چاقی ،درمان چاقی،داروهای ضد اشتها
كاهش وزن سريع با رژيم هاي لاغري نامتعادل از جمله برنامه هاي غذايي به كار برده شده جهت كاهش سريع وزن، روش دكتراتكينز(Atkinse) مي باشد كه به علت عدم احساس گرسنگي و كاهش سريع وزن بدن، بسيار مورد توجه و استقبال افراد عجول و كم حوصله بوده و بدون توجه به پيامدهاي زيان بار آن به طور گسترده اي مورد استفاده قرار داده شده و مي شود. در اين برنامه ي غذايي با حذف كامل يا كاهش شديد مواد حاوي قندهاي ساده و مركب و گنجاندن فراوان پروتئين ها و چربي ها، از يك طرف به علت امكان خوردن غذا به مقدار دلخواه و از طرف ديگر به علت عدم احساس گرسنگي ناشي از تجمع مواد كتوني يا ستوني رضايت افراد رژيم گيرنده جلب مي شود...
تاثير تركيبات كتوني بر ايجاد بي اشتهايي و بي ميلي، در روند ادامه ي رژيم پر پروتئين و چربي به قدري چشمگير مي باشد كه پس از مدتي رژيم گيرندگان خودبخود مقدار غذاي خود را تا حد ايجاد سير منفي انرژي دريافتي كاهش مي دهند. انجام اين رژيم لاغري در پنج مرحله پي در پي به صورت زير توصيه شده است:
مرحله اول رژيم دكتر اتكينز
مرحله ي اول عبارت است از: حذف كامل مواد قندي ساده و مركب (كربوهيدرات ها) به هر شكل و صورتي از برنامه ي غذايي روزانه - مصرف بدون محدوديت تخم مرغ و انواع گوشت هاي قرمز و سفيد - بهره گيري از خامه، كره، روغن نباتي يا حيواني و مايونز تا حد ظرفيت و اشتهاي رژيم گيرندگان. در اين مرحله از رژيم، فقط به مقدار بسيار محدودي از سالادي كه حاوي كاهو، خيار، كرفس، تربچه و پياز با سس (حاوي مقدار زيادي روغن) باشد، استفاده مي شود.
مرحله دوم
در مرحله ي دوم نيز مثل مرحله اول، مصرف بدون محدوديت گوشت ها و روغن ها وهمچنين تخم مرغ مجاز بوده و فقط بين 8-5 گرم كربوهيدرات يا قند و چند پره ي گردو و مقدار بسيار محدود و ناچيزي گوجه فرنگي ميل مي شود.
مرحله سوم
در اين زمان علاوه بر مواد غذايي مراحل قبلي، مقدار يك دوم تا دو سوم ليوان سبزيجاتي مانند كدوي سبز، انواع كلم هاي مختلف، لويباي سبز، فلفل دلمه اي، بادمجان، اسفناج و گوجه فرنگي به صورت مخلوط يا جداگانه اضافه مي شود و از مواد غذايي حاوي كربوهيدرات مثل نان، سيب زميني، ماكاروني و برنج به قدري اجازه داده مي شود كه جمع كل كربوهيدرات دريافتي از 16-10 گرم تجاوز نكند ( يك كف دست نان به طور تقريبي 15 گرم كربو هيدرات دارد).
مرحله چهارم
در اين مرحله مقدار كربوهيدرات يا قندهاي ساده و مركب را تا حد 30-20 گرم در روز افزايش داده و از اين جهت علاوه بر مواد گوشتي و پروتئيني و چربي ها رژيم گيرندگان مي توانند دو روز در هفته مقدارمحدودي انواع توت، طالبي و گريپ فورت مصرف كنند.
مرحله پنجم
در مرحله ي آخر، ضمن ادامه ي تاكيد بر مصرف بدون محدوديت مواد چربي و پروتئيني مانند انواع گوشت ها، تخم مرغ، كره، خامه و سس مايونز، كربوهيدرات دريافتي را تا حد 25 تا 30 گرم افزايش مي دهند. بدين ترتيب امكان مصرف يك برش نان يا چند قاشق برنج در طول روز فراهم مي شود.
اگرچه با اجراي دقيق و كامل اين رژيم لاغري، امكان كاهش وزني به مقدار 10- 8 كيلوگرم در كوتاه مدت ميسر مي شود، ولي به علت خطرات فراوان وعوارض جبران ناپذير ناشي از چنين برنامه ي تغذيه اي نامتعادلي، سلامتي رژيم گيرندگان مورد تهديد قرار مي گيرد. هر چند به علت وضعيت خاص برنامه هاي روزانه در اين رژيم و استفاده ي بدون محدوديت از غذاهاي خوش مزه و پرچرب و عدم احساس گرسنگي ، رضايت رژيم گيرندگان جلب مي شود و بسيار راضي مي شوند، ولي امروزه چنين برنامه اي منسوخ و ممنوع شده است؛ زيرا عوارض زيادي براي سلامتي جسم و جان افراد ايجاد مي كند.
مكانيسم اثر و خطرات و صدمات احتمالي رژيم دكتر اتكينز
به علت دريافت ناكافي مواد كربوهيدراتي و سوخت ناقص چربي هاي فراوان مصرفي، مواد كتوني دربدن انباشته مي شوند كه از يك طرف به علت تاثير بر مركز اشتها، باعث كاهش اشتها و عدم رغبت به غذاخوردن در رژيم گيرندگان مي شود و از طرف ديگر كليه ها را تحت تاثير قرار داده و دفع اسيد اوريك حاصل از تجزيه ي مواد پروتئيني حاوي پورين را مهار مي كند.
بدين ترتيب حجم اسيد اوريك در خون و مايعات بدن افزايش يافته و در افراد مستعد براي ابتلا به بيماري نقرس، باعث ايجاد اين بيماري يا حمله شديد آن مي شود. مصرف بدون محدوديت انواع روغن ها و چربي هاي حاوي اسيدهاي چرب اشباع شده، سطح تري گليسريدها و كلسترول به ويژه كلسترول بد يا LDL را افزايش داده و سطح كلسترول خوب، يعني HDL را كاهش مي دهد كه خود زمينه ساز و ايجاد كننده ي گرفتگي عروق خوني، فشارخون، بيماري هاي قلبي، كليوي و سكته هاي مغزي مي باشد.
