واژه عید در قرآن كریم
كلمه «عید» كه ریشه آسمانی دارد یك بار بصورت صریح در قرآن كریم بكار رفته است، در این باره می خوانیم:
«عیسی عرض كرد خداوندا! پروردگارا! مائده ای برای ما بفرست تا برای اول و آخر ما، عیدی باشد و نشانه ای از تو، و به ما روزی ده كه تو بهترین روزی دهندگانی. (مائده.114)
عید كه در این آیه شریفه بكار رفته از ماده «عود» به معنای بازگشت است.
از آن جا كه روز نزول مائده آسمانی بر حواریون روز بازگشت به پیروزی و پاكی و ایمان به خدا بود، حضرت مسیح(ع) آن را عید نامیده است و همان طور كه در روایات آمده، نزول مائده آسمانی در روز یكشنبه بود و شاید یكی از علل احترام روز یكشنبه در نزد مسیحیان نیز همین موضوع باشد.(3)
نوروز
نوروز از نگاه اهل بیت(ع)
در این كه روز عید، چه روزی است بیانهای مختلفی آمده است. گاه از برخی ایام خاص به عنوان عید یاد شده است از جمله در روایتی می خوانیم: عیدها چهارتاست: فطر، قربان، غدیر و روز جمعه.(4) اما در برخی روایات نیز از عید تعبیرهای گوناگونی شده:
حضرت علی(ع) فرمودند: «كل یوم لایعصی الله فیه فهو عید، هر روز كه در آن معصیت خدا نشود عید است.»(5) در حقیقت روز ترك گناه، روز پیروزی، پاكی و بازگشت به فطرت نخستین است، بنابراین انسان می تواند طوری عمل كند كه هر روز برایش عید باشد.
امام صادق(ع) به یكی از اصحابش به نام معلی بن خنیس درباره عید نوروز فرمودند: «نوروز روزی است كه پیامبر اكرم(ص) در غدیر خم برای ولایت امیرالمؤمنین(ع) از مردم پیمان گرفت، روزی است كه آن حضرت برخوارج نهروان پیروز شد و روزی است كه قائم ما اهل بیت(ع) ظهور خواهد كرد.»
همچنین فرمودند: «نوروز آن روزی است كه پیامبر گرامی اسلام در سال هشتم هجرت در فتح مكه علی(ع) را برشانه خود بالا برد تا اینكه بتهای معروف قریش را از بالای خانه كعبه بزیرافكند و در هم شكست و خردكرد و این واقعه در اواخر ماه رمضان صورت گرفت.(6)