بهترین‌ها با مشورت

اگر به کسی بگوئیم ما را در مقداری از عقلت شریک کن حتما به ما می‌خندد و ما را مسخره می‌کند چون هر کسی تلاش می‌کند عقلش را برای خودش نگهدار‌ی کند و درست از آن بهره ببرد. ولی واقعیت این است که اگر کسی را که به عقلش اطمینان داریم مورد مشورت قرار بدهیم و بتوانیم از عقلش استفاده کنیم در عقل او شریک شده‌ایم. استفاده از تجربیات دیگران یعنی شریک شدن در عقل آنان، یعنی بهره گرفتن از رهاوردهای روشنگر زندگی آنان، یعنی در اختیار گرفتن اندیشه‌ها و راهکارهای تجربه شده‌ی زندگی آنان.

اگر یک روزی در جامعه وضعیت اینگونه بشود که هیج‌کس حاضر نشود بدون مشورت کاری بکند و هیچ‌کس هم از دادن مشورت سالم و خالی از ناخالصی دریغ نورزد، به نظر می‌رسد که در آن روز، جامعه مشکلات کم‌تری را شاهد خواهد بود چون هر انسانی بر سر سفره‌ی هزاران فکر و ایده و طرح متنوع و آزموده شده و آسیب‌شناسی شده و کاربردی نشسته است. روشن است که افراد در چنین جامعه‌ای از نعمت یک عقل عمومی و فراگیر برخوردارند و چون انتخاب‌ها و تصمیم‌هایشان با پشتوانه‌ی چنین مشورتی صورت می‌گیرد روز به روز به رشد عقلی آنها اضافه می‌شود.

مشورت یعنی باروری عقل در زندگی فردی و اجتماعی، یعنی احترام گذاشتن به تجربه‌ها، یعنی اعتماد متقابل افراد به همدیگر، یعنی دلسوزی در همه شؤون زندگی، یعنی اینکه هرکس خودش را به جای دیگری بگذارد و بهترین انتخابی که می تواند داشته باشد برای او داشته باشد. جامعه‌ای که همه‌ی انتخاب‌هایش «بهترین» باشد حق او است که بهترین زندگی را داشته باشد.