عوارض ديگري كه مي توانند در اثر پيروي ازاين روش كاهش وزن يا رژيم هاي مشابه ايجاد شوند، عبارتند از: يبوست شديد، هموروئيد، بدبويي نفس، ريزش مو، آزردگي كبد، عصبانيت شديد و عدم تحمل ديگران و دهها عارضه و صدمات ديگر.
در ضمن افرادي كه به موازات اجراي چنين برنامه ي نامتعادل و نامناسبي، مكمل هاي ويتاميني و املاح دريافت نمي كنند، به گرسنگي هاي پنهان سلولي و تبعات ناشي از تخليه ي كامل ذخيره بدن از اين مواد حياتي و بيماري هاي ناشي از آن دچار خواهند شد.
علل چاقي
الف) فشارهاي دروني، استرسها و افسردگيها
ب) ثانويه به بيماريهايي ازقبيل : هيپوتيروئيديسم (کمکاري تيروئيد)، اختلالات هيپوتالاموس و …
ج) مصرف بعضي داروها مثل داروهاي ضد بارداري، ضدافسردگي و ضداضطراب و کورتونها
د) اختلال تغذيهاي (دريافت بيشتر انرژي و کمي فعاليت)
ه) ژنتيک: 30% علت چاقيها را شامل ميشود.
از تمامي اين عوامل اختلال تغذيهاي و يا اگر بهتر گفته شود عادات بد غذايي از همه مهمتر است، بطوريکه اگر شخصي علاوه بر نياز روزانهاش هر روز يک نان سوخاري (که بسيار کالري کمي دارد) اضافه بخورد، بعد از 20 سال پانزده کيلوگرم اضافهوزن پيدا خواهد کرد.
درمانهاي چاقي به چهار دستة دارويي، استفاده از وسايل و شيوههاي مخصوص، جراحي و رژيمدرماني تقسيم ميشوند.
چاقي و افزايش وزن
امروزه به عنوان يكي از بزرگترين معضلات سلامتي گريبانگير تعداد زيادي از ابناي بشر گشته است. ابتلا به اين بيماري ميتواند داراي علل متفاوتي باشد نظير دريافت زياده از حد انرژي و بدغذايي وكم كاري بعضي از غدد نظير غده تيروئيد و يا غدد جنسي نر و يا هيپوفيز, كم تحركي ناشي از پيشرفت تكنولوژي و پشت ميز نشيني, اختلال در
عملكرد سيستم كنترل اشتها و تغييرات هورموني بعد از سن بلوغ و يائسگي . چاقي ميتواند زمينه ساز ابتلا به بعضي از بيماري ها نظير افزايش قند و يا چربيها و كلسترول خون و افزايش قشار خون و دردهاي مفصلي گردد. همچنين مشخص شده است كه ميزان شيوع سيروز كبدي, بيماري هاي قلب و عروق, سنگهاي صفراوي و كليوي و انواع سرطانها در افراد چاق بيش از ديگر افراد است. روي ديگر اين سكه لاغري مفرط است كه ميتواند از عوارض سوتغذيه مزمن و يا بيماري هاي گوارشي يا اختلال در كار بعضي از غذذ درون ريز و ... باشد.
افزايش چربي در ناحيه شكم خطر ابتلا به حملات قلبي و ديابت را براي شما افزايش ميدهد. هنگامي كه شما بيشتر از حد نيازتان انرژي دريافت ميكنيد كبدتان آنرا بصورت چربي در بدنتان ذخيره مينمايد. سلولهاي چربي شكم و باسن با هم تفاوت دارند. خوني كه در بافت شكم وجود دارد به كبد ميرود در صورتيكه خوني كه در بافت باسن وجود دارد به جريان خون كلي وارد ميگردد.
كساني كه چربيهايشان در بافت شكمشان ذخيره ميگردد بواسطه اينكه كبدشان بايد چربي اضافي را از جريان خون بردارد و همچنين بواسطه اينكه بافت خود كبدي از چربي انباشته ميشود نميتواند به خوبي بافت كبدي كساني كه چربي هاي بدنشان در ناحيه باسن شان تجمع مي يابد انسولين اضافي را از خون بردارند.
كساني كه چربي بدنشان در ناحيه شكمي تجمع ميشود اصطلاحا سيب و كساني كه چربي بدنشان بيشتر در ناحيه باسنشان تجمع مي يابد اصطلاحا گلابي ناميده ميشوند. سيب ها داراي سطح بالاتري از انسولين و قند خون ميباشند كه اين امر باعث افزايش سطح "LAD" يا چربي بد كه سهم عمده اي در ايجاد حملات قلبي دارد ميشود و سطح "HDL" يا چربي خوب كه درجلوگيري از حملات قلبي نقش موثري دارد را كاهش ميدهد.
اصول درمان چاقي
1- ايجاد جنب و جوش براي كودكان چاق آنها اغلب علاقه اي به تحرك ندارند.
2- عكس العمل در مورد رفتار غذايي غلط. كودكان بايد بياموزند كه اين عكس العمل چگونه و چطور اتفاق مي افتد.
3- كاهش احساسات در رفتار غذايي. كودكان بايد بياموزند كه مسائل را درك و نيازهاي خود را بيان كنند.
4- تنظيم نحوه غذا خوردن هنگام گرسنگي و نشان دادن عكس العمل به احساس سيري. كودكان غالباً بيش از حد مي خورند، حتي اگر سير شده باشند.
5- تقويت اعتماد به نفس
6- پيشگيري از بازگشت چاقي
اساس پيش گيري و درمان چاقي ها
درمان اصلي و اساسي چاقي ايجاد بيلان منفي در انرژي دريافتي و مصرفي مي باشد. ازنظر تئوري به جند صورت اين عمل امكان پذيراست. 1- افزايش مصرف انرژي نسبت به سابق با ثابت نگه داشتن مقدار غذايي قبلي.
2- كاهش مقدار غذايي مصرفي بدون تغيير در فعاليت هاي قبلي و جاري.
