌بخش دیگری انجام دهید. وقتی احساس خستگی کردید، به بستر بازگردید تا خواب‌ تان ببرد. اگر ممکن است، در طول روز چرت‌ های کوتاه‌‌ مدت (30 تا 60 دقیقه ‌ای) بزنید تا کمبود خواب‌ تان جبران شود. زیاد طول نخواهد کشید که با زایمان نوزادتان، او قوانین خواب را در خانه عوض خواهد کرد؛ بنابراین باید کم‌ کم به از خواب پریدن هم عادت کنید!

ترجمه: بهار خراسانی – هفته نامه سلامت

بارداری؛ چند ماه پس از سقط ؟

محققان اعلام کردند: زنانی که یک نوبت سقط جنین داشته ‌اند، لازم نیست برای دوباره باردار شدن صبر کنند.

به گزارش سرویس بهداشت و درمان ایسنا منطقه علوم پزشکی تهران، نتایج تحقیقات بر روی 30 هزار زن نشان می ‌دهد؛ بارداری مجدد در مدت 6 ماه بعد از سقط، بیشترین شانس بارداری سالم را به دنبال دارد.

متخصصان معتقدند؛ این نتایج که در نشریه پزشکی انگلیسی (British Medical Journal) چاپ شده به آن ها در جهت اطمینان بخشی و راهنمایی بیماران شان کمک می ‌کند.

محققان در این مطالعه اطلاعات شرکت ‌کنندگان را در سال ‌های 1981 تا 2000 بررسی کردند و دریافتند زنانی که مدت 6 ماه بعد از سقط جنین ‌شان دوباره باردار شدند با کمترین خطر سقط مجدد، زایمان زودرس و بارداری نابجا مواجه شده بودند. به علاوه تعداد نوزادان با وزن کم به هنگام تولد و سزارین نیز در این گروه از زنان کمتر گزارش شد.

بر اساس آمار موجود، از هر 5 مورد بارداری یک مورد قبل از 24 هفتگی سقط می شود.

دکتر سهینی باتاچاریا، سرپرست این گروه تحقیقاتی گفت: دستورالعمل فعلی سازمان جهانی بهداشت صبر کردن به مدت حداقل 6 ماه را توصیه می‌ کند.

وی معتقد است: تاخیر در بارداری مجدد در مورد زنان با سنین بالاتر که در معرض خطر بیشتری برای سقط جنین هستند می ‌تواند شانس بارداری را به طور قابل توجهی کاهش دهد.

دکتر باتاچاریا گفت: تنها دلیل قابل قبول برای تاخیر در بارداری عوارض احتمالی مانند عفونت ‌ها است. 

نگرانی مردان درباره وازکتومی

برخی آقایان وقتی به تعداد دلخواه فرزندان خود می‌رسند، به فکر روشی برای پیشگیری دایمی می‌افتند. وازکتومی، انتخاب خوبی برای آنهاست، اما 6 نگرانی زیر، جلوی برخی از آنها را برای انجام این کار می‌گیرد.

1- وازكتومی پیری زودرس می‌آورد؟

اگر منظور از پیری زودرس، سفید شدن زودرس موهاست که باید گفت این مساله بیشتر علت ارثی دارد و در برخی از بیماری‌ها نیز دیده می‌شود. با توجه به اینکه در وازكتومی فقط راه خروج اسپرم‌ها از بیضه بسته می‌شود، هیچ‌گونه اختلالی در عملكرد عمومی ارگان‌های بدن و سیستم بدن ایجاد نمی‌گردد و به همین دلیل باید گفت پیری زودرس هیچ ربطی به وازكتومی ندارد.

2- وازكتومی سرطان‌زاست؟

با توجه به تحقیقات فراوان علمی انجام شده، احتمال بروز سرطان پروستات و بیضه بعد از وازكتومی افزایش نمی‌یابد و ارتباطی بین آنها وجود ندارد.

3- وازكتومی اختلالات ادراری می‌آورد؟

سیستم ادراری از نظر آناتومی کاملا جدا از سیستم تناسلی است. در وازكتومی کار روی سیستم تناسلی انجام می‌شود و سیستم ادراری کاملا دست نخورده باقی می‌ماند، بنابراین پس از وازکتومی هیچ مشکل ادراری به وجود نخواهد آمد.

4- وازكتومی در درازمدت باعث بیماری قلبی و فشار خون می‌شود؟

پس از وازكتومی، استرس‌های زندگی فرد (كه خود یکی از عوامل تشدیدكننده بیماری‌های قلبی‌ عروقی و فشار خون بالا است) كمتر می‌شود. از طرف دیگر، در جوامع پیشرفته وازكتومی یکی از روش‌های پیشگیری از بارداری است که استفاده از آن در حال افزایش است.

5- وازكتومی كمردرد می‌آورد؟

بر خلاف تصور برخی از مردم كه جریان مایع منی و تشكیل نطفه را مرتبط با كمر می‌دانند، جریان مایع منی مربوط به بیضه‌ها، كیسه‌های منی و پروستات بوده و ارتباط خاصی با كمر و بیماری‌های آن ندارد.

6- وازكتومی ریزش مو می‌آورد؟

وازکتومی هیچ‌ گونه تغییری در هورمون‌های مردانه به وجود نمی آورد و باعث ریزش مو نمی‌شود.

مردان هم بارداری را تجربه می ‌کنند

تغییرات بدنی زن هنگام بارداری کاملا مشهود است، اما به نظر می ‌رسد مردان هم در دوران بارداری همسر خود،‌ تغییرات هورمونی مشابهی را درون بدن خود تجربه می ‌کنند که روی رفتار آن ‌ها با کودک تاثیر می ‌گذارد.

اغلب تصور می ‌شود که زن ‌ها باردار می‌ شوند و در طی بارداری تغییرات مختلفی را درون بدن خود تجربه می ‌کنند. خب ظاهرا این تصور چندان هم کامل نیست.

درست است که تغییرات بدن زن مشهودتر است، اما مردان هم به واسطه پدر شدن تغییرات هورمونی مشابهی را در بدن خود تجربه می ‌کنند.

 بر اساس گزارش نیوساینتیست،‌ بدن مردان هم مانند زنان به واسطه ی بچه ‌دار شدن،‌ هورمون اکسی‌ توسین بیشتری ترشح می ‌کند.

به نظر می‌ رسد این هورمون کاملا به رفتار والدانه مربوط است:‌ پدرانی که اکسی ‌توسین بیشتری در بدن شان آزاد می‌ شود بیشتر با بچه‌ ها بازی می ‌کنند و بیشتر دلبسته ی آن‌ ها می ‌شوند.

همچنین میزان تستوسترون خون مردان با پدر شدن کاهش می‌ یابد. تستوسترون کم ‌تر با توجه بیشتر به خانواده و کودک همراه است.

در زنانی که مادر می‌ شوند، هورمونی به نام پرولاکتین در تغذیه کودک با شیر نقش دارد. اما پرولاکتین بدن مردانی که پدر می ‌شوند هم، درست مانند زنان، در ماه‌ های آخر بارداری همسر، بالا می ‌رود.

مردانی که پرولاکتین بیشتری ترشح می‌ کنند هوشیاری و مسئولیت بیشتری نسبت به گریه نوزاد نشان می ‌دهند. خب ظاهرا تغییرات بارداری اصلا مختص خانم‌ ها نیست!

مصرف خود ‌سرانه قرص " ال ‌دی" ممنوع

پزشک نمایندگی عتبات عالیات مرکز پزشکی حج و زیارت جمعیت هلال ‌احمر مستقر در عراق،‌ مصرف خودسرانه ی قرص " ال‌ دی " را یکی از عمده ‌ترین دلایل سکته ی مغزی در زائران زن ایرانی در عتبات عالیات عنوان کرد.

داوود روحانی در گفتگو با فارس اظهار داشت: زائران زن ایرانی به دلیل طولانی بودن مسیر سفر ایران به عراق دچار خستگی مفرط و استرس شده که در نهایت برخی مواقع منجر به خون ریزی می ‌شود.

از این ‌رو زائران زن نیز برای بهره بردن از زمان زیارت اقدام به مصرف خودسرانه ی داروهای هورمونی می‌ کنند که متعاقبا دچار عارضه‌ های شدیدی از جمله سکته ی مغزی می ‌شوند.

وی افزود: بهترین توصیه به زائران زن مشورت با پزشک خود یک ماه قبل از سفر به عتبات عالیات است تا با تنظیم مرتب داروهای مربوطه در عراق با مشکلی مواجه نشوند.

روش های درمان ناباروری

درمان ناباروری بستگی به علت ناباروری، مدت زمان نابارور بودن، سن والدین و الویت های فردی دارد. برخی علت های ناباروری قابل درمان نیستند. اما با پیشرفت های به دست آمده، امکان باردار شدن یک خانم از طریق تکنولوژی و فرایندهای مربوط به تولید مثل وجود دارد.

درمان برای زوج ها

روش های زیر برای زن یا مرد و یا هر دوی آن ها استفاده می شوند:

معمولا توصیه می شود تعداد آمیزش های خود را افزایش دهند. داشتن 2 تا 3 بار آمیزش جنسی در هفته احتمال باروری را افزایش می دهد. به هر جهت تعداد انزال های بیشتر می تواند از تعداد اسپرم ها نیز بکاهد. اسپرم در دستگاه تناسلی زن تا 72 ساعت مقاومت می کند و یک تخمک نیز می تواند تا 24 ساعت بعد از تخمک گذاری بارور باقی بماند.

درمان های مربوط به زنان

داروهای باروری:

اصلی ترین درمان برای زنان نابارور که به دلیل اختلال در تخمک گذاری دچار ناباروری هستند، مصرف داروهای باروری می باشد. این داروها تخمک گذاری را تنظیم یا تحریک می کنند. به طور کلی آن ها مشابه هورمون های طبیعی مثل LH و FSH  عمل می کنند و روند تخمک گذاری را فعال می نمایند.

داروهای باروری عبارت هستند از :

کلومیفن

این دارو به صورت خوراکی استفاده می شود و در زنانی که دچار سندرم تخمدان پلی کیستیک و یا دیگر نارسایی تخمدانی هستند، باعث تحریک تخمک گذاری می شود.

این دارو منجر به رهاسازی هورمون های LH و FSH از غده هیپوفیز می شود و این دو هورمون نیز باعث رشد فولیکول تخمدانی، یعنی فولیکولی که حاوی تخمک است، می گردند.

گنادوتروپین های انسانی یا  HMG

این داروی تزریقی برای زنانی استفاده می شود که به دلیل نارسایی غده ی هیپوفیز، تخمک گذاری ندارند. بر خلاف داروی کلومیفن که غده هیپوفیز را تحریک می کند، این دارو و دیگر گنادوتروپین ها به طور مستقیم تخمدان ها را تحریک می کنند. این دارو شامل هورمون های LH و FSH می باشد.

