امداد غیبی خداوند

در سوره ی انفال، خداوند به استواری و پایداری در کارزار، حرکت و پیشروی در پیکار، آمادگی پیدا کردن و تهیه تدارکات برای رزم و نبرد و اطمینان داشتن به پشتیبانی یزدان در جنگ، فرمان می دهد. در این راستا یادآور می شود که چگونه مؤمنان را با یاری فرشتگان، پایدار کرد و با بارش باران به کمکشان شتافت ؛ بارانی که از آب آن می نوشیدند و با آن، خود را می شستند. آن گروه مسلمان را بس بود که احساس کنند که لشکر یزدان با ایشان است تا دل هایشان آرام گیرد و در کارزار استوار و پایدار بمانند.

 بعد از آن، پیروزی به کِمک خداوند یگانه حاصل می شود¹

خداوند می فرماید: إِذْ يُغَشِّيكُمُ النُّعَاسَ أَمَنَةً مِّنْهُ وَ يُنزَِّلُ عَلَيْكُم مِّنَ السَّمَاءِ مَاءً لِّيُطَهِّرَكُم بِهِ وَ يُذْهِبَ عَنكمُ‏ْ رِجْزَ الشَّيْطَانِ وَ لِيرَْبِطَ عَلىَ‏ قُلُوبِكُمْ وَ يُثَبِّتَ بِهِ الْأَقْدَام". " یُثَبِِّّت به الاقدام" یعنی تا به سبب باران، جای پای شما سفت و محکم گردد و پاها در شن و رمل  فرو نرود.

خداوِند در جای دیگِر می فِرمایِد: " إِذْ يُوحِى رَبُّكَ إِلىَ الْمَلَئكَةِ أَنىّ‏ِ مَعَكُمْ فَثَبِّتُواْ الَّذِينَ ءَامَنُواْ  سَأُلْقِى فىِ قُلُوبِ الَّذِينَ كَفَرُواْ الرُّعْبَ فَاضْرِبُواْ فَوْقَ الْأَعْنَاقِ وَ اضْرِبُواْ مِنهُْمْ كُلَّ بَنَان". جمله  " سألقی..."  تا  "فاضربوا..."، جایز است که تفسیر جمله ی " انّّی مَعَکُُم فَثَبِّتُُوا " باشد زیرا کمکی بزرگ تر از افکندن ترس و وحشت در دل های کافران و تقویتی رساتر از گردن زدن کافران نیست.

همچنین جایز است که جمله ی مذکور، غیر تفسیری و مقصود از تقویت مؤمنان، آشکار ساختن چیزی باشد که مؤمنان با آن،یقین پیدا کردند که به وسیله ملائکه، کمک خواهند شد. علاوه بر آن، جایز است که جمله ی " سألقی..."  تا  "... کل بنان "  که بعد از: " فَثَبِّتُُوا الَّذینَ آمَنُُوا " آمده است، تلقین اموری به ملائکه باشد که مؤمنان را به وسیله ی آن پایدار بدارند؛ یعنی خداوند به ملائکه می گوید: سخن-سألقی...-مرا به مؤمنان بگویید. خداوند در این آیه به فرشتگان دستور داد که مؤمنان را ثابت قدم و پایدار بدارند . " وساُلقِیِ فِِی قُلُوبِ الَّذَّینَ کَفَرُُوا الرُّعبَ "، از جمله نصرت های الهی و معجزات نبیصلی الله علیه وآله وسلم، القای رعب و ترس در قلوب   است که از خود آن حضرت، مروی است که فرمودند: «نصرت بالرعبِِ». چنان ترسی به آنها وارد شد که فرار کردند.

همچنین خداوند در جای دیگر فرموده است:" قُلْ نَزَّلَهُ رُوحُ الْقُدُسِ مِن رَّبِّكَ بِالحَْقّ‏ِ لِيُثَبِّتَ الَّذِينَ ءَامَنُواْ وَ هُدًى وَ بُشْرَى‏ لِلْمُسْلِمِين".مقصود از ثابت قدم کردن آنها، این است که آنهارا با الطاف و

حمایت خویش، دعوت می کند که بر ایمان و اطاعت  استوار بمانند.

در جمله ی  " لِیُثَبِّتَ الَّذینَ آمَنُُوا ": " تثبیت  "به معنای تحکیم ثبات و تأکید آن بر این است که ثباتی بعد از ثبات دیگر بر آنان القاء کند. گویا ایشان با ایمان به خدا و رسول و روز جزا، بر حق ثابت شده اند و به خاطر تجدّّد حکم بر اساس تجدّّد مصلحت، خداوند ثبات دیگری به ایشان می دهد و نمی گذارد از این جهت، ثبات اولشان دستخوش ضعف گردد و کارهایی بر طبق حکم سابق انجام دهند که با مصلحت امروز،سازگاری ندارد؛ پس اینکه قرآن کریم مشتمل بر نسخ و تجدید حکم بر حسب تجدّّد مصالح می باشد، باعث تثبیت کسانی است که ایمان آورده اند و ثباتی بر ثبات آنان می افزاید.  پس بعد از اثبات قدم داشتن، می بایست در جهت تحکیم و تثبیت آن در خود . بکوشیم و این امر، مستلزم توکّّل داشتن بر خدا و کمک خواستن از اوست.

از مجموع سخنان، چنین به دست می آید که خداوند به یاری کسانی می شتابد که در راه خدا ثابت قدم می مانند. نیز روشن می شود که کسانی که ثبات قدم دارند، به اعتقاد خود ایمان قلبی دارند و در راه آن، حاضرند جان خود را از دست بدهند؛ از این رو، خداوند به یاری آنها می پردازد و در جهت تحکیم این ثبات قدم در آنان می کوشد.