3- توأم كردن هر دوي آن ها با يكديگر يعني ؛ كاهش مقدار مصرف مواد غذايي و افزايش فعاليت هاي بدني در قالب افزايش پياده روي، انجام ورزش هاي سبك و حذف مواد انرژي زا و غيرضروري و تغيير روش پخت و پز خورد و خوراك ؛ دربه كارگيري هر يك از امكانات سه گانه ي مذكور، هدف نهايي بر حفظ و تداوم سلامتي جسم و جان در كوتاه مدت، ميان مدت و بلند مدت استواربوده و نبايد با كاهش وزن، كوچك ترين خدشه اي بر توانايي جسمي و ذهني وارد شود، چرا كه پيروي از رژيم هاي تك خوري و يك بعدي به مدت طولاني، و يا كاهش بسيار زياد انرژي دريافتي جهت كاهش سريع وزن، مي تواند اختلالات متابوليكي گسترده اي را به صورت هاي مختلف ايجاد كند و عوارض پايداري را از خود به جا بگذارد.
مسئله مهم دراين جا نهفته است كه سيستم بسيار پيچيده ي بدن انسان قدرت تطابق بسيار گسترده اي دارد و زمان كوتاه، خطراتي را كه رژيم هاي جادويي و تك خوري و حذف مواد انرژي زا(تا حد بسيار پايين) و يا استفاده از مواد ادرار آور به وجود خواهد آورد، نمايان نمي سازد ولي خيلي سريع وزن رژيم گيرندگان كاهش پيدا كرده و رضايت خاطرشان را ولو براي مدت كوتاه فراهم مي كند و در نتيجه بازار چنين رژيم دهندگاني داغ و جيبشان پر پول مي شود ولي آثار شوم و زيان بار اين گونه اقدامات نابجا و دور از انصاف در دراز مدت خود را به طور قطع و يقين نمايان خواهد كرد كه ساده ترين آن ها برگشت به وزن سابق حتي خيلي بيش تر از وزن اوليه، ريزش مو، چين وچروك صورت، بي اشتهايي مفرط و عصبانيت شديد، نفرت ازغذا، صدمه به كليه، جشم، قلب، عروق، عضلات و غيره است.
چگونه کمتر بخوريم
براي جلوگيري از افزايش وزن ، بايد کمتر بخوريد و بيشتر فعاليت کنيد. در واقع شما بايد کالري مازادي که به بدنتان مي رسد را با ورزش و فعاليت بسوزانيد.
رعايت نکات زير کمک زيادي به شما مي کند:
1- يک هدف و برنامه بلندمدت و منطقي براي کاهش وزن خود انتخاب کنيد، مثلا تصميم بگيريد هفته اي نيم کيلو از وزن خود بکاهيد البته با به اندازه خوردن و ورزش کردن.
2- بکوشيد ميزان هر وعده غذايتان را کمتر و از نشاسته و چربي کمتري استفاده کنيد.
3- به هيچ وجه غذا را به طور کامل از رژيم خود حذف نکنيد.
4- از مواد غذايي کم کالري و البته مغذي مانند انواع سبزيهاي خام و ميوه ها استفاده کنيد.
5- غذاهاي سرشار از فيبر مانند نانهاي سبوس دار، غلات ، حبوبات را حتما در برنامه غذايي خود قرار دهيد، زيرا اين مواد خود باعث سوزاندن کالري بدن مي شوند.
6- بکوشيد تمام مواد غذايي را که در روز مصرف مي کنيد يادداشت کنيد. اين کار به شما کمک مي کند عادتهاي غذايي خود را بشناسيد. لطفا صادقانه برخورد کنيد زيرا در غير اين صورت يک برنامه غذايي قلابي هيچ کمکي به شما نخواهد کرد.
7- در رژيم غذايي خود همه انواع مواد مغذي و سالم را بگنجانيد تا به سلامت خود لطمه اي وارد نکنيد.
چقدر و از چه غذايي بخورم تا وزنم را کنترل کنم؟
ميوه و سبزيها : 5 بار در روز شامل ميوه و سبزيهاي تازه يا کنسروي و خشک
نان و غلات: 5 بار در روز، شامل انواع نان سبوس دار، کيکها و بيسکويت هاي کم چربي و غلات
لبنيات: 2 بار در روز، براي زنان باردار و شيرده بيش از 3 بار در روز
گوشت قرمز و سفيد: 2 تا 3 بار در روز شامل برشهاي کوچک ماهي ، مرغ بدون پوست و تخم مرغ
مواردي که بايد ميزان مصرف آنها را کاهش دهيد: شيريني ها، تنقلات مانند چيپس ، پاپ کورن ، سس سالاد، کره و روغن جامد.
پس از کاهش وزن و رسيدن به وزن ايده آل بايد بکوشيد براي حفظ سلامت و زيبايي اندام ، وزن خود را کنترل کنيد. کار سختي است ، اما محال نيست.
10 کيلوکاهش وزن، در10روز
امروزه رژيمهاي غذايي به منظور درمان چاقي و رسيدن به وزن ايده آل طرفداران زيادي دارد.پيگيري اين رژيمها بدون مشورت با متخصصان امر و خودسرانه ، علاوه بر اتلاف وقت خطرات جبران ناپذيري را به دنبال خواهد داشت.
رژيمهاي غلط چه عوارضي براي سلامت شخص به دنبال خواهند داشت؟
از عوارض ساده اي چون ريزش مو، خشکي و چروک پوست شروع شده و به مشکلاتي جدي تر همانند افت فشار خون، سنگهاي کليوي و صفراوي منتهي مي شوند. بخصوص در خانمها.
رژيمهاي غلط متابوليسم بدن را پايين آورده و بدن را با کالري پايين سازگار مي کند. اين افراد ديگر به هيچ نوع رژيمي پاسخ نداده و چاقي آنها روز به روز بيشتر مي شود.
به همين دليل، رژيمهاي پيشنهادي براي درمان چاقي بايد رژيمهاي متناسب با کالري هايي نه چندان پايين باشند.
شما چه رژيمي را به اين افراد توصيه مي کنيد؟
در رژيمهايي که براي درمان چاقي استفاده مي شوند، قبل از هرچيز بايد تمام گروههاي غذايي را در برنامه تغذيه بيمار گنجاند.يک کاهش کلي در کالري بيمار در نظر گرفته مي شود. حذف قندهاي ساده مانند شکر، مربا و عسل هيچ مشکلي ايجاد نخواهد کرد. ميزان چربي وعده هاي غذايي نيز کم مي شود. پروتئين در حد متعادل لازم است.به جاي کربوهيدرات هاي ساده نيز از کربوهيدرات هاي پيچيده نظير نان، غلات، برنج، ميوه و حبوبات استفاده مي کنيم.