هورمون تحریک کننده فولیکول یا FSH

عملکرد FSH ، تحریک تخمدان ها به منظور رشد و تکامل فولیکول های حاوی تخمک است.

گنادوتروپین های جنین انسانی یا HCG

این دارو در ترکیب با کلومیفن، HMG و FSH استفاده می شود. این دارو باعث تحریک فولیکول برای رهاسازی تخمک می شود.

آنالوگ هورمون آزاد کننده گنادوتروپین (GnRH)

این درمان برای زنانی استفاده می شود که سیکل های نامنظم تخمدانی و یا تخمک گذاری نابالغی را قبل از رسیدن کامل فولیکول دارند.

مهار کننده های آروماتاز

آروماتاز آنزیمی است که تبدیل تستوسترون را به ترکیب آروماتیک استرادیول تسریع می کند.

این دسته از داروها در درمان سرطان پیشرفته ی سینه به کار می روند.

گاهی اوقات پزشکان این دارو را برای زنانی که تخمک گذاری ندارند و به درمان کلومیفن سیترات نیز پاسخ نداده اند، استفاده می کنند.

این گروه از داروها به دلیل عوارض جانبی که دارند، در خیلی از کشورها مورد تایید نمی باشند. این عوارض جانبی عبارت هستند از: نارسایی های مادرزادی و سقط جنین.

متفورمین (گلوکوفاژ)

این داروی خوارکی باعث افزایش میزان تخمک گذاری می شود. این دارو زمانی استفاده می گردد که مقاومت به انسولین، علت ناباروری باشد. مقاومت به انسولین در ایجاد سندروم تخمدان پلی کیستیک نقش دارد.

بروموکریپتین

این دارو برای زنانی استفاده می شود که به دلیل داشتن پرولاکتین بالا، سیکل های تخمک گذاری نامنظمی دارند. پرولاکتین هورمونی است که در زنان شیرده باعث تولید شیر می شود. بروموکریپتین تولید هورمون پرولاکتین را مهار می کند.

داروهای باروری و خطر حاملگی های چند قلویی:

داروهای تزریقی باروری، احتمال چند قلوزایی را افزایش می دهند، ولی داروهای خوراکی باروری مانند کلومیفن، احتمال چند قلوزایی را در حد کمتری افزایش می دهند. استفاده از این داروها نیاز به کنترل دقیق از طریق آزمایشات خون، آزمایشات هورمونی و اندازه گیری های اولتراسوند سایز فولیکول تخمدان دارد.

به طور کلی، هر چه تعداد جنین ها بیشتر باشد، خطر تولد نوزاد نارس و درد زایمانی بیشتر است. نوزادان نارس در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به مشکلات و بیماری های مختلف هستند. این خطرات برای سه قلوها بیشتر از دو قلوها و حاملگی های تک نوزادی است.

زمانی که چندین جنین در یک بارداری به وجود می آیند، برداشت یک یا تعداد بیشتری از جنین ها(کاهش بارداری چندقلویی) می تواند شرایط بهتری را برای بقای جنین ایجاد کند.

این کار مشکلات احساسی جدی ای را برای بسیاری از افراد به وجود می آورد. چنان چه شما و همسرتان می بایستی تحت درمان با داروهای باروری قرار گیرید، بهتر است قبل از شروع درمان، در رابطه با امکان فوق الذکر با پزشک خود مشورت کنید.

جراحی:

جراحی نیز می تواند یکی از راه های درمان ناباروری باشد. مسدود شدن لوله های فالوپ رحم و یا دیگر مشکلات مربوط به لوله های فالوپ را می توان از طریق جراحی برطرف نمود. از طریق روش های لاپاراسکوپی می توان عمل های بسیار ظریف و حساس را در لوله های فالوپ انجام داد.

معمولاً درمان ناباروری که علت آن آندومتریوز باشد، کار دشواری است. اگر چه هورمون هایی که در قرص های ضد بارداری یافت می شوند، در درمان التهاب آندومتر (دیواره ی رحم) و از بین بردن درد موثر هستند، ولی در درمان ناباروری کاربردی نداشته اند.

چنان چه شما مبتلا به آندومتریوز هستید، پزشک تان از درمان هایی برای تحریک تخمک گذاری استفاده خواهد کرد.

تکنولوژی تولید مثل کمکی (ART):

ART ، انقلابی در درمان ناباروری است. پیشرفت های پزشکی، بسیاری از زوج ها را قادر به داشتن کودک بیولوژیک خودشان کرده است.

معمول ترین اشکال ART عبارت هستند از:

باروری خارج از رحم (IVF)

IVF یکی از موثرین اشکال ART می باشد. در این فرایند، تخمک بالغ را از بدن خانم برداشته و آن را با اسپرم مرد در ظرفی در آزمایشگاه بارور می کنند و جنین حاصله را 3 تا 5 روز بعد از بارور شدن، در رحم مادر جایگذاری می کنند.

زمانی که هر دو لوله فالوپ مسدود شده باشند،IVF  پیشنهاد می شود. این درمان در بسیاری از شرایط دیگر نیز استفاده می شود، از جمله آندومتریوز، ناباروری ناشناخته، ناباروی به علت فاکتورهایی از طرف مرد و نارسایی های تخمک گذاری.

IVF  احتمال چند قلوزایی را افزایش می دهد، زیرا معمولاً چندین تخم بارور شده در بافت رحم جایگذاری می شوند. همچنین در IVF  نیاز به آزمایش های مکرر خون و تزریق روزانه هورمون ها می باشد.

ART در شرایط زیر بهتر عمل می کند:

زمانی که خانم رحم سالمی دارد؛ به خوبی به داروهای باروری پاسخ می دهد؛ تخمک گذاری طبیعی دارد و یا می تواند به خوبی از تخمک اهدا شده استفاده کند.

در این روش، اسپرم مرد باید سالم باشد. درصد موفقیت ART بعد از سن 35 سالگی کاهش می یابد.

عوارض درمان های ناباروری:

درمان های ناباروری، عوراض خاصی دارند که عبارتند از:

حاملگی چند قلویی:

بیشترین و معمول ترین عارضه در درمان با  ART ، حاملگی چند قلویی است. تعداد جنین های نگه داشته شده و بالغ شدن آن ها و نهایتاً تولدشان، تصمیمی است که توسط زوج ها گرفته می شود. چنان چه چندین جنین در طی لقاح به وجود آمده باشند، برداشت یک یا چند تا از آن ها امکان پذیر است (کاهش بارداری چندقلویی). بدین ترتیب احتمال بقا برای جنین های باقی مانده افزایش می یابد.

سندرم تحریک بیش از حد تخمدان (OHSS):

در صورت تحریک بیش از حد، تخمدان ها بزرگ می شوند و منجر به درد و نفخ می گردند. معمولاً علائم خفیف و متوسط این سندرم نیاز به درمان ندارند و از بین می روند، اگر چه بارداری می تواند بهبودی این علائم را به تاخیر بیندازد. ندرتاً تجمع آب در حفره شکمی و قفسه سینه باعث تورم شکم و تنگی نفس می شود. این تجمع آب می تواند حجم خونی را کاهش داده و فشار خون کاهش یابد. موارد شدید این سندرم نیاز به درمان فوری دارند.

زنان جوان و کسانی که مبتلا به سندرم تخمدان پلی کیستیک هستند، نسبت به بقیه در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به سندرم تحریک بیش از حد تخمدان می باشند.

خونریزی یا عفونت:

مانند هر فرایند تهاجمی دیگری، در درمان های ناباروری و تکنولوژی های مربوط به آن  نیز خطر خونریزی و عفونت وجود دارد.

وزن کم هنگام تولد:

بالاترین درصد خطر وزن کم هنگام تولد، مربوط به حاملگی های چند قلویی است.

در حاملگی تک نوزادی نیز بالاترین خطر وزن کم هنگام تولد، مربوط به درمان از طریق ART است.

نارسایی های مادرزادی:

ممکن است درمان ART با نارسایی های مادرزادی همراه باشد. ولی این موضوع نیاز به تحقیقات بیشتری برای تایید دارد. اگر می خواهید از این روش درمانی استفاده کنید، بهتر است بدانید که تا کنون، ART موفق ترین روش برای درمان ناباروری بوده است.

برای مشاهده ی وب سایت دکتر فرشچی می توانید به آدرس اینترنتی www.novindiet.com مراجعه نمایید.

آزمایش هایی برای تشخیص ناباروری

قبل از انجام هر نوع تست و آزمایشی باید بدانید که نیاز به یک سری تعهدات و الزامات وجود دارد. پزشک شما باید عادات روابط جنسی را بداند و ممکن است توصیه هایی مبنی بر تغییر برخی از آن عادات برای شما داشته باشد. ممکن است تست ها و دوره " آزمون و خطا " برای مدت چندین ماه به طول بیانجامد. در یک سوم از زوج های نابارور علت مشخصی یافت نمی شود( ناباروری ناشناخته).

ارزیابی و سنجش ناباروری شامل یک سری فعالیت های هزینه بَر است و در برخی موارد شامل مراحل سخت و دشواری نیز می شود و گاهی اوقات نیز هزینه صرف شده توسط بیمه پرداخت نمی گردد. نهایتاً نیز ضمانتی وجود ندارد که بعد از تمامی تست ها و مشاوره ها، حاملگی صورت گیرد.

آزمایش های مخصوص زنان

برای باروری یک زن لازم است که تخمدان ها به طور منظم تخمک های سالم را آزاد کرده و بایستی دستگاه تناسلی وی اجازه حرکت اسپرم و تخمک ها را از لوله های فالوپ بدهد تا تخمک توسط اسپرم بارور شود. بنابراین ارگان های تولید مثلی یک زن باید سالم بوده و عملکرد های خود را داشته باشند.

بعد از این که پزشک شما سوالات خود در رابطه با تاریخچه پزشکی، سیکل قاعدگی و عادات روابط جنسی را تکمیل کرد، نوبت به انجام آزمایشات جسمی می رسد که شامل تست هایی  می باشد.

آزمون های باروری عبارت هستند از:

* تست های تخمک گذاری

آزمایش خون برای اندازه گیری سطح هورمون ها انجام می شود تا مشخص شود که آیا شما تخمک گذاری دارید؟

* رادیوگرافی از رحم و لوله های رحمی

از طریق این تست وضعیت رحم و لوله های فالوپ ارزیابی می شود. ماده حاجب به درون رحم تزریق می شود و از طریق اشعه ی X پیشروی این ماده در رحم و لوله های فالوپ ارزیابی می شود. مسدود بودن یا دیگر مشکلات مرتبط از این طریق تشخیص داده می شوند و ممکن است از طریق جراحی تصحیح شوند.

