خانواده فرفیون ها
خانواده فرفيونها Euphorbiacea
آكاليفا مارجيناتا Acalypha marginata
آکاليفا مارجيناتا يا آكاليفاي برگي گياهي است که برگهاي سبز تيره مايل به قهوهاي، شاتونهاي صورتي کوتاه و يک ساقه چوبي و ايستاده دارد. در شرايط کشور ما بعنوان يک گياه آپارتماني داخل منزل قابل نگهداري است.
آكاليفا هيزپيدا Acalypha hispida
گونه ديگر از خانواده فرفيونها آکاليفا هيزپيدا است که برگهاي سبز درخشان و شاتونهاي رنگي بلند و ساقه چوبي دارد. آکاليفاها بوسيله قلمه ساقه از نوع نيمه خشبي قابل تکثير هستند. زمان برداشت اين قلمهها در اواسط بهار است يعني زماني که درجه حرارت محيط ريشه زايي حدود 20 تا 24 درجه سانتيگراد و رطوبت نسبي 80 % باشد. بعد از 15 روز ريشهزايي اتفاق ميافتد و بعد از ريشه زايي،گياه به محل اصلي خود در گلدانهايي که حاوي خاک مرغوب زراعي هستند انتقال مييابد. ترکيب خاكي آکاليفا، مخلوطي از دو قسمت خاک برگ و پيت، يک قسمت ماسه و يك قسمت كود دامي پوسيده است. در نگهداري گياهان جنس آکاليفا، رطوبت نسبي محيط اثر مثبتي روي حفظ برگها دارد بههمين دليل رطوبت نسبي منزل بايد 65 تا 70 % باشد.
معمولاً آکاليفاي سبز قابليت نگهداري بهتري دارد، و مقاومتش نسبت به شرايط نامساعد محيطي بهتر است. از آنجا که ريزش برگ در آکاليفا مارجيناتا يا آكاليفاي برگ رنگي زياد بوده و فقط يک ساقه سخت از گياه باقي ميماند بنابراين آکاليفا هيزپيدا براي نگهداري در منزل سفارش ميشود.
كوروتون
گياه ديگر اين خانواده کوروتون است که داراي تنوع شکلي برگ و بريدگيهاي برگي زيادي است. کوروتون يک گياه گلداني بوده و در شرايط طبيعي خود يک درختچه مخصوص گلخانههاي گرم و مرطوب است که شرايط گرم در زمستان را ميپسندد و در تابستان بهتر است که آن را در جايي با نور متوسط و با درجه حرارت معتدل نگهداري کنيد.
کوروتون بومي مناطق گرم و مرطوب است. براي نگهداري آن در منزل، بايد رطوبت نسبي محيط در حد نياز گياه باشد. براي جلوگيري از ريزش برگ، 3 تا 4 بار در روز بايد اسپري آب شوند. همچنين بعضي از آفات مثل شپشكهاي آردآلود باعث ريزش برگي ميشوند. تکثير کوروتون بوسيله قلمههاي سبز ساقه در اوايل بهار صورت ميگيرد.
افوربيا Euphorbia
گروه ديگر از گياهان خانواده فرفيونها تحت نام عمومي افوربيا Euphorbia وجود دارند . افوربيا اسپلندس گياهي است که برگهاي سبز براق با خارهاي سفيد و گلهاي رنگين قرمزي دارد و جزء رشته گياهان NDP است (گياهاني كه حساسيتي به طول روز ندارند).
تكثير افوربيا به وسيله قلمه ساقه ميباشد.
نوعي از گياه افوربيا وجود دارد که برگهاي آن با رنگهاي متنوع ديده ميشود و يک ساقه زيگزاكي به حالت شکسته دارد که در نوع خود تقريباً بي نظير است. اين افوربيا نسبت به شرايط محيطي بسيار حساس است و تابستانها را به حالت استراحت يا رکود بسر ميبرد. براي گلخانههاي نسبتاً گرم و خاکهايي با PH اسيدي بسيار مناسب است.