آيا چنين رژيمي در کاهش وزن موثر است؟
کاهش وزن بتدريج صورت مي گيرد. از لحاظ علمي ، کاهش وزني مطلوب و استاندارد است که در ماه بين 2 تا 4 کيلو باشد.اين کاهش وزن بايد باتوجه به رژيمي داده شود که تمام گروههاي غذايي در آن گنجانده شده باشد. در کنار چنين رژيمي، درمان هم توصيه مي شود.استفاده از مواد فيبردار شامل سبزي و ميوه الزامي است.
رژيمهاي کمتر از 1200 کالري نامناسب و نيازمند مکملهاي ويتاميني هستند. بعد از لاغر شدن و رسيدن به وزن ايده آل هم حفظ رژيمهاي نگهدارنده توصيه مي شود تا وزن مجددا افزايش پيدا نکند.
اگر شخصي متعادل لاغر شود و به وزن مطلوب برسد، با رعايت رژيم نگهدارنده در آينده مشکلي نخواهد داشت.
رژيمهاي تبليغاتي «10 کيلو لاغري در 10 روز» چگونه فرد را به وزن ايده آل مي رسانند؟
مردم بايد بدانند هيچ گاه از لحاظ علمي اين امکان وجود ندارد که چربي بدن انسان در روز يک کيلو کم شود. اين رژيمها آب بدن را دفع مي کنند.
کاهش آب بدن ، کاهش وزن قابل توجهي ايجاد خواهد کرد که شخص آن را به غلط کاهش چربي مي انگارد. خطرات کاهش وزن سريع شامل افت شديد فشار خون، سرگيجه ، نامنظم شدن ضربان قلب ، تهوع و استفراغ است.
نکته جالبتر درباره اين رژيمها، برگشت وزن به وزن اوليه بلافاصله پس از قطع رژيم است.
اگر شخصي باوجود رعايت نکاتي که شما فرموديد، در هنگام اجراي برنامه غذايي مورد تاييد متخصص دچار عوارض فوق شد، علت را چگونه توجيه مي کنيد؟
به طور کلي، کاهش وزن بدن باعث افت فشار خون مي شود. بنابراين در رژيمهاي متعادل نيز تاحدودي با افت فشار خون مواجه هستيم؛ اما اين افت فشار خون مشکل ساز نيست.
راه حل اين مشکل، تقسيم همان ميزان کالري در وعده هاي با فاصله کم است. شخص متقاضي کاهش وزن بايد تمامي اصول را بدقت رعايت کند؛زيرا هدف اصلي، حفظ سلامت اوست.
افزايش موارد سرطان ناشي از چاقي
سرطان هاي ناشي از چاقي به شدت رو به افزايش است و نشان مي دهد كه سرعت بمب ساعتي چاقي ممكن است بيش از آن باشد كه قبلا تصور مي شد.
بروز موارد جديد سرطان در طول نيمه دوم دهه 1990 نشان مي دهد كه سرطان هاي پروستات ، كليه ، سينه ، لوزه المعده ، زهدان و روده شايعتر شده اند.
اين ها ممكن است نشانه هاي اوليه خطري بزرگتر باشند كه در راه است زيرا افزايش چاقي در دو دهه گذشته به صورت يك مشكل جلوه گر شده است. در حالي كه پيشرفت سرطان ها سال ها طول مي كشد و بيشتر سراغ افراد بالاي 50 سال مي آيد.
تاكنون يك مرگ از هر هشت مرگ ناشي از سرطان هاي بي ارتباط به سيگار را به چاقي نسبت مي دادند كه اين احتمالا به شدت افزايش خواهد يافت. حالا كمتر از 30 درصد مردان بزرگسال فاقد چربي اضافه و بيش از يك نفر از هر 5 نفر آنان چاق هستند كه در طول يك دهه افزايشي دو سومي داشته است.
در زنان نيز نسبت چاقي بيش از يك نفر در هر پنج نفر است كه از سال 1993 بيش از 40 درصد افزايش يافته است.نسبت چاقي كودكان نيز مدام در حال افزايش است.
سرطان هاي ناشي از مصرف نوشابه هاي الكلي نيز در حال افزايش است همچنان كه موارد سرطان پوست (ملانوما) به علت قرار گرفتن در معرض نور خورشيد در 5 سال گذشته با بيش از 24 درصد افزايش به 6967 مورد رسيده است.
درست نيست كه افزايش همه اين سرطان ها را به چاقي آنان نسبت بدهيم اما حتي اگر چاقي تنها عامل نباشد عاملي است كه اگر مردم بخواهند قابل كنترل است دليل ندارد مدام غذاها و تنقلات چاق كننده بخوريد.
درمان دارويي براي چاقي
1_ داروهاي ديورتيک ادرارآور: که به سرعت با ازدست رفتن آب بدن شخص دچار کاهش وزن (دقت کنيد: کاهش وزن نه لاغرشدن)
ميشوند که از نظر علمي نه تنها صحيح نيست بلکه خطرناک نيز ميباشد. اکثر مؤسساتي که در تبليغات خود کاهش وزن سريع را نويد ميدهند از اين روش استفاده ميکنند.
2 ـ داروهاي هورموني: مثل داروهايي که باعث پرکاري غدة تيروئيد ميشوند. اين داروها نيز با افزايش کاتابوليسم (مصرف انرژي يا سوخت) باعث کاهش وزن و همچنين لاغرشدن ميشوند که اين روش نيز به دليل اينکه در روند طبيعي بدن اختلال ايجاد ميکند، ازنظر علمي صحيح نبوده خطرناک ميباشد.
3 ـ داروهاي ملين : اين داروها با دفع مواد غذايي بدن و جلوگيري از جذب مواد باعث کاهش وزن ميشوند که واضح است در درازمدت باعث سوءتغذيه و کمبود بعضي مواد موردنياز بدن خواهند شد. ضمن اينکه خود نيز عوارضي از قبيل شکمدرد و … دارند.اين داروها همانگونه که از نامشان پيداست با کاهش دادن اشتهاي شخص باعث کمخوردن و کاهش دريافت انرژي ميشوند. عوارض آنها بيشتر سوءتغذيه، ريزش مو، ضعف و افسردگي ميباشد. سرگروه اين داروها که در ايران زياد مصرف ميشود فن فلورامين ميباشد که از سال 1998 مصرف آن به دليل ايجاد عوارض روي دريچه هاي قلب ، در آمريکا ممنوع شده و از فارماکوپه آمريکا حذف شده است .