* لاپاراسکوپی

این فرایند تحت بی هوشی کامل و از طریق وارد کردن وسیله ای به درون حفره شکمی و رحمی صورت می گیرد و بدین شکل لوله های فالوپ، تخمدان ها و رحم ارزیابی می شوند. برش کوچکی به اندازه 8 تا 10 میلی متر در زیر ناف ایجاد می کنند و سوزنی به درون حفره شکمی وارد می کنند. معمولاً مقداری از گاز دی اکسید کربن به درون حفره شکمی تزریق می شود تا فضایی را برای داخل کردن لاپاراسکوپ آماده کنند. لاپاراسکوپ تلسکوپی با لنز تهیه شده از فیبرهای شیشه ای حاوی نور است که روشنایی ایجاد می کنند. از این طریق پزشک تان قادر خواهد بود بی نظمی ها و یا انسداد موجود در لوله های فالوپ و رحم را تشخیص دهد. لاپاراسکوپی را به صورت سرپایی انجام می دهند و نیاز به بستری شدن نمی باشد.

* آزمایش هورمونی

آزمایشات هورمونی به منظور چک کردن سطوح هورمون های تخمدان، هورمون های تیروئیدی و نیز هورمون های غده هیپیوفیزی صورت می گیرند.

* تست های مربوط به تخمدان

معمولاً این تست ها به منظور تعیین میزان کارایی تخمک رها شده بعد از تخمک گذاری انجام می شوند. معمولاً انجام این تست ها در اوایل سیکل عادت ماهانه شروع می شود.

* تست های ژنتیکی

تست های ژنتیکی به منظور تعیین هر نوع نارسایی ژنتیکی احتمالی انجام می شوند.

* تست اولتراسوند لگن

این تست نیز در جهت تعیین بیماری های مربوط به لوله های فالوپ و رحم انجام می گیرد.

لازم به ذکر است که نیازی به انجام همه تست های ذکر شده در قبل از تشخیص علت ناباروری نیست. انتخاب نوع آزمایش و ترتیب آن ها بستگی به توافق ایجاد شده در جلسات ویزیت بین شما و پزشک تان دارد.

پیشگیری

بیشتر انواع ناباروری ها در آقایان قابل پیشگیری نیستند.

* به هر جهت از مصرف دارو، دخانیات و مصرف بیش از حد الکل اجتناب نمایید.

* همچنین دمای بالا نیز می تواند تولید اسپرم و توانایی حرکت آن را تحت تاثیر قرار بدهد. اگرچه معمولاً این اثر گذری موقتی است، ولیکن بهتر است از وان حمام داغ و حمام بخار اجتناب نمایید.

* اگر شما آقایی هستید که همچنان مطمئن نیست آیا در آینده قصد پدر شدن دارد، وازکتومی را که راهی برای عقیم شدن دائمی است، انتخاب نکنید. اگر چه امکان برگشت این شرایط از طریق جراحی وجود دارد ولی در این صورت خطراتی به دنبال دارد که می توانند از طرق دیگر باروری را تحت تاثیر قرار دهند.

یک خانم می تواند احتمال باروری را از طریق روش های زیر افزایش دهد:

* در حد اعتدال ورزش کنید.

ورزش منظم بسیار حائز اهمیت است .اما چنان چه شما بسیار شدید ورزش می کنید طوری که پریود منظمی ندارید و یا پریود شما قطع شده است، باروری شما تحت تاثیر قرار گرفته است.

* از اضافه وزن و یا کمبود وزن دوری کنید. اضافه وزن و یا کمبود وزن ترشح هورمون های شما را تحت تاثیر قرار می دهند و منجر به ناباروری می شوند.

* از مصرف الکل و دخانیات اجتناب نمایید. این مواد توانایی شما برای باردار شدن را کاهش می دهند و شما را از داشتن یک بارداری سالم محروم می کنند. الکل نخورید و استعمال دخانیات را کنار بگذارید.

* دریافت کافئین را محدود کنید. خانم هایی که قصد باردار شدن دارند باید دریافت کافئین خود را به کمتر از 200 میلی گرم در روز محدود کنند(یعنی یک یا دو فنجان قهوه).

* تزریفات دارو را محدود کنید. مصرف هر دو نوع داروی تجویزی و غیر تجویزی می تواند احتمال باردار شدن و یا حفظ بارداری را کاهش دهد. پزشک خود را از هر نوع دارویی که به طور منظم دریافت می کرده اید، مطلع سازید.

برای مشاهده ی وب سایت دکتر فرشچی می توانید به آدرس اینترنتی www.novindiet.com مراجعه نمایید.

دکتر حمیدرضا فرشچی - همکار تبیان

متخصص تغذیه - فوق تخصص دیابت و چاقی

زوج های نابارور بخوانند

در این مطلب سعی داریم عوامل خطر ناباروری و آن چه باید در زمان ملاقات با پزشک بدانید را برای تان شرح دهیم.

عوامل خطر

بسیاری از عوامل خطر برای هر دو جنس مرد و زن مشابه هستند و عبارت هستند از:

* سن

بعد از سن 32 سالگی پتانسیل باروری در زنان به تدریج کاهش می یابد. شیوع ناباروری در زنان مُسن تر به دلیل نسبت بیشتر غیر طبیعی بودن وضعیت کروموزمی آن ها می باشد که با بالا رفتن سن در تخمک ایجاد می گردد. همچنین زنان مُسن تر مشکلات بیشتری در رابطه با سلامتی دارند که با باروری در آن ها تداخل ایجاد می کند. خطر سقط جنین نیز با افزایش سن افزایش می یابد. مردان در سنین بالاتر از 40 سال کمتر از مردان جوان قابلیت باروری دارند.

* استعمال دخانیات

مردان و زنانی که استعمال دخانیات دارند شانس بچه دار شدن خود را کاهش می دهند و احتمال درمان های ممکن را نیز کم می کنند. تکرر سقط جنین در زنانی که سیگار می شکند از درصد بالاتری برخوردار است.

* مصرف الکل

میزان و سطح بی خطری از مصرف الکل برای جلوگیری از ناباروری وجود ندارد بر همین اساس مصرف الکل می تواند اثرات نامطلوب غیر قابل جبران در باروری ایجاد نماید.

* چاقی:

مطالعات انجام شده در آمریکا نشان داده است که در میان زنان آمریکایی، غالباً ناباروری به دلیل سبک زندگی نشسته و چاق بودن آن ها است. به علاوه تعداد اسپرم های مردان با چاق بودن آن ها تحت تاثیر قرار می گیرد و هم از لحاظ تعداد و هم کیفیت کاهش می یابند.

* لاغر بودن مفرط:

زنان در معرض خطر ناباروری عبارت هستند از زنانی که مبتلا به اختلالات خوردن و نارسایی هایی مانند بی اشتهایی عصبی(انورکسیا نروزا) و یا پُرخوری عصبی(بولیمیا ) و نیز زنانی که از رژیم های غذایی با محدودیت شدید کالری پیروی می کنند، می باشند. گیاهخواران محض نیز مشکلات ناباروری را به دلیل کمبود دریافت برخی از ریزمغذی های مهم مانند ویتامین ب12 ، روی، آهن و اسید فولیک تجربه می کنند.

* فعالیت بدنی بیش از حد:

در برخی از مطالعات، فعالیت بدنی بیش از 7 ساعت در هفته با مشکلات تخمدانی مرتبط بوده است. از طرف دیگر عدم فعالیت بدنی کافی با چاقی نیز مرتبط است در نتیجه از این طریق نیز می تواند ناباروری را افزایش دهد.

* دریافت کافئین:

نتیجه یکسان و واحدی در رابطه با ارتباط مصرف بیش از حد کافئین با کاهش باروری وجود ندارد. برخی از مطالعات احتمال کاهش باروری را با افزایش مصرف کافئین نشان داده اند در حالی که دیگر مطالعات اثر معکوس فوق را نشان نداده اند. به هر جهت به طور قطع نشان داده شده که کافئین بر باروری زنان نسبت به مردان اثر بیشتری دارد. دریافت بالای کافئین  ریسک سقط جنین را افزایش می دهد.

آماده شدن برای ملاقات با پزشک

چنان چه شما و همسرتان برای مدت حداقل 6 ماه برای باردار شدن تلاش کرده اید ولی بی نتیجه بوده است از پزشک معالج تان وقت ملاقات بگیرید. پزشک تان بسته به سن و تاریخچه سلامتی تان برای تان انواع ارزیابی های بالینی یا آزمایش ها را تجویز می نماید.

یک متخصص زنان برای خانم ها و یک متخصص ارولوژیست برای مردان می توانند در تشخیص وجود مشکل و  نیازمندی به درمان کمک نمایند. در این صورت می بایستی شما و همسرتان کلیه آزمایشات ناباروری را انجام دهید. در این قسمت اطلاعاتی که به شما در آماده سازی برای اولین ویزیت کمک می کنند، آورده شده است.

کارهایی که شما می توانید انجام دهید:

جزئیات مربوط به تلاش خود برای باردار شدن را بنویسید. پزشک شما به اطلاعات زیر نیاز خواهد داشت: زمانی که شروع به تلاش برای بچه دار شدن کردید، تکرر آمیزش ها، زمان آمیزش ها مطابق با سیکل ماهیانه تان و... .

اطلاعات مهم بالینی خود را یادداشت کنید: هر نوع بیماری یا مشکلی که شما به آن مبتلا بوده اید و هر نوع دارویی که اکنون مصرف می کنید.

سوالات خود را برای پرسیدن از پزشک خود در هنگام ویزیت آماده کنید.

لیستی از مهم ترین سوالات خود تهیه کنید و بدین ترتیب بهترین بهره را از جلسه ملاقات با پزشکتان ببرید.

برخی از سوالات پایه ای مربوط به ناباروری عبارت هستند از:

دلالیل ممکن برای عدم باروری ما چیست؟

چه نوع آزمایشاتی را باید انجام دهیم؟

چه نوع درمانی را برای آغاز کار پیشنهاد می کنید؟

درمانی را که شما پیشنهاد می کنید چه نوع عوارض جانبی را در پی دارد؟

احتمال چند قلو زایی با درمان پیشنهادی شما چقدر است؟

درمان پیشنهادی را برای چند دوره باید اجرا کنیم؟

اگر درمان آغازین پیشنهادی عمل نکرد، چه درمانی را بعد از آن پیشنهاد خواهید کرد؟

آیا عوارض طولانی مدتی در پی این درمان و یا دیگر درمان های ناباروری وجود دارد؟

علاوه بر سوالاتی که از قبل تهیه کرده اید، چنان چه در طول ویزیت، مطلبی را متوجه نشدید حتماً در آن رابطه از پزشک خود سوال نمایید.