افوربيا تريگونال Euphorbia trigonal
اين نوع افوربيا در نگاه اول کاملاً شبيه به کاکتوس بنظر ميرسد. ساقههاي سه گوش دارد که جوانهها يا انشعابات روي ساقه آن خيلي زياد است و تکثيرش بوسيله همين جوانهها است.
افوربياي مدادي
افوربياي تيرو کالي يا مدادي منظره جالب و منحصر به فردي دارد. ساقههاي آن به حالت انشعابهاي متعدد، فاقد هر گونه برگ با ظاهر مشخص است. در هر شرايطي قابل نگهداري بوده و بوسيله قلمههاي ساقه تکثير ميشود.
افوربيا پُلكريما Euphorbia pulcherrima
افوربيا پُلکريما در سطح دنيا بسيار متداول و معروف است و نام مصطلح انگليسي آن پانستيا و نام فارسي اين گياه بنت قنسول است و اخيراً فرهنگستان نام سرخ برگه به آن داده است. اين گياه زيبا داراي نام ديگر انگليسي است کريسمس دي پلنت Christmas day plant که فصل گل دهي آن در روزهاي عيد کشورهاي اروپايي است.
در بين اقلام تجارتي گل در ايالت متحده آمريکا 27% فروش مربوط به اين گياه بوده است. اين گياه از نظر اقتصادي جايگاه ويژهاي دارد و موقعيت کشور ما براي پرورش و صادرات آن به کشورهاي طالب و خريدار اين گياه بسيار ايدهآل و مطلوب است.
سرخ برگه يک پات پلنت زمستاني است. تكثير آن با قلمههاي انتهايي و مياني در سيستم ميس صورت ميگيرد. معمولاً قلمههاي انتهايي سريعتر ريشهدار ميشوند.
اين گياه شيرابههاي فراواني توليد ميکند که بعد از قطع شدن شيرابهها، قلمهها به محل ريشه زايي منتقل ميشوند. پس از ريشه دار شدن قلمهها، گياه را در يک خاک سبک باPH 5/6 کشت ميکنند. زماني که گياه با شرايط جديد محيط سازگاري پيدا کرد روي تغذيه آن کنترل و دقت بيشتري انجام دهيد. دوره داشت گياه براي دوره گل دهي و پس از گل دهي ارزش و اهميت ويژهاي دارد، بنابراين تغذيه در اين دوره اهميت خاصي دارد. بعد از طي دوره رويشي و احياناً سر برداري، گياه به طول 20/1 - 1 متر رشد ميکند. از آنجا كه اين اندازه براي داشتن يک گل خوب و قابل قبول در بازارهاي دنيا مناسب نيست، براي جلوگيري از اين وضعيت بايد در اواخر مرداد ماه يک سر برداري ديگر از گياه انجام گيرد، البته بدون هيچ نيازي به مصرف بازدارندههاي رشد، در فصل زمستان گياهان پا کوتاه خواهيم داشت. چون فاصله زماني سر برداري تا وقتي که گياه وارد مرحله گل دهي ميشود زياد نيست لذا رشد رويشي گياه سرعت خيلي زيادي ندارد و گياه در اندازه کوتاه و قابل قبول به بازار عرضه ميشود.
کار ديگري که در سطوح تجارتي انجام ميگيرد استفاده از هورمونهاي بازدارنده است.
هورمونهاي بازدارنده
-B-9
- سايكوسل CCC
بعد از استقرار گياه در خاک، برگهاي جديد شروع به جوانه زدن ميکنند. با استفاده از مواد بازدارنده، گياه داراي ساقههاي قطور و کوتاه ميشود. بنا به نوع هورمون بازدارنده، روش استفاده از آن متفاوت است. استفاده از B-9 با غلظت ppm 2000 و مدت سه بار و هر بار با فاصله 15 روز انجام ميشود. سايكوسل CCC با غلظت ppm 2000 و 3 يا 4 بار به صورت محلول پاشي روي گياه و با فاصله 15 روز قابل استفاده است