4 ـ داروهايي که مانع جذب چربي ميشوند: اين داروها که امروزه موردمصرف زيادي پيدا کرده و تبليغات زيادي در مورد آن انجام ميشود با اتصال به چربي مواد غذايي مانع جذب آنها ميشود و بدينوسيله کالري کمتري به بدن ميرسد. به دليل اينکه در رژيم غذايي افراد ايراني بر خلاف غربيها مواد نشاستهاي بيشتر است، مصرف آنها کاملاً مؤثر نبوده همچنين اين داروها برخلاف تبليغات انجام شده روي چربي بافتهاي بدن تأثيري ندارد.
لذا فقط تا زمان مصرف مؤثر بوده ضمن اينکه به دليل عدم جذب ويتامينهاي محلول در چربي مثل ويتامين K,A,D,E شخص دچار کمبود اين ويتامينها شده و همچنين اين داروها قيمت بالايي دارند. در حال حاضر تحقيقات روي اين داروها انجام ميشود که دارويي ساخته شود که روي چربي بافت بدن هم مؤثر باشد. اگر چنين دارويي ساخته شود جاي تمامي رژيمهاي تغذيهاي را خواهد گرفت.
هشدارهايي در مورد کاهش وزن يا ضعف قواي جسماني
عده کثيري از مردم در صدد کاهش وزن خود هستند با وجود تاکيدي که بر روي کاهش اضافه وزن صورت مي گيرد بايد دانست که کاهش وزن بيش از حد نيز سلامتي انسان را به خطر مي اندازد کاهش وزن توجيه نشده ، بيش از 5/4 کيلوگرم ، مي تواند نشانه وجود بيماري باشد و هشداري براي مراجعه به پزشک محسوب مي شود کم خوني ؛ کم خوني موجب تنگي نفس ، خستگي ، رنگ پريدگي ، و سرعت تپش قلب مي شود سوء تغذيه يکي از دلايل کم خوني است و يا کم خوني ممکن است در اثر بيماري هاي ديگر چون خونريزي مزمن ، عفونت و يا سرطان رخ دهد.
يکي از علايم سرطان بخصوص در مراحل پيشرفته آن ، کاهش وزن زياد و يا ضعف قواي جسماني است که ميزان آن و همراهي با کم اشتهايي ، به نوع سرطان بستگي دارد.کاهش وزن ممکن است به علت کمي اشتها و يا اختلالاتي که در ذائقه شخص رخ مي دهد، ايجاد شود در چنين وضعي شخص حتي از غذاي مورد علاقه اش لذت نمي برد و علاوه بر آن ، مراحل درماني سرطان در تغذيه شخص اثر مي گذارد و غذا خوردن را براي شخص دشوار مي کند به عنوان مثال ، شيمي درماني موجب حالت تهوع و استفراغ مي شود و جراحي سروگردن عمل جويدن و بلع را مشکل مي کند کم اشتهايي و کاهش وزن از علايم معمول افسردگي است ديگر علايم آن اختلال در خواب شخص ، احساس نااميدي ، فکر خودکشي و عدم تمايل جنسي است در ديابت ، بدن قادر به استفاده از گلوکز که منبع اصلي انرژي بدن است ، نيست تکرر ادرار، احساس تشنگي زياد و ضعف از علايم آن است انواع نشانگان هاي سوء جذب ، کمبودهاي آنزيمي و يا ديگر بيماري هاي گوارشي موجب کاهش وزن مي شوند بسياري از اين بيماري ها ارثي هستند و در سنين نخست زندگي بروز مي کنند و ممکن است سبب عدم رشد و نمو کافي بيمار شوند.
اختلالات تغذيه اي کاهش وزن غيرعادي در يک خانم جوان ، ممکن است ناشي از يک اختلال تغذيه اي به نام بي اشتهايي عصبي باشد در اين بيماري فرد از خوردن غذا امتناع مي کند عفونت هاي مزمن مثل ايدز و يا سل ، مي توانند سبب کاهش وزن شوند عفونت هاي گوارشي و انگلها نيز اين چنينند اسهال مزمن و التهاب روده اي ، موجب کاهش وزن مي شود؛ زيرا در چنين وضعي بدن قادر به جذب مواد غذايي نخواهد بود کبد و لوزالمعده هر دو در هضم غذا نقش اساسي دارند و بيماري هاي اين اعضا موجب کاهش وزن مي شود کاهش وزني که با ضعف و تعريق بيش از حد تپش قلب ، و لرزش اندام ها توام باشد مي تواند دليلي بر پرکاري غده تيروئيد به حساب آيد با مشاهده هر گونه کاهش وزن توجيه نشده ، به پزشک مراجعه کنيد.چنانچه قصد کاهش وزن داريد، با افزايش تمرينات ورزشي مناسب و يک رژيم غذايي متعادل به اين کار اقدام کنيد توجه داشته باشيد کاهش وزن شما نبايد بيش از1 تا 5/1 کيلوگرم در هفته باشد؛ مگر آن که کاهش وزن شما زير نظر پزشک صورت گيرد.
با مصرف قرص لاغری واقعا لاغر مي شويم؟
با مصرف اين داروها، چربي خورده شده در روده شکسته نشده و يا جذب آن مختل مي شود. به طور کلي استفاده از اين داروها به همراه رژيم غذايي موجب کاهش وزن به ميزان 2تا 10 کيلو در مدت يک سال شده اند. در افراد مختلف با شرايط بدني متفاوت ، پاسخ به اين داروها يکسان نيست ، در ضمن هيچ دستور مشخصي وجود ندارد که چه ميزان از قرص تجويز شده موثر است و پزشک تنها با توجه به اطلاعات و تجربياتش ميزان مورد نياز را تعيين مي کند.
افرادي که بسيار چاق هستند، با مصرف مداوم از اين داروها به مدت 6 ماه مي توانند تا 10 درصد وزنشان را کاهش دهند و اين ميزان کاهش وزن بسيار با اهميت است و از ابتلاي آنها به فشارخون ، ديابت و ديگر بيماري هاي مزمن جلوگيري مي کند.