سوالات پزشک از شما

پزشک از هریک از شما دو نفر سوالاتی را خواهد پرسید. آمادگی داشتن برای پاسخگویی به آن ها این امکان را به پزشک شما می دهد تا تشخیص سریع تری داشته و سریع تر وارد گام های بعدی مراقبت و درمان شود.

سوالاتی که معمولا از زوج ها می شود، عبارت هستند از:

* برای چه مدت است که رابطه جنسی بدون جلوگیری دارید؟

* چه مدت است که برای باردار شدن به صورت فعال تلاش می کنید؟

* هر چند وقت یک بار آمیزش جنسی دارید؟

* آیا هر یک از شما دو نفر استعمال دخانیات دارد؟

* آیا مبتلا به بیماری دیگری بوده اید مثلاً بیماری های انتقالی جنسی؟

* نقش استرس در زندگی شما چقدر است؟

* چه میزان از رابطه خود احساس رضایت دارید؟

سوالاتی مربوط به خانم ها:

* از چه سنی دوران قاعدگی شما شروع شد؟

* معمولا ًٌ دوران قاعده گی شما به چه شکلی است؟ آیا منظم است؟ آیا طولانی است؟ آیا پریود سنگینی دارید؟

* آیا قبلاً حامله بوده اید؟

* آیا در گذشته در رابطه با ناباروری ارزیابی و تلاشی داشته اید؟

* آیا در گذشته درمانی برای دیگر بیماری ها داشته اید؟

* آیا در حال حاضر دارو، مکمل غذایی و یا استروئید های آنابولیک مصرف می کنید؟

* آیا از الکل و یا داروهای آرام بخش استفاده می کنید؟

* رژیم معمول روزانه شما به چه شکلی است؟ آیا روزانه کافئین مصرف می کنید؟

* آیا به طور منظم ورزش می کنید؟ چه میزان؟

* آیا وزن شما اخیراً تغییر داشته است؟

ادامه دارد...

متخصص تغذیه - فوق تخصص دیابت و چاقی

چرا ناباروری؟

چنان چه باردار شدن برای شما و همسرتان تبدیل به یک چالش شده است،‌ بدانید تنها شما نیستید که دچار این مشکل هستید. مطالعات نشان داده اند که 10 تا 15 درصد ‌از زوج ها نابارور هستند.

ناباروری به معنای عدم توانایی در بارداری، علی رغم وجود روابط جنسی متعدد و بدون جلوگیری کردن از بارداری در عرض حداقل یک سال، تعریف می شود.

چنان چه تعریف ناباروری شامل حال شما و همسرتان می شود، ‌این احتمال وجود دارد که عامل قابل درمانی، تلاش تان برای بچه دار شدن را مختل نماید.

ناباروری می تواند به دلیل یک عامل منفرد در فرد یا در همسر وی ایجاد شده باشد و یا ترکیبی از عوامل مختلف از حامله شدن فرد و یا  تداوم حاملگی جلوگیری کند.

خوشبختانه درمان های مختلف موثری برای غلبه بر ناباروری وجود دارند که احتمال بارداری را به طور قابل توجهی می افزایند.

علائم

بیشتر زوج ها در طی 6 ماه اولی که تلاش شان برای باردار شدن را آغاز می کنند به هدف شان یعنی باردار شدن نایل می گردند. به طور کلی بعد از 12 ماه آمیزش بدون جلوگیری، حدود 85 درصد از زوج ها باردار می شوند و در طی 36 ماه باقی مانده، در حدود 50 درصد از زوج ها  به طور خود به خود آبستن می شوند.

نشانه اصلی ناباروری عدم توانایی زوج ها در باردارشدن است و نشانه مهم دیگری وجود ندارد.

در برخی موارد خانم های نابارور دوران قاعدگی غیرطبیعی دارند. این احتمال وجود دارد که یک مرد نابارور نیز نشانه هایی از مشکلات هورمونی مانند تغییراتی در رشد موها و یا عملکرد جنسی اش داشته باشد.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد:

به طور کلی نباید خیلی نگران ناباروری بود مگر این که شما و همسرتان به طور منظم برای حداقل یک سال، آمیزش داشته باشید و بارداری رخ ندهد.

به هر جهت اگر شرایطی به شرح زیر برای شما مصداق دارد باید زودتر از گذشت یک سال با پزشک خود مشورت کنید:

- اگر خانمی هستید با سن بالاتر از 30 سال و یا به مدت 6 ماه دوران قاعدگی نداشته اید.

- اگر خانمی هستید با سابقه سیکل های پریودی دردناک یا نامنظم، درد لگنی، آندومتریوز، بیماری التهابی لگن(PID) و یا سقط جنین های مکرر.

- اگر آقایی با تعداد اسپرم کم هستید و یا سابقه مشکلات جنسی، پروستات و یا بیضه دارید.

علل ناباروری

فرایند تولید مثل انسان، فرایند پیچیده ای است. برای باردار شدن بایستی فرایند تخمک گذاری و لقاح به درستی صورت گیرند.

هر ماه غده هیپوفیز در مغز یک خانم پیامی را برای تخمدان ها به منظور آماده سازی یک تخمک جهت تخمک گذاری صادر می کند.

هورمون های هیپوفیزی(هورمون FSH و هورمون LH) تخمدان ها را تحریک به رهاسازی تخمک می کنند که این مرحله، تخمک گذاری نامیده می شود. در این مدت که معمولاً در روزهای 14 تا 28 سیکل قاعدگی واقع است، زن توانایی باروری را دارا می باشد.

تخمک در طول لوله فالوپ حرکت می کند و می تواند در مدت تقریباً 24 ساعت بعد از رهاسازی اش بارور شود. احتمال حاملگی در هنگامی که آمیزش یک تا دو روز پیش از تخمک گذاری صورت گرفته باشد، بیشتر است.

برای این که بارداری صورت گیرد می بایستی در این مدت یک اسپرم با تخمک در لوله فالوپ ترکیب شود. اسپرم قابلیت بارورسازی تخمک را تا 72 ساعت دارد و باید همزمان با تخمک در لوله فالوپ حضور داشته باشد. به منظور رسیدن یک اسپرم به تخمک، مرد باید نعوظ و انزال کافی برای تحویل مایع منی به واژن داشته باشد. باید تعداد اسپرم به اندازه کافی باشد و باید شکل درستی داشته و در مسیر درست حرکت کند. به علاوه زن باید محیط رحمی و واژن سالمی داشته باشد تا امکان حرکت اسپرم به سمت تخمک وجود داشته باشد. چنان چه تخمک بارور گردد تخم حاصله به درون رحم حرکت کرده، جایی که در آن به آستر رحمی می چسبد، و یک فرایند رشد 9 ماهه را شروع می کند.

در برخی از زوج ها که قصد بچه دار شدن دارند، با اختلالی در این فرایند پیچیده روبه رو می شوند که منتج به ناباروری می گردد.

هر یک از والدین و یا هر دوی آن ها می توانند علت ایجاد ناباروری باشند:

- در حدود 20 درصد از موارد ناباروری به دلیل اختلال در جنس مرد می باشد.

- در حدود 30 تا 40 درصد از موارد، ناباروری به دلیل اختلالی در هر دو جنس زن و مرد می باشد.

- در 40 تا 50 درصد باقیمانده ناباروری به طور کامل به دلیل وجود اختلالی در زن می باشد.

علل ناباروری زنان

دلایل معمول ناباروری زنان عبارت هستند از: آسیب لوله فالوپ، التهاب آندومتر، اختلالات تخمدان، بالا بودن سطوح هورمون پرولاکتین، سندرم تخمدان پلی کیستیک(PCOS)، یائسگی زودهنگام، فیبروئید خوش خیم رحمی و چسبندگی لگنی.

* آسیب یا انسداد لوله فالوپ:

معمولاً آسیب لوله فالوپ به دلیل التهاب لوله فالوپ می باشد.عفونت با کلامیدیا Chlamydia  که یک بیماری انتقالی جنسی است بیشترین و رایج ترین علت این عارضه می باشد. ممکن است فرد متوجه التهاب لوله فالوپ نشود و نشانه ای در وی وجود نداشته باشد؛ ولی همچنین می تواند منجر به درد و تب نیز شود. آسیب لوله ای از طرف دیگر می تواند منجر به نوعی حاملگی شود که تخم بارور شده قادر به عبور از لوله فالوپ و جایگذاری در رحم نیست(حاملگی خارج از رحم ).

پس، عفونت لوله ای می تواند منجر به ایجاد مشکلاتی در باروری شود. علاوه بر آن که خطر حاملگی خارج از رحم با هر بار ابتلا به عفونت لوله ای افزایش می یابد.

* آندومتریوز:

آندومتریوز زمانی ایجاد می گردد که بافت رحمی در خارج از رحم جای گذاری و رشد داشته باشد و معمولاً عملکرد تخمدان ها، رحم و لوله های فالوپ تحت تاثیر قرار می گیرد. این جای گذاری به سیکل هورمونی پاسخ داده و همزمان با آستر رحمی به صورت ماهانه رشد کرده و دچار ریزش و خون ریزی می شود و بدین نحو منتهی به التهاب می شود. درد لگنی و ناباروری در زنان مبتلا به آندومتریوز معمول هستند.

* نارسایی تخمدان:

برخی از موارد ناباروری زنان به دلیل نارسایی تخمدانی است. اختلال قسمتی از مغز که تنظیم تخمدانی را به عهده دارد می تواند منجر به سطوح پایین دو هورمن LH  , FSH شود. حتی بی نظمی ناچیزی در سیستم هورمونی می تواند از آزاد سازی تخمک توسط تخمدان جلوگیری کند(عدم تخمک گذاری). دلایل اختلالات مسیر هیپوتالاموس - هیپوفیزی که منتج به عدم تخمک گذاری می شوند عبارت هستند از صدمات فیزیکی، تومور، ورزش شدید و گرسنگی. به علاوه برخی از داروها نیز می توانند با نارسایی تخمدان مرتبط باشند.

* بالابودن میزان پرولاکتین(هیپر پرولاکتینمیا):

هورمون پرولاکتین، سینه را تحریک به تولید شیر می کند. سطوح بالای آن در زنانی که باردار یا شیرده نیستند می تواند تخمک گذاری را تحت تاثیر قرار دهد. همچنین افزایش سطوح پرولاکتین می تواند تعیین کننده وجود تومور هیپوفیزی باشد. به علاوه برخی از داروها می توانند سطوح پرولاکتین را افزایش دهند. ترشح شیر در صورت باردار نبودن یا شیرده نبودن نشانه ای از سطوح بالای پرولاکتین است.

* سندرم تخمدان پلی کیستیک (PCOS):

در این سندروم بدن شما مقدار زیادی هورمون آندروژن تولید می کند که تخمک گذاری را تحت تاثیر قرار می دهد و یا این که حساسیت سلول ها به هورمون های زنانه کمتر از معمول بوده که نتیجه آن عدم تخمک گذاری فعال است. همچنین این سندرم با مقاومت انسولین و چاقی نیز مرتبط است.

