*****معماهای نهج البلاغه*****

پاسخ معماهاي ضرب المثلها: 

1. مفهوم ضرب‌المثل اين است كه: «نقشه‌اي براي آنها(طلحه و زبير) طرح كنم كه راه فرار از آن را نداشته باشند.» { خطبه 137، شماره 4 }  
اين ضرب‌المثل را براي طلحه و زبير فرموده است كه خواهان خون عثمان بودند و جنگ جمل را به راه انداختند. 

2. مفهوم ضرب‌المثل اين است كه: «از تنهايي و پراكندگي بپرهيز كه انسان تنها طعمه شيطان مي‌شود.» { خطبه 127، شماره 8 } 
وقتي كه حضرت راجع به اشتباهات خوارج سبك مغز سخن مي‌گفت اين ضرب‌المثل را بيان فرمودند. 

3. اين ضرب‌المثل را پيرامون غصب خلافت فرموده‌اند كه حضرت علي ـ عليه السلام ـ در مقابل اين غصب صبر و بردباري را پيش گرفتند كه همچون خاري در چشم و استخواني در لگو او را ناراحت مي‌كرد. { خطبه 3، شماره 3 } 

4. منظور و مقصود حضرت علي ـ عليه السلام ـ اين است كه: در راستي گفتارم ترديدي نيست و باطل و نادرستي در آن راه ندارد. اين ضرب‌المثل را آن حضرت هنگامي كه مردم مدينه با او بيعت كردند فرمود. { خطبه 16، شماره 1 } 

5. معناي ضرب‌المثل اين است كه: طلحه و زبير توقع دارند من هم مانند عثمان از مال فقرا و مسلمانان هر چه مي‌خواهند به ايشان بدهم(لكن من چنين نخواهم كرد). 
اين ضرب‌المثل را در توبيخ كساني ايراد مي‌كند كه توقعات بي مورد از آن حضرت داشتند. { خطبه 22، شماره 3 }  

6. درباره اهل بصره. منظور آن حضرت اين است كه: شما بخاطر كم فهمي و ناداني، لشكر بيگانه(اصحاب جمل) را به شهر خود راه داديد كه شما را هدف تير خودشان قرار داده، و اموالتان را خورده و گرفتارتان ساخته‌اند. { خطبه 14، شماره 1 }

 
7. اين ضرب‌المثل بجاي ضرب‌المثل فارسي است كه مي‌گويند: «من همه طرف اين كار را زيرو رو كرده‌ام» يعني اين كاري كه مي‌خواهم انجام بدهم تصميم نهايي من است. اين ضرب‌المثل را حضرت در مورد جنگ با معاويه بيان داشته است و آن را حتمي مي‌داند. 

8. يعني خداوند شما را به فقر و پريشاني مبتلا سازد و خير و نيكي نبينيد. اين ضرب‌المثل را حضرت علي ـ عليه السلام ـ خطاب به اهل شام فرموده است هنگامي كه در جنگ با اهل شام سستي و سهل انگاري ورزيدند.