در عين حال تحقيقات زيادي در مورد اثرات جانبي يا اثر بعدي ناشي از مصرف اين داروها انجام نشده است. از عوارض ديگر اين داروها ايجاد نفخ ، تکرر دفع ، دفع چربي و غيره است.
در صورتي که با مصرف اين داروها عوارضي مثل سوزش قلب ، عادت ماهانه همراه با درد، ورم بدن در قسمت پا و مچ ، آکنه و احساس سرما بروز کرد، بسرعت مساله را با پزشک معالجتان در ميان بگذاريد.
کساني که دچار فشارخون نامنظم ، بيماري قلبي ، تپش قلب يا سابقه سکته هستند نبايد از داروهاي فوق استفاده کنند و کليه کساني که از اين دارو استفاده مي کنند، بايد فشارخونشان را کنترل کنند.
در صورتي که قصد استفاده از داروهاي لاغري را داريد و يکي از شرايط زير در شما وجود دارد، حتما اين مساله را با پزشک در ميان بگذاريد:
1- اعتياد: براي فعاليت مناسب دارو، احتياج به شرايط خاصي است که اعتياد نداشتن يکي از آنهاست.
2- اگر با مصرف قرص ، وزنتان تغييري نکرد و دچار ثبات وزن شديد.
3- در صورتي که اثرات جانبي ناشي از مصرف قرص در شما بروز کند.
عوارض جانبي مصرف داروهاي لاغري چيست ؟
در صورتي که اين داروها بيش از اندازه مصرف شوند يا مصرف بيش از چند هفته طول بکشد، عوارض زير بروز مي کند: افزايش ضربان قلب، افزايش فشارخون، تعرق زياد، يبوست، کم خوابي، تشنگي زياد، گيجي، پربودن بيني ، سردرد، اضطراب و خشکي دهان.
آيا با مصرف قرص لاغری می توانيم وزن کاسته شده خود را حفظ کنيم ؟
اثر اين داروها کوتاه مدت است. اگر فرد بخواهد پس از کاهش وزن براي مدت طولاني ثابت بماند، بايد در تمام مدت مصرف قرص ، عادت غذايي اش را تغيير دهد و فعاليت ورزشي منظمي داشته باشد تا پس از قطع دارو به وزن اوليه بازنگردد.
داروهاي ضداشتها چگونه عمل مي کنند؟
اين داروها شرايطي را در بدن به وجود مي آورند که فرد احساس گرسنگي نکند. به اين صورت که باعث توليد بيشتر هورمون سروتونين و يا کاتکول آمين مي شوند. اين دو هورمون توليد شده در مغز، بررفتار غذايي فرد اثر گذاشته و با افزايش توليد آنها فرد احساس سيري و پري مي کند.
داروهاي ضداشتها براي همه افراد توصيه نمي شوند، افراد مسن و کودکان نبايد از اين داروها استفاده کنند.
در صورتي که مي خواهيد از داروهاي لاغري استفاده کنيد، حتما پزشک را از شرايط جسمي تان مطلع سازيد؛ اين که باردار يا شيرده هستيد، حساسيت خاصي داريد و يا تحت درمان با داروي ديگري هستيد يا در صورتي که مبتلا به ديابت ، فشارخون ، بيماري قلبي ، صرع ، بيماري کليوي ، اعتياد، تيروئيد پرکار، افسردگي ، سردرد ميگرني و فشار چشم هستيد، حتما پزشک خود را مطلع کنيد. در ضمن فراموش نکنيد که تنها تحت نظر دکتر از داروهاي لاغري استفاده کنيد.
برای کاهش وزن از کربوهيدراتهای تصفيه شده و چربی ها دوری کنيد
تحقيقاتي كه اخيرا در City College آمريكا انجام گرفته است نشان ميدهد كه ميزان انسولين ترشح شده بعد از صرف يك وعده غذاي چرب در افراد چاق بيشتر از افراد لاغر است و ميزان افزايش انسولين در افراد چاق و لاغر پس از خوردن يك وعده غذايي حاوي كربوهيدرات هاي تصفيه شده يكسان است.
انسولين اضافي باعث ميشود كه مغز پيامهايي مبني برگرسنگي صادر نمايد و منجر به احساس گرسنگي و رياده خواري در اين افراد ميگردد.تحقيقات بعدي نيز اين امر را اثبات كرد و نشان داد كه افرادي كه در مقابل افزايش وزن از خود مراقبت ميكنند بايد از دريافت غذاهاي چرب كه باعث افزايش انسولين در چاقها ميشود و همچنين كربوهيدراتهاي تصفيه شده كه باعث افزايش ميزان انسولين در هر دو گروه افراد چاق و لاغر مي شود خودداري كنند.
اين بدان معني است كه افرادي كه سعي در كاهش وزن خود دارند بايد ميزان دريافت چربي در رژيم غذايي شان را بوسيله كاهش مصرف قسمتهاي چرب گوشتها و گوشت مرغ و فراورده هاي لبني چرب و روغنها و مارگارين ها و گوشتهاي سرخ شده و نانهاي چربي دار نظير خامه اي و ... وميزان دريافت كربوهيدراتهاي تصفيه شده رژيم غذايي شان را بوسيله محدوديت در دريافت قندهاي تصفيه شده نظير شكر و شكر افزوده شده به غذا مانند شكر موجود در كچاب ها و مربا ها و ... و فرآورده هاي شيريني پزي و كلوچه ها كاهش دهند.
تاثير تعداد وعده های غذايي بر روی کلسترول خون
دانشمندان به اين نتيجه رسيده اند كه تقسيم غذاي خورده شده بوسيله يك فرد به وعده هاي متعدد ميتواند باعث كاهش سطح كلسترول بد يا LDL در خون اين اقراد گردد.اين محققين 14600 نفراز افراد بين 45 تا 75 ساله را كه تحت مطالعات مربوط به سرطان هم قرار داشتند را مورد آزمايش قرار دادند. نتايج حاصله نشان داد كساني كه روزانه 5 تا 6 وعده غذا مصرف ميكردند نسبت به كساني كه 1 تا 2 وعده غذا ميخوردند از سطح كلسترول كلي و LDL پايين تري برخوردار بودند.
همچنين افرادي كه روزانه 1 تا دو وعده غذا ميخوردند هنگامي كه عادات غذايي شان را تغيير دادند تعداد وعده هاي غذايي شان را به 5 الي 6 وعده رساندند توانستنند ميزان كلسترول كل خودشان را تا 5% كاهش دهند و همچنين ميزان LDL شان هم كاهشي محسوس يافت.