* یائسگی زود هنگام(نارسایی تخمدان نارس):

یائسگی زودرس به معنای قطع قاعدگی و تخلیه تخمدان ها قبل از سن 40 سالگی است. اگر چه علت مشخصی ندارد ولی شرایط خاصی با ایجاد یائسگی زود هنگام مرتبط هستند که عبارتند از: بیماری های سیستم ایمنی، شیمی درمانی یا پرتو درمانی و استعمال دخانیات.

* فیبروئیدهای رحمی:

فیبروئیدها تومورهای خوش خیمی هستند که در دیواره رحمی وجود دارند و در زنان سنین 30 تا 40 سال معمول هستند. فیبروئیدها به ندرت از طریق مسدود کردن لوله های فالوپ منجر به ناباروری می شوند. غالباً فیبروئیدها در جایگذاری تخم بارور شده مداخله ایجاد می کنند.

* چسبندگی رحمی:

چسبندگی های رحمی، گروهی از بافت های همبند جای زخم هستند که ارگان ها را بعد از عفونت رحمی، آپاندیسیت یا جراحی های شکمی و رحمی به یکدیگر متصل می کنند. این بافت های همبند می توانند در باروری اختلال ایجاد کنند.

* دلایل دیگر:

- برخی از داروها: ناباروری های زود گذر می توانند با مصرف برخی از داروها ایجاد گردند. در بیشتر موارد ناباروری بعد از قطع داروی مربوطه برطرف می گردد.

- مشکلات تیروئیدی: نارسایی های غده تیروئید اعم از پُرکاری تیروئید(هیپرتیروئیدیسم) و یا کم کاری تیروئید(هیپوتیروئیدیسم) می توانند در سیکل قاعدگی اختلال ایجاد کرده و منجر به ناباروری شوند.

- سرطان و درمان های آن: سرطان های خاصی به ویژه سرطان های دستگاه تولید مثلی زنان  به شدت بر باروری زنان اثر مخرب دارند. پرتو درمانی و شیمی درمانی هر دو توانایی تولید مثل زنان را تحت تاثیر قرار می دهند. شیمی درمانی برعملکرد تولید مثل و باروری زنان و مردان اثر مخرب دارد.

- دیگر شرایط پزشکی: شرایط پزشکی مرتبط با بلوغ دیررس و یا آمنوره(قطع قاعدگی) می توانند بر باروری زنان اثرگذار باشند و دیگر شرایطی مانند بیماری کوشینگ، بیماری سلول های خونی داسی شکل، بیماری کلیوی و دیابت.

- دریافت کافئین: مصرف بالای کافئین می تواند منجر به ناباروری در زنان شود.

متخصص تغذیه - فوق تخصص دیابت و چاقی

آشنایی با IUD

IUD چیست؟

آی یو دی(I.U.D) حروف اول کلمات " Intra Uterine Device " به معنای وسیله داخل رحمی می باشد.

IUD یک وسیله کوچک پلاستیکی می باشد که توسط پزشک یا ماما در داخل رحم خانم ها قرارداده می شود.

برای عده ی بسیاری از خانم ها، استفاده از IUD می تواند بسیار موثر و مناسب باشد تا از حاملگی های ناخواسته جلوگیری نماید.

دو نوع IUD وجود دارد که عبارت هستند از:

1- IUD های مسی

2- IUD های حاوی هورمون پروژسترون

IUD های مسی را می توان تا ده سال هم، در مهبل باقی گذاشت و از مزایای آن استفاده نمود. این نوع IUD ها امروزه یکی از موثرترین وسایل جلوگیری از بارداری می باشند، به طوری که از هر 100 خانمی که از این وسیله استفاده می نماید فقط یک نفر دچار حاملگی ناخواسته می شود.

IUD های حاوی پروژسترون که به " پروژستاسرت " (Progestasert) نیز معروف می باشند را باید هر سال عوض نمود. تاثیر این IUD ها نیز در جلوگیری از بارداری زیاد می باشد به طوری که از هر 100 خانمی که از این وسیله استفاده می کنند، فقط حدود 3 نفر دچار حاملگی ناخواسته می شوند. وجود هورمون پروژسترون در این نوع از IUD ها باعث کاهش خون ریزی و انقباض های رحمی می گردد که در هنگام استفاده از IUD معمولا ایجاد می شود.

نحوه عملکرد IUD ها

مکانیزم دقیق عمل IUD ها هنوز به طور کامل مشخص نشده است. IUD باعث یک واکنش التهابی در دیواره رحم می شود که این التهاب با انتقال اسپرم و تخمک ها جلوگیری می نماید. وجود مِس در IUD باعث تشدید این پاسخ التهابی می گردد.

تحقیقات نشان داده است که این واکنش التهابی به طور مشخصی باعث کاهش میزان لقاح شده و شانس بقای جنین را در صورت بروز لقاح کاهش می دهد. به علاوه خود فلز مِس برای اسپرم ها سمی می باشد و بسیاری از اسپرم ها از بین خواهند رفت. اسپرم های کمی هم که زنده می مانند و خود را به تخمک می رسانند احتمال خیلی کمی دارد که توانایی بارور کردن تخمک را داشته باشند.

افرادی که می توانند از IUD استفاده کنند

خانم هایی که هیچ گونه سابقه ابتلا به عفونت یا التهاب لگن را ندارند می توانند از IUD برای جلوگیری از بارداری استفاده نمایند. خانم هایی که تا کنون هیچ گونه حاملگی نداشته اند به خاطرعوارض خون ریزی و انقباض های رحمی که ممکن است بر اثر IUD ایجاد شود به میزان بیشتری از سایر خانم ها ممکن است خواهان عدم استفاده از IUD شوند. همچنین در این خانم ها احتمال افتادن IUD به بیرون بیشتر از خانم هایی است که قبلا سابقه حاملگی داشته اند.

توصیه می شود که خانم هایی که دارای مشکلات زیر هستند از IUD استفاده نکنند:

* انقباض های شدید رحمی در هنگام قاعدگی

* خون ریزی های شدید در هنگام قاعدگی

* کم خونی و سایرخون ریزی ها

* وجود ناهنجاری هایی در رحم ، لوله فالوپ و تخمدان ها

* تست اسمیر غیر طبیعی

* سابقه حاملگی خارج رحمی

* وجود بعضی از اختلالات دریچه ی قلب

* وجود حساسیت یا آلرژی به مِس(در مورد IUD های مسی)

* سابقه ابتلا به بیماری های عفونی مقاربتی

* وجود بیماری هایی مثل مرض قند(دیابت)، سرطان خون(لوسمی) و ایدز که می توانند باعث افزایش احتمال بروز عفونت شوند.

عوارض جانبی شایع IUD ها

گاهی اوقات بعضی از خانم هایی که از IUD استفاده می کنند ممکن است در طی قاعدگی های خود دچار انقباض های شدید رحمی، افزایش خون ریزی و کمر درد و یا پشت درد شوند. مصرف قرص های ایبوپروفن درهنگام شروع قاعدگی می تواند به کاهش این مشکلات کمک نماید. حدود 10 تا 15 در صد خانم ها به خاطر بروز این گونه دردها و خون ریزی ها در طی سال اولی که از IUD استفاده کرده اند اقدام به بیرون آوردن آن می کنند. در طی سال های بعدی این میزان کاهش یافته و به 3 درصد می رسد. خانم هایی که قبلا بچه هایی به دنیا آورده اند در هنگام مصرف IUD کمتر دچار خون ریزی و درد می شوند و بنابراین احتمال کمتری دارد که به این دلایل اقدام به بیرون آوردن IUD نمایند.

خطرات استفاده از  IUDها

1- عفونت یا التهاب لگن

یک عفونت جدی رحم، لوله فالوپ و تخمدان ها می باشد که می تواند باعث نازایی، عقیم شدن و دردهای مزمن شود. خطرایجاد بیماری التهاب لگن در طی 20 روز اول نصب IUD بسیار زیاد می باشد. در طی این مدت از هر 1000خانمی که IUD گذاشته است 10 نفر به التهاب لگن دچار می شود اما از روز 21 به بعد این میزان کاهش یافته و از هر 1000 خانم، فقط یک نفر بر اثر نصب IUD دچار التهاب لگن می گردد.

علایم و نشانه های التهاب لگن عبارت هستند از: درد های شکمی، درد در هنگام مقاربت، خون ریزی یا ترشح از مهبل و تب. در هنگام مواجه شدن با چنین علائمی، سریعا با پزشک خود تماس بگیرید.

2- سوراخ شدن رحم

در موارد نادری ممکن است ایجاد شود. درچنین مواقعی IUD با سوراخ کردن رحم وارد شکم می گردد و ممکن است نیاز به انجام عمل جراحی و بیرون آوردن آن باشد.

3- بیرون افتادن IUD

در طی سال اول نصب IUD حدود 2 تا 10 در صد می باشد که اکثر آن ها نیز در طی ماه اول اتفاق می افتد. در خانم هایی که سابقه به دنیا آوردن بچه هایی را دارند فقط 2 تا 3 در صد احتمال وقوع چنین حالتی وجود دارد.

بعداز سال اول، بیرون افتادن IUD از رحم به خارج آن به میزان زیادی کاهش می یابد و به حدود یک تا سه در صد می رسد. اگر بیرون افتادن IUD بدون این که خانم متوجه آن شود اتفاق بیفتد، ممکن است حاملگی روی دهد.

4- وقوع حاملگی

اگر با وجود IUD در داخل رحم، حاملگی رخ دهد باید سریعا اقدام به بیرون آوردن آن نمود. ادامه حاملگی همراه با IUD خطر سقط خود به خودی را دو برابر و خطر زایمان زودرس را چهار برابر می نماید.

 خانم هایی که با وجود IUD حامله می شوند احتمال بیشتری دارد که به حاملگی خارج رحمی دچار شوند(حدود 5 در صد). عدم ایجاد قاعدگی در طی یک ماه، خون ریزی های نامنظم و بروز علائم حاملگی( مثل تهوع و استفراغ، حساس شدن پستان ها، دفع مکرر ادرار و خستگی) را باید به پزشک گزارش نمود. حاملگی خارج رحمی در صورتی که به موقع درمان نگردد می تواند باعث مرگ شود.

نحوه گذاشتن IUD

قبل از این که پزشک یا ماما بخواهد اقدام به گذاشتن IUD نماید باید یک بررسی و معاینه کلی(چک آپ) انجام شود. این معاینات شامل معاینه لگن و پستان ها، تست پاپ اسمیر و آزمایش حاملگی می باشد. در صورتی که هیچ مشکلی وجود نداشت، می توان اقدام به نصب آن نمود.

