امير المومنين(ع) فرمود:آگاه باشيد قسم به خداوند كه دابة الارض انسان است (1)
اين واژه، متخذ از آيه و اذا وقع القول عليهم اخرجنا لهم دابة من الارض(2) مي باشد.
اين آيه وسه آيه بعد از آن از واقعه هولناكى كه در آينده به وقوع مي پيوندد خبر مي دهند.
معنى ظاهر آيه اين است: هنگامي كه مردم مستوجب عذاب شدند و دوران مهلت پايان پذيرفت جانورى جنبنده اي رااز زمين بيرون مي آوريم كه با آن ها سخن مي گويد كه مردم به آيات ما يقين نمي آورند مشهور ميان شراح حديث و اغلب مفسران، اين است كه دابة الارض از علامات قيامت است، يا نخستين علامت است كه كوه صفا منشق مي شوددر اخبار شيعه، مكرر آمده كه دابة الارض از نشانه هاى قيامت است وامير المومنين على (ع) است
در بيشتركتب حديث اهل سنت آمده كه دابة الارض، همان صاحب عصا و ميسم آلت شانگذار است منظور از عصاعصاى حضرت موسى (ع)است كه در دست آن حضرت خواهد بود
ميسم به معناى چيزى است كه به وسيله آن بر پيشانى چارپايان داغ مي زنند ونشان دار مي كنند، چنان كه در آخرت، امير مؤمنان قسيم الجنة و النار هستند،در رجعت نيز دوست و دشمن را از يكديگر جدا مي كنند وبر روى بينى دشمنان مهر باطله مي زنند. (3)
در حديثى آمده كه در روز سوم ورود حضرت مهدى (ع) به بيت المقدس، دابة الارض خارج مي شود (4)
از نظر روايات اهلبيت عصمت وطهارت هيچ ترديدى نيست كه منظور از دابة الارض رجعت وجود مقدس حضرت على بن ابى طالب (ع) مي باشد كه احاديث فراوانى در اين زمينه به دست ما رسيده است كه به برخى از آن ها اشاره مي كنيم: امام باقر(ع) از حضرت على نقل مي كنند كه فرمود: من تقسيم كننده بهشت و دوزخم، كسى وارد آن ها نمي شود جز بر اساس تقسيم من. من فاروق اکبر من پيشواى آيندگانم. من گزارشگرگذشتگانم. جز رسول اکرم(ص) كسى بر من پيشى نمي گيرد.او ومن دريك صراط مستقيم، جز اينكه اين صراط به نام اوست.
به من شش فضيلت داده شد: ا. علم منايا وبلايا ووصايا به من داده شد 20. سخن فصل جدا كننده حق وباطل به من عطا شد. 3. من صاحب رجعت ها هستم.4. فرمانروائى كل به من عطا شده 50. من صاحب عصا وميسم هستم 60. من دابة الارض هستم كه با مردم سخن خواهم گفت (5)
امام صادق (ع) مي فرمايد: روزى رسول اكرم (ع) وارد مسجد شدند و مشاهده كردند كه امير مؤمنان (ع) شن هاى مسجد را زير سرش بالش كرده و خوابيده است.
با پاى مبارك شان او را حركت دادند و فرمودند: "اى دابة الارض برخيز يكى از اصحاب گفت: اى رسول گرامي آيا ما همديگر را با اين نام بخوانيم فرمود: نه، به خدا سوگند كه اين نام به او اختصاص دارد. او همان دابة الارض است كه خداى تبارك وتعالى دركتابش فرموده: "چون سخن بر آن ها فرود آيد جنبنده اى را از زمين بيرون مي آوريم وبراى مردم سخن مي گويد كه مردم به آيات ما باور نمي كردند. سپس خطاب به على (ع) فرمود اى علي چون آخر الزمان فرا رسد خداوند تو را در زيباترين صورتى ظاهر مي سازد ودر دست تو ميسمي آهنى هست كه دشمنانت را با آن علامت مي گذارى (6 )(
رسول اكرم (ص) در وصف "دابة الارض فرمود: "تيز پائى به او نمي رسد، فراركننده اى از او فوت نمي شود. مؤمن را نشان مؤمن، وكافر را نشان كافر مي زند. عصاى حضرت موسى وانگشتر حضرت سليمان با اوست .(7)
امام صادق (ع) از رسول اكرم (ص) نقل مي كند كه در شب معراج گفته شد: "اى محمد! على اول است، زيرا او نخستين امامي است كه پيمان مرا پذيرفته است على آخر است، زيرا اوآخرين امامي است كه روحش را قبض مي كنم. او همان دابة است كه با مردم سخن مي گويد(8)
رسول اكرم (ع) در ضمن حديث مفضلى مي فرمايد كه دابة الارض " سه بار ظاهر مي شود
و هر سه را بيان مي فرمايد. (9)
از محضر امير مؤمنان در مورد "دابة الارض " پرسيدند، فرمود به خدا سوگند، آن جنبنده اي نيست كه دم داشته باشد، بلكه جنبنده اى است كه ريش دارد"(10)
امير مؤمنان در ضمن خطبه مفصلى كه در مورد "دجال" ايراد فرموده است، بعد از شرح كشته شدن دجال مي فرمايد" پس از آن طامه كبرى است اصحاب پرسيدند: "طامه كبرى " چيست؟ فرمود" "خروج دابة الارض است كه در نزديكى صفا ظاهر مي شود0 انگشتر حضرت سليمان وعصاى حضرت موسي در دست اوست... هنگامي كه سرش را بلند مي كند همه كسانى كه در ميان مشرق ومغرب هستند به قدرت الهى او را مي بينند. و آن پس از طلوع خورشيد از مغرب است كه در آن هنگام درِ توبه بسته مي شود.
از بررسى روايات اهل سنت استفاده مي شود كه از نظر آن ها نيز،روايات بسيار مشابه روايات شيعه است، جز اين كه به رجعت وبه نام مقدس حضرت على (ع) تصريح نكرده اند، ولى غالب نشانه ها يكى است.
اينك فهرست نشانه ها يکي كه در احاديث اهل سنت در مورد "دابة الارض " آمده است: 1. براى دابة الارض سه خروج است (11) اولين نشانه، طلوع خورشيد از مغرب است و خروج دابةالارض (12) خروج دابة الارض از مسجد الحرام است. (13) خروج دابة الارض از نزديكى صفا است. (14)انگشتر حضرت سليمان وعصاى حضرت موسى در دست اوست 0 (15)
سه بار بانگ برمي آورد وهمه مردم مشرق ومغرب آن را مي شنوند (16)
چون دابة الارض خارج شد در توبه بسته مي شود. (17)
دابة الارض مؤمن وكافر را نشان مي گذارد كه براى همه شناخته مي شوند. (18)
طلوع خورشيد از مغرب ملازم خروج دابة الارض است، هركدام از آن دو جلوتر واقع شود، آن ديگرى به دنبال آن واقع مي شود 0
خروج دابة الارض يكى از اشراط ساعة دهگانه اى است كه بيش از قيامت بدون ترديد تحفق خواهند يافت.
از بررسى احاديث، به اين نتيجه مي رسيم كه روايات اهل سنت در مورد "دابة الارض (ع) دقيقا با روايات شيعه منطبق است .
جز اين كه تصريح نكرده اند كه منظور از آن مولاى متقيان امير مؤمنان (ع) مي با شد.(19)