چرا بعضي از مردم زياد غذا مي خورند ؟
تحقيقات جديد نشان مي دهد که افراد چاق به علت اختلال در فشار معده ، به خوردن طولاني بيش از ديگران ادامه مي دهند . نقيصه اي که به افراد چاق نسبت به افراد با وزن مناسب اجازه مي دهد که قبل از احساس پري بيشتر بخورند .
به طور طبيعي وقتي شما يک وعده غذا مي خوريد معده به طور اتوماتيک متسع مي شود و فشاري در معده ايجاد نمي شود سپس در يک نقطه مشخص
وقتي شما به اندازه کافي مي خوريد فشار معده افزايش يافته و خوردن متوقف مي شود . ولي در افراد چاق معده بيش از افراد لاغر متسع شده و آنها مي توانند قبل از اينکه فشار معده افزايش يابد بيش از اندازه غذا بخورند .
چاقي با BMI=۳۰ يا بالاتر مشخص مي شود و يک ريسک براي عوارضي مثل ديابت ، پرفشاري خون ،بيماري قلبي ، سکته ، قطع تنفس در خواب و حتي مرگ زودرس مي باشد .
افراد چاق بيشتر مي خورند :
مطالعه روي ده فرد چاق و يازده لاغر داوطلب با همکاري محققان چيني انجام شد . در اين مطالعه ابتدا قبل از خوردن غذا ، فشار معده بوسيله يک ابزار خاص بنام barostate الکترونيک اندازه گيري شد . کاتتر با بالون از طرف دهان بداخل معده عبور داده شده و سپس بالون باد مي شود . هنگام پمپ شدن هوا ، فشار وارد بر ديواره معده بر عليه بالون بوسيله کامپيوتر ثبت مي شود . " در اين مطالعه فشار قبل از غذاخوردن در افراد چاق بالاتر بود .
"سپس بعد از اينکه هر فردي غذاي يکساني خورد احساسش بيان مي شود . در هر دو گروه افراد چاق و لاغر معده متسع شده و حجم معده افزايش مي يابد . ولي در افراد چاق حجم معده بيش از افراد لاغر افزايش يافته ، حتي هنگامي که آنها غذاي مساوي مصرف مي کنند . از طرفي معده بيماران چاق نسبت به افراد لاغر با ميزان غذاي بيشتري مي تواند تطابق کند . ازطرفي محققان متوجه شدند بعد از اينکه معده افراد لاغر به اندازه مناسب متسع مي شود فشار آن افزايش يافته و آنها احساس پري مي کنند .
بيماران چاق مي توانند قبل از اينکه فشار معده شان بالا رود غذاي بيشتري در معده جاي دهند ، آنان بدون اين فشار احساس پري ( سيري ) نمي کنند . قدم بعدي اين است که تشخيص دهيم علت اين نقص چيست ، مقصر اصلي به نظر مي رسد تغيير در اعصابي باشد که عملکرد روده را تنظيم کرده و در نتيجه باعث جلوگيري از متسع شدن مناسب معده مي شود .
در صورتيکه اين مسئله اثبات شود ، توليد داروهائي که اين نقص را برطرف مي کنند مي توانند به افراد چاق کمک کرده تا اشتهاي خود را مهار کنند و بنابراين باعث کاهش شيوع چاقي شوند .
آيا طعم بعضي از غذاها براي شما تغيير کرده است؟
بعضي از افراد در دهان خود احساس طعم تلخ يا فلزي مي کنند. عده اي نيز به گونه اي احساس بي حسي مي نمايند. برخي از طعم گوشتهاي قرمز خوششان نمي آيد. و يا مي گويند که تحمل طعم شيرين برايشان مشکل است و يا طعم تلخ غذاها برايشان شديدتر است
در صورتي که شما نيز با اينگونه تغييرات در ذائقه خود مواجه هستيد، به توصيه هاي زير عمل نماييد:
اگر طعم گوشتهاتي قرمز براي شما جالب نيست مي توانيد به جاي گوشت قرمز از گوشت مرغ و ماهي استفاده نماييد و اگر از طعم اين نوع گوشتها نيز خوشتان نمي آيد، مي توانيد پروتئين مورد نياز بدن خود را به وسيله استفاده از تخم مرغ، شير، پنير تامين نماييد.
براي خوش طعم کردن غذاهاي خود از ادويه ها، پياز، سبزي هاي معطر، عرق نعنا و غيره استفاده نماييد. اگر اشکالي در دهان و يا گلوي خود نداريد از غذاهاي تند و ترش استفاده نماييد. آب پرتغال و آب ليمو براي شما مي تواند موثر باشد. طعم بعضي از غذاها اگر سرد باشد بهتر خواهد شد. شما هم طعم غذاهاي سرد را امتحان کنيد. براي برطرف کردن طعم نامطبوع دهان خود مي توانيد از مايعات بيشتر مانند آب، چاي، ميوه و آب نبات استفاده نماييد. گاهي طعم بد دهان مربوط به اشکال در دندانها مي باشد، اگر از سلامت دندانهاي خود مطمئن نيستيد به دندانپزشک مراجعه نماييد ضمنا در مورد روش صحيح مسواک زدن و بهداشت دهان و دندان به شما کمک خواهد نمود.
آيا بعد از صرف يک غذاي مختصر احساس سنگيني مي کنيد؟
بسياري از مردم اظهار مي دارند که بعد از صرف يک غذاي مختصر احساس سنگيني و پري شديد مي کنند. در صورتي که شما نيز چنين مشکلي داريد به توصيه هاي زير عمل نماييد. کمتر از حد معمول غذا بخوريد و از غذاهاي مختصر ولي مغذي استفاده کنيد.
به آرامي غذا بخوريد و آن را خوب بجويد، در اين حالت از پر شدن سريع معده شما جلوگيري مي شود. از غذاهاي خيلي چرب، کره و سس هاي چرب کمتر مصرف نماييد. از مايعات غني از مواد غذايي مانند شير، دوغ و آب ميوه استفاده نماييد. حجم آب و نوشابه هايي که همراه غذا مي آشاميد بايد محدود باشد مايعات و آب را يک تا دو ساعت بعداز غذا بياشاميد.