IUD را معمولا در روزهای آخر عادت ماهانه نصب می کنند زیرا در آن هنگام، دهانه رحم کمی باز بوده و احتمال وجود حاملگی بسیار اندک می باشد. با این حال، می توان IUD را در هر زمانی نصب نمود. کل زمان نصب IUD حدود 5 تا 15 دقیقه طول می کشد. اکثر خانم ها در هنگام نصب و نیز بعد از قرار دادن IUD احساس انقباض هایی می کنند. مصرف قرص های ایبو پروفن می تواند به کم کردن این انقباض های دردناک کمک نماید. بهتر است این قرص ها یکی دو ساعت قبل از نصب IUD خورده شوند تا اثر بهتری داشته باشند. قبل از نصب IUD پزشک یا ماما با استفاده از یک وسیله مخصوص، اندازه و عمق رحم را اندازه گیری می کند. سپس به آرامی IUD را در رحم قرار می دهند. ممکن است در هنگام نصب IUD انقباض های دردناکی ایجاد شود و بعد از نصب نیز، مقداری خون ریزی ایجاد گردد.

بعد از نصب IUD به مدت پنج روز از انجام مقاربت خودداری نمایید و نیز در طی این مدت از قرار دادن هر گونه چیزی در داخل مهبل خود(مثل تامپون) پرهیز نمایید. این کار باعث می گردد که احتمال وقوع عفونت کاهش یابد. انقباض های خفیفی ممکن است در طی چند روز پس از نصب IUD ایجاد شود که می توان با مصرف داروهای مسکن ساده مثل ایبوپروفن، آسپیرین و یا استامینوفن آن ها را تسکین داد. در صورتی که درد خیلی شدید بوده و با مصرف این مسکن ها تسکین پیدا نکرد، با پزشک خود تماس بگیرید.

پیگیری های بعدی IUD

با قرار دادن انگشت تمیز خودتان در داخل مهبل، می توانید وجود نخی که به انتهای IUD متصل است را احساس نمایید. شما باید بعد از هر عادت ماهانه، این کار را انجام دهید تا مطمئن شوید که IUD هنوز در محل خود قرار دارد و به بیرون نیفتاده است. در صورتی که وجود نخ را احساس نکردید، باید به  پزشک یا مامای خود مراجعه نمایید.

به طور کلی بعد از سه ماه که از نصب IUD گذشت باید برای کنترل به  پزشک یا ماما مراجعه نمود. سپس سالی یک بار باید این کار را انجام داد و تست پاپ اسمیر هم باید به طور سالانه صورت پذیرد.

علائم و نشانه های خطر در خانم هایی که از IUD استفاده می کنند

در صورت مشاهده علائم زیر، سریعا با پزشک تماس بگیرید:

* انقباض های دردناک شدید و خون ریزی های زیاد

* درد شکم

* تب

* ترشحات غیر طبیعی از مهبل و یا سوزش دستگاه تناسلی

* خون ریزی های نامنظم

* عدم ایجاد عادت ماهانه

* علایم وقوع حاملگی

نحوه برداشتن و بیرون آوردن  IUD

IUD را می توان در هر زمانی از رحم خارج نمود. بیرون آوردن آن خیلی راحت تر از نصب آن می باشد. IUD های مِسی را می توان بعد از 10 سال و IUDهای پروژستاسرتی را بعد از یک سال بیرون آورد.

تذکر مهم:

هیچ گاه خودتان به تنهایی اقدام به بیرون آوردن IUD ننمایید.

مزایای استفاده از IUD

* مشکلی در هنگام مقاربت ایجاد نمی کند

* نیازی به مراقبت های روزانه ندارد

* بلافاصله بعد از نصب موثر می باشد

* اثر آن طولانی مدت است

معایب استفاده از IUD

* ازانتقال بیماری های عفونی مقاربتی مثل ایدز جلوگیری نمی کند

* نصب و برداشتن آن نیاز به پزشک یا ماما دارد

* ممکن است خود به خود به بیرون رحم بیفتد

* می تواند باعث مشکلاتی در طی عادت ماهانه شود

انجمن پرستاری ایران

همه چيز درباره ي سزارين (2)

دلايل مورد قبول براي سزارين

در قسمت اول اين مطلب به دلايل افزايش ميزان سزارين در کشور و همچنين عواض و مراقبت هاي لازم در آن، اشاره کرديم؛ اما به هر حال گاهي اوقات لازم است که يک مادر باردار براي به دنيا آوردن نوزادش اين عمل را بپذيرد. در زير اين دلايل آورده شده است.

1- عدم تطابق سر جنين با لگن مادر:

اغلب اين گونه موارد در موقع دردهاي زايماني مشخص مي شوند. به اين ترتيب که با وجود انقباضات زايماني، پيشرفت زايمان خوب نيست و يا اين که در معاينه ي داخلي، متوجه اين عدم تطابق مي شوند. البته موارد تنگي و يا اختلاف اندازه بسيار فاحش، قبل از دردها و در يک معاينه دقيق داخلي که توسط ماما يا پزشک در ماه آخر صورت مي گيرد مشخص مي شود.

2- زجرجنين:

زجر جنين به معناي تغييرات بارز در تعداد ضربان قلب جنين است که نشان دهنده اين موضوع مي باشد که ميزان اکسيژن خون او کافي نيست و مواد زايد خونش بيش از اندازه است. در اين صورت معمولاً عمل سزارين به طور اورژانس انجام مي شود.

3- طرز قرار گرفتن غير عادي جنين:

وضعيت طبيعي قرار گرفتن جنين به صورت سر به پايين و داخل لگن مادر است. اگر مثلاً جنين به صورت عرضي قرار گيرد امکان زايمان طبيعي وجود ندارد. در صورتي که پاهاي جنين داخل لگن مادر باشد (سر او بالا باشد) در برخي موارد امکان زايمان طبيعي وجود دارد ولي اغلب مواقع، سزارين، راه انتخابي است.

4- مشکلات مربوط به جفت و بند ناف:

اگر جدا شدن زودرس جفت صورت گيرد و يا جفت به جاي اين که در قسمت فوقاني رحم واقع شود، بر روي دهانه رحم قرار گيرد(جفت سر راهي)، بهترين روش زايمان همان سزارين مي باشد. ممکن است در حين يک دوره دردهاي طبيعي، ناگهان بند ناف جنين به داخل مجراي زايماني و جلوي سر جنين ليز بخورد. در چنين حالتي بند ناف بين سر جنين و لگن مادر تحت فشار قرار مي گيرد و جريان خون و اکسيژن به جنين قطع مي گردد. اين مورد نيزاز موارد سزارين اورژانس مي باشد.

5- سزارين قبلي:

قبلاً اعتقاد بر اين بود که اگر خانمي يک بار سزارين شد، بايد هميشه سزارين شود. البته در برخي بيماران اين قانون هنوز هم حاکم است ولي امروزه اعتقاد بر اين است که اگر علت سزارين قبلي، در اين حاملگي وجود ندارد مثلاً حاملگي قبلي جنين به طور عرضي قرار داشته ولي در اين حاملگي جنين با سر قرار دارد و بيمار در يک بيمارستان مجهز قرار دارد مي تواند تحت نظر يک متخصص زنان و زايمان، زايماني طبيعي انجام دهد. بايد بيماران تفهيم شوند که در صورتي که مورد منعي براي اين اقدام وجود نداشته باشد، زايمان طبيعي بسيار مطمئن تر و بي خطرتر از يک عمل جراحي بزرگي مثل سزارين مي باشد، عوارض مربوط به مادر و جنين کاهش مي يابد و يک فاکتور مهم ديگر يعني هزينه نيز کاهش مي يابد. هزينه يک زايمان طبيعي حدود يک چهارم عمل سزارين مي باشد. البته خانم هايي که قبلاً سزارين شده اند و برش روي رحم شان به صورت طولي انجام شده نمي توانند زايمان طبيعي داشته باشند. فقط خانم هايي که برش روي رحم شان عرضي بوده و مورد منعي براي زايمان طبيعي ندارند، مي توانند به اين فيض برسند. (معمولاً بُرش روي شکم با بُرش روي رحم مطابقت دارد اما گاهي اين طور نيست، بنابراين داشتن پرونده پزشکي با قيد نوع بُرش روي رحم الزامي است).

6- دخالت هاي پزشکي بيش از اندازه در دوره دردهاي زايماني:

مصرف داروهاي مُسکن زودتر از موقع و يا داروهاي محرک انقباضات، بيش از حد مجاز، مي تواند پيشرفت زايمان را کند نمايد و به علت زايمان طول کشيده، سزارين انجام شود. آمار نشان داده است که بيماران تحت نظر ماماها کمتر سزارين مي شوند. يکي از دلايل آن اين است که ماماها کمتر از پزشکان از داروهاي مختلف استفاده مي کنند و علت ديگر اين است که چون خود ماما نمي تواند عمل سزارين را انجام دهد، سعي مي کند تا جايي که براي بيمار و جنين ضرري نداشته باشد، زايمان او را به صورت طبيعي انجام دهد.

7- جنين هاي نارس و ديررس(کمتر از 38 هفته و بيشتر از 42 هفته):

جنين هاي نارس احتمالاً تحمل فشار زايمان طبيعي را نخواهند داشت.

جنين هاي ديررس نيز به علت درشتي و اشکال در خون رساني در زايمان طبيعي، دچار مشکل مي شوند.

8- جنين هاي داراي مشکلات RH خون:

جنين هايي هم که مشکلات ناشي از RH خون دارند بهتر است با روش سزارين متولد شوند چون به اندازه کافي قوي نيستند که زايمان طبيعي را تحمل کنند.

9- چند قلويي:

گاهي زايمان دو قلوها به صورت طبيعي صورت مي گيرد اما در اغلب موارد سزارين به عنوان بهترين راه انتخاب مي شود. حاملگي هاي بيش از دو قلويي حتماً به صورت سزارين خاتمه مي يابند.

10- موارد متفرقه:

مانند عفونت هرپسي در ناحيه تناسلي که نوعي عارضه تبخال مانند بسيار مُسري است که براي جنين خطرناک است، فشارخون بالا، تومورهاي فيبروييدي، بيماري قند، ايدز مادر و دوره دردهاي زايماني که بسيار طول کشيده باشد، از موارد ديگر سزارين مي باشند.

سابقه مرگ نوزاد‏، سابقه ي نازايي و شکم اوّل مُسن (بيش از 35 سال) نيز قابل ذکر هستند.

همه چیز درباره ی سزارین (1)

چرا در ایران سزارین زیاد شده است؟

سزارین یک جراحی بزرگ است که با شکافتن پوست روی شکم، عضلات زیر آن و جدار رحم همراه است. به طور متوسط، 10 درصد زایمان ها در جهان به روش سزارین انجام می شود، طبق آمار رسمی در ایران حدود 25 تا 35 درصد زایمان ها به صورت عمل جراحی یعنی سزارین صورت می گیرند، در حالی که طبق آمار غیر رسمی در ایران، سزارین 5 برابر سایر نقاط جهان است.

