شاه پسند وحشی Vervain
چون دارای خاصیت ضد خونریزی است گفته میشود كه آن را روی زخمهای مسیح ریختند و خونریزی قطع شد و روی این اصل در قدیم به آن گیاه صلیب Herb of the Cross میگفتند. این گیاه در نواحی جنوب آسیا، آفریقا و اروپا در حاشیه جادهها و دشتها و مزارع میرویند در ایران در مناطق شمال ایران و اطراف تهران، فارس، شیراز و نواحی جنوب میروید. قسمت مورد استفاده این گیاه برگها و سرشاخههای سبز آن است در اثر مالش دادن بوی مطبوعی در تمام قسمتهای این گیاه منتشر میشود ولی طعم آن گس و تلخ است.
تركیبات شیمیائی:
شاه پسند وحشی دارای مواد شیمیائی مختلفی نظیر تانن، موسیلاژ، ساپونین، وربی نالین بتاكاروتن و مادهای تلخ میباشد.
خواص داروئی:
شاه پسند وحشی از نظر طب قدیم ایران سرد و خشك است.
۱) قابض و ضد تشنج است.
۲) برای از بین بردن آبآوردگی بدن مفید است و بدین منظور باید آن را با ملاس چغندر خورد.
۳) برای تقویت قلب مفید است.
۴) خون را تمیز و تصفیه میكند.
۵) عرقآور است.
۶) مقدار شیر را در مادران شیرده زیاد میكند.
۷) كرممعده را كشته و از بین میبرد.
۸) خلطآور است.
۹) برای برطرف كردن سرماخوردگی مفید است.
۱۰) كمبود ویتامین ث را درمان میكند.
۱۱) برای درمان ناراحتیهای پوستی مفید است.
۱۲) بیماری زردی را برطرف میكند.
۱۳) برای رفع خونریزی لثه مفید است
۱۴) سنگ كلیه و مثانه را خارج میسازد.
استفاده خارجی
۱) برای ورم مخاط دهان و گلو، جوشانده آن را غرغره كنید.
۲) كمپرس آن را روی ضربدیدگی بگذارید.
۳) زخم و بریدگیها را با ضماد آن درمان كنید.
۴) برای رفع خستگی پس از كار روزانه از حمام شاه پسند استفاده كنید بدین منظور مقدار ۲۰۰ گرم برگهای گیاه را در دولیتر آب ریخته و حرارت دهید تا به جوش آید سپس آن را روی چراغ برداشته و بگذارید مدت ۱۵ دم بكشد بعد آن را صاف كرده و در وان حمام بریزید و برای مدت ۲۰ دقیقه در آن دراز بكشید تا خستگی عضلات برطرف شود.
طرز استفاده:
دم كرده: یك قاشق چایخوری برگهای خشك شده این گیاه را در یك فنجان آب جوش ریخته و برای مدت ۱۰ دقیقه دم كنید سپس صاف كرده و به مقدار یك فنجان سه بار در روز بنوشید.
جوشانده: مقدار ۴۰-۵۰ گرم برگهای خشك شده این گیاه را در یك لیتر آب جوش ریخته و بگذارید به مدت ۵ دقیقه به آرامی بجوشد سپس آن را صاف كنید.
اسانس: قویتر از تنطوره میباشد و از مغازه برخی از داروخانهها میتوان خریداری كرد مقدار مصرف آن یك تا دو قطره در یك لیوان آب میباشد.
مضرات:
خوردن زیاد این گیاه ضربان قلب را كم میكند و باعث تحریك رودهها و رحم میشود بنابراین كسانیكه ناراحتی قلبی دارند و یا خانمهای حامله باید در خوردن آن احتیاط كنند.