چربی های زائد شکم را چگونه از بين ببريم ؟
شکم انسان از عضلاتی قوی پوشيده شده که نگهدارنده اماء و احشاء است . ورزش نکردن ، انجام فعاليت های نشسته و مصرف کالری بيش از نياز ، موجب تجمع چربی در منطقه شکم می شود ؛ در اين صورت عضلات شکم ، سفتی و حالت اوليه خود را از دست داده و شکل ظاهری اندام افتاده شده و چربی ذخيره ای شکم به حالت گره دار احساس می شود . به علاوه ، تجمع چربی درمنطقه شکم به خصوص در خانمها خطر ابتلا به ديابت و عوارض عروقی را چند برابر می کند.
برای از بين بردن چربی های اضافی شکم چه کنيم؟
اين بافت چربی ، برای بدن يک انبار انرژی است و بدن مازاد نياز خود را در آن ذخيره کرده ، در مواقع نياز ، از آن برداشت می کند . پس بايد کاری کرد که بدن نيازمند انرژی بافت چربی شود. دريافت کالری کمتر و ورزش کردن ، راه رسيدن به اين مقصود است. البته اکنون با روشهای ديگری مثل جراحی نيز ، اين چربی ها را بر می دارند ولی اگر بتوانيم با ورزش ، که سلامت عمومی بدن را به دنبال دارد ، آن را از بين ببريم ، مسلما به جراحی نيازی نخواهد بود .
ادعا می شود که کمر بندهای شوک دهنده با وارد کردن جريان های الکتريکی به چربی شکم موجب تجزيه آنها و قوی شدن عضلات شکم می گردد . در صورتی که تنها جريانهايی با قدرت ايمپالسهای مغز ، موجب انقباض عضلات می شود و اگر چنين جريانی با اين کمربند وارد شکم شود موجب يک انقباض دردناک خواهد شد .البته استفاده از وسايل ورزشی که موجب انقباض عضلات شکم شود ، مفيد است ؛ اما ورزش کردن به تنهايی کافی نخواهد بود ، چرا که کالری اضافی باز هم در شکم يا باسن ذخيره می شود . پس بايد از خوردن شيرينی های خامه اي ، تنقلات چرب مثل چيپس ، غذاهای پر روغن و نان و برنج زياد از حد پرهيز کرد.
يک ورزش مفيد:
دراز و نشست از راحت ترين و مؤثرترين ورزش ها برای برطرف کردن چربی شکم است. با فشار زيادی که به عضلات شکم وارد می شد ، اين عضلات قوی شده و شکم به حالت اوليه باز می گردد . مدت ورزش چند روز يا چند هفته نيست بلکه بايد آنرا مداوم انجام داد . تمرينات ورزشی در صورتی که به درستی انجام نگيرند ، به کمر شما آسيب می رسانند.
طريقه درست انجام دراز نشست:
به پشت روی زمين نسبتاً نرمی بخوابيد. پاها را خم کنيد تا کف پايتان روی زمين قرار بگيرد ، دستانتان را به روی سينه قرار دهيد . ابتدا سر را بلند کرده و سپس شانه ها را به آرامی 30 تا 40 سانتی متر بالا بياوريد و دوباره بخوابيد . بلند شدن بيش از اين مقدار عضلات پای شما را به کار می گيرد. ده مرتبه پشت سر هم ، اين کار را انجام دهيد . چند ثانيه استراحت کنيد و ده مرتبه بعدی را انجام دهيد. در ابتدا لازم نيست زياد به خودتان فشار بياوريد ، زمانی که احساس کرديد ، عضلات شکم شما قوی تر شده اند جسم سنگينی را در هنگام دراز نشست در دست ، روی سينه بگيريد تا فشار بيشتری به عضلات شکم وارد شود.
ورزشهای تکميلی ديگری که می توانيد برای متناسب شدن شکم انجام دهيد در ذيل ارائه شده است :
چهار دست و پا روی زمين قرار بگيريد ، يک پای خود را مستقيماً بلند کرده و در هوا نگاه داريد ، از يک تا 5 بشماريد ، سپس به حالت اول برگرديد ، از يک تا 5 بشماريد حالا پای ديگرتان را به همين صورت حرکت دهيد و بشماريد . اين عمل را چند بار تکرار کنيد .
روی زمين بنشينيد کف دستها را در طرفين بدن ، روی زمين بگذاريد و زانوها را خم کنيد ، در اين حال با باسن خود جابجا شده به جلو برويد در حقيقت ، سر بخوريد . می توانيد با دستها مچ پاها را بگيريد .
به پشت روی زمين طاق باز بخوابيد ، دستها را باز کرده در طرف راست و چپ روی زمين دراز کنيد حالا زانوها را خم کنيد و همانطور که به هم چسبيده اند با هم اول به طرف راست زانوها را تا نزديک زمين بياوريد ، سپس به همين شکل به طرف چپ تا نزديکی زمين حرکت دهيد ، اين عمل را 10-15 بار تکرار کنيد .
بايستيد و دست ها را به طرف جلو دراز کنيد و در مقابل روی خود به لبه يک صندلی تکيه دهيد حالا به تدريج و خيلی آهسته زانوها را خم کنيد تا به صورت نشسته در آييد ، سپس به آهستگی بلند شده و بايستيد . اين عمل را 5 تا 10 بار تکرار کنيد .
به روی شکم ، روی زمين بخوابيد ، چانه خود را روی هرد و دست خود قرار دهيد در حاليکه پاها را کشيده و دراز نگاه داشته ايد ، يک پا را تا آنجا که می توانيد بالا بياوريد و در آن حالت نگهداريد ، از يک تا 5 بشماريد وسپس پا راپائين بياوريد – حالا اين عمل را با پای ديگرتان انجام دهيد .
چهار دست و پا روی زمين قراربگيريد ، يک پای خود را مستقيما بلند کرده درهوا نگاه داريد وازيک تا 5 بشماريد سپس به حال اول بازگرديد وازيک تا 5 بشماريد اکنون پای ديگرتان رابه همين صورت حرکت دهيد وبشماريد . اين عمل را چند بارتکرارکنيد.
(می توانيد از اين ورزشها و ورزشهای قبلی که در مطلب درمان چاقی موضعی 3 آمده ، يک پرينت تهيه کنيد و هر روز با نگاه کردن به آن ورزشها را انجام دهيد. )
برگرفته از ايران مانيا