امروزه در برخی از بیمارستان های ایران این آمار حتی 100 درصد نیز گزارش شده است. برخی متخصصین معتقدند که علت افزایش گرایش زنان به انتخاب سزارین، فرار از درد زایمان است. اما عمل سزارین خود با درد فراوان همراه است و عواقب منفی متعددی نیز به همراه دارد.

چرا در ایران آمار میزان سزارین به طور غیر متعارف بالا رفته است؟

علل زیادی برای این سوال وجود دارد:

به گفته ی برخی متخصصین بارز ترین علت آن پیشرفت پزشکی و تکنولوژی می باشد که در مواقع خطر برای

و جنین مفید واقع می شود.

برای مثال خطرات عمل جراحی به علت امکانات بی هوشی، انتقال خون و آنتی بیوتیک ها برای مادر خیلی کاهش یافته است.

مراقبت های نوزادی نیز پیشرفت کرده و خطرات سزارین برای نوزاد نیز کاهش یافته است.

همچنین روش های بهتری برای تعیین سلامت جنین در حین دردهای زایمانی وجود دارند.

بنابراین با مشاهده علایم خطر برای جنین و یا مادر در حین دردهای زایمانی می توان فوراً او را سزارین نمود، در حالی که این امکانات در 20 سال پیش وجود نداشت.

از نظر پیشرفته بودن باید تذکر داد که با این که سزارین یک عمل پیشرفته می باشد ولی یک عمل جراحی بزرگی است که در صورتی که برای بیمار واجب نباشد اصلاً عاقلانه نیست. امروزه در آمریکا هیچ پزشکی نمی تواند بدون یک علت پزشکی قابل قبولی اقدام به سزارین بیمار کند و چیزی به عنوان سزارین اختیاری که ما در ایران داریم، وجود ندارد. یعنی اگر چنین کاری را انجام دهند از نظر قوانین پزشکی توبیخ می شوند!

یک علت دیگر از منشاء پزشکان می باشد. متأسفانه برخی از پزشکان به خاطر این که ریسک یک زایمان مثلاً با دستگاه (واکیوم و یا فورسپس) را متحمل نشوند فوراً بیمار را سزارین می کنند و البته دستمزد بیشتری نیز دریافت می کنند.

2- انتخاب مادران و تفکر اشتباه زنان

علت دیگر افزایش تعداد سزارین، خود بیماران هستند. متأسفانه برخی از خانم ها سزارین را مثل یک پدیده ی مُد می پندارند و فکر می کنند که هر کس مدرن تر و یا امروزی تر است باید سزارین شود و حتی اصطلاحاتی مانند این که زایمان طبیعی یک نوع " توحش " است نیز گفته شده است.

برخی هم فکر می کنند سزارین برای نوزادشان بهتر است، چرا که " فشار " بر روی سر بچه وارد نمی شود. باید به چنین خانم هایی تذکر داد که همین فشاری که جنین تحمل می کند برای او حتی مفید هم هست چرا که با حالت مکشی که ایجاد می کند ریه های او را پاک می نماید. به همین علت است که نوزادان زایمان طبیعی مشکلات تنفسی کمتری نسبت به سزارینی ها دارند.

از بابت فشار بر روی سر جنین نیز نباید نگران باشند چون استخوان های سر او به نحوی هستند که این فشار را به خوبی تحمل می کنند و هیچ عارضه ای برای نوزاد پیش نمی آورد، مگر در مواردی که سر جنین نسبت به لگن مادر بزرگ باشد که در این مواقع سزارین برای مادر و جنین مفید و ضروری می باشد.

حتی در یک تحقیق روشن شد بچه هایی که با روش طبیعی به دنیا آمده اند، بهره هوشی بالاتری دارند.

از نظر مُد و مدرنی نیز باید بدانند که امروزه در کشورهای پیشرفته، زایمان طبیعی را یک موفقیت بزرگ برای زنان می دانند و سزارین را یک شکست تلقی می کنند؛ به طوری که کلوپ های حمایت از سزارینی ها تشکیل می شود تا آن ها را از نظر روحی حمایت کنند چرا که معتقدند قادر به کسب یک موفقیت بزرگ نشده اند.

هر زایمان طبیعی ممکن است به سزارین بکشد به هر حال به این نکته هم باید توجه کرد که یکی از شرایط زایمان طبیعی اورژانسی شدن و اضطرار سزارین در حین زایمان است.

با توجه به این که 8 تا 10 درصد زایمان‌ ها نیاز ضروری به سزارین پیدا می ‌کند هر زایمان طبیعی ممکن است به سزارین ختم شود و این شرایط قابل پیش ‌بینی نیست.

افت ضربان قلب نوزاد، کنده شدن جفت و حوادث اورژانسی دیگر ممکن است زایمان طبیعی را به سزارین بکشد اما نباید این حوادث را عارضه ی زایمان بدانیم و مهم است بدانیم در خیلی از موارد اگر سزارین صورت نگیرد جان مادر و نوزاد در خطر می‌ افتد.

عوارض سزارین

با وجود پیشرفت های پزشکی و افزایش امنیت عمل جراحی، با این حال یک سزارین، خالی از خطر و عوارض نمی باشد.

عوارض مربوط به مادر عبارت هستند از:

خون ریزی های پس از عمل، لخته های خونی که در برخی از موارد بسیار خطرناک و حتی کشنده هستند، عفونت و چسبندگی هایی در رحم و لوله ها و حتی روده ها، عوارض بیهوشی و دردهای مربوط به بخیه ها.

پس باید به خاطر سپرد که:

1- روزهای بستری در سزارین برای بیمار بیشتر است.

2- احتمال خون ریزی بعد از زایمان بیشتر است.

3- دردهای لگنی و چسبندگی بیشتر است.

4- مدت زمانی که فرد بتواند به روال عادی زندگی برگردد بیشتر است.

5- احتمال نازایی بعد از سزارین نیز وجود دارد.

عوارض مربوط به جنین:

عبارت هستند از یرقان و مشکلات تنفسی.

البته منظور این است که احتمال بروز این مشکلات در نوزادان سزارینی بیشتر از نوزادان زایمان طبیعی است نه این که حتماً در هر نوزادی که با روش سزارین به دنیا می آید این مشکلات نیز پیش می آید و بالعکس.

فشاری که در حین زایمان طبیعی به قفسه ی سینه نوزاد وارد می آید کمک زیادی به تمیز کردن ریه های او از ترشحات و مایعات می کند که بر قراری یک فعالیت تنفسی عادی را برای نوزاد ایجاد می کند. البته باز هم باید تأکید نمود در صورتی که ماما یا پزشک تان تشخیص دهد که عمل سزارین برای شما و نوزادتان مفیدتر است باید سزارین انجام شود و عوارض آن با عوارض مربوط به یک زایمان طبیعی مشکل، باید سنجیده شود و هر کدام برای شما مفیدتر است انتخاب گردد.

یکی دیگر از عوارض سزارین، عوارض مادی آن است.

همان طور که قبلاً ذکر شد هزینه یک عمل سزارین و مدت بستری پس از آن، حدود 4 برابر و یا بیشتر از یک زایمان طبیعی است.

1- درد؛ که معمولا در روز اول پس از جراحی شدیدتر است و بعد از آن باید فروکش کند.

2- ترشح از دستگاه تناسلی که طبیعی است.

3- هر روز مقدار فراوانی آب بنوشید؛ بین 8 تا 10 لیوان.

4- از بلند کردن اشیای سنگین و از بالا رفتن از پله‌ ها خودداری کنید.

5- رانندگی نکنید تا زمانی که بتوانید به راحتی کمربند ایمنی را ببندید.

6- در صورتی که محل برش جراحی، قرمز و متورم شد، به دکترتان اطلاع دهید.

از نظر پزشکان، زایمان طبیعی 3 تا 4 برابر سزارین دردسر ساز است ولی تعرفه‌ هایی که به آن اختصاص داده شده خیلی کمتر از سزارین است که این موضوع نیز بر افزایش سزارین در ایران دامن می ‌زند در حالی که در کشورهای پیشرفته ی دنیا تسهیلات ویژه‌ ای را برای زایمان طبیعی اختصاص داده‌ اند که افراد را به آن ترغیب می‌ کند.

تحقیقات نشان داده است در کشورهایی که آمار سزارین پایین است، مادران تمایل بیشتری به انجام زایمان طبیعی دارند و عامل این تمایل، رضایت آنان از انجام زایمان واژینال است.

در مطلب بعدی به دلایل مورد قبول برای اجرای یک سزارین اشاره خواهیم کرد.

اصول تنظیم خانواده در کم ‌خون‌ ها

اگر پزشک برای شما تشخیص کم‌ خونی داده و تحت درمان هستید شاید این پرسش را مطرح کنید که کدام‌ یک از روش‌ های تنظیم خانواده و پیشگیری از بارداری برای تان مناسب ‌تر است.

البته بحث ما در مورد کسانی است که با معاینه و نظر پزشک به کم‌ خونی مبتلا هستند نه به تشخیص و ارزیابی خودشان.

در مورد استفاده از قرص، همه مبتلایان به کم‌ خونی باید آسوده خیال باشند. حتی برای تالاسمی نیز ضرری در استفاده از قرص ضدبارداری گزارش نشده است.

در مورد آمپول‌ های یک ماهه نیز همانند قرص منعی وجود ندارد؛ زیرا منافعی که عاید خانواده‌ ها می ‌شود، از مضرات احتمالی بسیار بیشتر است.

در آمپول ‌های سه ماهه نیز نه تنها منعی وجود ندارد بلکه در کم‌ خونی ‌های فقر آهن، کم‌ خونی داسی شکل و تالاسمی به دلیل ماهیت این آمپول ‌ها منفعت بزرگی هم به مصرف ‌کنندگان می ‌رسد؛ زدن این آمپول‌ ها موجب کاهش خون ‌ریزی قاعدگی و حتی در مواردی قطع آن می ‌شود که این کاهش خون از دست رفته در افراد کم‌ خون مهم تلقی می ‌شود.

روش بعدی، آی ‌یو ‌دی است. تصور برخی از خانم‌ ها این است که استفاده از آی ‌یو‌ دی باعث به وجود آمدن کم‌ خونی در آن ها و یا تشدید آن می‌ شود. ضمن این که این تصور اشتباه را اصلاح می ‌کنم، به همه خانم‌ ها توصیه می ‌کنم واقعا به دنبال شناسایی و درمان علل کم‌ خونی خود باشند.

روش دیگری که وجود دارد، کاندوم است. همان طور که در مطالب قبل هم گفته شد، تنها روشی که در همه افراد، با هر بیماری که دارند و با هر دارویی که مصرف می ‌کنند بلامانع است، کاندوم است که اتفاقا علاوه بر اثر بخشی بالا، دو منظوره نیز هست، یعنی پیشگیری از بارداری و پیشگیری از انتقال بیماری ‌های مقاربتی.

بعد از این، می‌ رسیم به روش بستن لوله‌ ها در خانم‌ ها و آقایان، وقتی قرار باشد بستن لوله‌ ها برای خانم‌ ها در نظر گرفته شود، حتما در بیمارستان و توسط متخصص بی‌ هوشی، متخصص زنان یا جراح، نظارت کامل و معاینات صورت می ‌گیرد که از این بابت جای نگرانی وجود نخواهد داشت.

در مورد بستن لوله‌ ی آقایان نیز که عمل، سرپایی است و بدون ریختن قطره ‌ای خون امکان ‌پذیر است.

مراقبت از دندان‌ ها در بارداري

" بايد دندان ‌هايم را زود تر درست کنم؛ چون مي ‌گويند در دوران بارداري نمي ‌شود دندانپزشکي رفت. "  اين، حرف‌ خيلي از خانم‌ هاي جواني است که مي ‌خواهند باردار شوند. آن ها وقتي روي صندلي دندانپزشکي مطب مي ‌نشينند، از اين جور حرف‌ ها کم نمي ‌زنند و من از خودم مي ‌پرسم واقعا چه کسي گفته است که در اين دوران، دندانپزشکي رفتن قدغن است؟ اگر شما هم بارداريد يا قصد باردار شدن داريد، خواندن اين 5 نکته را درباره مراقبت از دندان‌ ها در دوران بارداري به شما توصيه مي ‌کنم.

1- لثه ‌تان حساس و متورم مي ‌شود.

به دليل تغييرات هورموني در دوران بارداري لثه حساس مي‌ شود و ممکن است برجستگي و تورمي در قسمتي از بافت لثه از ماه سوم بارداري به بعد ايجاد شود و روي بعضي از دندان‌ ها را بپوشاند که به آن تومور بارداري مي‌ گويند. حساسيت لثه و تومور بارداري ممکن است موجب شود خانم باردار به خوبي از مسواک يا نخ دندان استفاده نکند. در نتيجه پلاک ميکروبي که عامل پوسيدگي است مدت زيادي روي سطح دندان‌ ها باقي مي ‌ماند.

2- بيماري صبحگاهي به سراغ ‌تان مي ‌آيد.

در 3 ماهه اول بارداري ممکن است صبح‌ ها نوعي حالت کسالت، تهوع و استفراغ وجود داشته باشد که به آن " بيماري صبحگاهي " مي ‌گويند. اين حالت در اثر استشمام بوي بعضي مواد يا غذاها تشديد مي‌ شود. استفراغ مکرر موجب مي ‌شود سطح دندان به طور متناوب در معرض اسيد معده قرار گيرد. ضمنا خانم باردار ممکن است نوعي عادت غير طبيعي داشته باشد که عامه مردم به آن " ويار " مي ‌گويند؛ به اين ترتيب که از مواد ترش يا شيرين به طور مکرر و زياد استفاده کنند. اين مواد مي ‌تواند موجب پوسيدگي دندان‌ ها شود.

3- ظرفيت معده ‌تان کم مي ‌شود.

در دوران بارداري، به ‌خصوص در ماه ‌هاي آخر، ظرفيت معده کاهش مي ‌يابد. خانم باردار به مقادير کمتر ولي در دفعات بيشتري غذا مي ‌خورد و کمتر هم مسواک مي ‌زند. بنابراين امکان تشکيل پلاک ميکروبي که عامل پوسيدگي است، افزايش مي ‌يابد.

4- پوسيدگي در کمين دندان‌ هاي شما

بهتر است در همان ماه‌ هاي اول بارداري براي معاينه دندان‌ ها به دندانپزشک مراجعه کنيد تا دندانپزشک روش‌ هاي بهداشتي لازم براي پيشگيري از پوسيدگي و بيماري لثه را به شما آموزش دهد. بعد از هر بار مصرف مواد غذايي، به‌ خصوص مواد قندي، دندان ‌هاي تان را مسواک کنيد. بعد از هر بار استفراغ دندان‌ ها را مسواک کنيد و يا حداقل دهان را به طور کامل با آب بشوييد.

5- زمان مناسب براي درمان دندانپزشکي زنان باردار

به ‌طور کلي دوران بارداري را که تقريباً 9 ماه است به 3 دوره 3 ماهه تقسيم مي‌ کنند که به نام ‌هاي 3 ماهه اول، دوم و سوم موسوم است. زمان‌ هاي مناسب مراجعه به دندانپزشک شامل دو بار در 3 ماهه اول، حداقل يک بار در 3 ماهه دوم و يک بار در 3 ماهه سوم است. در طول اين دوره، تغييرات مختلفي در بدن مادر و جنين ايجاد مي ‌شود:

* 3 ماهه اول: بافت ‌هاي مختلف بدن جنين در اين دوره تشکيل مي‌ شود و جنين به مواد و تحريکات مختلف بسيار حساس است و احتمال سقط جنين زياد است. همچنين در اين دوره مادر از کسالت‌ هايي چون تهوع و استفراغ صبحگاهي، بي‌ ميلي به غذا و تغييرات قلبي عروقي رنج‌ مي ‌برد. بنابراين بهتر است درمان ‌هاي دندانپزشکي طولاني مدت در اين دوره انجام نشود. در ملاقات اول، دندان ‌هاي مادر معاينه و راديوگرافي ‌هاي دنداني که قبل از بارداري گرفته شده ‌اند، بررسي مي ‌شود و دندان‌ هايي که قبل از زايمان ممکن است براي مادر مشکل ايجاد کند معين مي ‌شود و براي ترميم آن ها در 3 ماهه دوم بارداري به بيمار نوبت داده مي ‌شود. همچنين چگونگي مسواک زدن صحيح و استفاده از نخ دندان به خانم باردار آموزش داده مي ‌شود. ملاقات دوم 3 ماهه اول براي ارزيابي رعايت بهداشت دهان از سوي خانم باردار است. تغييرات بافت ‌هاي لثه در اثر هورمون‌ ها بررسي مي ‌شود و دستورات بهداشتي لازم داده مي ‌شود.

* 3 ماهه دوم: اين دوره بهترين زمان جهت انجام درمان‌ هاي دندانپزشکي است چون بافت‌ هاي مختلف بدن جنين تشکيل شده ‌اند و در حال رشد و تکامل هستند. هم چنين حالت کسالت و تهوع ابتداي بارداري تا حدودي برطرف شده است. خانم باردار معمولاً راحت تر از 3 ماهه اول مي ‌تواند در وضعيت مناسب روي صندلي دندانپزشکي قرار گيرد. در اين دوره مي‌ توان تمام درمان ‌هاي دنداني لازم را انجام داد. استفاده از بي‌ حس‌ کننده موضعي مانعي ندارد. همچنين در صورت لزوم دندانپزشک ممکن است بعد از درمان، آنتي‌ بيوتيک يا مسکن تجويز کند که استفاده از آن ها بلامانع است.

بايد توجه داشت که درمان دندان ‌هايي که قبل از زايمان براي خانم باردار مشکلي ايجاد نمي ‌کنند، بايد به بعد از زايمان موکول شود.

* 3 ماهه سوم: در اين دوره رشد و تکامل جنين ادامه دارد و سرعت آن  بيشتر از6 ماهه اول بارداري است. خانم باردار به دليل افزايش وزن جنين نمي ‌تواند مدت زيادي در حالت خوابيده به پشت روي صندلي دندانپزشکي قرار گيرد، بنابراين بهتر است فقط درمان‌ هاي کوتاه مدت و اورژانسي در اين دوره انجام شود. همچنين در ملاقات دندانپزشکي اين دوره نکات لازم در مورد چگونگي رويش دندان‌ هاي نوزاد، مراقبت‌ هاي منزل و زمان مراجعه براي معاينه دندانپزشکي نوزاد توصيه خواهد شد.

خانم ‌هاي باردار بايد توجه داشته باشند که درمان ‌هاي اورژانس دندانپزشکي در هر دوره و زماني از بارداري مي ‌تواند انجام شود. بنابراين به هيچ‌ وجه نبايد براي تسکين درد دندان خود به مدت طولاني از مسکن‌ ها استفاده کنند، بلکه بايد سريع به دندانپزشک مراجعه کنند. همچنين بايد توجه داشته باشند که مصرف خودسرانه هر دارويي ممکن است براي مادر و جنين خطرناک باشد. بنابراين لازم است هيچ دارويي را بدون اجازه پزشک يا دندانپزشک استفاده نکنند.

در مواردي که پزشک يا دندانپزشک معالج با اطلاع از بارداري بيمار، دارويي را تجويز مي ‌کنند مصرف آن دارو بلامانع و حتي ضروري است و اجتناب از مصرف آن ممکن است براي بيمار و جنين زيان داشته باشد.

قرص ضد بارداری و طول عمر زنان!

مطالعات جدید نشان داد، زنانی که از اواخر دهه ی 1960 شروع به مصرف قرص ضد بارداری کرده بودند نسبت به زنانی که هرگز این قرص را نخورده بودند، عمر طولانی تری داشتند.  

به گزارش ایرنا و به نقل از آسوشیتدپرس، محققان انگلیسی بیش از 46 هزار زن را از سال 1968 برای مدت حدود دو دهه تحت نظر قرار دادند و شمار تلفات زنانی که قرص ضد بارداری می خوردند را با آن هایی که این قرص را مصرف نمی کردند، مقایسه کردند.

در این مطالعه دیده شد که این قرص خطر مرگ ناشی از سرطان روده را حدود 38 درصد و خطر مرگ ناشی از سایر بیماری ها را حدود 12 درصد کاهش می دهد.

این مطالعه روز جمعه در مجله انگلیسی پزشکی British medical journal منتشر شد.

پزشکان هنوز دقیقا نمی دانند که چرا این قرص میزان مرگ و میر را در میان زنان کاهش می دهد.

قرص ضد بارداری برای سرکوب روند تخمک گذاری، حاوی هورمون های مصنوعی است که می توانند در پیشگیری از بروز برخی بیماری ها نقش داشته باشند.

پیش از این نیز مطالعات نشان داده بودند که قرص ضد بارداری خطر مرگ و میر را در میان زنان افزایش نمی دهد.

همچنین این قرص می تواند موجب پیشگیری از بروز سرطان تخمدان و مخاط رحم شود اما در عین حال خطر ابتلا به سرطان پستان و گردن رحم را نیز اندکی افزایش می دهد.

این مطالعه نشان داد زنانی که قرص ضد بارداری مصرف می کنند تا حدی سالم تر از زنانی هستند که قرص ضد بارداری مصرف نمی کنند.